Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu πέτυχε εκεί όπου απέτυχαν πολλοί προκάτοχοί του: να πείσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να συμμετάσχουν σε ανοιχτές στρατιωτικές επιθέσεις κατά του βασικού περιφερειακού αντιπάλου του Ισραήλ, του Ιράν.
Μέχρι στιγμής, οι επιθέσεις αυτές έχουν προκαλέσει περισσότερους από 1.400 θανάτους στο Ιράν, ενώ περίπου 1.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα στον Λίβανο, καθώς και δεκάδες ακόμη σε άλλες χώρες της περιοχής που επηρεάστηκαν από την εξάπλωση της σύγκρουσης.
Οι τιμές του πετρελαίου, κρίσιμος παράγοντας για την παγκόσμια οικονομία, έχουν εκτιναχθεί, ενισχύοντας τα σενάρια για ελλείψεις και πιθανή επιβολή δελτίου.
Στις ΗΠΑ, βουλευτές των Δημοκρατικών αλλά και γνωστές προσωπικότητες από τη βάση στήριξης του Προέδρου Donald Trump, όπως ο Tucker Carlson και ο Joe Rogan, έχουν εκφράσει ανοιχτά τη διαφωνία τους, χωρίς να υπάρχει σαφής συμφωνία για το πώς μπορεί να τερματιστεί ο πόλεμος ή να αποκατασταθούν οι σχέσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Ωστόσο, για τον Netanyahu, τα οφέλη από τη σύγκρουση ενδέχεται να υπερτερούν των κινδύνων. Ακολουθούν οι βασικοί άξονες:
Η «ιρανική απειλή» ως στρατηγική δικαίωση
Ο Netanyahu προειδοποιεί εδώ και χρόνια για την απειλή του Ιράν προς το Ισραήλ και τον κόσμο.
Στο παρελθόν είχε φτάσει να παρουσιάζει ακόμη και διαγράμματα στον ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη βρίσκεται κοντά στην απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Tο Ισραήλ θεωρούσε ότι δεν μπορούσε να επικρατήσει σε μια σύγκρουση με το Ιράν χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ — στήριξη που δεν είχε εξασφαλιστεί μέχρι την περίοδο του Trump.
Παρότι η τελική έκβαση του πολέμου παραμένει άγνωστη, ο Netanyahu μπορεί ήδη να θεωρεί επιτυχία το γεγονός ότι οι ΗΠΑ συμμετέχουν ενεργά, ενισχύοντας την εικόνα μιας άμεσης στρατηγικής συμμαχίας.
Ακόμη και χωρίς αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, η αποδυνάμωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας και των περιφερειακών συμμάχων της —όπως η Hezbollah στον Λίβανο και η πτώση του Bashar al-Assad στη Συρία— μπορεί να ενισχύσει τη θέση του Ισραήλ ως κυρίαρχης δύναμης στην περιοχή.
Οι δίκες διαφθοράς στο περιθώριο
Ο Netanyahu αντιμετωπίζει δίκη για τρεις υποθέσεις διαφθοράς από το 2019.
Υπάρχουν κατηγορίες ότι αξιοποιεί τις εξελίξεις στον πόλεμο για να καθυστερεί ή να αποδυναμώνει τη δικαστική διαδικασία, επικαλούμενος τις συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, επανέλαβε έκκληση προς τον Πρόεδρο του Ισραήλ Isaac Herzog για απονομή χάριτος, που θα του επέτρεπε να αποφύγει πιθανή ποινή έως και 10 ετών.
Σε συνέντευξη Τύπου, χαρακτήρισε τη δίκη «παράλογο τσίρκο» και υποστήριξε ότι χρειάζεται πλήρη ελευθερία κινήσεων για να διαχειριστεί τον πόλεμο και τις διπλωματικές εξελίξεις.
Ωστόσο, το ισραηλινό Υπουργείο Δικαιοσύνης απέρριψε το ενδεχόμενο χάριτος όσο η δίκη βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης επιστρέφει στο προσκήνιο
Οι προσπάθειες του Netanyahu και των συμμάχων του να περιορίσουν την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τα τελευταία χρόνια.
Μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του 2022, το ζήτημα είχε υποχωρήσει, όμως τώρα επανέρχεται.
Η κυβέρνηση κατηγορείται ότι χρησιμοποιεί τον πόλεμο ως «κάλυψη» για να προωθήσει αμφιλεγόμενη νομοθεσία.
Μεταξύ άλλων, εξετάζονται αλλαγές που θα περιορίσουν τις αρμοδιότητες του γενικού εισαγγελέα και θα αυξήσουν τον κυβερνητικό έλεγχο στα μέσα ενημέρωσης, ενώ προτείνεται και η σύσταση επιτροπής για τη διερεύνηση αποτυχιών πριν την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.
Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Yair Lapid κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι προωθεί «ακραία ατζέντα» ενώ η χώρα βρίσκεται σε πόλεμο.
Κριτική για τη μεταχείριση των Παλαιστινίων
Η βία κατά των Παλαιστινίων έχει αυξηθεί στη Δυτική Όχθη, ενώ στη Γάζα έχουν επιβληθεί ακόμη αυστηρότεροι περιορισμοί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο κάλεσαν το Ισραήλ να λάβει μέτρα για να περιορίσει τη βία, ενώ τα Ηνωμένα Έθνη ζήτησαν την άρση περιορισμών για την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας.
Ο επικεφαλής της UNRWA Philippe Lazzarini προειδοποίησε ότι η δυσανάλογη χρήση βίας κινδυνεύει να καταστεί «κανονικότητα», χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.
Παράλληλα, η διεθνής προσοχή έχει μετατοπιστεί στο Ιράν, μειώνοντας την πίεση προς το Ισραήλ για την τήρηση των δεσμεύσεών του.
Εκλογικοί υπολογισμοί και πολιτική επιβίωση
Ο Netanyahu αντιμετώπιζε σοβαρό κίνδυνο εκλογικής ήττας πριν την έναρξη του πολέμου, με δημοσκοπήσεις να τον φέρνουν σε ισοπαλία με τον πρώην πρωθυπουργό Naftali Bennett.
Ωστόσο, νέα δημοσκόπηση δείχνει αύξηση της εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό του ως ηγέτη σε καιρό πολέμου, από 60% σε 62%.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών