Σχετικά Άρθρα
Σφαγή στο Hormuz - Χτυπήθηκε πλοίο του Έλληνα εφοπλιστή Παππά - Μήνυμα σοκ από Ιράν: Ετοιμαστείτε, στα 200 δολ. το πετρέλαιο
Σεισμός στο πετρέλαιο - Ιστορική πρόταση για πρωτοφανή απελευθέρωση αποθεμάτων, ακραίες διακυμάνσεις στο brent
Αντιμέτωπη με μια «άνευ προηγουμένου» δοκιμασία βρίσκεται η παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στο Στενό του Hormuz απειλεί να «πνίξει» τον εφοδιασμό της Δύσης.
Σε μια κίνηση στρατηγικής σημασίας που σπάει κάθε ρεκόρ, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προχωρά στην απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα. Πρόκειται για μια απόφαση-σταθμό, που επιχειρεί να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα σταθερότητας απέναντι στον κίνδυνο ενός ενεργειακού στραγγαλισμού, αποδεικνύοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα σε μια γεωπολιτική σκακιέρα που γίνεται όλο και πιο εύθραυστη.
«Πρωταφανούς κλίμακας προκλήσεις»
Ο IEA δεν έθεσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το πότε τα αποθέματα θα διοχετευθούν στην αγορά. Ωστόσε, ανέφερε ότι τα αποθέματα θα απελευθερωθούν εντός ενός χρονικού πλαισίου που είναι κατάλληλο για τις συνθήκες της κάθε μίας από τις 32 χώρες-μέλη του. «Οι προκλήσεις της αγοράς πετρελαίου που αντιμετωπίζουμε είναι πρωτοφανούς κλίμακας, επομένως είμαι πολύ χαρούμενος που οι χώρες-μέλη του IEA ανταποκρίθηκαν με μια συλλογική δράση έκτακτης ανάγκης πρωτοφανούς μεγέθους», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, Fatih Birol. «Οι αγορές πετρελαίου είναι παγκόσμιες, επομένως η απόκριση σε μεγάλες διαταραχές πρέπει επίσης να είναι παγκόσμια», ανέφερε ο Birol. «Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί τη θεμελιώδη εντολή του IEA και είμαι ικανοποιημένος που τα μέλη του δείχνουν ισχυρή αλληλεγγύη αναλαμβάνοντας από κοινού αποφασιστική δράση».
Δεν αντισταθμίζονται οι απώλειες από το Hormuz
Αναλυτές του ενεργειακού κλάδου είχαν προειδοποιήσει πριν από την ανακοίνωση ότι ακόμη και η μέγιστη ικανότητα άντλησης του IEA πιθανότατα δεν θα μπορούσε να αντισταθμίσει τα σχεδόν 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που μεταφέρονται συνήθως μέσω των Στενών του Hormuz.
Η θαλάσσια οδός είναι ένας στενός διάδρομος ανοιχτά των ακτών του Ιράν που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν. Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται συνήθως από εκεί.
Οι τιμές του πετρελαίου παρουσιάζουν ακραία μεταβλητότητα από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, με το παγκόσμιο σημείο αναφοράς, το αργό τύπου Brent, να εκτοξεύεται σε σχεδόν 120 δολάρια το βαρέλι στις αρχές της εβδομάδας, προτού υποχωρήσει κάτω από τα 90 δολάρια.
Γερμανία, Αυστρία και Ιαπωνία αποδεσμεύουν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου
Εν τω μεταξύ, νωρίτερα σήμερα (11/3/2026), η Γερμανία, η Αυστρία και η Ιαπωνία ανακοίνωσαν την αποδέσμευση μέρους των στρατηγικών τους αποθεμάτων πετρελαίου.
Πιο αναλυτικά, ο Γερμανός υπουργός Οικονομίας, Lars Klingbeil, επιβεβαίωσε ότι η χώρα του θα ανταποκριθεί στο αίτημα που απηύθυνε ο IEA το βράδυ της Τρίτης, «να αποδεσμευτούν αποθέματα πετρελαίου ύψους 400 εκατομμυρίων βαρελιών, που αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 54 εκατομμύρια τόνους».
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ιαπωνία ανακοίνωσε το δικό της εκτεταμένο σχέδιο δράσης. Η πρωθυπουργός της χώρας, Sanae Takaichi , δήλωσε: «Η Ιαπωνία σχεδιάζει να αποδεσμεύσει αποθέματα πετρελαίου του ιδιωτικού τομέα που αντιστοιχούν σε 15 ημέρες και κρατικά αποθέματα πετρελαίου που αντιστοιχούν σε έναν μήνα».
Κομισιόν: Η Ευρώπη δεν πρέπει να επιστρέψει στη ρωσική ενέργεια
Την ίδια ώρα, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, συνεχίζει τις εμμονές της με την απεξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, την ώρα που ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί σοβαρές πιέσεις στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη μειώσει τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και σχεδιάζει την πλήρη απαγόρευση όλων των ενεργειακών εισαγωγών από τη Μόσχα.
Ωστόσο, ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν έχει προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, περιορίζοντας τις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου και εκτοξεύοντας τις τιμές.
Η Ρωσία απειλεί με διακοπή προμηθειών
Οι δηλώσεις της Ursula von der Leyen έγιναν μετά από τοποθέτηση του προέδρου της Ρωσίας, Vladimir Putin, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η Μόσχα να διακόψει τις ενεργειακές προμήθειες προς την Ευρώπη πριν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή η ευρωπαϊκή απαγόρευση.
«Η κυβέρνηση έχει ήδη λάβει εντολή να αξιολογήσει τη δυνατότητα και τη σκοπιμότητα διακοπής των προμηθειών καυσίμων προς την ευρωπαϊκή αγορά, χωρίς να περιμένουμε να μας κλείσουν επιδεικτικά την πόρτα», δήλωσε ο Putin τη Δευτέρα (9/3/2026). Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος είναι να ανακατευθυνθούν αυτές οι ποσότητες σε «πιο υποσχόμενες αγορές» και κυρίως να εδραιωθεί η παρουσία της Ρωσίας σε αυτές.
Οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ
Το 2025 οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου -τόσο υγροποιημένου LNG όσο και μέσω αγωγών- αντιστοιχούσαν περίπου στο 13%, ενώ το ρωσικό πετρέλαιο αντιπροσώπευε λιγότερο από 3%.
Το 2021 τα ποσοστά αυτά ήταν περίπου 45% και 27% αντίστοιχα.
Τον Ιανουάριο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε κανονισμό που απαγορεύει τις εισαγωγές ρωσικού LNG και φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τις 18 Μαρτίου, με μεταβατικές περιόδους για τα υφιστάμενα συμβόλαια. Μέχρι το τέλος του 2027, όλες οι εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου θα έχουν απαγορευτεί πλήρως.
Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι τον Φεβρουάριο όλες οι εξαγωγές LNG από την εγκατάσταση Yamal στην Αρκτική κατευθύνθηκαν προς χώρες της ΕΕ, γεγονός που υπογραμμίζει πόσο δύσκολη μπορεί να αποδειχθεί η πλήρης απαγόρευση.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ρωσίας, Alexander Novak, δήλωσε ότι οι ρωσικές εταιρείες θα ανακατευθύνουν μέρος του LNG που σήμερα προμηθεύεται η Ευρώπη σε άλλες αγορές, χωρίς να περιμένουν την εφαρμογή της ευρωπαϊκής απαγόρευσης.
«Άλλες αγορές ανοίγουν και ίσως είναι πιο συμφέρον για εμάς να σταματήσουμε τώρα τις αποστολές στην ευρωπαϊκή αγορά και να κατευθυνθούμε σε αγορές που ανοίγουν και να εδραιωθούμε εκεί», δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος στις 4 Μαρτίου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών