Με τη μέση τιμή της αμόλυβδης στα 2,15 ευρώ το λίτρο, το 53,2% κατευθύνεται στα κρατικά ταμεία, λόγω των ΕΦΚ και του ΦΠΑ.
Μπορεί η κυβέρνηση να κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας προσωρινής μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα, εφόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση ανάψει το «πράσινο φως», ωστόσο την ίδια ώρα στα κρατικά ταμεία συνεχίζουν να εισρέουν δισεκατομμύρια ευρώ από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού, τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου από τους ΕΦΚ και τον ΦΠΑ στα ενεργειακά προϊόντα διαμορφώνονται σε περίπου 6,5 έως 7 δισ. ευρώ ετησίως, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Τα 4 δισ. από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης
Από το ποσό αυτό, περίπου 4 δισ. ευρώ προέρχονται από τους ΕΦΚ, ενώ περίπου 1 δισ. ευρώ αντιστοιχεί στον ΦΠΑ 24% που επιβάλλεται και πάνω στην αξία του ΕΦΚ.
Ο μεγαλύτερος όγκος των εισπράξεων προέρχεται από τον ΕΦΚ και τον ΦΠΑ που βαραίνει τις βενζίνες (2,5 δισ. ευρώ συνολικά), ακολουθεί το ντίζελ κίνησης που τροφοδοτεί τον προϋπολογισμό με 1,9 δισ. ευρώ έσοδα και το πετρέλαιο θέρμανσης με περίπου 360 εκατ. ευρώ.
Τα υπόλοιπα έσοδα προέρχονται από τον ΦΠΑ επί της καθαρής αξίας των καυσίμων, ενώ πολύ μικρό μέρος προέρχεται από το υγραέριο και τα λοιπά καύσιμα περιορισμένης χρήσης.
Το 53,2% στα κρατικά ταμεία
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της επιβάρυνσης των καυσίμων από τους φόρους, αρκεί να αναφέρουμε ότι με τη μέση τιμή της αμόλυβδης στα 2,15 ευρώ το λίτρο, το 53,2% κατευθύνεται στα κρατικά ταμεία, λόγω των ΕΦΚ και του ΦΠΑ.
Στο πετρέλαιο κίνησης οι επιβαρύνσεις είναι λίγο μικρότερες, λόγω διαφορετικής φορολογικής δομής.
Ο ΕΦΚ στο ντίζελ είναι σημαντικά χαμηλότερος (0,41 ευρώ ανά λίτρο, έναντι 0,70 ευρώ ανά λίτρο στη βενζίνη).
Συνεπώς, αν υποθέσουμε ότι η τρέχουσα μέση τιμή είναι στα 2,10 ευρώ το λίτρο, το ποσοστό των φόρων είναι χαμηλότερο από της βενζίνης, αλλά το κράτος εξακολουθεί να εισπράττει σχεδόν το 40% της τελικής τιμής (συγκεκριμένα το 39,2%).
Η βαριά έμμεση φορολογία
Οι ευάλωτες οικονομικά κοινωνικές ομάδες και η μεσαία τάξη στην Ελλάδα, συνεχίζουν να πληρώνουν το βαρύ «τίμημα» της υψηλής έμμεσης φορολογίας, με αποτέλεσμα να μειώνεται δραματικά η αγοραστική τους δύναμη.
Πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ), για τις επιπτώσεις μεταβολών του ΦΠΑ στην Ελλάδα, σημειώνει χαρακτηριστικά ότι: «η ελληνική φορολογική δομή χαρακτηρίζεται από έντονη και διαχρονικά αυξανόμενη εξάρτηση από την έμμεση φορολογία, σε βαθμό αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Με έτος αναφοράς το 2023, οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα ανήλθαν στο 17,3% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας τη χώρα στην τέταρτη υψηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Ο αντίστοιχος μέσος όρος της ΕΕ-27 διαμορφώθηκε στο 13% του ΑΕΠ.
Η απόσταση αυτή αποτυπώνει ένα βασικό χαρακτηριστικό του ελληνικού φορολογικού συστήματος, τη σημαντικά μεγαλύτερη βαρύτητα που έχει η φορολόγηση της κατανάλωσης στη χρηματοδότηση των δημόσιων εσόδων, κάτι που θέτει δυσκολίες σε κάθε κίνηση επιλεκτικής μείωσης των συντελεστών, ειδικά εν όψει ενός κρίσιμου εκλογικού κύκλου.
Η απόκλιση
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα ως προς τη σύνθεση των συνολικών φορολογικών εσόδων.
Το 2023, οι έμμεσοι φόροι αντιπροσώπευαν το 44,4% των συνολικών φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα, έναντι 33,2% κατά μέσο όρο στην ΕΕ-27.
Η απόκλιση αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά συνιστά διαρθρωτικό χαρακτηριστικό του ελληνικού φορολογικού συστήματος.
Η εικόνα της έμμεσης φορολογίας δεν άλλαξε ούτε την τελευταία διετία.
Στο ύψος της
Τα επίσημα στοιχεία της Κομισιόν για το 2024 και το 2025 δείχνουν ότι η έμμεση φορολογία συνεχίζει να στέκεται στο …ύψος της (17,1%-17,3%), κινούμενη σε επίπεδα-ρεκόρ τόσο σε απόλυτα ποσά όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ, τροφοδοτούμενη κυρίως από τον ΦΠΑ, λόγω της συνεχιζόμενης ακρίβειας (πληθωρισμός) αλλά και της μεγάλης επέκτασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών (διασύνδεση POS-ταμειακών).
Το ποσοστό αυτό κατατάσσει τη χώρα στην 4η υψηλότερη θέση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινείται κοντά στο 13,5%.
Δηλαδή, για κάθε 1 ευρώ που εισπράττει το κράτος από άμεσους φόρους (π.χ. φόρος εισοδήματος), εισπράττει περίπου 1,51 ευρώ από έμμεσους φόρους, επιβεβαιώνοντας τη δομική εξάρτηση του προϋπολογισμού από την κατανάλωση.
Το 2023, τα συνολικά έσοδα - μόνο από τον ΦΠΑ- ήταν 23,2 δισ. ευρώ, το 2024 αναρριχήθηκαν στα 26,3 δισ. ευρώ και στα 29,2 δισ. ευρώ το 2025. Συνολικά, ο ΦΠΑ καλύπτει πλέον περίπου το 32% των συνολικών φορολογικών εσόδων της χώρας.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του κρατικού προϋπολογισμού, τα συνολικά έσοδα του Δημοσίου από τους ΕΦΚ και τον ΦΠΑ στα ενεργειακά προϊόντα διαμορφώνονται σε περίπου 6,5 έως 7 δισ. ευρώ ετησίως, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου.
Τα 4 δισ. από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης
Από το ποσό αυτό, περίπου 4 δισ. ευρώ προέρχονται από τους ΕΦΚ, ενώ περίπου 1 δισ. ευρώ αντιστοιχεί στον ΦΠΑ 24% που επιβάλλεται και πάνω στην αξία του ΕΦΚ.
Ο μεγαλύτερος όγκος των εισπράξεων προέρχεται από τον ΕΦΚ και τον ΦΠΑ που βαραίνει τις βενζίνες (2,5 δισ. ευρώ συνολικά), ακολουθεί το ντίζελ κίνησης που τροφοδοτεί τον προϋπολογισμό με 1,9 δισ. ευρώ έσοδα και το πετρέλαιο θέρμανσης με περίπου 360 εκατ. ευρώ.
Τα υπόλοιπα έσοδα προέρχονται από τον ΦΠΑ επί της καθαρής αξίας των καυσίμων, ενώ πολύ μικρό μέρος προέρχεται από το υγραέριο και τα λοιπά καύσιμα περιορισμένης χρήσης.
Το 53,2% στα κρατικά ταμεία
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της επιβάρυνσης των καυσίμων από τους φόρους, αρκεί να αναφέρουμε ότι με τη μέση τιμή της αμόλυβδης στα 2,15 ευρώ το λίτρο, το 53,2% κατευθύνεται στα κρατικά ταμεία, λόγω των ΕΦΚ και του ΦΠΑ.
Στο πετρέλαιο κίνησης οι επιβαρύνσεις είναι λίγο μικρότερες, λόγω διαφορετικής φορολογικής δομής.
Ο ΕΦΚ στο ντίζελ είναι σημαντικά χαμηλότερος (0,41 ευρώ ανά λίτρο, έναντι 0,70 ευρώ ανά λίτρο στη βενζίνη).
Συνεπώς, αν υποθέσουμε ότι η τρέχουσα μέση τιμή είναι στα 2,10 ευρώ το λίτρο, το ποσοστό των φόρων είναι χαμηλότερο από της βενζίνης, αλλά το κράτος εξακολουθεί να εισπράττει σχεδόν το 40% της τελικής τιμής (συγκεκριμένα το 39,2%).
Η βαριά έμμεση φορολογία
Οι ευάλωτες οικονομικά κοινωνικές ομάδες και η μεσαία τάξη στην Ελλάδα, συνεχίζουν να πληρώνουν το βαρύ «τίμημα» της υψηλής έμμεσης φορολογίας, με αποτέλεσμα να μειώνεται δραματικά η αγοραστική τους δύναμη.
Πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ), για τις επιπτώσεις μεταβολών του ΦΠΑ στην Ελλάδα, σημειώνει χαρακτηριστικά ότι: «η ελληνική φορολογική δομή χαρακτηρίζεται από έντονη και διαχρονικά αυξανόμενη εξάρτηση από την έμμεση φορολογία, σε βαθμό αισθητά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Με έτος αναφοράς το 2023, οι έμμεσοι φόροι στην Ελλάδα ανήλθαν στο 17,3% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας τη χώρα στην τέταρτη υψηλότερη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ.
Ο αντίστοιχος μέσος όρος της ΕΕ-27 διαμορφώθηκε στο 13% του ΑΕΠ.
Η απόσταση αυτή αποτυπώνει ένα βασικό χαρακτηριστικό του ελληνικού φορολογικού συστήματος, τη σημαντικά μεγαλύτερη βαρύτητα που έχει η φορολόγηση της κατανάλωσης στη χρηματοδότηση των δημόσιων εσόδων, κάτι που θέτει δυσκολίες σε κάθε κίνηση επιλεκτικής μείωσης των συντελεστών, ειδικά εν όψει ενός κρίσιμου εκλογικού κύκλου.
Η απόκλιση
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα ως προς τη σύνθεση των συνολικών φορολογικών εσόδων.
Το 2023, οι έμμεσοι φόροι αντιπροσώπευαν το 44,4% των συνολικών φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα, έναντι 33,2% κατά μέσο όρο στην ΕΕ-27.
Η απόκλιση αυτή δεν αποτελεί συγκυριακό φαινόμενο, αλλά συνιστά διαρθρωτικό χαρακτηριστικό του ελληνικού φορολογικού συστήματος.
Η εικόνα της έμμεσης φορολογίας δεν άλλαξε ούτε την τελευταία διετία.
Στο ύψος της
Τα επίσημα στοιχεία της Κομισιόν για το 2024 και το 2025 δείχνουν ότι η έμμεση φορολογία συνεχίζει να στέκεται στο …ύψος της (17,1%-17,3%), κινούμενη σε επίπεδα-ρεκόρ τόσο σε απόλυτα ποσά όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ, τροφοδοτούμενη κυρίως από τον ΦΠΑ, λόγω της συνεχιζόμενης ακρίβειας (πληθωρισμός) αλλά και της μεγάλης επέκτασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών (διασύνδεση POS-ταμειακών).
Το ποσοστό αυτό κατατάσσει τη χώρα στην 4η υψηλότερη θέση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινείται κοντά στο 13,5%.
Δηλαδή, για κάθε 1 ευρώ που εισπράττει το κράτος από άμεσους φόρους (π.χ. φόρος εισοδήματος), εισπράττει περίπου 1,51 ευρώ από έμμεσους φόρους, επιβεβαιώνοντας τη δομική εξάρτηση του προϋπολογισμού από την κατανάλωση.
Το 2023, τα συνολικά έσοδα - μόνο από τον ΦΠΑ- ήταν 23,2 δισ. ευρώ, το 2024 αναρριχήθηκαν στα 26,3 δισ. ευρώ και στα 29,2 δισ. ευρώ το 2025. Συνολικά, ο ΦΠΑ καλύπτει πλέον περίπου το 32% των συνολικών φορολογικών εσόδων της χώρας.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών