Στις αρχές Φεβρουαρίου 2026, ο Πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping υποδέχθηκε στο Πεκίνο τον Πρόεδρο της Ουρουγουάης Yamandú Orsi, σηματοδοτώντας την περαιτέρω εμβάθυνση των διμερών σχέσεων μεταξύ της Κίνας και μιας από τις πιο πολιτικά σταθερές και δημοκρατικές χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Το βασικό μήνυμα του Xi επικεντρώθηκε στην προώθηση ενός «ισότιμου και εύτακτου πολυπολικού κόσμου» και μιας πιο συμπεριληπτικής παγκοσμιοποίησης, ενώ οι δύο πλευρές υπέγραψαν νέα στρατηγική εταιρική σχέση και πάνω από δώδεκα συμφωνίες συνεργασίας στους τομείς του εμπορίου, της τεχνολογίας, του περιβάλλοντος, της πνευματικής ιδιοκτησίας και της εκπαίδευσης.
Η συνάντηση έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία για δύο λόγους: αποτελεί την πρώτη επίσκεψη Νοτιοαμερικανού αρχηγού κράτους στο Πεκίνο μετά την αντιπαράθεση ΗΠΑ -Βενεζουέλας τον Ιανουάριο, ενώ υπογραμμίζει ότι ακόμη και ανοιχτές, δημοκρατικές κοινωνίες όπως η Ουρουγουάη είναι διατεθειμένες να εμβαθύνουν τις σχέσεις τους με την Κίνα σε μια περίοδο έντονου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Η Ουρουγουάη, που συχνά επαινείται ως μία από τις πιο ανθεκτικές δημοκρατίες της περιοχής, στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η στρατηγική συνεργασία με την Κίνα εγείρει ερωτήματα για τα κίνητρα αυτής της προσέγγισης, για τον βαθμό αυτονομίας της εξωτερικής της πολιτικής και για τις επιπτώσεις στην επιρροή των ΗΠΑ στο Δυτικό Ημισφαίριο, καθώς και για τις βαθύτερες μεταβολές στη διεθνή τάξη.
Οι στόχοι της εξωτερικής πολιτικής της Ουρουγουάης
Οι θεσμοί, το κράτος δικαίου και η δημοκρατική παράδοση της Ουρουγουάης τη διαφοροποιούν από γειτονικές χώρες που έχουν βιώσει πολιτική αστάθεια και έντονες λαϊκιστικές μετατοπίσεις. Αυτή η σταθερότητα της έχει προσδώσει τη φήμη προτύπου φιλελεύθερης διακυβέρνησης σε μια περιοχή που συχνά ταλανίζεται από κρίσεις και πόλωση.
Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική της χώρας δεν υπήρξε ποτέ μονοδιάστατη. Παρότι διατηρεί ιδεολογική εγγύτητα με τη Δύση, επιδιώκει ταυτόχρονα οικονομική συνεργασία με το ευρύτερο δυνατό φάσμα εταίρων.
Η ηγεσία της χώρας έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οι διεθνείς σχέσεις πρέπει να βασίζονται στην κυριαρχία, την ανάπτυξη και τη διαφοροποίηση συνεργασιών, όχι σε ιδεολογικά στρατόπεδα — θέση που αποτυπώθηκε ξεκάθαρα και στη ρητορική του Orsi στο Πεκίνο.
Για την Ουρουγουάη, η πολυμέρεια δεν αποτελεί αφηρημένη έννοια αλλά αναγκαιότητα για ένα μικρό κράτος που επιδιώκει να διατηρήσει διπλωματικό περιθώριο ελιγμών. Η συνεργασία με την Κίνα παρουσιάζεται ως εργαλείο διασφάλισης αυτής της ευελιξίας και όχι ως πλήρης γεωπολιτική μετατόπιση.
Τα οικονομικά θεμέλια
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ουρουγουάης εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία, απορροφώντας βασικές αγροτικές εξαγωγές όπως βοδινό κρέας, σόγια και κυτταρίνη.
Το 2025, περίπου το ένα τέταρτο των εξαγωγών αγαθών της χώρας κατευθύνθηκε προς την Κίνα, με την Ουρουγουάη να καταγράφει σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα.
Για μια οικονομία προσανατολισμένη στις εξαγωγές, η κινεζική ζήτηση έχει ενισχύσει τα έσοδα σε ξένο συνάλλαγμα και έχει διευρύνει τις αγορές σε βαθμό που οι δυτικές αγορές δεν κατάφεραν πάντα να προσφέρουν.
Η σημασία αυτής της σχέσης αποτυπώθηκε και στη σύνθεση της αποστολής που συνόδευσε τον Orsi στο Πεκίνο: 150 μέλη, μεταξύ των οποίων επιχειρηματίες και ακαδημαϊκοί.
Στρατηγική συνεργασία πέρα από το εμπόριο
Αν και η οικονομία αποτέλεσε τον βασικό πυλώνα της προσέγγισης, η νέα στρατηγική εταιρική σχέση επεκτείνει τη συνεργασία σε κρίσιμους τομείς όπως η πνευματική ιδιοκτησία, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τα πανεπιστημιακά προγράμματα συνεργασίας.
Η διεύρυνση αυτή υποδηλώνει ότι για το Μοντεβιδέο η σχέση με το Πεκίνο δεν είναι πλέον απλώς εμπορική.
Η Ουρουγουάη φαίνεται να θεωρεί την Κίνα κρίσιμο παράγοντα για την αναπτυξιακή της στρατηγική και για την ενίσχυση της περιφερειακής της επιρροής στη Λατινική Αμερική.
Το μήνυμα της Κίνας
Η έμφαση του Xi Jinping σε έναν «ισότιμο, πολυπολικό κόσμο» αντανακλά τη μακροχρόνια κινεζική αφήγηση περί διεθνούς τάξης όπου η αμερικανική κυριαρχία περιορίζεται και οι αναδυόμενες δυνάμεις μοιράζονται την επιρροή. Το Πεκίνο παρουσιάζει αυτό το όραμα ως σεβασμό στην κυριαρχία, μη παρέμβαση και συμπεριληπτική ανάπτυξη — μια ρητορική που βρίσκει απήχηση στον Παγκόσμιο Νότο.
Στην περίπτωση της Ουρουγουάης, ο Orsi επανέλαβε τη σημασία της κυρίαρχης ισότητας και της συνεργασίας σε μια εποχή γεωπολιτικής αβεβαιότητας και μονομερών ενεργειών.
Σύγχρονη πρόκληση στο Δόγμα Monroe
Για δεκαετίες, η πολιτική των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική βασίστηκε στην αντίληψη ότι η περιοχή ανήκει στη σφαίρα επιρροής της Ουάσιγκτον. Η ενεργή κινεζική παρουσία και η ρητορική περί πολυπολικότητας αμφισβητούν έμμεσα αυτή την παραδοχή.
Το γεγονός ότι μια χώρα όπως η Ουρουγουάη, με σαφή προσήλωση στις δυτικές δημοκρατικές αξίες, επιλέγει βαθιά συνεργασία με την Κίνα στέλνει το μήνυμα ότι η αμερικανική επιρροή δεν είναι ούτε δεδομένη ούτε αποκλειστική στο ίδιο της το ημισφαίριο.
Επιπτώσεις για την περιφερειακή πολιτική των ΗΠΑ
Η σύμπραξη Ουρουγουάης–Κίνας εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση: χώρες της Λατινικής Αμερικής επιδιώκουν ισορροπία μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου, με γνώμονα το εθνικό τους συμφέρον. Η αυξημένη διάθεση της Βραζιλίας για εμβάθυνση εμπορικών συνομιλιών Mercosur–Κίνας αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα.
Δεν πρόκειται για απλή «στροφή» προς μια μεγάλη δύναμη, αλλά για στρατηγική διαφοροποίηση. Αυτό δημιουργεί πίεση στις ΗΠΑ να διαμορφώσουν μια πολιτική που να είναι ανταγωνιστική όχι μόνο στρατιωτικά ή διπλωματικά, αλλά και οικονομικά και τεχνολογικά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών