Σχετικά Άρθρα
Έρχεται πόλεμος... Ολλανδία και Γαλλία φυγαδεύουν το χρυσό τους - «Ετοιμαζόμαστε για κρίση», τι συμβαίνει σε ΗΠΑ και Καναδά
Σήμα κινδύνου για την πορεία του αμερικανικού χρέους εκπέμπει η Νορβηγία, καθώς το τεράστιο κρατικό επενδυτικό fund της χώρας εξετάζει σημαντική μείωση της έκθεσής του στα αμερικανικά ομόλογα.
Ειδικότερα, η πρόταση της Norges Bank προβλέπει αλλαγή στη σύνθεση του χαρτοφυλακίου, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων κατά περίπου 80 δισ. δολάρια. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του μεγέθους του νορβηγικού fund, που διαχειρίζεται περίπου 2,3 τρισ. δολάρια και αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους κρατικούς επενδυτές παγκοσμίως.
Ο διαχειριστής του νορβηγικού πετρελαϊκού fund μόλις ενημέρωσε την ίδια του την κυβέρνηση ότι διατηρεί υπερβολικά μεγάλη έκθεση στο κρατικό χρέος. Σε επιστολή που απέστειλε στο υπουργείο Οικονομικών την 1η Σεπτεμβρίου, η Norges Bank πρότεινε να μειωθεί το ποσοστό των κρατικών ομολόγων στο benchmark σταθερού εισοδήματος του Government Pension Fund Global από 70% σε 50%. Ωστόσο, τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη, καθώς το υπουργείο πρέπει να αποφασίσει εάν θα αποδεχθεί την εισήγηση.
Τα στοιχεία του ίδιου του fund, τα οποία είχε δημοσιεύσει το Reuters νωρίτερα φέτος, έδειχναν ότι τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποτελούσαν ήδη τη μεγαλύτερη ομολογιακή του τοποθέτηση: 199 δισ. δολάρια στις 31 Δεκεμβρίου 2025, έναντι 181 δισ. δολαρίων στα τέλη Ιουνίου.
Ανησυχητικό μήνυμα
Το μέγεθος του fund είναι τεράστιο με οποιοδήποτε μέτρο σύγκρισης. Η NBIM αναφέρει ότι κατέχει περίπου το 1,4% όλων των εισηγμένων εταιρειών παγκοσμίως, μέσω χιλιάδων τοποθετήσεων, ενώ το χαρτοφυλάκιο σταθερού εισοδήματος και μόνο είναι μεγαλύτερο από τις οικονομίες πολλών κρατών. Όταν το Όσλο αλλάζει το benchmark, άλλοι μεγάλοι κρατικοί επενδυτές το προσέχουν. Δεν χρειάζεται να αντιγράψουν την κίνηση για να έχει σημασία το μήνυμα.
Το σκεπτικό της Norges Bank είναι πιο συγκεκριμένο: Η τράπεζα ανέφερε ότι το υφιστάμενο benchmark ομολόγων αποτελείται κατά 70% από έναν δείκτη κρατικών ομολόγων και κατά 30% από έναν δείκτη εταιρικών ομολόγων, υποστηρίζοντας ότι ένα ποσοστό 50% σε κρατικά ομόλογα θα εξακολουθούσε να καλύπτει τις ανάγκες ρευστότητας του fund, ακόμη και σε περιόδους έντονης πίεσης στις αγορές.
Παράλληλα, θέλει ο δείκτης κρατικών ομολόγων να σταθμίζεται με βάση την αξία της αγοράς και όχι το ΑΕΠ, καθώς το υψηλό δημόσιο χρέος έχει πλέον γίνει συνηθισμένο χαρακτηριστικό στις ανεπτυγμένες οικονομίες και όχι εξαίρεση που αφορά μόνο ορισμένες χώρες.
Αυτό έχει σημασία. Κι αυτό διότι η τράπεζα δεν υποστηρίζει ότι η αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχει πάψει να είναι χρήσιμη. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι το παλιό benchmark δίνει υπερβολικά μεγάλο βάρος στο κρατικό χρέος, ενώ το fund θα μπορούσε να αποκομίσει άλλες ανταμοιβές για την ανάληψη κινδύνου στα ομόλογα, χωρίς να θυσιάσει τη ρευστότητα που χρειάζεται.
Στο τραπέζι βρίσκονται πλέον τίτλοι όπως ενυπόθηκα ομόλογα οργανισμών (agency mortgage-backed securities), ομόλογα που συνδέονται με κρατικούς φορείς, καθώς και ένα ευρύτερο benchmark που θα βρίσκεται πιο κοντά στον δείκτη Bloomberg Global Aggregate.
Η αλλαγή στάσης
Πάντως, τον Απρίλιο, το Reuters είχε μεταδώσει ότι ο υπουργός Οικονομικών, Jens Stoltenberg, δήλωσε στους Financial Times πως το νορβηγικό κρατικό fund δεν σχεδιάζει να μειώσει τα αμερικανικά assets, παρά τις ανησυχίες για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και το αυξανόμενο αμερικανικό χρέος. Ο Stoltenberg είχε πει ότι το ζήτημα της μείωσης της έκθεσης ήταν πολιτικό και ότι δεν περίμενε μεγάλες αλλαγές.
Η δήλωση εκείνη αφορούσε το σύνολο των αμερικανικών τοποθετήσεων, συμπεριλαμβανομένων των μετοχών. Η νέα εισήγηση της Norges Bank είναι πιο περιορισμένη. Αφορά το benchmark των ομολόγων και όχι μια συνολική αποχώρηση από την Αμερική. Το μήνυμα, ωστόσο, είναι σαφές.
Πού είναι ασφαλή τα αποθεματικά;
Η Νορβηγία δεν είναι η μόνη χώρα που επανεξετάζει τι πρέπει να περιλαμβάνει ο κρατικός της ισολογισμός. Η De Nederlandsche Bank ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι μετέφερε περίπου 86 τόνους χρυσού από τη Νέα Υόρκη και την Οτάβα στο Λονδίνο μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου 2026, χωρίς να αλλάξει το συνολικό απόθεμα χρυσού της, το οποίο ανέρχεται σε 612,4 τόνους.
Η ολλανδική κεντρική τράπεζα δήλωσε ότι ο χρυσός που βρίσκεται στο Λονδίνο μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ταχύτερων συναλλαγών σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, ενώ ο διοικητής Olaf Sleijpen ανέφερε ότι η μεταφορά αφορά την ανθεκτικότητα και την προετοιμασία.
Και άλλες χώρες έχουν ήδη κινηθεί. Η Wall Street Journal ανέφερε ότι και η Γαλλία έχει προχωρήσει σε αλλαγές στην αποθήκευση του χρυσού της, αντικαθιστώντας 129 μετρικούς τόνους που προηγουμένως βρίσκονταν στη Νέα Υόρκη με ράβδους χρυσού που αγοράστηκαν στην Ευρώπη.
Οι αποφάσεις για τους χώρους φύλαξης του χρυσού είναι διαφορετικό ζήτημα από τις αποφάσεις για τους δείκτες ομολόγων. Ωστόσο, εντάσσονται στην ίδια ευρύτερη συζήτηση: πού διατηρείς τον εθνικό πλούτο όταν οι κυρώσεις, ο πόλεμος, το χρέος και η πολιτική έχουν γίνει πολύ πιο δύσκολο να αποτιμηθούν;
Η επίδραση στις αγορές
Όσον αφορά την αντίδραση των αγορών, εκτιμά ότι μια μείωση περίπου 80 δισ. δολαρίων, που θα πραγματοποιηθεί σταδιακά δεν πρόκειται να προκαλέσει αναστάτωση σε μια αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων που αποτιμάται σε δεκάδες τρισ. δολάρια.
Οι ΗΠΑ θα εξακολουθήσουν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη και βαθύτερη αγορά κρατικών ομολόγων στον κόσμο, ενώ η NBIM θα συνεχίσει να διατηρεί σημαντικές τοποθετήσεις σε περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια.
Το πραγματικό ζήτημα είναι το προηγούμενο που δημιουργείται. Το νορβηγικό fund παρακολουθείται στενά επειδή είναι τεράστιο, διαφανές και ασκεί ασυνήθιστα μεγάλη επιρροή μεταξύ των κρατικών επενδυτών.
Εάν το υπουργείο Οικονομικών αποδεχθεί την εισήγηση, το Όσλο θα δώσει σε άλλα υπουργεία Οικονομικών ένα ξεκάθαρο επιχείρημα για τη μείωση της συγκέντρωσης σε κρατικά ομόλογα, χωρίς αυτό να εκληφθεί ως κίνηση εναντίον των ΗΠΑ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών