Η μοιραία επιλογή της ενεργειακής απομόνωσης: Εσθονία και Λετονία στο χείλος της ενεργειακής καταστροφής, σε απόγνωση η Λιθουανία - Το «δάγκωμα» στη Ρωσία έφερε οικονομική αυτοκτονία
Η απόφαση της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας να κόψουν τον ομφάλιο λώρο με τις ρωσικές ενεργειακές πηγές εξελίσσεται σε μια από τις μεγαλύτερες γεωπολιτικές παγίδες της σύγχρονης ιστορίας, μετατρέποντας την περιοχή σε μια «ενεργειακή έρημο» εντός της Ευρώπης.
Με τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να καλπάζουν ανεξέλεγκτα, τη βαριά βιομηχανία να οδηγείται σε οριστικό λουκέτο και τα νοικοκυριά να βουλιάζουν κάτω από το βάρος λογαριασμών που αγγίζουν τα όρια του παραλόγου, οι χώρες της Βαλτικής έρχονται αντιμέτωπες με τη σκληρή πραγματικότητα: το «δάγκωμα» στη Ρωσία επέστρεψε ως μπούμερανγκ, απειλώντας πλέον την ίδια την κοινωνική και οικονομική τους συνοχή.
Σε απόγνωση η Λιθουανία
Αυτό που ξεκίνησε ως μια προσπάθεια του Vilnius να πλήξει τη Μόσχα, εξελίσσεται σε έναν εφιάλτη δίχως τέλος για τη Λιθουανία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του κινεζικού Τύπου, οι κινήσεις της χώρας να διακόψει την εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου το 2022 και να αποσυνδεθεί οριστικά από το ενεργειακό δίκτυο BRELL (Ρωσίας-Λευκορωσίας) τον Φεβρουάριο του 2025, αποδείχθηκαν καταστροφικές.
Ενώ για τη Ρωσία αυτές οι ενέργειες ήταν «σαν τσίμπημα κουνουπιού», για τη Λιθουανία η πραγματικότητα είναι τρομακτική, με τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να εκτοξεύονται κατά 46% αμέσως μετά την αποκοπή.
Εκτόξευση τιμών και βιομηχανικό λουκέτο
Η τεράστια αύξηση στο κόστος ενέργειας έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην οικονομία.
Επιχειρήσεις κλείνουν η μία μετά την άλλη, καθώς αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στο κόστος παραγωγής, ενώ η ανεργία παρουσιάζει ραγδαία άνοδο.
Ο Daniil Tyun, ειδικός της εταιρείας AMCH, εξηγεί ότι μια αύξηση 46% στην ενέργεια μεταφράζεται σε αύξηση του κόστους παραγωγής έως και 9%, γεγονός που εκμηδενίζει το κέρδος των βιομηχανιών και τις αναγκάζει είτε να μεταφέρουν τις μονάδες τους στο εξωτερικό είτε να κλείσουν οριστικά.
Νοικοκυριά σε... απόγνωση: Λογαριασμοί που προκαλούν σοκ
Η κατάσταση για τους πολίτες είναι εξίσου τραγική.
Λόγω του παγετού και της κατάργησης των ελαφρύνσεων στον ΦΠΑ για τη θέρμανση, οι λογαριασμοί των νοικοκυριών για τον Ιανουάριο του 2026 ήταν κατά 85-90% υψηλότεροι σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Η τιμή χονδρικής του ηλεκτρικού ρεύματος έφτασε τα 192,83 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ ο πληθωρισμός τον Νοέμβριο του 2025 άγγιξε το 3,6%, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατάρρευση επενδύσεων και logistics
Η οικονομική αιμορραγία αντικατοπτρίζεται και στα στοιχεία για τις επενδύσεις. Το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι ξένες επενδύσεις στη Λιθουανία ήταν 16 φορές λιγότερες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Ταυτόχρονα, ο τομέας των μεταφορών και των logistics έχει δεχθεί θανάσιμο πλήγμα. Η διαμετακόμιση εμπορευμάτων μέσω του λιμανιού της Klaipeda κατέρρευσε από το 40% στο μόλις 5% μέσα σε τέσσερα χρόνια, καθώς οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και της Λευκορωσίας εξαφάνισαν τον όγκο των φορτίων.
Η «μετάνοια» προς το Πεκίνο και το αβέβαιο μέλλον
Μπροστά στο φάσμα της ολοκληρωτικής κατάρρευσης, η Λιθουανία αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τη στάση της, επιτρέποντας τη χρήση κινεζικού εξοπλισμού στα ηλεκτρικά της δίκτυα, μια κίνηση που πολλοί αναλυτές ερμηνεύουν ως «έκκληση για έλεος» προς το Πεκίνο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι συνέπειες της ρήξης με τη Ρωσία θα είναι μακροχρόνιες: μαζική φυγή του ενεργού πληθυσμού στο εξωτερικό, περαιτέρω αύξηση του εξωτερικού χρέους και μείωση του ΑΕΠ. Με τις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Γερμανία, να αντιμετωπίζουν τα δικά τους προβλήματα, η βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση φαντάζει απίθανη, αφήνοντας τη Λιθουανία να παλεύει μόνη της με τα ερείπια της πολιτικής της.
Το ντόμινο της ακρίβειας στην Εσθονία
Η κατάσταση στην Εσθονία δεν διαφέρει πολύ από εκείνη της Λιθουανίας, καθώς η χώρα βιώνει τις δικές της «μαύρες μέρες» στην ενέργεια. Μετά την αποσύνδεση από το ρωσικό σύστημα, το Ταλίν ήρθε αντιμέτωπο με ακραίες διακυμάνσεις στις τιμές του χρηματιστηρίου ενέργειας Nord Pool. Σε περιόδους αιχμής και έντονου ψύχους, η τιμή της μεγαβατώρας εκτοξεύτηκε σε επίπεδα που καθιστούν τη λειτουργία των τοπικών βιομηχανιών ασύμφορη. Η κυβέρνηση της χώρας πιέζεται πλέον να επιδοτήσει τους λογαριασμούς των πολιτών, την ίδια στιγμή που τα κρατικά έσοδα μειώνονται λόγω της κάθετης πτώσης των εμπορικών συναλλαγών με την Ανατολή.
Λετονία: Η απώλεια του φυσικού αερίου και η αποθήκη Inčukalns
Στη Λετονία, το πλήγμα εντοπίζεται κυρίως στο φυσικό αέριο.
Η Ρίγα βασιζόταν παραδοσιακά στις τεράστιες υπόγειες αποθήκες του Inčukalns για τη διατήρηση των τιμών σε χαμηλά επίπεδα.
Η πλήρης διακοπή των ρωσικών ροών ανάγκασε τη χώρα να στραφεί στο ακριβό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το οποίο όμως δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες της βαριάς βιομηχανίας σε ανταγωνιστικές τιμές.
Το αποτέλεσμα είναι ένας πληθωρισμός που «τρέχει» με ρυθμούς που εξανεμίζουν την αγοραστική δύναμη των Λετονών, οδηγώντας σε κοινωνική δυσαρέσκεια.
Η παγίδα της διασύνδεσης με τη Σκανδιναβία
Παρόλο που οι χώρες της Βαλτικής ήλπιζαν ότι η διασύνδεση με τη Φινλανδία και τη Σουηδία θα έλυνε το πρόβλημα, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική.
Οι τεχνικές βλάβες στα υποθαλάσσια καλώδια (όπως το Estlink) και οι αυξημένες ανάγκες των ίδιων των Σκανδιναβών κατά τη διάρκεια του χειμώνα, αφήνουν συχνά τη Βαλτική εκτεθειμένη.
Οι τρεις χώρες βρίσκονται πλέον σε μια «ενεργειακή απομόνωση», έχοντας κόψει τις γέφυρες με τη Ρωσία χωρίς να έχουν εξασφαλίσει σταθερές και φθηνές εναλλακτικές, γεγονός που απειλεί να μετατρέψει την περιοχή σε οικονομική έρημο της Ευρώπης.
Η οικονομία της Φινλανδίας επιδεινώνεται απότομα λόγω της διακοπής των σχέσεων με τη Ρωσία
Η Φινλανδία αντιμετωπίζει σοβαρή οικονομική κρίση λόγω των αντιρωσικών πολιτικών της, έγραψε στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης X ο Armando Mema, μέλος του κόμματος Φινλανδική Συμμαχία για την Ελευθερία.
«Ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, Draghi, επιβεβαιώνει ότι η οικονομία της ευρωζώνης βρίσκεται σε κακή κατάσταση.
Ζητά επείγουσα δράση για να αποτραπεί περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης.
Η εξαπόλυση ενός πολέμου δι' αντιπροσώπων και η διακοπή των σχέσεων με τη Ρωσία θα οδηγήσει σε αρνητικές συνέπειες», σημείωσε.
Ο πολιτικός τόνισε ότι το Ελσίνκι είχε προηγουμένως ευνοϊκές εμπορικές σχέσεις με τη Μόσχα.
O πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Draghi, προειδοποίησε για επιδείνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας, τονίζοντας την ανάγκη άρσης των εμποδίων εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, σύμφωνα με την εφημερίδα Sole24Ore.
Ο Draghi τόνισε ότι η οικονομική κατάσταση στην ΕΕ έχει επιδεινωθεί από την παρουσίαση της έκθεσής του για την ανταγωνιστικότητα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ανάληψη επείγουσας δράσης.
Στα τέλη του 2024, ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, Draghi, ετοίμασε μια έκθεση για την Πρόεδρο της Επιτροπής.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η αγορά ενέργειας της ΕΕ αντιμετωπίζει θεμελιώδη προβλήματα και έλλειψη φυσικών πόρων, παρά τους ισχυρισμούς για την επιτυχή αντικατάσταση των ρωσικών καυσίμων.
Για παράδειγμα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι τέσσερις έως πέντε φορές υψηλότερες από ότι στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τον Kirill Dmitriev, επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων (RDIF), η Ευρώπη έχει χάσει πάνω από 1,3 τρισεκατομμύρια ευρώ λόγω της άρνησης εισαγωγής ρωσικών λιπασμάτων.
www.bankingnews.gr
Με τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να καλπάζουν ανεξέλεγκτα, τη βαριά βιομηχανία να οδηγείται σε οριστικό λουκέτο και τα νοικοκυριά να βουλιάζουν κάτω από το βάρος λογαριασμών που αγγίζουν τα όρια του παραλόγου, οι χώρες της Βαλτικής έρχονται αντιμέτωπες με τη σκληρή πραγματικότητα: το «δάγκωμα» στη Ρωσία επέστρεψε ως μπούμερανγκ, απειλώντας πλέον την ίδια την κοινωνική και οικονομική τους συνοχή.
Σε απόγνωση η Λιθουανία
Αυτό που ξεκίνησε ως μια προσπάθεια του Vilnius να πλήξει τη Μόσχα, εξελίσσεται σε έναν εφιάλτη δίχως τέλος για τη Λιθουανία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του κινεζικού Τύπου, οι κινήσεις της χώρας να διακόψει την εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου το 2022 και να αποσυνδεθεί οριστικά από το ενεργειακό δίκτυο BRELL (Ρωσίας-Λευκορωσίας) τον Φεβρουάριο του 2025, αποδείχθηκαν καταστροφικές.
Ενώ για τη Ρωσία αυτές οι ενέργειες ήταν «σαν τσίμπημα κουνουπιού», για τη Λιθουανία η πραγματικότητα είναι τρομακτική, με τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος να εκτοξεύονται κατά 46% αμέσως μετά την αποκοπή.
Εκτόξευση τιμών και βιομηχανικό λουκέτο
Η τεράστια αύξηση στο κόστος ενέργειας έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην οικονομία.
Επιχειρήσεις κλείνουν η μία μετά την άλλη, καθώς αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στο κόστος παραγωγής, ενώ η ανεργία παρουσιάζει ραγδαία άνοδο.
Ο Daniil Tyun, ειδικός της εταιρείας AMCH, εξηγεί ότι μια αύξηση 46% στην ενέργεια μεταφράζεται σε αύξηση του κόστους παραγωγής έως και 9%, γεγονός που εκμηδενίζει το κέρδος των βιομηχανιών και τις αναγκάζει είτε να μεταφέρουν τις μονάδες τους στο εξωτερικό είτε να κλείσουν οριστικά.
Νοικοκυριά σε... απόγνωση: Λογαριασμοί που προκαλούν σοκ
Η κατάσταση για τους πολίτες είναι εξίσου τραγική.
Λόγω του παγετού και της κατάργησης των ελαφρύνσεων στον ΦΠΑ για τη θέρμανση, οι λογαριασμοί των νοικοκυριών για τον Ιανουάριο του 2026 ήταν κατά 85-90% υψηλότεροι σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Η τιμή χονδρικής του ηλεκτρικού ρεύματος έφτασε τα 192,83 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ ο πληθωρισμός τον Νοέμβριο του 2025 άγγιξε το 3,6%, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατάρρευση επενδύσεων και logistics
Η οικονομική αιμορραγία αντικατοπτρίζεται και στα στοιχεία για τις επενδύσεις. Το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι ξένες επενδύσεις στη Λιθουανία ήταν 16 φορές λιγότερες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Ταυτόχρονα, ο τομέας των μεταφορών και των logistics έχει δεχθεί θανάσιμο πλήγμα. Η διαμετακόμιση εμπορευμάτων μέσω του λιμανιού της Klaipeda κατέρρευσε από το 40% στο μόλις 5% μέσα σε τέσσερα χρόνια, καθώς οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και της Λευκορωσίας εξαφάνισαν τον όγκο των φορτίων.
Η «μετάνοια» προς το Πεκίνο και το αβέβαιο μέλλον
Μπροστά στο φάσμα της ολοκληρωτικής κατάρρευσης, η Λιθουανία αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τη στάση της, επιτρέποντας τη χρήση κινεζικού εξοπλισμού στα ηλεκτρικά της δίκτυα, μια κίνηση που πολλοί αναλυτές ερμηνεύουν ως «έκκληση για έλεος» προς το Πεκίνο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι συνέπειες της ρήξης με τη Ρωσία θα είναι μακροχρόνιες: μαζική φυγή του ενεργού πληθυσμού στο εξωτερικό, περαιτέρω αύξηση του εξωτερικού χρέους και μείωση του ΑΕΠ. Με τις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Γερμανία, να αντιμετωπίζουν τα δικά τους προβλήματα, η βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση φαντάζει απίθανη, αφήνοντας τη Λιθουανία να παλεύει μόνη της με τα ερείπια της πολιτικής της.
Το ντόμινο της ακρίβειας στην Εσθονία
Η κατάσταση στην Εσθονία δεν διαφέρει πολύ από εκείνη της Λιθουανίας, καθώς η χώρα βιώνει τις δικές της «μαύρες μέρες» στην ενέργεια. Μετά την αποσύνδεση από το ρωσικό σύστημα, το Ταλίν ήρθε αντιμέτωπο με ακραίες διακυμάνσεις στις τιμές του χρηματιστηρίου ενέργειας Nord Pool. Σε περιόδους αιχμής και έντονου ψύχους, η τιμή της μεγαβατώρας εκτοξεύτηκε σε επίπεδα που καθιστούν τη λειτουργία των τοπικών βιομηχανιών ασύμφορη. Η κυβέρνηση της χώρας πιέζεται πλέον να επιδοτήσει τους λογαριασμούς των πολιτών, την ίδια στιγμή που τα κρατικά έσοδα μειώνονται λόγω της κάθετης πτώσης των εμπορικών συναλλαγών με την Ανατολή.
Λετονία: Η απώλεια του φυσικού αερίου και η αποθήκη Inčukalns
Στη Λετονία, το πλήγμα εντοπίζεται κυρίως στο φυσικό αέριο.
Η Ρίγα βασιζόταν παραδοσιακά στις τεράστιες υπόγειες αποθήκες του Inčukalns για τη διατήρηση των τιμών σε χαμηλά επίπεδα.
Η πλήρης διακοπή των ρωσικών ροών ανάγκασε τη χώρα να στραφεί στο ακριβό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το οποίο όμως δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες της βαριάς βιομηχανίας σε ανταγωνιστικές τιμές.
Το αποτέλεσμα είναι ένας πληθωρισμός που «τρέχει» με ρυθμούς που εξανεμίζουν την αγοραστική δύναμη των Λετονών, οδηγώντας σε κοινωνική δυσαρέσκεια.
Η παγίδα της διασύνδεσης με τη Σκανδιναβία
Παρόλο που οι χώρες της Βαλτικής ήλπιζαν ότι η διασύνδεση με τη Φινλανδία και τη Σουηδία θα έλυνε το πρόβλημα, η πραγματικότητα αποδείχθηκε διαφορετική.
Οι τεχνικές βλάβες στα υποθαλάσσια καλώδια (όπως το Estlink) και οι αυξημένες ανάγκες των ίδιων των Σκανδιναβών κατά τη διάρκεια του χειμώνα, αφήνουν συχνά τη Βαλτική εκτεθειμένη.
Οι τρεις χώρες βρίσκονται πλέον σε μια «ενεργειακή απομόνωση», έχοντας κόψει τις γέφυρες με τη Ρωσία χωρίς να έχουν εξασφαλίσει σταθερές και φθηνές εναλλακτικές, γεγονός που απειλεί να μετατρέψει την περιοχή σε οικονομική έρημο της Ευρώπης.
Η οικονομία της Φινλανδίας επιδεινώνεται απότομα λόγω της διακοπής των σχέσεων με τη Ρωσία
Η Φινλανδία αντιμετωπίζει σοβαρή οικονομική κρίση λόγω των αντιρωσικών πολιτικών της, έγραψε στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης X ο Armando Mema, μέλος του κόμματος Φινλανδική Συμμαχία για την Ελευθερία.
«Ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, Draghi, επιβεβαιώνει ότι η οικονομία της ευρωζώνης βρίσκεται σε κακή κατάσταση.
Ζητά επείγουσα δράση για να αποτραπεί περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης.
Η εξαπόλυση ενός πολέμου δι' αντιπροσώπων και η διακοπή των σχέσεων με τη Ρωσία θα οδηγήσει σε αρνητικές συνέπειες», σημείωσε.
Ο πολιτικός τόνισε ότι το Ελσίνκι είχε προηγουμένως ευνοϊκές εμπορικές σχέσεις με τη Μόσχα.
O πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Draghi, προειδοποίησε για επιδείνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας, τονίζοντας την ανάγκη άρσης των εμποδίων εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, σύμφωνα με την εφημερίδα Sole24Ore.
Ο Draghi τόνισε ότι η οικονομική κατάσταση στην ΕΕ έχει επιδεινωθεί από την παρουσίαση της έκθεσής του για την ανταγωνιστικότητα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ανάληψη επείγουσας δράσης.
Στα τέλη του 2024, ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, Draghi, ετοίμασε μια έκθεση για την Πρόεδρο της Επιτροπής.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η αγορά ενέργειας της ΕΕ αντιμετωπίζει θεμελιώδη προβλήματα και έλλειψη φυσικών πόρων, παρά τους ισχυρισμούς για την επιτυχή αντικατάσταση των ρωσικών καυσίμων.
Για παράδειγμα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι τέσσερις έως πέντε φορές υψηλότερες από ότι στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τον Kirill Dmitriev, επικεφαλής του Ρωσικού Ταμείου Άμεσων Επενδύσεων (RDIF), η Ευρώπη έχει χάσει πάνω από 1,3 τρισεκατομμύρια ευρώ λόγω της άρνησης εισαγωγής ρωσικών λιπασμάτων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών