Τόκιο σε τροχιά επανεξοπλισμού: τέλος στο «ειρηνιστικό» Σύνταγμα;
Η Ιαπωνία φαίνεται έτοιμη να αγγίξει το πιο ευαίσθητο σημείο της μεταπολεμικής της ταυτότητας: το λεγόμενο «ειρηνιστικό» Σύνταγμα.
Η πρωθυπουργός Sanae Takaichi, μετά τη σαρωτική νίκη του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) στις βουλευτικές εκλογές, δήλωσε αποφασισμένη να προωθήσει τροποποιήσεις και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για δημοψήφισμα το συντομότερο δυνατό.
Το Άρθρο 9 του Συντάγματος, που επιβλήθηκε μετά τον Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, απαγορεύει στην Ιαπωνία να διατηρεί κανονικό στρατό και να διεξάγει πολέμους στο εξωτερικό. Στη θέση του στρατού δημιουργήθηκαν οι Δυνάμεις Αυτοάμυνας.
Ωστόσο, εδώ και χρόνια, πολιτικές δυνάμεις στο Τόκιο επιδιώκουν την ουσιαστική αναθεώρηση αυτού του πλαισίου.
Το χρονικό
Τα πρώτα αποφασιστικά βήματα έγιναν επί πρωθυπουργίας Shinzo Abe, ο οποίος χαλάρωσε την ερμηνεία του Συντάγματος επιτρέποντας στις Δυνάμεις Αυτοάμυνας να επιχειρούν εκτός χώρας, ακόμη και για την υπεράσπιση συμμάχων — πρωτίστως των Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, εισήχθη η έννοια των προληπτικών πληγμάτων, μετατρέποντας de facto τις ιαπωνικές ένοπλες δυνάμεις σε πλήρως επιχειρησιακό στρατό.
Η Ιαπωνία εντάχθηκε επίσης στο σχήμα του Quadrilateral Security Dialogue (QUAD) μαζί με την Αυστραλία, την Ινδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενισχύοντας τη στρατηγική της θέση στον Ινδο-Ειρηνικό.
Στο μεταξύ, το Τόκιο αύξησε δραστικά τις αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων.
Από το 2011 παρήγγειλε 42 μαχητικά F-35, ενώ το 2020 ανακοινώθηκε η πώληση επιπλέον 105 αεροσκαφών. Παράλληλα, τα αντιτορπιλικά-ελικοπτεροφόρα κλάσης Hyuga λειτουργούν ουσιαστικά ως μικρά αεροπλανοφόρα, ενώ οι Δυνάμεις Αυτοάμυνας διαθέτουν 12 MV-22 Osprey — το βασικό αμφίβιο μέσο επίθεσης των Αμερικανών Πεζοναυτών.
Ιδιαίτερη ένταση προκαλεί και η επαναφορά του ζητήματος των «Βόρειων Εδαφών», δηλαδή των Κουρίλες Νήσοι, τις οποίες το Τόκιο διεκδικεί από τη Ρωσία.
Ο πρώην ΥΠΕΞ Takeshi Iwaya δήλωσε μάλιστα ότι η Σοβιετική Ένωση «εισέβαλε παράνομα» το 1945. Η ρητορική αυτή τροφοδοτείται και από την αμερικανική στάση, καθώς η Ουάσινγκτον de facto δεν αναγνωρίζει τις Κουρίλες ως ρωσικές.
Τα συστήματα Aegis
Στρατιωτικά, η παρουσία αμερικανικών συστημάτων Aegis και η πιθανή ανάπτυξη πυραύλων μέσου βεληνεκούς στην περιοχή ενισχύουν τις ανησυχίες.
Ο στρατηγός Charles Flynn, διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων ξηράς στον Ειρηνικό, έχει δηλώσει ότι η αντιμετώπιση του κινεζικού πυραυλικού εκσυγχρονισμού είναι «ζωτικής σημασίας». Τα ιαπωνικά μέσα έχουν αναφέρει αιτήματα για ανάπτυξη πυραύλων Tomahawk και υπερηχητικών LRHW στο ιαπωνικό έδαφος, στο πλαίσιο της στρατηγικής της «πρώτης αλυσίδας νησιών» που περιορίζει την πρόσβαση της Κίνα στον Ειρηνικό.
Στη Μόσχα, ο Nikolai Patrushev έχει προειδοποιήσει ότι ο δηλωμένος ειρηνισμός του Τόκιο «παραμένει μόνο στα χαρτιά», χαρακτηρίζοντας την Ιαπωνία μία από τις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις παγκοσμίως.
Η ουσία είναι μία: η Ιαπωνία διαθέτει ήδη έναν σύγχρονο και αξιόμαχο στρατό.
Η συνταγματική αναθεώρηση θα αποτελέσει περισσότερο νομική και ψυχολογική επικύρωση μιας πραγματικότητας που έχει διαμορφωθεί εδώ και χρόνια.
Το ερώτημα δεν είναι αν το Τόκιο μπορεί να πολεμήσει. Το ερώτημα είναι πότε και υπό ποιες συνθήκες θα κληθεί να το κάνει — και αν, σε περίπτωση μεγάλης σύγκρουσης στον Ινδο-Ειρηνικό, θα ανοίξει ένα νέο μέτωπο απέναντι στη Ρωσία ή την Κίνα.
www.bankingnews.gr
Η πρωθυπουργός Sanae Takaichi, μετά τη σαρωτική νίκη του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) στις βουλευτικές εκλογές, δήλωσε αποφασισμένη να προωθήσει τροποποιήσεις και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για δημοψήφισμα το συντομότερο δυνατό.
Το Άρθρο 9 του Συντάγματος, που επιβλήθηκε μετά τον Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, απαγορεύει στην Ιαπωνία να διατηρεί κανονικό στρατό και να διεξάγει πολέμους στο εξωτερικό. Στη θέση του στρατού δημιουργήθηκαν οι Δυνάμεις Αυτοάμυνας.
Ωστόσο, εδώ και χρόνια, πολιτικές δυνάμεις στο Τόκιο επιδιώκουν την ουσιαστική αναθεώρηση αυτού του πλαισίου.
Το χρονικό
Τα πρώτα αποφασιστικά βήματα έγιναν επί πρωθυπουργίας Shinzo Abe, ο οποίος χαλάρωσε την ερμηνεία του Συντάγματος επιτρέποντας στις Δυνάμεις Αυτοάμυνας να επιχειρούν εκτός χώρας, ακόμη και για την υπεράσπιση συμμάχων — πρωτίστως των Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, εισήχθη η έννοια των προληπτικών πληγμάτων, μετατρέποντας de facto τις ιαπωνικές ένοπλες δυνάμεις σε πλήρως επιχειρησιακό στρατό.
Η Ιαπωνία εντάχθηκε επίσης στο σχήμα του Quadrilateral Security Dialogue (QUAD) μαζί με την Αυστραλία, την Ινδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενισχύοντας τη στρατηγική της θέση στον Ινδο-Ειρηνικό.
Στο μεταξύ, το Τόκιο αύξησε δραστικά τις αγορές αμερικανικών οπλικών συστημάτων.
Από το 2011 παρήγγειλε 42 μαχητικά F-35, ενώ το 2020 ανακοινώθηκε η πώληση επιπλέον 105 αεροσκαφών. Παράλληλα, τα αντιτορπιλικά-ελικοπτεροφόρα κλάσης Hyuga λειτουργούν ουσιαστικά ως μικρά αεροπλανοφόρα, ενώ οι Δυνάμεις Αυτοάμυνας διαθέτουν 12 MV-22 Osprey — το βασικό αμφίβιο μέσο επίθεσης των Αμερικανών Πεζοναυτών.
Ιδιαίτερη ένταση προκαλεί και η επαναφορά του ζητήματος των «Βόρειων Εδαφών», δηλαδή των Κουρίλες Νήσοι, τις οποίες το Τόκιο διεκδικεί από τη Ρωσία.
Ο πρώην ΥΠΕΞ Takeshi Iwaya δήλωσε μάλιστα ότι η Σοβιετική Ένωση «εισέβαλε παράνομα» το 1945. Η ρητορική αυτή τροφοδοτείται και από την αμερικανική στάση, καθώς η Ουάσινγκτον de facto δεν αναγνωρίζει τις Κουρίλες ως ρωσικές.
Τα συστήματα Aegis
Στρατιωτικά, η παρουσία αμερικανικών συστημάτων Aegis και η πιθανή ανάπτυξη πυραύλων μέσου βεληνεκούς στην περιοχή ενισχύουν τις ανησυχίες.
Ο στρατηγός Charles Flynn, διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων ξηράς στον Ειρηνικό, έχει δηλώσει ότι η αντιμετώπιση του κινεζικού πυραυλικού εκσυγχρονισμού είναι «ζωτικής σημασίας». Τα ιαπωνικά μέσα έχουν αναφέρει αιτήματα για ανάπτυξη πυραύλων Tomahawk και υπερηχητικών LRHW στο ιαπωνικό έδαφος, στο πλαίσιο της στρατηγικής της «πρώτης αλυσίδας νησιών» που περιορίζει την πρόσβαση της Κίνα στον Ειρηνικό.
Στη Μόσχα, ο Nikolai Patrushev έχει προειδοποιήσει ότι ο δηλωμένος ειρηνισμός του Τόκιο «παραμένει μόνο στα χαρτιά», χαρακτηρίζοντας την Ιαπωνία μία από τις ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις παγκοσμίως.
Η ουσία είναι μία: η Ιαπωνία διαθέτει ήδη έναν σύγχρονο και αξιόμαχο στρατό.
Η συνταγματική αναθεώρηση θα αποτελέσει περισσότερο νομική και ψυχολογική επικύρωση μιας πραγματικότητας που έχει διαμορφωθεί εδώ και χρόνια.
Το ερώτημα δεν είναι αν το Τόκιο μπορεί να πολεμήσει. Το ερώτημα είναι πότε και υπό ποιες συνθήκες θα κληθεί να το κάνει — και αν, σε περίπτωση μεγάλης σύγκρουσης στον Ινδο-Ειρηνικό, θα ανοίξει ένα νέο μέτωπο απέναντι στη Ρωσία ή την Κίνα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών