Σύμφωνα με τον αναλυτή, το πιο ηχηρό καμπανάκι αφορά την αγορά κατοικίας, τον πυλώνα της καταναλωτικής δραστηριότητας…
Mόνο εφησυχασμό δεν επιτρέπουν τα στοιχεία που παρουσιάζει ο γνωστός οικονομολόγος Harry Dent…
Πίσω από τη βιτρίνα της ανθεκτικής οικονομίας και των αγορών που μοιάζουν να αγνοούν κάθε κίνδυνο, συσσωρεύονται ενδείξεις που παραπέμπουν ευθέως σε ένα επερχόμενο σοκ — ίσως μεγαλύτερο απ’ ό,τι οι περισσότεροι τολμούν να φανταστούν.
Όπως επισημαίνει, οι αιτήσεις αναχρηματοδότησης στεγαστικών δανείων καταγράφουν έντονη πτώση μετά την περίοδο της πανδημίας, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι καθυστερήσεις στις πληρωμές δανείων αυτοκινήτου, σε επίπεδα που θυμίζουν τις αρχές του 2009, στο peak της χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι τα ποσοστά αυτά πλησιάζουν τα υψηλά των βαθύτερων υφέσεων από το 1938 και εξής, χωρίς η οικονομία να βρίσκεται επισήμως σε ύφεση.
Η απόκλιση αυτή ενισχύει τον φόβο ότι η οικονομική επιβράδυνση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, απλώς δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Dent, το πιο ηχηρό καμπανάκι αφορά την αγορά κατοικίας, τον πυλώνα της καταναλωτικής δραστηριότητας.
Οι αιτήσεις για στεγαστικά δάνεια είχαν κορυφωθεί το 2005, λίγο πριν από την έκρηξη της φούσκας ακινήτων το 2006, και στη συνέχεια κατέρρευσαν έως τα μέσα του 2010, έναν χρόνο μετά τα χαμηλά της ύφεσης.
Η ανάκαμψη που ακολούθησε υπήρξε ασθενική και προσωρινή, με την περίοδο του COVID να λειτουργεί ως τεχνητή ανάσα.
Έκτοτε, οι αιτήσεις υποχώρησαν σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από τα τέλη του 1994 και παρέμειναν καθηλωμένες από τα τέλη του 2023 έως τα τέλη του 2024, παρουσιάζοντας μόλις οριακή βελτίωση.
Εάν αυτός ο κεντρικός δείκτης συνεχίσει να κινείται πτωτικά ή και να παραμένει στάσιμος, τότε η προοπτική μιας νέας Μεγάλης Ύφεσης, ή ακόμη και μιας κρίσης συγκρίσιμης με τη Μεγάλη Κρίση, θα παύσει να θεωρείται ακραίο σενάριο.
Η ειρωνεία είναι πως, παρότι τα προειδοποιητικά σημάδια εντείνονται, οι φόβοι περί ύφεσης που κυριαρχούσαν πριν από έναν χρόνο έχουν σχεδόν εξαφανιστεί.
Η ιστορία, όμως, δείχνει ότι οι μεγαλύτερες ανατροπές εκδηλώνονται όταν η αίσθηση ασφάλειας βρίσκεται στο απόγειό της.
Σε αυτό το περιβάλλον εφησυχασμού, μια αρνητική έκπληξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι».
Τετραετής προεδρικός κύκλος
Πέρα από τα παραπάνω, σύμφωνα με τον Dent, καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσει ο λεγόμενος τετραετής προεδρικός κύκλος των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος ιστορικά έχει αποδειχθεί ένας από τους πιο συνεπείς μηχανισμούς διόρθωσης των αγορών.
Το 2026 αποτελεί τέτοιο έτος και η περίοδος από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο εμφανίζει, κατά μέσο όρο, ιδιαίτερα αρνητική δυναμική.
Στο παρελθόν, οι διορθώσεις που συνδέθηκαν με τον κύκλο αυτό κυμάνθηκαν από ήπιες απώλειες της τάξης του 10% έως 20%, έως βίαια κραχ όπως εκείνα του 1974, του 1982, του 1990, του 2008 και του 2022.
Η τρέχουσα συγκυρία ωστόσο διαφέρει ουσιωδώς.
Η αγορά διανεύει τη μεγαλύτερη και μακροβιότερη ανοδική πορεία των τελευταίων δεκαετιών, η οποία ξεκίνησε το 2009 και εκτείνεται έως τις αρχές του 2026.
Όταν ένας τόσο παρατεταμένος ανοδικός κύκλος συναντά έναν ιστορικά αρνητικό εκλογικό κύκλο και ταυτόχρονα επιδεινούμενα θεμελιώδη μεγέθη, οι συνθήκες για μια απότομη και βαθιά ανατροπή ωριμάζουν επικίνδυνα.
Και σύμφωνα με τον Dent, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μιας κατάρρευσης που θα μείνει στην ιστορία, με διάρκεια που θα μπορούσε να φθάσει έως το 2028 ή και πέραν αυτού.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει διόρθωση, αλλά πόσο εκτεταμένη και πόσο βίαιη θα είναι όταν η πραγματικότητα συγκρουστεί με την τρέχουσα αίσθηση αδιατάρακτης ευημερίας.
www.bankingnews.gr
Πίσω από τη βιτρίνα της ανθεκτικής οικονομίας και των αγορών που μοιάζουν να αγνοούν κάθε κίνδυνο, συσσωρεύονται ενδείξεις που παραπέμπουν ευθέως σε ένα επερχόμενο σοκ — ίσως μεγαλύτερο απ’ ό,τι οι περισσότεροι τολμούν να φανταστούν.
Όπως επισημαίνει, οι αιτήσεις αναχρηματοδότησης στεγαστικών δανείων καταγράφουν έντονη πτώση μετά την περίοδο της πανδημίας, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι καθυστερήσεις στις πληρωμές δανείων αυτοκινήτου, σε επίπεδα που θυμίζουν τις αρχές του 2009, στο peak της χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι τα ποσοστά αυτά πλησιάζουν τα υψηλά των βαθύτερων υφέσεων από το 1938 και εξής, χωρίς η οικονομία να βρίσκεται επισήμως σε ύφεση.
Η απόκλιση αυτή ενισχύει τον φόβο ότι η οικονομική επιβράδυνση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, απλώς δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Dent, το πιο ηχηρό καμπανάκι αφορά την αγορά κατοικίας, τον πυλώνα της καταναλωτικής δραστηριότητας.
Οι αιτήσεις για στεγαστικά δάνεια είχαν κορυφωθεί το 2005, λίγο πριν από την έκρηξη της φούσκας ακινήτων το 2006, και στη συνέχεια κατέρρευσαν έως τα μέσα του 2010, έναν χρόνο μετά τα χαμηλά της ύφεσης.
Η ανάκαμψη που ακολούθησε υπήρξε ασθενική και προσωρινή, με την περίοδο του COVID να λειτουργεί ως τεχνητή ανάσα.
Έκτοτε, οι αιτήσεις υποχώρησαν σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από τα τέλη του 1994 και παρέμειναν καθηλωμένες από τα τέλη του 2023 έως τα τέλη του 2024, παρουσιάζοντας μόλις οριακή βελτίωση.
Εάν αυτός ο κεντρικός δείκτης συνεχίσει να κινείται πτωτικά ή και να παραμένει στάσιμος, τότε η προοπτική μιας νέας Μεγάλης Ύφεσης, ή ακόμη και μιας κρίσης συγκρίσιμης με τη Μεγάλη Κρίση, θα παύσει να θεωρείται ακραίο σενάριο.
Η ειρωνεία είναι πως, παρότι τα προειδοποιητικά σημάδια εντείνονται, οι φόβοι περί ύφεσης που κυριαρχούσαν πριν από έναν χρόνο έχουν σχεδόν εξαφανιστεί.
Η ιστορία, όμως, δείχνει ότι οι μεγαλύτερες ανατροπές εκδηλώνονται όταν η αίσθηση ασφάλειας βρίσκεται στο απόγειό της.
Σε αυτό το περιβάλλον εφησυχασμού, μια αρνητική έκπληξη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι».
Τετραετής προεδρικός κύκλος
Πέρα από τα παραπάνω, σύμφωνα με τον Dent, καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσει ο λεγόμενος τετραετής προεδρικός κύκλος των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο οποίος ιστορικά έχει αποδειχθεί ένας από τους πιο συνεπείς μηχανισμούς διόρθωσης των αγορών.
Το 2026 αποτελεί τέτοιο έτος και η περίοδος από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο εμφανίζει, κατά μέσο όρο, ιδιαίτερα αρνητική δυναμική.
Στο παρελθόν, οι διορθώσεις που συνδέθηκαν με τον κύκλο αυτό κυμάνθηκαν από ήπιες απώλειες της τάξης του 10% έως 20%, έως βίαια κραχ όπως εκείνα του 1974, του 1982, του 1990, του 2008 και του 2022.
Η τρέχουσα συγκυρία ωστόσο διαφέρει ουσιωδώς.
Η αγορά διανεύει τη μεγαλύτερη και μακροβιότερη ανοδική πορεία των τελευταίων δεκαετιών, η οποία ξεκίνησε το 2009 και εκτείνεται έως τις αρχές του 2026.
Όταν ένας τόσο παρατεταμένος ανοδικός κύκλος συναντά έναν ιστορικά αρνητικό εκλογικό κύκλο και ταυτόχρονα επιδεινούμενα θεμελιώδη μεγέθη, οι συνθήκες για μια απότομη και βαθιά ανατροπή ωριμάζουν επικίνδυνα.
Και σύμφωνα με τον Dent, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μιας κατάρρευσης που θα μείνει στην ιστορία, με διάρκεια που θα μπορούσε να φθάσει έως το 2028 ή και πέραν αυτού.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει διόρθωση, αλλά πόσο εκτεταμένη και πόσο βίαιη θα είναι όταν η πραγματικότητα συγκρουστεί με την τρέχουσα αίσθηση αδιατάρακτης ευημερίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών