Φόβοι για νέα ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εκτινάσσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Όλο και περισσότερο θυμίζει το 2022.
Μια χρονιά που έχει χαραχθεί στη μνήμη των Ευρωπαίων ηγετών — όχι μόνο για τις γεωπολιτικές επιπτώσεις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και για το σοκ στις τιμές και την προσφορά ενέργειας που ακολούθησε.
Τότε, οι τιμές εκτοξεύθηκαν, ο φόβος για ελλείψεις κυριάρχησε στην ήπειρο και οι κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να δαπανήσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ για να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τώρα, με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να ανεβαίνουν ξανά —εξαιτίας ενός ακόμη πολέμου εκτός ευρωπαϊκού ελέγχου— οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν επειγόντως τρόπους αντίδρασης.
Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι τη Δευτέρα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή —που πυροδοτήθηκε από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν— εισήλθε στη δεύτερη εβδομάδα του χωρίς σαφή προοπτική λήξης.
Οι υπουργοί Οικονομικών της G7 πραγματοποίησαν έκτακτη συνάντηση αργότερα την ίδια ημέρα και δήλωσαν ότι είναι «έτοιμοι» να λάβουν «τα απαραίτητα μέτρα», συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Ωστόσο, απέφυγαν να δεσμευτούν για άμεση δράση. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Roland Lescure, που προήδρευσε της συνάντησης, δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία για ένα τέτοιο βήμα.
Την ώρα που οι πολιτικοί συζητούν, το Στενό του Hormuz —μια ζωτικής σημασίας ενεργειακή αρτηρία από την οποία μεταφέρεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου— παραμένει ουσιαστικά κλειστό, καθώς η Τεχεράνη απειλεί τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Παράλληλα, η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου σε εγκαταστάσεις αρκετών χωρών του Κόλπου έχει μειωθεί ή ακόμη και σταματήσει, καθώς ιρανικά drones και πύραυλοι στοχεύουν ενεργειακές υποδομές.
Οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές στην Ευρώπη. Σε πολλές χώρες, οι τιμές στα πρατήρια καυσίμων έχουν αρχίσει να αυξάνονται.
Παράλληλα, το φυσικό αέριο —ο βασικός παράγοντας της ενεργειακής κρίσης του 2022— καταγράφει νέα άνοδο, ξεπερνώντας τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα τη Δευτέρα.
Αν και οι τιμές δεν έχουν φτάσει ακόμη τα ακραία επίπεδα του 2022, βρίσκονται στο υψηλότερο σημείο από τότε.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι η σύγκρουση έχει ήδη αρχίσει να δημιουργεί ευρύτερες επιπτώσεις.
«Βλέπουμε πλέον μια περιφερειακή σύγκρουση με ακούσιες συνέπειες», δήλωσε σε ομιλία της προς τους πρέσβεις της Ε.Ε., αναφερόμενη στις επιπτώσεις στην ενέργεια, το εμπόριο και τις χρηματοπιστωτικές αγορές. «Και η διάχυση των επιπτώσεων είναι ήδη πραγματικότητα».
Όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο βαθαίνει το οικονομικό πλήγμα
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αρχίζουν να αναγνωρίζουν αυτή την πραγματικότητα.
Ο επίτροπος Οικονομίας της Ε.Ε. Valdis Dombrovskis δήλωσε ότι εάν η σύγκρουση περιοριστεί μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία θα είναι περιορισμένες.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι μια πιο παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει «σημαντικό στασιμοπληθωριστικό σοκ» στην παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία, με τις υψηλές τιμές ενέργειας να τροφοδοτούν περαιτέρω τον πληθωρισμό.
Από στρατιωτική βάση στην Κύπρο, ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron τόνισε ότι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz είναι «απολύτως απαραίτητη για τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου».
Για να επιτευχθεί αυτό, η Γαλλία επιδιώκει τη δημιουργία στρατιωτικών συνοδειών για εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια «το συντομότερο δυνατό».
Ωστόσο, όπως σημείωσε, τέτοιες επιχειρήσεις δεν μπορούν να ξεκινήσουν όσο συνεχίζονται οι μάχες στη Μέση Ανατολή.
Οι υπουργοί Ενέργειας της G7 αναμένεται να πραγματοποιήσουν έκτακτη συνάντηση στο Παρίσι αργότερα μέσα στην ημέρα.
Το βασικό ερώτημα για τους Ευρωπαίους ηγέτες παραμένει ένα —και δύσκολα μπορεί να απαντηθεί: πόσο θα διαρκέσει αυτός ο πόλεμος.
Φόβοι για νέα ενεργειακή κρίση
Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με αναλυτές, οι αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν συγκρατηθεί χάρη στην παγκόσμια υπερπροσφορά πετρελαίου και στην αναμενόμενη αύξηση της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) τα επόμενα χρόνια.
Επιπλέον, οι αυξήσεις στις τιμές φυσικού αερίου χρειάζονται χρόνο για να μεταφερθούν στους λογαριασμούς των καταναλωτών, κάτι που δίνει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ένα μικρό περιθώριο αντίδρασης.
Οι υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. αναμένεται να συνεδριάσουν την επόμενη εβδομάδα, με την άνοδο των τιμών και τις επιλογές περιορισμού τους να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας.
Ένας ακόμη λόγος ανησυχίας, σύμφωνα με αξιωματούχο ευρωπαϊκού υπουργείου Ενέργειας, είναι ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ε.Ε. έχουν μειωθεί σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα μετά τον φετινό βαρύ χειμώνα.
Παρότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, δεν είναι βέβαιο ότι οι εταιρείες θα σπεύσουν να τα αναπληρώσουν το καλοκαίρι.
Θεωρητικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να χρησιμοποιήσει στρατηγικά αποθέματα, να οργανώσει κοινές αγορές ενέργειας ή ακόμη και να επιβάλει πλαφόν τιμών σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής τα κράτη-μέλη προτιμούν να περιμένουν και να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της κατάστασης.
Για το πετρέλαιο ειδικά, υπάρχουν ήδη φόβοι ότι τα πράγματα μπορεί να χειροτερεύσουν πριν βελτιωθούν — καθώς όσο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση στις τιμές.
Ο ειδικός στην αγορά πετρελαίου Ajay Parmar, διευθυντής της εταιρείας ενεργειακής ανάλυσης ICIS, προειδοποίησε ότι ήδη παρατηρούνται σημαντικές διακοπές παραγωγής σε αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής.
«Βλέπουμε μεγάλες διακοπές παραγωγής σε πολλές χώρες της περιοχής, ακόμη και —σοκαριστικά— στη Σαουδική Αραβία», δήλωσε. «Οι συνέπειες για την αγορά μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που είδαμε το 2022».
«Μόνο οι ανόητοι θα διαφωνούσαν»
Την ίδια στιγμή, ο Donald Trump, παρά τις ανησυχίες στο εσωτερικό της κυβέρνησής του για τις πολιτικές συνέπειες μιας εκτίναξης των τιμών πετρελαίου, εμφανίζεται καθησυχαστικός.
«Οι βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου —οι οποίες θα πέσουν γρήγορα όταν εξαλειφθεί η πυρηνική απειλή του Ιράν— είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των ΗΠΑ και του κόσμου», έγραψε στο Truth Social.
«ΜΟΝΟ ΟΙ ΑΝΟΗΤΟΙ ΘΑ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ».
Αργότερα τη Δευτέρα, ο Donald Trump υποστήριξε ότι ο πόλεμος είναι «σχεδόν ολοκληρωμένος», δήλωση που οδήγησε σε πτώση των τιμών πετρελαίου κάτω από τα 100 δολάρια.
Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, ωστόσο, που ανησυχούν για το αυξανόμενο κόστος ζωής και τις αντιδράσεις των ψηφοφόρων, οι διακυμάνσεις των αγορών παραμένουν πηγή έντονης ανησυχίας.
Μέχρι στιγμής κανένας Ευρωπαίος ηγέτης δεν έχει κατηγορήσει ανοιχτά τον Donald Trump για την κρίση.
Ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας Ed Miliband, αν και διαφωνεί σε πολλά ζητήματα ενεργειακής πολιτικής με τον Donald Trump, απέφυγε να αποδώσει ευθύνες στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, δηλώνοντας στο κοινοβούλιο ότι οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας οφείλονται στις «ιρανικές απειλές για το Στενό του Hormuz».
Ωστόσο, ο πρώην υπουργός Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου Ed Davey, που σήμερα ηγείται των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, άφησε να διαφανεί πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η πολιτική συζήτηση στην Ευρώπη.
«Αυτός ο απερίσκεπτος και παράνομος πόλεμος θα οδηγήσει τους πολίτες να πληρώνουν ακριβότερα καύσιμα και υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας», δήλωσε στο BBC.
Και πρόσθεσε: «Όταν οι πολίτες θα κληθούν να πληρώσουν αυτούς τους λογαριασμούς, θα ρωτήσουν: ποιος το προκάλεσε; Και η απάντηση θα είναι: Donald Trump».
www.bankingnews.gr
Μια χρονιά που έχει χαραχθεί στη μνήμη των Ευρωπαίων ηγετών — όχι μόνο για τις γεωπολιτικές επιπτώσεις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και για το σοκ στις τιμές και την προσφορά ενέργειας που ακολούθησε.
Τότε, οι τιμές εκτοξεύθηκαν, ο φόβος για ελλείψεις κυριάρχησε στην ήπειρο και οι κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να δαπανήσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ για να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τώρα, με τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου να ανεβαίνουν ξανά —εξαιτίας ενός ακόμη πολέμου εκτός ευρωπαϊκού ελέγχου— οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν επειγόντως τρόπους αντίδρασης.
Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι τη Δευτέρα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή —που πυροδοτήθηκε από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν— εισήλθε στη δεύτερη εβδομάδα του χωρίς σαφή προοπτική λήξης.
Οι υπουργοί Οικονομικών της G7 πραγματοποίησαν έκτακτη συνάντηση αργότερα την ίδια ημέρα και δήλωσαν ότι είναι «έτοιμοι» να λάβουν «τα απαραίτητα μέτρα», συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Ωστόσο, απέφυγαν να δεσμευτούν για άμεση δράση. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Roland Lescure, που προήδρευσε της συνάντησης, δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη επιτευχθεί συμφωνία για ένα τέτοιο βήμα.
Την ώρα που οι πολιτικοί συζητούν, το Στενό του Hormuz —μια ζωτικής σημασίας ενεργειακή αρτηρία από την οποία μεταφέρεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου— παραμένει ουσιαστικά κλειστό, καθώς η Τεχεράνη απειλεί τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Παράλληλα, η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου σε εγκαταστάσεις αρκετών χωρών του Κόλπου έχει μειωθεί ή ακόμη και σταματήσει, καθώς ιρανικά drones και πύραυλοι στοχεύουν ενεργειακές υποδομές.
Οι επιπτώσεις γίνονται ήδη αισθητές στην Ευρώπη. Σε πολλές χώρες, οι τιμές στα πρατήρια καυσίμων έχουν αρχίσει να αυξάνονται.
Παράλληλα, το φυσικό αέριο —ο βασικός παράγοντας της ενεργειακής κρίσης του 2022— καταγράφει νέα άνοδο, ξεπερνώντας τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα τη Δευτέρα.
Αν και οι τιμές δεν έχουν φτάσει ακόμη τα ακραία επίπεδα του 2022, βρίσκονται στο υψηλότερο σημείο από τότε.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι η σύγκρουση έχει ήδη αρχίσει να δημιουργεί ευρύτερες επιπτώσεις.
«Βλέπουμε πλέον μια περιφερειακή σύγκρουση με ακούσιες συνέπειες», δήλωσε σε ομιλία της προς τους πρέσβεις της Ε.Ε., αναφερόμενη στις επιπτώσεις στην ενέργεια, το εμπόριο και τις χρηματοπιστωτικές αγορές. «Και η διάχυση των επιπτώσεων είναι ήδη πραγματικότητα».
Όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο βαθαίνει το οικονομικό πλήγμα
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αρχίζουν να αναγνωρίζουν αυτή την πραγματικότητα.
Ο επίτροπος Οικονομίας της Ε.Ε. Valdis Dombrovskis δήλωσε ότι εάν η σύγκρουση περιοριστεί μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία θα είναι περιορισμένες.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι μια πιο παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει «σημαντικό στασιμοπληθωριστικό σοκ» στην παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία, με τις υψηλές τιμές ενέργειας να τροφοδοτούν περαιτέρω τον πληθωρισμό.
Από στρατιωτική βάση στην Κύπρο, ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron τόνισε ότι η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz είναι «απολύτως απαραίτητη για τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου».
Για να επιτευχθεί αυτό, η Γαλλία επιδιώκει τη δημιουργία στρατιωτικών συνοδειών για εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια «το συντομότερο δυνατό».
Ωστόσο, όπως σημείωσε, τέτοιες επιχειρήσεις δεν μπορούν να ξεκινήσουν όσο συνεχίζονται οι μάχες στη Μέση Ανατολή.
Οι υπουργοί Ενέργειας της G7 αναμένεται να πραγματοποιήσουν έκτακτη συνάντηση στο Παρίσι αργότερα μέσα στην ημέρα.
Το βασικό ερώτημα για τους Ευρωπαίους ηγέτες παραμένει ένα —και δύσκολα μπορεί να απαντηθεί: πόσο θα διαρκέσει αυτός ο πόλεμος.
Φόβοι για νέα ενεργειακή κρίση
Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με αναλυτές, οι αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν συγκρατηθεί χάρη στην παγκόσμια υπερπροσφορά πετρελαίου και στην αναμενόμενη αύξηση της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) τα επόμενα χρόνια.
Επιπλέον, οι αυξήσεις στις τιμές φυσικού αερίου χρειάζονται χρόνο για να μεταφερθούν στους λογαριασμούς των καταναλωτών, κάτι που δίνει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ένα μικρό περιθώριο αντίδρασης.
Οι υπουργοί Ενέργειας της Ε.Ε. αναμένεται να συνεδριάσουν την επόμενη εβδομάδα, με την άνοδο των τιμών και τις επιλογές περιορισμού τους να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας.
Ένας ακόμη λόγος ανησυχίας, σύμφωνα με αξιωματούχο ευρωπαϊκού υπουργείου Ενέργειας, είναι ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ε.Ε. έχουν μειωθεί σε ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα μετά τον φετινό βαρύ χειμώνα.
Παρότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, δεν είναι βέβαιο ότι οι εταιρείες θα σπεύσουν να τα αναπληρώσουν το καλοκαίρι.
Θεωρητικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να χρησιμοποιήσει στρατηγικά αποθέματα, να οργανώσει κοινές αγορές ενέργειας ή ακόμη και να επιβάλει πλαφόν τιμών σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής τα κράτη-μέλη προτιμούν να περιμένουν και να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της κατάστασης.
Για το πετρέλαιο ειδικά, υπάρχουν ήδη φόβοι ότι τα πράγματα μπορεί να χειροτερεύσουν πριν βελτιωθούν — καθώς όσο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση στις τιμές.
Ο ειδικός στην αγορά πετρελαίου Ajay Parmar, διευθυντής της εταιρείας ενεργειακής ανάλυσης ICIS, προειδοποίησε ότι ήδη παρατηρούνται σημαντικές διακοπές παραγωγής σε αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής.
«Βλέπουμε μεγάλες διακοπές παραγωγής σε πολλές χώρες της περιοχής, ακόμη και —σοκαριστικά— στη Σαουδική Αραβία», δήλωσε. «Οι συνέπειες για την αγορά μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που είδαμε το 2022».
«Μόνο οι ανόητοι θα διαφωνούσαν»
Την ίδια στιγμή, ο Donald Trump, παρά τις ανησυχίες στο εσωτερικό της κυβέρνησής του για τις πολιτικές συνέπειες μιας εκτίναξης των τιμών πετρελαίου, εμφανίζεται καθησυχαστικός.
«Οι βραχυπρόθεσμες αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου —οι οποίες θα πέσουν γρήγορα όταν εξαλειφθεί η πυρηνική απειλή του Ιράν— είναι ένα πολύ μικρό τίμημα για την ασφάλεια και την ειρήνη των ΗΠΑ και του κόσμου», έγραψε στο Truth Social.
«ΜΟΝΟ ΟΙ ΑΝΟΗΤΟΙ ΘΑ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΝ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ».
Αργότερα τη Δευτέρα, ο Donald Trump υποστήριξε ότι ο πόλεμος είναι «σχεδόν ολοκληρωμένος», δήλωση που οδήγησε σε πτώση των τιμών πετρελαίου κάτω από τα 100 δολάρια.
Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, ωστόσο, που ανησυχούν για το αυξανόμενο κόστος ζωής και τις αντιδράσεις των ψηφοφόρων, οι διακυμάνσεις των αγορών παραμένουν πηγή έντονης ανησυχίας.
Μέχρι στιγμής κανένας Ευρωπαίος ηγέτης δεν έχει κατηγορήσει ανοιχτά τον Donald Trump για την κρίση.
Ο Βρετανός υπουργός Ενέργειας Ed Miliband, αν και διαφωνεί σε πολλά ζητήματα ενεργειακής πολιτικής με τον Donald Trump, απέφυγε να αποδώσει ευθύνες στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, δηλώνοντας στο κοινοβούλιο ότι οι αναταράξεις στις αγορές ενέργειας οφείλονται στις «ιρανικές απειλές για το Στενό του Hormuz».
Ωστόσο, ο πρώην υπουργός Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου Ed Davey, που σήμερα ηγείται των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, άφησε να διαφανεί πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η πολιτική συζήτηση στην Ευρώπη.
«Αυτός ο απερίσκεπτος και παράνομος πόλεμος θα οδηγήσει τους πολίτες να πληρώνουν ακριβότερα καύσιμα και υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας», δήλωσε στο BBC.
Και πρόσθεσε: «Όταν οι πολίτες θα κληθούν να πληρώσουν αυτούς τους λογαριασμούς, θα ρωτήσουν: ποιος το προκάλεσε; Και η απάντηση θα είναι: Donald Trump».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών