Η αμερικανική υπεροπλία δεν μετέφρασε την τεχνολογική υπεροχή σε ασφάλεια, και το Ιράν απέδειξε ότι ένας πόλεμος φθοράς μπορεί να γονατίσει ακόμα και την ισχυρότερη αεροπορική μηχανή του πλανήτη
Ο πόλεμος κατά του Ιράν εξελίσσεται σε μια δυσάρεστη στρατηγική αφύπνιση για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρά τη συντριπτική τεχνολογική υπεροχή, τα εξελιγμένα μαχητικά, τα ιπτάμενα ραντάρ, τα στρατηγικά βομβαρδιστικά και την τεράστια επιχειρησιακή εμπειρία, η Ουάσινγκτον φαίνεται να έχει πληρώσει πολύ βαρύτερο τίμημα από το Ισραήλ. Και αυτή η διαφορά δεν είναι ούτε τυχαία ούτε δευτερεύουσα.
Είναι η απόδειξη ότι η αμερικανική στρατηγική μπήκε σε έναν πόλεμο που πίστευε ότι θα τελείωνε γρήγορα, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν αντίπαλο που είχε σχεδιάσει ακριβώς το αντίθετο: να απορροφήσει το πρώτο χτύπημα και να μετατρέψει τη σύγκρουση σε αργή αιμορραγία.
Σύμφωνα με τις αναφορές που κυκλοφορούν, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες σε αεροπορικά μέσα.
Στη λίστα περιλαμβάνονται F-15E Strike Eagle, ένα F-35, ένα A-10, ένα E-3 Sentry AWACS, δεκάδες MQ-9 Reaper, ζημιές σε KC-135 και πλήγματα σε ελικόπτερα UH-60 Black Hawk που συμμετείχαν σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Ταυτόχρονα, ιρανικά πλήγματα φέρονται να έφτασαν και σε ραντάρ υψηλής αξίας, εγκαταστάσεις SATCOM και συστήματα που συνδέονται με το THAAD σε βάσεις στον Κόλπο. Αντίθετα, το Ισραήλ, αν και συμμετείχε μαζικά στις επιχειρήσεις, φαίνεται να έχει περιορίσει τις απώλειές του κυρίως σε αργά UAV και μεμονωμένες ζημιές στο έδαφος.
Αυτό από μόνο του λέει πολλά.
Πώς το Ιράν μετέτρεψε την υπεροχή σε ήττα φθορά
Η πρώτη και πιο σκληρή αλήθεια είναι ότι οι ΗΠΑ πολέμησαν από λάθος γεωγραφία.
Το αμερικανικό μοντέλο βασίστηκε σε ένα τεράστιο δίκτυο προωθημένων βάσεων στον Κόλπο, από το Κατάρ και τα ΗΑΕ μέχρι το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και την Ιορδανία. Αυτές οι βάσεις ήταν γεμάτες με μέσα υψηλής αξίας, πολλά από τα οποία ήταν σταθμευμένα σε ανοιχτούς ή ανεπαρκώς προστατευμένους χώρους. Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ έβαλαν τα πιο ακριβά και κρίσιμα εργαλεία τους μέσα σε μια τεράστια ακτίνα ιρανικών πυραύλων και drones.
Το Ιράν δεν χρειάστηκε να κερδίσει την αεροπορική υπεροχή για να πλήξει τις ΗΠΑ. Χρειάστηκε μόνο να βρει πού ήταν παρκαρισμένες.
Το Ισραήλ, αντίθετα, πολεμά εδώ και δεκαετίες με τη λογική της μόνιμης απειλής. Έχει σκληρυμένες εγκαταστάσεις, διασπορά βάσεων, βαθιά εμπειρία στην προστασία κρίσιμων μέσων και ένα από τα πυκνότερα πολυεπίπεδα δίκτυα αεράμυνας στον κόσμο. Δεν αντιμετώπισε τη σύγκρουση ως μια μακρινή εκστρατεία, αλλά ως κατάσταση διαρκούς επιβίωσης. Αυτή η διαφορά νοοτροπίας και προετοιμασίας είναι θεμελιώδης.
Οι Αμερικανοί μπήκαν με αυτοπεποίθηση.
Οι Ισραηλινοί μπήκαν με ένστικτο επιβίωσης.
ΗΠΑ: Ο πόλεμος που δεν μπορούν να κερδίσουν
Το δεύτερο στρατηγικό λάθος των ΗΠΑ ήταν η ίδια η υπόθεση του «γρήγορου πολέμου». Η Ουάσινγκτον φάνηκε να θεωρεί ότι μια αρχική μαζική αεροπορική εκστρατεία θα διέλυε το ιρανικό σύστημα αεράμυνας, θα αποκεφάλιζε τη διοίκηση και θα περιόριζε την αντίδραση της Τεχεράνης σε χαοτικά αντίποινα. Αυτό όμως δεν συνέβη. Το Ιράν όχι μόνο διατήρησε ικανότητες επιβίωσης, αλλά αξιοποίησε και το ίδιο το χτύπημα ως μετάβαση σε πόλεμο φθοράς.
Δηλαδή στον τύπο πολέμου που βλάπτει περισσότερο έναν αντίπαλο τεχνολογικά ανώτερο αλλά πολιτικά ανυπόμονο.
Η ιρανική «Μωσαϊκή Άμυνα» αποδείχθηκε καθοριστικός παράγοντας. Πρόκειται για ένα αποκεντρωμένο σύστημα άμυνας, όπου η χώρα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από ένα κέντρο διοίκησης στην Τεχεράνη, αλλά λειτουργεί μέσα από αυτόνομες επαρχιακές δομές, με δικά τους όπλα, πληροφορίες και γραμμές υποστήριξης.
Αυτή η φιλοσοφία είναι φτιαγμένη ακριβώς για να επιβιώνει από ένα αμερικανικό «σοκ και δέος». Αν πέσει ένα κομμάτι, τα υπόλοιπα συνεχίζουν. Αν διακοπεί η επικοινωνία, η αντίσταση δεν σταματά. Αυτό σημαίνει ότι η αμερικανική αεροπορική ισχύς δεν πολεμούσε έναν στατικό μηχανισμό, αλλά ένα κατανεμημένο, επίμονο και δύσκολα εξουδετερώσιμο δίκτυο.
Επιπλέον, το Ιράν έπαιξε έξυπνα και οικονομικά.
Δεν μπήκε σε συμμετρικό πόλεμο. Δεν προσπάθησε να ανταγωνιστεί την Ουάσινγκτον σε ποιότητα μέσων.
Αντιθέτως, χρησιμοποίησε φθηνά drones, κινητά συστήματα αεράμυνας, υπόγειες εγκαταστάσεις, βαλλιστικούς πυραύλους, επιλεκτικά χτυπήματα και στόχευση κρίσιμων υποδομών.
Με κόστος μερικών δεκάδων χιλιάδων δολαρίων ανά drone, ανάγκασε τις ΗΠΑ να εκθέτουν ή να αναλώνουν μέσα αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων.
Αυτή είναι η ουσία του ασύμμετρου πολέμου: όχι να νικήσεις τον ισχυρό στο πεδίο του, αλλά να τον κάνεις να ματώνει ακριβά.
Η διαφορά με το Ισραήλ εντοπίζεται και στη φιλοσοφία χρήσης αεροπορικής ισχύος. Το Ισραήλ έχει μακρά εμπειρία σε χειρουργικά πλήγματα, σε αποστολές περιορισμένης έκθεσης, σε χρήση stand-off όπλων, εξαπάτησης, ηλεκτρονικού πολέμου και UAV για τις πιο επικίνδυνες αποστολές.
Δηλαδή προτιμά να χάσει φθηνά drones παρά πιλότους και ακριβά μαχητικά.
Οι ΗΠΑ, επειδή ανέλαβαν βαρύτερο επιχειρησιακό φορτίο, εκτέθηκαν περισσότερο, πέταξαν περισσότερο, υποστήριξαν περισσότερα θέατρα, και τελικά έγιναν μεγαλύτερος στόχος.
Το Ισραήλ πολεμούσε μεθοδικά. Οι ΗΠΑ πολεμούσαν με όγκο.
Άλλος ένας λόγος που η Ουάσινγκτον μάτωσε περισσότερο ήταν η αδυναμία να εξασφαλίσει πλήρη συντονισμό με τα κράτη του Κόλπου.
Οι χώρες που φιλοξενούσαν αμερικανικά μέσα δεν είχαν την απαιτούμενη εμπειρία πολέμου μεγάλης κλίμακας και, σύμφωνα με τις αναφορές, καταγράφηκαν επιχειρησιακές αδυναμίες ακόμα και σε κρίσιμους τομείς αεράμυνας και προστασίας υποδομών.
Όταν η αμερικανική ισχύς εξαρτάται από ένα δίκτυο ξένων βάσεων, η αδυναμία του πιο αδύναμου κρίκου μπορεί να γίνει εθνικό πρόβλημα. Και ακριβώς αυτό συνέβη.
Όταν τα F-35 δεν φτάνουν για να κερδίσεις πόλεμο
Πέρα από τα καθαρά στρατιωτικά, η αμερικανική στρατηγική απέτυχε και πολιτικά.
Η εκστρατεία δεν οδήγησε σε αποσταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος, αλλά μάλλον στο αντίθετο: σε συσπείρωση γύρω από τη σημαία.
Όταν πλήττονται πολιτικές υποδομές, ενεργειακές εγκαταστάσεις και κρίσιμα εθνικά σύμβολα, ο πληθυσμός δεν στρέφεται απαραίτητα κατά της ηγεσίας του.
Συχνά στοιχίζεται πίσω της.
Η Ουάσινγκτον επανέλαβε έτσι ένα γνώριμο σφάλμα από το Ιράκ και το Αφγανιστάν: υπερεκτίμησε την ικανότητα της στρατιωτικής πίεσης να παράγει άμεσο πολιτικό αποτέλεσμα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο συμπέρασμα.
Οι ΗΠΑ δεν απέτυχαν επειδή είχαν κακή τεχνολογία ή κακούς πιλότους. Απέτυχαν επειδή μπήκαν στη σύγκρουση με τη λάθος στρατηγική υπόθεση. Πίστεψαν ότι η υπεροχή σημαίνει ασφάλεια.
Ότι η ταχύτητα σημαίνει νίκη.
Ότι η καταστροφή στόχων σημαίνει και κατάρρευση αντιπάλου. Το Ιράν απέδειξε ότι ένας προετοιμασμένος, ανθεκτικός και αποκεντρωμένος αντίπαλος μπορεί να μετατρέψει την υπεροχή του αντιπάλου του σε βάρος. Και όσο ο πόλεμος παρατείνεται, τόσο αυτό το βάρος μεγαλώνει.
Σε αντίθεση, το Ισραήλ λειτούργησε με μικρότερη έκθεση, μεγαλύτερη εμπειρία σε διαρκή απειλή, πιο αυστηρή οικονομία δυνάμεων και σαφέστερη αμυντική θωράκιση στο εσωτερικό του. Αυτό δεν το κάνει άτρωτο. Αλλά εξηγεί γιατί, στην ίδια σύγκρουση, δεν μάτωσε όσο η Ουάσινγκτον.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι καθαρή και ανησυχητική: το Ιράν δεν κατέρριψε απλώς αεροσκάφη ή drones. Κατέρριψε την αμερικανική ψευδαίσθηση ότι ένας ακόμα πόλεμος υψηλής τεχνολογίας μπορεί να κερδηθεί γρήγορα, φθηνά και χωρίς στρατηγικό κόστος. Και αυτό είναι ίσως η πιο βαριά απώλεια απ’ όλες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών