Σχετικά Άρθρα
Ολική ανατροπή στη Μέση Ανατολή - Ρωσία: Υπογράψαμε συμβόλαιο για το Su-57 - Επικρατέστερος προορισμός το Ιράν
Με μια οικονομία που παραπαίει υπό το βάρος δεκαετιών κυρώσεων, ένα νόμισμα σε ελεύθερη πτώση και μια αεροπορία που ανήκει σε περασμένες δεκαετίες, πολλοί θα υπέθεταν πως το Ιράν είναι ένας «εύκολος στόχος». Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι εκ διαμέτρου αντίθετη, καθώς πίσω από την εικόνα της εξασθενημένης δύναμης κρύβεται ένας ασύμμετρος εφιάλτης, που αναγκάζει ακόμα και τις ΗΠΑ με το Ισραήλ να κάνουν δεύτερες σκέψεις.
Κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου τον Ιούνιο του 2025, το Ισραήλ διατήρησε πλήρη αεροπορική υπεροχή πάνω από το ιρανικό έδαφος. Το Ιράν δεν διαθέτει αξιόλογη πολεμική αεροπορία και τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας του αποδυναμώθηκαν συστηματικά από ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές. Το Ισραήλ αποκεφάλισε επίσης την ιρανική στρατιωτική ηγεσία, εξουδετερώνοντας κορυφαίους στρατηγούς με στοχευμένα πλήγματα. Επιπλέον, ένας από τους βασικούς μοχλούς διαπραγμάτευσης της Τεχεράνης, τα περιφερειακά της δίκτυα επιρροής, δηλαδή οι Houthis, η Hamas και η Hezbollah, έχουν αποδυναμωθεί, ενώ ο πιο σταθερός περιφερειακός της σύμμαχος, ο Bashar al-Assad της Συρίας, έχει εγκαταλείψει τη χώρα και ζει εξόριστος στη Ρωσία.
Η Μόσχα, εν τω μεταξύ, είναι πλήρως απορροφημένη στον πόλεμο της Ουκρανίας, αφήνοντας ουσιαστικά την Τεχεράνη χωρίς φίλους, με μοναδική εξαίρεση την Κίνα, που ωστόσο εκτιμάται ότι θα περιοριστεί σε διπλωματική και κάποια οικονομική στήριξη σε περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι το Ιράν βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του και είναι ώριμο για μια επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος με εξωτερική στρατιωτική υποστήριξη.
Στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν τις ΗΠΑ
Από την άλλη πλευρά βρίσκεται η συνδυασμένη ισχύς του Ισραήλ και των ΗΠΑ, με τη στήριξη ενός δικτύου στρατηγικών συμμάχων: Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Κατάρ, Ιορδανία και Μπαχρέιν, καθώς και σχεδόν 18 αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης αναπτύξει την ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln και έχουν σπεύσει να ενισχύσουν την περιοχή με μαχητικά αεροσκάφη, αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων και τα πιο προηγμένα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.
Κι όμως, στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν την Ουάσινγκτον να αποφύγει μια περιπέτεια στον Περσικό Κόλπο. Ο William Hartung, Senior Research Fellow στο Quincy Institute for Responsible Statecraft, προειδοποίησε ότι το Ιράν θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν ακόμη Πόλεμο του Ιράκ για τις ΗΠΑ.
«Θυμίζει την αρχή του Πολέμου στο Ιράκ, όταν έλεγαν ότι θα είναι περίπατος. Ότι δεν θα κοστίσει τίποτα. Κατέληξε να κοστίσει μερικά τρισεκατομμύρια δολάρια, εκατοντάδες χιλιάδες απώλειες, πολλοί Αμερικανοί βετεράνοι επέστρεψαν με PTSD, ένα σεχταριστικό καθεστώς που άνοιξε τον δρόμο για το ISIS. Δεν θα μπορούσε να είχε πάει χειρότερα. Η αρχή εδώ είναι διαφορετική, αλλά το τέλος είναι αβέβαιο και δεν νομίζω ότι θέλουμε να πάμε εκεί».
Ο Georg Spöttle, Ούγγρος αναλυτής ασφαλείας, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ ίσως επιλέξουν ένα «προειδοποιητικό αεροπορικό πλήγμα», αλλά θα πρέπει να αποφύγει έναν μακροχρόνιο πόλεμο που η αμερικανική κοινή γνώμη «δεν θα αποδεχθεί».
Το ερώτημα είναι γιατί, παρά τη δυσανάλογη διαφορά στρατιωτικών δυνατοτήτων, μια οικονομία σε μηχανική υποστήριξη και ένα βαθιά αντιδημοφιλές καθεστώς, η Τεχεράνη εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πρόκληση για τον άξονα ΗΠΑ–Ισραήλ.
Στην πραγματικότητα, ένας συνδυασμός γεωγραφικών, γεωπολιτικών και στρατιωτικών παραγόντων καθιστά την Τεχεράνη δύναμη που πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη.
Γεωγραφικοί παράγοντες που ευνοούν το Ιράν
Το Ιράν βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με το Στενό του Hormuz, μια κρίσιμη θαλάσσια δίοδο ζωτικής σημασίας για τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε πετρέλαιο. Οι ενεργειακές ανάγκες σχεδόν του ενός πέμπτου του παγκόσμιου πληθυσμού περνούν από το Στενό.
Σε περίπτωση στρατιωτικής σύγκρουσης, το Ιράν θα μπορούσε να επιβάλει το κλείσιμο του Στενού, μια απειλή που επαναλαμβάνεται επί χρόνια από ιρανικές πολιτικές και στρατιωτικές αρχές. Το κλείσιμο θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη χρήση ναρκών, πυραύλων cruise, παράκτιων συστημάτων άμυνας και ταχύπλοων σκαφών.
Παράλληλα, χώρες όπως τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Κουβέιτ και το Ιράκ εξαρτώνται επίσης από το Στενό του Hormuz για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η ευαλωτότητα του Στενού αποτελεί βασικό λόγο για τον οποίο οι περιφερειακοί εταίροι των ΗΠΑ αντιτίθενται σε στρατιωτική επέμβαση κατά του Ιράν.
Το Ιράν θα μπορούσε επίσης να αποσταθεροποιήσει τις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας μέσω των Houthis. Αυτό θα επηρέαζε το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια, εμπλέκοντας ολόκληρο τον κόσμο στη σύγκρουση.
Το στρατιωτικό οπλοστάσιο του Ιράν
Το σημαντικότερο στρατιωτικό πλεονέκτημα του Ιράν είναι οι δυνατότητές του σε πυραύλους και drones. Ειδικότερα, διαθέτει ένα ισχυρό οπλοστάσιο βαλλιστικών, ακόμη και υπερηχητικών πυραύλων, καθώς και φονικά drones μεγάλου βεληνεκούς.
Κατά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ, η Τεχεράνη εκτόξευσε πάνω από 500 πυραύλους, αρκετοί από τους οποίους διέσπασαν τα προηγμένα πολυεπίπεδα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας και έπληξαν ισραηλινό έδαφος. Θα μπορούσε επίσης να πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, όπου σταθμεύουν πάνω από 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες σε περίπου 18 βάσεις.
Το Center for Strategic and International Studies (CSIS) αναφέρει ότι το Ιράν διαθέτει το μεγαλύτερο και πιο ποικιλόμορφο πυραυλικό οπλοστάσιο στη Μέση Ανατολή, με χιλιάδες βαλλιστικούς και cruise πυραύλους, εμβέλειας από μερικές εκατοντάδες έως 2.000–2.500 χιλιόμετρα.
Πολλά από αυτά τα συστήματα μπορούν να πλήξουν το Ισραήλ και τμήματα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι περισσότερες αμερικανικές βάσεις στην περιοχή βρίσκονται εντός εμβέλειας. Πριν από τον πόλεμο του 2025, το ιρανικό απόθεμα βαλλιστικών πυραύλων εκτιμάτο σε 2.500 έως 3.000. Περισσότεροι από 500 χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο, αλλά η παραγωγή αυξήθηκε μετά.
Το Ιράν έχει επίσης αναβαθμίσει τους πυραύλους του, μειώνοντας τον χρόνο προετοιμασίας εκτόξευσης και βελτιώνοντας την ακρίβεια. Στα συστήματα που θεωρούνται απειλή περιλαμβάνονται οι Shahab-3, Kheibar Shekan, Fattah 1 και 2, Sejjil και Khorramshahr, με πολεμικές κεφαλές που κυμαίνονται από 500 έως 1.500 κιλά εκρηκτικών, σύμφωνα με ιρανικές αναφορές.
Διαθέτει επίσης πυραύλους cruise όπως ο Kh-55 και αντιαποβατικούς πυραύλους όπως ο Khalid Farzh, καθώς και χιλιάδες drones τύπου Shahed και τη σειρά Mohajer. Το IISS σημειώνει ότι οι πυραυλικές δυνάμεις του Ιράν αντισταθμίζουν την αδύναμη αεροπορία του, επιτρέποντας πλήγματα μεγάλης εμβέλειας.
Στο ναυτικό πεδίο, το Ιράν βασίζεται σε ασύμμετρη στρατηγική στον Περσικό Κόλπο και το Στενό του Hormuz, με δύο κλάδους: το IRIN και το IRGCN. Χρησιμοποιεί ταχύπλοα σκάφη, υποβρύχια και drones. Ο στόλος περιλαμβάνει σύγχρονα αντιτορπιλικά όπως Zulfiqar, Sahand και Zagros, φρεγάτες Alphand και Moj-class, καθώς και 27 υποβρύχια, μεταξύ των οποίων τρία Tareq-class (Kilo-class), δύο Fateh-class και 23 Ghadir-class.
Στα στενά ύδατα του Hormuz, το Ιράν θα μπορούσε να αξιοποιήσει ασύμμετρες τακτικές για να υπερκεράσει μεγαλύτερα και βραδύτερα πολεμικά πλοία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Μάρτιο του 2025 οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν την Operation Rough Rider κατά των Houthis στην Υεμένη. Παρά το περιορισμένο τους ναυτικό, οι Houthis κατάφεραν να αποσταθεροποιήσουν τις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας. Η επιχείρηση διήρκεσε τρεις μήνες, κόστισε πάνω από 1 δισ. δολάρια και οι ΗΠΑ έχασαν δύο F/A-18 Hornet και επτά MQ-9 drones, χωρίς να καταφέρουν να υποτάξουν τους Houthis.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών