Τα «παγωμένα» ενεργειακά projects και οι περιπλοκες οικονομικές σχέσεις των ηγετών του Παγκόσμιου Νότου
Η Ρωσία σήμερα επιθυμεί να διευρύνει τη σχέση της με την Κίνα, αλλά ταυτόχρονα παραπονιέται ότι το Πεκίνο δεν ανταποκρίνεται με την ίδια θερμότητα, αντιμετωπίζοντας τη Μόσχα περισσότερο ως κατώτερο εταίρο.
Στο νέο πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων υπάρχει ιεραρχία... και τα πρόφατα ταξίδια Trump και Putin στον αυτοκράτορα Xi έδειξαν το νέο βάρος της Κίνας στις διευθετήσεις των διεθνών συγκρούσεων.
Η Ρωσία «άφησε να διαφανεί δημόσια κάποια ανησυχία για τη συμπεριφορά της Κίνας»... όπως επισημαίνουν πολλά ρωσικά ΜΜΕ.
Τα παράπονα και οι αντιδράσεις
Στις 16 Μαΐου, το RT, το επίσημο ρωσικό κρατικό μέσο ενημέρωσης, δημοσίευσε μια ασυνήθιστα επικριτική αναφορά προς το Πεκίνο:
«Η Κίνα εξακολουθεί συχνά να συμπεριφέρετα σαν να μπορεί να απολαμβάνει τα οφέλη μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης χωρίς να αναλαμβάνει πλήρως τα βάρη που αυτή συνεπάγεται».
Είναι εξαιρετικά σπάνιο η Ρωσία να εκφράζει δημόσια τέτοιου είδους αισθήματα, προσθέτοντας ότι παρόμοια παράπονα εκφράζονται συνήθως από μικρότερους εταίρους της Κίνας, όπως η Βενεζουέλα, η Κούβα ή το Ιράν.
Ο Ρώσος αναλυτής Alexey Martynov έγραψε ότι η Ρωσία και η Κίνα κινούνται αργά αλλά σταθερά προς μια δομική συμμαχία που αναδιαμορφώνει την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές προχωρούν με διαφορετικές ταχύτητες.
Η Μόσχα έχει σε μεγάλο βαθμό αποδεχθεί τη λογική της βαθιάς στρατηγικής αλληλεξάρτησης, ενώ το Πεκίνο εξακολουθεί να επιδιώκει μια αυστηρά ελεγχόμενη σχέση, όπου η Κίνα διατηρεί τη θέση του ανώτερου εταίρου περιορίζοντας παράλληλα τις δικές της υποχρεώσεις.
Σύμφωνα με τον Martynov, αυτό το μοντέλο φτάνει πλέον στα όριά του.
Η Κίνα, ωστόσο, φαίνεται να ενοχλείται ακόμη και από αυτή τη νέα ρωσική «θερμή στάση» και ζηλοφθονία.
Οι σχέσεις με τη Βόρεια Κορέα
Η Ρωσία καλλιεργεί πολύ στενή σχέση με τη Βόρεια Κορέα, μια χώρα που το Πεκίνο θεωρεί σχεδόν μέρος της δικής του περιφέρειας επιρροής.
Αυτή η εξέλιξη επηρεάζει συνολικά την ασφάλεια στην Ασία, καθώς ο επανεξοπλισμός της Βόρειας Κορέας επηρεάζει άμεσα και τον επανεξοπλισμό της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας.
Στις 3 Μαΐου, λίγο πριν από την επίσκεψη του Donald Trump στην Κίνα στις 13–15 Μαΐου, η South China Morning Post — εφημερίδα με στενές διασυνδέσεις με το Πεκίνο — ανέφερε ότι η Κίνα ενδέχεται να αισθάνεται ανησυχία για τις συζητήσεις γύρω από ένα σπάνιο πενταετές σχέδιο αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Βόρειας Κορέας και Ρωσίας, το οποίο θα μπορούσε να επιταχύνει τον στρατιωτικό εκσυγχρονισμό της Πιονγκγιάνγκ σε πολλαπλά επίπεδα.
Ο χρονισμός της διαρροής θεωρείται επίσης ενδιαφέρων, καθώς ενδέχεται να αποτέλεσε μήνυμα τόσο προς τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και προς τη Ρωσία. Παραμένει ασαφές αν και σε ποιο βαθμό ο Donald Trump έθεσε το ζήτημα στον Xi Jinping κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής και τι ενδεχομένως συμφωνήθηκε.
Παράλληλα, η σημερινή ρωσική προσέγγιση προς την Κίνα έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία το Πεκίνο αισθάνθηκε κατά κάποιον τρόπο προδομένο από τη Μόσχα.
Η Ρωσία είχε αφήσει να εννοηθεί ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα τελείωνε μέσα σε λίγες ημέρες, όμως η σύγκρουση συνεχίζεται πλέον για περισσότερα από τέσσερα χρόνια.
Η ρωσική στρατηγική συμπεριφορά
Το πιο ευαίσθητο σημείο είναι ότι αυτή η ρωσική «σχέση στοργής» έρχεται σε αντίθεση με όσα πιστεύει ότι γνωρίζει η Κίνα για τη ρωσική στρατηγική συμπεριφορά.
Το Πεκίνο θεωρεί ότι επί χρόνια η Μόσχα χρησιμοποιούσε τη σχέση της με την Κίνα ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιχειρώντας να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον ακόμη και εις βάρος του Πεκίνου.
Υπό αυτή την έννοια, η σημερινή ρωσική ένταση προς την Κίνα ίσως αντανακλά τη δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει σήμερα η Ρωσία, αλλά και πιθανές μελλοντικές ανατροπές ή ακόμη και νέες... προδοσίες.
Η διπλωματία των αγωγών
Η ένταση αυτή φαίνεται να επηρεάζει και τη συζήτηση γύρω από την προγραμματισμένη επέκταση των διμερών ενεργειακών αγωγών.
Η Ρωσία επιθυμεί την υλοποίησή τους, ενώ η Κίνα καθυστερεί.
Αν και βασικό σημείο τριβής είναι πιθανότατα η τιμή, φαίνεται ότι υπάρχουν και βαθύτερες στρατηγικές επιφυλάξεις.
Αυτό που σήμερα μοιάζει με ρωσική «σανίδα σωτηρίας» προς την Κίνα θα μπορούσε αύριο να μετατραπεί σε ρωσικό στρατηγικό μοχλό πίεσης απέναντι στο Πεκίνο.
Η Ρωσία απέδειξε στην Ευρώπη ότι είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει τις ενεργειακές προμήθειες ως πολιτικό όπλο.
Μια συμφωνία με τον Vladimir Putin σήμερα μπορεί να σημαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό αύριο.
Ένας αγωγός διαρκεί δεκαετίες· ο Putin μπορεί να παραμείνει στην εξουσία χρόνια ή ίσως μόνο μήνες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κίνα θα απομακρυνθεί ή θα εγκαταλείψει τη Ρωσία. Το Πεκίνο δεν εμπιστεύεται θεμελιωδώς τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε τη διεθνή τάξη στην οποία η Ουάσιγκτον ηγείται.
Η ουκρανική περιπέτεια
Δεν επιθυμεί την ήττα ή την ταπείνωση του Vladimir Putin, διότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει τη Ρωσία είτε σε χάος είτε σε στενότερη εξάρτηση από την Αμερική.
Ωστόσο, η Κίνα ενδέχεται να επιδιώξει να κρατήσει τη Ρωσία υπό στενό έλεγχο, ακριβώς μέσω αυτής της άνισης σχέσης για την οποία παραπονιέται σήμερα η Μόσχα.
Το Πεκίνο θέλει να αποτρέψει μια πιθανή μελλοντική ρωσική μεταστροφή και γι’ αυτό προσπαθεί να διατηρεί ισχυρούς μοχλούς επιρροής.
Στην πραγματικότητα, για τη Ρωσία είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει στρατόπεδο.
Υπολογίζεται ότι χιλιάδες Κινέζοι τεχνικοί βρίσκονται σήμερα στη Ρωσία, διατηρώντας σε λειτουργία σημαντικά τμήματα της οικονομίας της χώρας.
Χωρίς αυτούς, μεγάλο μέρος της ρωσικής οικονομίας θα παρέλυε, ενώ δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι πιθανή δυτική βοήθεια θα μπορούσε να αντικαταστήσει ή να βελτιώσει τη συμβολή της Κίνας.
Παράλληλα, αν η Ρωσία αντιμετωπίζει με καχυποψία την Κίνα, αντιμετωπίζει με την ίδια — ίσως και μεγαλύτερη — καχυποψία και τη Δύση, την οποία θεωρεί ότι την υποτίμησε και την κακομεταχειρίστηκε επί δεκαετίες παρά τις κατά καιρούς ρωσικές προσπάθειες προσέγγισης.
Το πρόβλημα για τη Ρωσία είναι ότι η ενέργεια αντιπροσωπεύει σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών της προς την Κίνα. Πέρα από αυτόν τον τομέα, η Μόσχα διαθέτει ελάχιστα ανταγωνιστικά προϊόντα για την κινεζική αγορά.
Σε κόπωση η ρωσική οικονομία μικρό το οικονομικό αντικείμενο
Η ρωσική οικονομία εμφανίζει σημάδια κόπωσης.
Το υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης προβλέπει ότι η αύξηση του λιανικού εμπορίου — βασικού δείκτη καταναλωτικής ζήτησης — θα περιοριστεί μόλις στο 0,8% το 2026, έναντι 4,1% το προηγούμενο έτος. Αυτό υποδηλώνει ασθενέστερη εσωτερική ζήτηση και μικρότερη δυνατότητα απορρόφησης πρόσθετων κινεζικών εισαγωγών.
Παράλληλα, Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι θα συνεχίσουν να πιέζουν κινεζικές εταιρείες να μεταφέρουν παραγωγικές δραστηριότητες εντός Ρωσίας — μια πολιτική που πιθανότατα θα επηρεάσει αρνητικά ακόμη περισσότερο τις κινεζικές εξαγωγές αυτοκινήτων.
«Οι απαιτήσεις μας αφορούν ένα εξαιρετικά υψηλό επίπεδο τοπικοποίησης και τυποποίησης με άλλους κατασκευαστές», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Denis Manturov.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι περισσότεροι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί για τη δυνατότητα διατήρησης της δυναμικής στο ρωσοκινεζικό εμπόριο.
Ο οικονομολόγος Andrei Gnidchenko, από το κέντρο μελετών CMAKP της Μόσχας, εκτίμησε ότι η ανάπτυξη του εμπορίου θα επιβραδυνθεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, καθώς η Κίνα θα έχει ήδη αυξήσει τα ενεργειακά της αποθέματα και η οικονομική δραστηριότητα και στις δύο χώρες θα παραμείνει υποτονική.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, το συνολικό εμπόριο στο τέλος του έτους θα βρίσκεται μόλις 5% έως 10% πάνω από τα επίπεδα του 2025 — δηλαδή περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2024.
Αντίστοιχα, η ρωσική οικονομική εφημερίδα Kommersant προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να αναμένονται «εκρηκτικοί ρυθμοί ανάπτυξης», επισημαίνοντας ότι η μεγαλύτερη ώθηση στο εμπόριο είχε ήδη συντελεστεί αμέσως μετά το 2022.
Ο επιχειρηματίας Andrei Kogan, που συνεργάζεται με κινεζικές εταιρείες, υπογράμμισε ότι οι Ρώσοι εξαγωγείς αντιμετωπίζουν εξαιρετικά έντονο ανταγωνισμό στην κινεζική αγορά πέρα από τον ενεργειακό τομέα.
Όπως ανέφερε, «οι αγορές υψηλής τεχνολογίας και καταναλωτικών προϊόντων στην Κίνα καλύπτονται ήδη από εγχώριους κατασκευαστές, γι’ αυτό οι ρωσικές εταιρείες στρέφονται περισσότερο σε εξειδικευμένα έργα, συνεργασίες ή τοπική παραγωγή, παρά σε άμεσες μαζικές εξαγωγές».
Από την πλευρά του, ο Alexander Gabuev, διευθυντής του Carnegie Russia Eurasia Center, σημείωσε ότι η Κίνα επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της εισαγωγές ώστε να μην εξαρτάται υπερβολικά από τη Ρωσία, ενώ παράλληλα η ίδια η ρωσική αγορά πλησιάζει σε «κορεσμό» ως προς τα κινεζικά βιομηχανικά προϊόντα.
«Η Ρωσία, τελικά, δεν είναι μια ιδιαίτερα πλούσια χώρα με πληθυσμό 145 έως 150 εκατομμυρίων ανθρώπων, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού», δήλωσε ο Gabuev σε πρόσφατο podcast
«Σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί αγορά αντίστοιχου μεγέθους με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την ASEAN ή τις Ηνωμένες Πολιτείες για τους Κινέζους παραγωγούς».
Το γενικότερο σκηνικό δείχνει αυξανόμενες τριβές και εντάσεις, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν ακόμη και τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Η Μόσχα ίσως βρεθεί αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες, καθώς αντιλαμβάνεται ότι η σχέση της με την Κίνα γίνεται λιγότερο ομαλή την ίδια στιγμή που οι Ουκρανοί φαίνεται να ανακτούν σχετική δυναμική στο πεδίο.
Αυτό δημιουργεί ανησυχία και στις ρωσικές ελίτ που γνωρίζουν πώς να «διαβάζουν» τα σημάδια του Κρεμλίνου.
Η ένταση στο εσωτερικό της Μόσχας ενδέχεται να αντικατοπτρίζεται και στον ίδιο τον Vladimir Putin, οδηγώντας τον πιθανώς σε λανθασμένες κινήσεις που θα επιδεινώσουν περαιτέρω την κατάσταση.
Παρά τις εντάσεις, ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα μπορούν πραγματικά να συγκρουστούν ανοιχτά, κυρίως λόγω των δύσκολων σχέσεων που διατηρούν και οι δύο με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ταυτόχρονα όμως, δεν μπορούν ούτε να αγνοήσουν ούτε να υπερβούν πλήρως τις πραγματικές ή φαντασιακές καχυποψίες και εντάσεις που υπάρχουν μεταξύ τους.
Βιαστικές ή αφελείς πρωτοβουλίες της Δύσης θα μπορούσαν τελικά να ωθήσουν ακόμη περισσότερο τις δύο χώρες τη μία προς την άλλη και να αποτρέψουν τη διεύρυνση των υπαρκτών ρωγμών στη σχέση τους.
Γι’ αυτό, ίσως απαιτείται περισσότερο υπομονή παρά βιασύνη - οι ιεαρχίες στη νέα τάξη θα προκύψουν.
www.bankingnews.gr
Στο νέο πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων υπάρχει ιεραρχία... και τα πρόφατα ταξίδια Trump και Putin στον αυτοκράτορα Xi έδειξαν το νέο βάρος της Κίνας στις διευθετήσεις των διεθνών συγκρούσεων.
Η Ρωσία «άφησε να διαφανεί δημόσια κάποια ανησυχία για τη συμπεριφορά της Κίνας»... όπως επισημαίνουν πολλά ρωσικά ΜΜΕ.
Τα παράπονα και οι αντιδράσεις
Στις 16 Μαΐου, το RT, το επίσημο ρωσικό κρατικό μέσο ενημέρωσης, δημοσίευσε μια ασυνήθιστα επικριτική αναφορά προς το Πεκίνο:
«Η Κίνα εξακολουθεί συχνά να συμπεριφέρετα σαν να μπορεί να απολαμβάνει τα οφέλη μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης χωρίς να αναλαμβάνει πλήρως τα βάρη που αυτή συνεπάγεται».
Είναι εξαιρετικά σπάνιο η Ρωσία να εκφράζει δημόσια τέτοιου είδους αισθήματα, προσθέτοντας ότι παρόμοια παράπονα εκφράζονται συνήθως από μικρότερους εταίρους της Κίνας, όπως η Βενεζουέλα, η Κούβα ή το Ιράν.
Ο Ρώσος αναλυτής Alexey Martynov έγραψε ότι η Ρωσία και η Κίνα κινούνται αργά αλλά σταθερά προς μια δομική συμμαχία που αναδιαμορφώνει την παγκόσμια ισορροπία ισχύος.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές προχωρούν με διαφορετικές ταχύτητες.
Η Μόσχα έχει σε μεγάλο βαθμό αποδεχθεί τη λογική της βαθιάς στρατηγικής αλληλεξάρτησης, ενώ το Πεκίνο εξακολουθεί να επιδιώκει μια αυστηρά ελεγχόμενη σχέση, όπου η Κίνα διατηρεί τη θέση του ανώτερου εταίρου περιορίζοντας παράλληλα τις δικές της υποχρεώσεις.
Σύμφωνα με τον Martynov, αυτό το μοντέλο φτάνει πλέον στα όριά του.
Η Κίνα, ωστόσο, φαίνεται να ενοχλείται ακόμη και από αυτή τη νέα ρωσική «θερμή στάση» και ζηλοφθονία.
Οι σχέσεις με τη Βόρεια Κορέα
Η Ρωσία καλλιεργεί πολύ στενή σχέση με τη Βόρεια Κορέα, μια χώρα που το Πεκίνο θεωρεί σχεδόν μέρος της δικής του περιφέρειας επιρροής.
Αυτή η εξέλιξη επηρεάζει συνολικά την ασφάλεια στην Ασία, καθώς ο επανεξοπλισμός της Βόρειας Κορέας επηρεάζει άμεσα και τον επανεξοπλισμό της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας.
Στις 3 Μαΐου, λίγο πριν από την επίσκεψη του Donald Trump στην Κίνα στις 13–15 Μαΐου, η South China Morning Post — εφημερίδα με στενές διασυνδέσεις με το Πεκίνο — ανέφερε ότι η Κίνα ενδέχεται να αισθάνεται ανησυχία για τις συζητήσεις γύρω από ένα σπάνιο πενταετές σχέδιο αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Βόρειας Κορέας και Ρωσίας, το οποίο θα μπορούσε να επιταχύνει τον στρατιωτικό εκσυγχρονισμό της Πιονγκγιάνγκ σε πολλαπλά επίπεδα.
Ο χρονισμός της διαρροής θεωρείται επίσης ενδιαφέρων, καθώς ενδέχεται να αποτέλεσε μήνυμα τόσο προς τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και προς τη Ρωσία. Παραμένει ασαφές αν και σε ποιο βαθμό ο Donald Trump έθεσε το ζήτημα στον Xi Jinping κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής και τι ενδεχομένως συμφωνήθηκε.
Παράλληλα, η σημερινή ρωσική προσέγγιση προς την Κίνα έρχεται μετά από μια περίοδο κατά την οποία το Πεκίνο αισθάνθηκε κατά κάποιον τρόπο προδομένο από τη Μόσχα.
Η Ρωσία είχε αφήσει να εννοηθεί ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα τελείωνε μέσα σε λίγες ημέρες, όμως η σύγκρουση συνεχίζεται πλέον για περισσότερα από τέσσερα χρόνια.
Η ρωσική στρατηγική συμπεριφορά
Το πιο ευαίσθητο σημείο είναι ότι αυτή η ρωσική «σχέση στοργής» έρχεται σε αντίθεση με όσα πιστεύει ότι γνωρίζει η Κίνα για τη ρωσική στρατηγική συμπεριφορά.
Το Πεκίνο θεωρεί ότι επί χρόνια η Μόσχα χρησιμοποιούσε τη σχέση της με την Κίνα ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιχειρώντας να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον ακόμη και εις βάρος του Πεκίνου.
Υπό αυτή την έννοια, η σημερινή ρωσική ένταση προς την Κίνα ίσως αντανακλά τη δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει σήμερα η Ρωσία, αλλά και πιθανές μελλοντικές ανατροπές ή ακόμη και νέες... προδοσίες.
Η διπλωματία των αγωγών
Η ένταση αυτή φαίνεται να επηρεάζει και τη συζήτηση γύρω από την προγραμματισμένη επέκταση των διμερών ενεργειακών αγωγών.
Η Ρωσία επιθυμεί την υλοποίησή τους, ενώ η Κίνα καθυστερεί.
Αν και βασικό σημείο τριβής είναι πιθανότατα η τιμή, φαίνεται ότι υπάρχουν και βαθύτερες στρατηγικές επιφυλάξεις.
Αυτό που σήμερα μοιάζει με ρωσική «σανίδα σωτηρίας» προς την Κίνα θα μπορούσε αύριο να μετατραπεί σε ρωσικό στρατηγικό μοχλό πίεσης απέναντι στο Πεκίνο.
Η Ρωσία απέδειξε στην Ευρώπη ότι είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει τις ενεργειακές προμήθειες ως πολιτικό όπλο.
Μια συμφωνία με τον Vladimir Putin σήμερα μπορεί να σημαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό αύριο.
Ένας αγωγός διαρκεί δεκαετίες· ο Putin μπορεί να παραμείνει στην εξουσία χρόνια ή ίσως μόνο μήνες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κίνα θα απομακρυνθεί ή θα εγκαταλείψει τη Ρωσία. Το Πεκίνο δεν εμπιστεύεται θεμελιωδώς τις Ηνωμένες Πολιτείες ούτε τη διεθνή τάξη στην οποία η Ουάσιγκτον ηγείται.
Η ουκρανική περιπέτεια
Δεν επιθυμεί την ήττα ή την ταπείνωση του Vladimir Putin, διότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει τη Ρωσία είτε σε χάος είτε σε στενότερη εξάρτηση από την Αμερική.
Ωστόσο, η Κίνα ενδέχεται να επιδιώξει να κρατήσει τη Ρωσία υπό στενό έλεγχο, ακριβώς μέσω αυτής της άνισης σχέσης για την οποία παραπονιέται σήμερα η Μόσχα.
Το Πεκίνο θέλει να αποτρέψει μια πιθανή μελλοντική ρωσική μεταστροφή και γι’ αυτό προσπαθεί να διατηρεί ισχυρούς μοχλούς επιρροής.
Στην πραγματικότητα, για τη Ρωσία είναι πλέον εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει στρατόπεδο.
Υπολογίζεται ότι χιλιάδες Κινέζοι τεχνικοί βρίσκονται σήμερα στη Ρωσία, διατηρώντας σε λειτουργία σημαντικά τμήματα της οικονομίας της χώρας.
Χωρίς αυτούς, μεγάλο μέρος της ρωσικής οικονομίας θα παρέλυε, ενώ δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι πιθανή δυτική βοήθεια θα μπορούσε να αντικαταστήσει ή να βελτιώσει τη συμβολή της Κίνας.
Παράλληλα, αν η Ρωσία αντιμετωπίζει με καχυποψία την Κίνα, αντιμετωπίζει με την ίδια — ίσως και μεγαλύτερη — καχυποψία και τη Δύση, την οποία θεωρεί ότι την υποτίμησε και την κακομεταχειρίστηκε επί δεκαετίες παρά τις κατά καιρούς ρωσικές προσπάθειες προσέγγισης.
Το πρόβλημα για τη Ρωσία είναι ότι η ενέργεια αντιπροσωπεύει σχεδόν το σύνολο των εξαγωγών της προς την Κίνα. Πέρα από αυτόν τον τομέα, η Μόσχα διαθέτει ελάχιστα ανταγωνιστικά προϊόντα για την κινεζική αγορά.
Σε κόπωση η ρωσική οικονομία μικρό το οικονομικό αντικείμενο
Η ρωσική οικονομία εμφανίζει σημάδια κόπωσης.
Το υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης προβλέπει ότι η αύξηση του λιανικού εμπορίου — βασικού δείκτη καταναλωτικής ζήτησης — θα περιοριστεί μόλις στο 0,8% το 2026, έναντι 4,1% το προηγούμενο έτος. Αυτό υποδηλώνει ασθενέστερη εσωτερική ζήτηση και μικρότερη δυνατότητα απορρόφησης πρόσθετων κινεζικών εισαγωγών.
Παράλληλα, Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι θα συνεχίσουν να πιέζουν κινεζικές εταιρείες να μεταφέρουν παραγωγικές δραστηριότητες εντός Ρωσίας — μια πολιτική που πιθανότατα θα επηρεάσει αρνητικά ακόμη περισσότερο τις κινεζικές εξαγωγές αυτοκινήτων.
«Οι απαιτήσεις μας αφορούν ένα εξαιρετικά υψηλό επίπεδο τοπικοποίησης και τυποποίησης με άλλους κατασκευαστές», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Denis Manturov.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι περισσότεροι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί για τη δυνατότητα διατήρησης της δυναμικής στο ρωσοκινεζικό εμπόριο.
Ο οικονομολόγος Andrei Gnidchenko, από το κέντρο μελετών CMAKP της Μόσχας, εκτίμησε ότι η ανάπτυξη του εμπορίου θα επιβραδυνθεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, καθώς η Κίνα θα έχει ήδη αυξήσει τα ενεργειακά της αποθέματα και η οικονομική δραστηριότητα και στις δύο χώρες θα παραμείνει υποτονική.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, το συνολικό εμπόριο στο τέλος του έτους θα βρίσκεται μόλις 5% έως 10% πάνω από τα επίπεδα του 2025 — δηλαδή περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2024.
Αντίστοιχα, η ρωσική οικονομική εφημερίδα Kommersant προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να αναμένονται «εκρηκτικοί ρυθμοί ανάπτυξης», επισημαίνοντας ότι η μεγαλύτερη ώθηση στο εμπόριο είχε ήδη συντελεστεί αμέσως μετά το 2022.
Ο επιχειρηματίας Andrei Kogan, που συνεργάζεται με κινεζικές εταιρείες, υπογράμμισε ότι οι Ρώσοι εξαγωγείς αντιμετωπίζουν εξαιρετικά έντονο ανταγωνισμό στην κινεζική αγορά πέρα από τον ενεργειακό τομέα.
Όπως ανέφερε, «οι αγορές υψηλής τεχνολογίας και καταναλωτικών προϊόντων στην Κίνα καλύπτονται ήδη από εγχώριους κατασκευαστές, γι’ αυτό οι ρωσικές εταιρείες στρέφονται περισσότερο σε εξειδικευμένα έργα, συνεργασίες ή τοπική παραγωγή, παρά σε άμεσες μαζικές εξαγωγές».
Από την πλευρά του, ο Alexander Gabuev, διευθυντής του Carnegie Russia Eurasia Center, σημείωσε ότι η Κίνα επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της εισαγωγές ώστε να μην εξαρτάται υπερβολικά από τη Ρωσία, ενώ παράλληλα η ίδια η ρωσική αγορά πλησιάζει σε «κορεσμό» ως προς τα κινεζικά βιομηχανικά προϊόντα.
«Η Ρωσία, τελικά, δεν είναι μια ιδιαίτερα πλούσια χώρα με πληθυσμό 145 έως 150 εκατομμυρίων ανθρώπων, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού», δήλωσε ο Gabuev σε πρόσφατο podcast
«Σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί αγορά αντίστοιχου μεγέθους με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την ASEAN ή τις Ηνωμένες Πολιτείες για τους Κινέζους παραγωγούς».
Το γενικότερο σκηνικό δείχνει αυξανόμενες τριβές και εντάσεις, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν ακόμη και τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Η Μόσχα ίσως βρεθεί αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες, καθώς αντιλαμβάνεται ότι η σχέση της με την Κίνα γίνεται λιγότερο ομαλή την ίδια στιγμή που οι Ουκρανοί φαίνεται να ανακτούν σχετική δυναμική στο πεδίο.
Αυτό δημιουργεί ανησυχία και στις ρωσικές ελίτ που γνωρίζουν πώς να «διαβάζουν» τα σημάδια του Κρεμλίνου.
Η ένταση στο εσωτερικό της Μόσχας ενδέχεται να αντικατοπτρίζεται και στον ίδιο τον Vladimir Putin, οδηγώντας τον πιθανώς σε λανθασμένες κινήσεις που θα επιδεινώσουν περαιτέρω την κατάσταση.
Παρά τις εντάσεις, ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα μπορούν πραγματικά να συγκρουστούν ανοιχτά, κυρίως λόγω των δύσκολων σχέσεων που διατηρούν και οι δύο με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ταυτόχρονα όμως, δεν μπορούν ούτε να αγνοήσουν ούτε να υπερβούν πλήρως τις πραγματικές ή φαντασιακές καχυποψίες και εντάσεις που υπάρχουν μεταξύ τους.
Βιαστικές ή αφελείς πρωτοβουλίες της Δύσης θα μπορούσαν τελικά να ωθήσουν ακόμη περισσότερο τις δύο χώρες τη μία προς την άλλη και να αποτρέψουν τη διεύρυνση των υπαρκτών ρωγμών στη σχέση τους.
Γι’ αυτό, ίσως απαιτείται περισσότερο υπομονή παρά βιασύνη - οι ιεαρχίες στη νέα τάξη θα προκύψουν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών