Όταν ο Trump σκέφτεται να αποσύρει τις ΗΠΑ από το NATO, παίζει ένα σημαντικό χαρτί: ένας σοβαρός επανεξοπλισμός της Ευρώπης θα μπορούσε να καταρρίψει κυβερνήσεις λόγω των αντιδημοφιλών περικοπών στην υγεία και τα κοινωνικά προγράμματα
(upd8) Η στρατιωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δεν διεξάγεται μόνο στο πεδίο της μάχης...
Τις τελευταίες ημέρες δοκιμάζει ολοένα και περισσότερο τις διεθνείς συμμαχίες, πιέζει τις οικονομίες και φέρνει τους παραδοσιακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο πολιτικό δίλημμα.
Καθώς η ένταση μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης κλιμακώνεται σε... ένα πρωτοφανές αδιέξοδο, ηγεσίες σε Ευρώπη, Ασία και Βόρεια Αμερική καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ της πίεσης του Donald Trump για συστράτευση και στην έντονη αντίθεση των κοινωνιών τους απέναντι σε έναν ακόμη πόλεμο.
Το αποτέλεσμα είναι μια πρωτοφανής ρωγμή στις δυτικές συμμαχίες, που απειλεί να μετατρέψει μια περιφερειακή σύγκρουση σε βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση για ολόκληρο το δυτικό στρατόπεδο...
Μάλιστα αναλυτές εκτιμούν ότι το σκηνικό ρήξης και κρίσης στη Δύση θα ενταθεί όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ...
Δεν είναι δικός μας ο πόλεμος
Δεν είναι ο δικός τους πόλεμος λένε οι Σύμμαχοι του Trump.
Αλλά εξελίσσεται σε πολιτικό και οικονομικό εφιάλτη για αυτούς.
Οι παγκόσμιοι ηγέτες που αντιτάχθηκαν στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν βρίσκονται παγιδευμένοι ανάμεσα στην οργή του Donald Trump επειδή δεν συμμετείχαν στη σύγκρουση και στα εκλογικά σώματα των χωρών τους, τα οποία είναι βαθιά εχθρικά τόσο προς τον πόλεμο όσο και προς τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το δίλημμά τους αλλάζει τη δυναμική μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Ηγέτες που κάποτε προσπαθούσαν να κατευνάσουν και να κολακεύσουν τον πιο ισχυρό άνθρωπο στον κόσμο, τώρα τολμούν να τον επικρίνουν και επιδιώκουν να κρατήσουν αποστάσεις.
Απειλή στα εισοδήματα
Το κάνουν όχι μόνο λόγω της αντιπάθειας προς την αμερικανική εξωτερική πολιτική, αλλά και λόγω των πιέσεων που δημιουργεί ο πόλεμος και οι οποίες απειλούν τα εισοδήματα των πολιτών τους — και συνεπώς τις ίδιες τις κυβερνήσεις και τις πολιτικές τους καριέρες.
Ακόμη και ηγέτες που προσπάθησαν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του Trump στη δεύτερη θητεία του αντιδρούν τώρα στην περιφρόνησή του.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Giorgia Meloni δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι επιθέσεις του Trump κατά του Πάπα Leo XIV ήταν «απαράδεκτες».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer, του οποίου η φιλία με τον Trump κατέρρευσε λόγω του πολέμου, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι έχει «αγανακτήσει» επειδή οι Βρετανοί αντιμετωπίζουν υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας εξαιτίας των ενεργειών του Trump.
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ
Όπως αναφέρει το CNN, οι ηγέτες αντιδρούν στις συνέπειες του πολέμου που δεν μπορούν να ελέγξουν.
Αυτό φάνηκε χαρακτηριστικά από προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου την Τρίτη ότι η παγκόσμια οικονομία κατευθύνεται προς ένα «δυσμενές» σενάριο ανάπτυξης μόλις 2,5% φέτος, από 3,4% το 2025.
Οι χώρες που εξαρτώνται από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής ενδέχεται να πληγούν ακόμη περισσότερο.
Το ΔΝΤ υποβάθμισε την πρόβλεψη ανάπτυξης για τη Βρετανία στο 0,8% το 2026, από προηγούμενη εκτίμηση 1,3%.
Αυτό θα ήταν καταστροφικό για την ήδη πιεσμένη κυβέρνηση του Starmer, η οποία δεν κατάφερε να τηρήσει την υπόσχεσή της να αναζωογονήσει την οικονομία.
Υπό πίεση η Ιαπωνία
Ένας ακόμη σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ, η Ιαπωνία, βρίσκεται επίσης υπό πίεση επειδή βασίζεται στην ενέργεια της Μέσης Ανατολής.
Το αυξημένο κόστος μεταφοράς ανεβάζει τις τιμές και απειλεί μια μικρή άνοδο των μισθών.
Η πρωθυπουργός Sanae Takaichi δεν περίμενε να αντιμετωπίσει τέτοιες δυσκολίες τόσο σύντομα μετά την ιστορική εκλογική της νίκη τον Φεβρουάριο.
Αντιδημοφιλής
Ακόμη και πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ο Trump ήταν ιδιαίτερα αντιδημοφιλής σε πολλές συμμαχικές χώρες.
Μια έρευνα του Pew Research πέρυσι έδειξε ότι τα ποσοστά αποδοχής του προέδρου σε περισσότερες από δώδεκα χώρες ήταν 35% ή χαμηλότερα.
Η δημοτικότητά του ήταν υψηλότερη από εκείνη του πρώην προέδρου Joe Biden μόνο σε λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ και η Νιγηρία.
Ρήξη μέχρι το τέλος της θητείας
Αυτό το χάσμα δεν αποτελεί απλώς μια ρήξη που θα διαρκέσει μέχρι το τέλος της κυβέρνησης Trump.
Απειλεί τις συμμαχίες που για δεκαετίες πολλαπλασίαζαν την πολιτική και οικονομική ισχύ των ΗΠΑ.
Η εχθρική στάση του Trump απέναντι στο NATO, στο μεταξύ, έχει κάνει τις εγγυήσεις συλλογικής άμυνας να φαίνονται ασταθείς, ακόμη κι αν δεν αποφασίσει να αποσύρει πλήρως τις ΗΠΑ.
Η νέα στρατηγική
Ο Λευκός Οίκος του Trump έχει καταστήσει σαφές στη ρητορική και στα έγγραφα εξωτερικής πολιτικής ότι θεωρεί την μονομερή χρήση της αμερικανικής ισχύος τον καλύτερο τρόπο προστασίας των αμερικανικών συμφερόντων στον 21ο αιώνα.
Ο πρόεδρος φαίνεται να βλέπει το NATO όχι ως αμυντική συμμαχία αλλά ως εργαλείο για την προώθηση της δικής του εξωτερικής πολιτικής — για παράδειγμα σε έναν πόλεμο επιλογής στο Ιράν.
Δείχνει μικρή ανοχή προς συμμάχους που βασίζονται στην αμερικανική ομπρέλα άμυνας αλλά αρνούνται να συμμετάσχουν στους πολέμους του.
Ωστόσο, για πολλούς συμμάχους η συμμετοχή σε πόλεμο είναι πολιτικά αδύνατη.
Αντιμετωπίζουν εκλογικά σώματα που θεωρούν τον πόλεμο στο Ιράν απερίσκεπτο, απίθανο να επιτύχει και παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Η περιφρόνηση του Trump για τις βαριές απώλειες των συμμάχων στους πολέμους μετά την 11η Σεπτεμβρίου ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την αντιπάθεια των ψηφοφόρων τους προς τον πρόεδρο.
Πώς ο πόλεμος δοκίμασε μια βασική σχέση του Trump με την Ευρώπη
Οι προβλέψεις του ΔΝΤ κατέστησαν σαφές ότι η σύγκρουση με το Ιράν είναι κάτι περισσότερο από μια μακρινή κρίση εξωτερικής πολιτικής για τις συμμαχικές κυβερνήσεις.
Έχει μετατραπεί σε εσωτερική και πολιτική απειλή.
Αυτό, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ένταση μεταξύ των συμμάχων ηγετών και του Αμερικανού προέδρου, σημαίνει ότι η στήριξη προς αυτόν μπορεί να αποτελέσει πολιτικό βάρος.
Η Meloni ηγείται ενός λαϊκιστικού δεξιού κόμματος και είναι από τους Ευρωπαίους ηγέτες που είναι ιδεολογικά πιο συμβατοί με τον Trump.
Είχε τοποθετηθεί ως γέφυρα μεταξύ του Λευκού Οίκου και των Ευρωπαίων συμμάχων.
Ωστόσο, η δημοτικότητά της επλήγη από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων λόγω του πολέμου.
Η Meloni έχει επίσης έναν ιδιαίτερο ρόλο σε μια χώρα με περισσότερους από 40 εκατομμύρια Ρωμαιοκαθολικούς και ειδική σχέση με το Βατικανό.
Έτσι δεν είχε πραγματική πολιτική επιλογή παρά να επικρίνει τις επιθέσεις του Trump στον Πάπα.
Όμως αυτή η στάση μπορεί να κατέστρεψε πάνω από έναν χρόνο δύσκολης διπλωματίας και οικοδόμησης σχέσεων.
«Είμαι σοκαρισμένος από αυτήν. Νόμιζα ότι είχε θάρρος. Έκανα λάθος», φέρεται να είπε ο Trump σε συνέντευξη στην Corriere della Sera.
«Αυτή είναι που είναι απαράδεκτη, επειδή δεν την νοιάζει αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικό όπλο και θα μπορούσε να ανατινάξει την Ιταλία σε δύο λεπτά αν είχε την ευκαιρία».
Λεκτικές επιθέσεις
Η Meloni μαθαίνει πώς είναι να βρίσκεται στο στόχαστρο μιας λεκτικής επίθεσης του Trump.
Αυτό αποτελεί ήδη μέρος της πολιτικής ζωής στον Καναδά, όπου η πρόκληση της διαχείρισης του Trump έχει μεταμορφώσει την εσωτερική πολιτική.
Αν δεν υπήρχε ο Trump, είναι απίθανο ο πρωθυπουργός Mark Carney — πρώην κεντρικός τραπεζίτης και πολιτικός «outsider» — να βρισκόταν καν στη θέση αυτή.
Ωστόσο, η εκλογική του νίκη πέρυσι με αντι-Trump πλατφόρμα ακολούθησε τις επιθέσεις του προέδρου στην καναδική κυριαρχία.
Τη Δευτέρα, ο Carney ενίσχυσε την εντολή του μετατρέποντας μια κυβέρνηση μειοψηφίας σε κυβέρνηση πλειοψηφίας μετά από δύο ειδικές εκλογικές νίκες και αρκετές αποχωρήσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης.
Στο συνέδριο του Φιλελεύθερου Κόμματος αυτόν τον μήνα αναφέρθηκε στα επεκτατικά σχέδια του Trump:
«Ενωμένοι, θα χτίσουμε έναν ισχυρό Καναδά, έναν Καναδά για όλους, έναν Καναδά τόσο ισχυρό που κανείς δεν θα μπορέσει ποτέ να τον πάρει».
Ο Carney έκανε μια καθοριστική επιλογή.
Ελπίζει να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ, αλλά η βάση της εξουσίας του στηρίζεται σε εκλογική εντολή που βασίζεται στην αντίσταση προς τον Trump.
Έτσι βρίσκεται πολιτικά σε καλύτερη θέση από πολλούς άλλους συμμάχους ηγέτες.
Ωστόσο η δημοτικότητά του θα δοκιμαστεί από παράγοντες που δεν μπορεί να ελέγξει πλήρως, όπως οι οικονομικές ζημιές από τον πόλεμο, οι αμερικανικοί δασμοί και η επικείμενη δύσκολη επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας εμπορίου της Βόρειας Αμερικής.
Κάποτε ήρωας για τους λαϊκιστές
Ο Trump θεωρούνταν κάποτε ήρωας για τους Ευρωπαίους λαϊκιστές, πολλοί από τους οποίους πίστευαν ότι η επανεκλογή του με σκληρή αντι-μεταναστευτική πολιτική προμήνυε τη δική τους πολιτική άνοδο.
Αυτό όμως άλλαξε στην Ουγγαρία το Σαββατοκύριακο.
Ο Trump, ο αντιπρόεδρος JD Vance και το κίνημα MAGA έκαναν εκστρατεία υπέρ του λαϊκιστή ηγέτη Viktor Orbán σαν να ήταν γερουσιαστής των Ρεπουμπλικανών σε κρίσιμη πολιτεία.
Ωστόσο, τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των εκλογών τον απομάκρυναν από την εξουσία μετά από 16 χρόνια.
Η ήττα αυτή πιθανότατα θα επιταχύνει μια τάση Ευρωπαίων λαϊκιστών ηγετών να αποστασιοποιούνται από το MAGA για το δικό τους πολιτικό συμφέρον.
Το παράδοξο που δημιουργεί η πίεση του Trump στους συμμάχους
Ο Λευκός Οίκος του Trump δεν έχει δείξει ιδιαίτερη ανησυχία για τα πολιτικά προβλήματα που προκαλεί το ασυνήθιστο στυλ του στους συμμάχους ηγέτες.
Φαίνεται να αντιμετωπίζει με περιφρόνηση τη σύγχρονη Ευρώπη.
Η στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ ενσωμάτωσε μάλιστα στήριξη σε λαϊκιστικές ομάδες που προσπαθούν να ανατρέψουν πιο κεντρώους ηγέτες.
Ο Vance έχει υποστηρίξει ότι η παραδοσιακή Ευρώπη και οι αξίες της μπορεί να χαθούν λόγω της μετανάστευσης κυρίως από μουσουλμανικές χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
Ο Trump φαίνεται να πιστεύει ότι είναι δημοφιλής στο εξωτερικό και υποστηρίζει ότι οι επιδείξεις αμερικανικής ισχύος έχουν κάνει τις Ηνωμένες Πολιτείες πιο φοβισμένες και σεβαστές από ποτέ ως το «πιο καυτό» έθνος στον πλανήτη.
Υπερβολική αντίδραση
Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent, βασικός πρωταγωνιστής των εμπορικών πολέμων του Trump με συμμαχικές χώρες, προσπάθησε την Τρίτη να υποβαθμίσει τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν για τα κράτη που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση, λέγοντας ότι το ΔΝΤ «πιθανότατα αντέδρασε υπερβολικά».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες μπορεί να γίνονται πιο ανοιχτοί στην κριτική προς τον Trump, αλλά έχουν περιορισμένα περιθώρια.
Οι θέσεις τους συχνά υπονομεύονται από το μεγαλύτερο μειονέκτημά τους στις σχέσεις με τις ΗΠΑ — τους αποδυναμωμένους στρατούς τους.
Όταν ο Trump παραπονέθηκε ότι οι σύμμαχοι του NATO δεν έστειλαν πλοία για να ανοίξουν τα Στενά του Hormuz, άγγιξε ένα ευαίσθητο σημείο.
Δεν ήταν μόνο ότι οι ηγέτες δεν είχαν πολιτική στήριξη για να το κάνουν: οι ευρωπαϊκές δυνάμεις του NATO πιθανότατα δεν διαθέτουν πλέον τις δυνατότητες για μια τέτοια αποστολή μετά από χρόνια περικοπών στις αμυντικές δαπάνες.
Το... χαρτί
Όταν ο Trump σκέφτεται να αποσύρει τις ΗΠΑ από το NATO, παίζει ένα σημαντικό χαρτί: ένας σοβαρός επανεξοπλισμός της Ευρώπης θα μπορούσε να καταρρίψει κυβερνήσεις λόγω των αντιδημοφιλών περικοπών στην υγεία και τα κοινωνικά προγράμματα που θα απαιτούσε.
Έτσι, ακόμη κι αν στρέφονται εναντίον του Trump για τη δική τους πολιτική επιβίωση, οι αποξενωμένοι Ευρωπαίοι εταίροι του δεν μπορούν να ρισκάρουν μια πλήρη ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αλλά όσο περισσότερο ο πρόεδρος απαιτεί να συμμετάσχουν σε έναν αντιδημοφιλή πόλεμο, τόσο λιγότερο πολιτικό χώρο έχουν για να τον βοηθήσουν να τον τερματίσει.
www.bankingnews.gr
Τις τελευταίες ημέρες δοκιμάζει ολοένα και περισσότερο τις διεθνείς συμμαχίες, πιέζει τις οικονομίες και φέρνει τους παραδοσιακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο πολιτικό δίλημμα.
Καθώς η ένταση μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης κλιμακώνεται σε... ένα πρωτοφανές αδιέξοδο, ηγεσίες σε Ευρώπη, Ασία και Βόρεια Αμερική καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ της πίεσης του Donald Trump για συστράτευση και στην έντονη αντίθεση των κοινωνιών τους απέναντι σε έναν ακόμη πόλεμο.
Το αποτέλεσμα είναι μια πρωτοφανής ρωγμή στις δυτικές συμμαχίες, που απειλεί να μετατρέψει μια περιφερειακή σύγκρουση σε βαθιά πολιτική και οικονομική κρίση για ολόκληρο το δυτικό στρατόπεδο...
Μάλιστα αναλυτές εκτιμούν ότι το σκηνικό ρήξης και κρίσης στη Δύση θα ενταθεί όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ...
Δεν είναι δικός μας ο πόλεμος
Δεν είναι ο δικός τους πόλεμος λένε οι Σύμμαχοι του Trump.
Αλλά εξελίσσεται σε πολιτικό και οικονομικό εφιάλτη για αυτούς.
Οι παγκόσμιοι ηγέτες που αντιτάχθηκαν στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν βρίσκονται παγιδευμένοι ανάμεσα στην οργή του Donald Trump επειδή δεν συμμετείχαν στη σύγκρουση και στα εκλογικά σώματα των χωρών τους, τα οποία είναι βαθιά εχθρικά τόσο προς τον πόλεμο όσο και προς τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το δίλημμά τους αλλάζει τη δυναμική μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.
Ηγέτες που κάποτε προσπαθούσαν να κατευνάσουν και να κολακεύσουν τον πιο ισχυρό άνθρωπο στον κόσμο, τώρα τολμούν να τον επικρίνουν και επιδιώκουν να κρατήσουν αποστάσεις.
Απειλή στα εισοδήματα
Το κάνουν όχι μόνο λόγω της αντιπάθειας προς την αμερικανική εξωτερική πολιτική, αλλά και λόγω των πιέσεων που δημιουργεί ο πόλεμος και οι οποίες απειλούν τα εισοδήματα των πολιτών τους — και συνεπώς τις ίδιες τις κυβερνήσεις και τις πολιτικές τους καριέρες.
Ακόμη και ηγέτες που προσπάθησαν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του Trump στη δεύτερη θητεία του αντιδρούν τώρα στην περιφρόνησή του.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Giorgia Meloni δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι επιθέσεις του Trump κατά του Πάπα Leo XIV ήταν «απαράδεκτες».
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer, του οποίου η φιλία με τον Trump κατέρρευσε λόγω του πολέμου, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι έχει «αγανακτήσει» επειδή οι Βρετανοί αντιμετωπίζουν υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας εξαιτίας των ενεργειών του Trump.
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ
Όπως αναφέρει το CNN, οι ηγέτες αντιδρούν στις συνέπειες του πολέμου που δεν μπορούν να ελέγξουν.
Αυτό φάνηκε χαρακτηριστικά από προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου την Τρίτη ότι η παγκόσμια οικονομία κατευθύνεται προς ένα «δυσμενές» σενάριο ανάπτυξης μόλις 2,5% φέτος, από 3,4% το 2025.
Οι χώρες που εξαρτώνται από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής ενδέχεται να πληγούν ακόμη περισσότερο.
Το ΔΝΤ υποβάθμισε την πρόβλεψη ανάπτυξης για τη Βρετανία στο 0,8% το 2026, από προηγούμενη εκτίμηση 1,3%.
Αυτό θα ήταν καταστροφικό για την ήδη πιεσμένη κυβέρνηση του Starmer, η οποία δεν κατάφερε να τηρήσει την υπόσχεσή της να αναζωογονήσει την οικονομία.
Υπό πίεση η Ιαπωνία
Ένας ακόμη σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ, η Ιαπωνία, βρίσκεται επίσης υπό πίεση επειδή βασίζεται στην ενέργεια της Μέσης Ανατολής.
Το αυξημένο κόστος μεταφοράς ανεβάζει τις τιμές και απειλεί μια μικρή άνοδο των μισθών.
Η πρωθυπουργός Sanae Takaichi δεν περίμενε να αντιμετωπίσει τέτοιες δυσκολίες τόσο σύντομα μετά την ιστορική εκλογική της νίκη τον Φεβρουάριο.
Αντιδημοφιλής
Ακόμη και πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ο Trump ήταν ιδιαίτερα αντιδημοφιλής σε πολλές συμμαχικές χώρες.
Μια έρευνα του Pew Research πέρυσι έδειξε ότι τα ποσοστά αποδοχής του προέδρου σε περισσότερες από δώδεκα χώρες ήταν 35% ή χαμηλότερα.
Η δημοτικότητά του ήταν υψηλότερη από εκείνη του πρώην προέδρου Joe Biden μόνο σε λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ και η Νιγηρία.
Ρήξη μέχρι το τέλος της θητείας
Αυτό το χάσμα δεν αποτελεί απλώς μια ρήξη που θα διαρκέσει μέχρι το τέλος της κυβέρνησης Trump.
Απειλεί τις συμμαχίες που για δεκαετίες πολλαπλασίαζαν την πολιτική και οικονομική ισχύ των ΗΠΑ.
Η εχθρική στάση του Trump απέναντι στο NATO, στο μεταξύ, έχει κάνει τις εγγυήσεις συλλογικής άμυνας να φαίνονται ασταθείς, ακόμη κι αν δεν αποφασίσει να αποσύρει πλήρως τις ΗΠΑ.
Η νέα στρατηγική
Ο Λευκός Οίκος του Trump έχει καταστήσει σαφές στη ρητορική και στα έγγραφα εξωτερικής πολιτικής ότι θεωρεί την μονομερή χρήση της αμερικανικής ισχύος τον καλύτερο τρόπο προστασίας των αμερικανικών συμφερόντων στον 21ο αιώνα.
Ο πρόεδρος φαίνεται να βλέπει το NATO όχι ως αμυντική συμμαχία αλλά ως εργαλείο για την προώθηση της δικής του εξωτερικής πολιτικής — για παράδειγμα σε έναν πόλεμο επιλογής στο Ιράν.
Δείχνει μικρή ανοχή προς συμμάχους που βασίζονται στην αμερικανική ομπρέλα άμυνας αλλά αρνούνται να συμμετάσχουν στους πολέμους του.
Ωστόσο, για πολλούς συμμάχους η συμμετοχή σε πόλεμο είναι πολιτικά αδύνατη.
Αντιμετωπίζουν εκλογικά σώματα που θεωρούν τον πόλεμο στο Ιράν απερίσκεπτο, απίθανο να επιτύχει και παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Η περιφρόνηση του Trump για τις βαριές απώλειες των συμμάχων στους πολέμους μετά την 11η Σεπτεμβρίου ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την αντιπάθεια των ψηφοφόρων τους προς τον πρόεδρο.
Πώς ο πόλεμος δοκίμασε μια βασική σχέση του Trump με την Ευρώπη
Οι προβλέψεις του ΔΝΤ κατέστησαν σαφές ότι η σύγκρουση με το Ιράν είναι κάτι περισσότερο από μια μακρινή κρίση εξωτερικής πολιτικής για τις συμμαχικές κυβερνήσεις.
Έχει μετατραπεί σε εσωτερική και πολιτική απειλή.
Αυτό, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ένταση μεταξύ των συμμάχων ηγετών και του Αμερικανού προέδρου, σημαίνει ότι η στήριξη προς αυτόν μπορεί να αποτελέσει πολιτικό βάρος.
Η Meloni ηγείται ενός λαϊκιστικού δεξιού κόμματος και είναι από τους Ευρωπαίους ηγέτες που είναι ιδεολογικά πιο συμβατοί με τον Trump.
Είχε τοποθετηθεί ως γέφυρα μεταξύ του Λευκού Οίκου και των Ευρωπαίων συμμάχων.
Ωστόσο, η δημοτικότητά της επλήγη από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων λόγω του πολέμου.
Η Meloni έχει επίσης έναν ιδιαίτερο ρόλο σε μια χώρα με περισσότερους από 40 εκατομμύρια Ρωμαιοκαθολικούς και ειδική σχέση με το Βατικανό.
Έτσι δεν είχε πραγματική πολιτική επιλογή παρά να επικρίνει τις επιθέσεις του Trump στον Πάπα.
Όμως αυτή η στάση μπορεί να κατέστρεψε πάνω από έναν χρόνο δύσκολης διπλωματίας και οικοδόμησης σχέσεων.
«Είμαι σοκαρισμένος από αυτήν. Νόμιζα ότι είχε θάρρος. Έκανα λάθος», φέρεται να είπε ο Trump σε συνέντευξη στην Corriere della Sera.
«Αυτή είναι που είναι απαράδεκτη, επειδή δεν την νοιάζει αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικό όπλο και θα μπορούσε να ανατινάξει την Ιταλία σε δύο λεπτά αν είχε την ευκαιρία».
Λεκτικές επιθέσεις
Η Meloni μαθαίνει πώς είναι να βρίσκεται στο στόχαστρο μιας λεκτικής επίθεσης του Trump.
Αυτό αποτελεί ήδη μέρος της πολιτικής ζωής στον Καναδά, όπου η πρόκληση της διαχείρισης του Trump έχει μεταμορφώσει την εσωτερική πολιτική.
Αν δεν υπήρχε ο Trump, είναι απίθανο ο πρωθυπουργός Mark Carney — πρώην κεντρικός τραπεζίτης και πολιτικός «outsider» — να βρισκόταν καν στη θέση αυτή.
Ωστόσο, η εκλογική του νίκη πέρυσι με αντι-Trump πλατφόρμα ακολούθησε τις επιθέσεις του προέδρου στην καναδική κυριαρχία.
Τη Δευτέρα, ο Carney ενίσχυσε την εντολή του μετατρέποντας μια κυβέρνηση μειοψηφίας σε κυβέρνηση πλειοψηφίας μετά από δύο ειδικές εκλογικές νίκες και αρκετές αποχωρήσεις από κόμματα της αντιπολίτευσης.
Στο συνέδριο του Φιλελεύθερου Κόμματος αυτόν τον μήνα αναφέρθηκε στα επεκτατικά σχέδια του Trump:
«Ενωμένοι, θα χτίσουμε έναν ισχυρό Καναδά, έναν Καναδά για όλους, έναν Καναδά τόσο ισχυρό που κανείς δεν θα μπορέσει ποτέ να τον πάρει».
Ο Carney έκανε μια καθοριστική επιλογή.
Ελπίζει να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ, αλλά η βάση της εξουσίας του στηρίζεται σε εκλογική εντολή που βασίζεται στην αντίσταση προς τον Trump.
Έτσι βρίσκεται πολιτικά σε καλύτερη θέση από πολλούς άλλους συμμάχους ηγέτες.
Ωστόσο η δημοτικότητά του θα δοκιμαστεί από παράγοντες που δεν μπορεί να ελέγξει πλήρως, όπως οι οικονομικές ζημιές από τον πόλεμο, οι αμερικανικοί δασμοί και η επικείμενη δύσκολη επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας εμπορίου της Βόρειας Αμερικής.
Κάποτε ήρωας για τους λαϊκιστές
Ο Trump θεωρούνταν κάποτε ήρωας για τους Ευρωπαίους λαϊκιστές, πολλοί από τους οποίους πίστευαν ότι η επανεκλογή του με σκληρή αντι-μεταναστευτική πολιτική προμήνυε τη δική τους πολιτική άνοδο.
Αυτό όμως άλλαξε στην Ουγγαρία το Σαββατοκύριακο.
Ο Trump, ο αντιπρόεδρος JD Vance και το κίνημα MAGA έκαναν εκστρατεία υπέρ του λαϊκιστή ηγέτη Viktor Orbán σαν να ήταν γερουσιαστής των Ρεπουμπλικανών σε κρίσιμη πολιτεία.
Ωστόσο, τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των εκλογών τον απομάκρυναν από την εξουσία μετά από 16 χρόνια.
Η ήττα αυτή πιθανότατα θα επιταχύνει μια τάση Ευρωπαίων λαϊκιστών ηγετών να αποστασιοποιούνται από το MAGA για το δικό τους πολιτικό συμφέρον.
Το παράδοξο που δημιουργεί η πίεση του Trump στους συμμάχους
Ο Λευκός Οίκος του Trump δεν έχει δείξει ιδιαίτερη ανησυχία για τα πολιτικά προβλήματα που προκαλεί το ασυνήθιστο στυλ του στους συμμάχους ηγέτες.
Φαίνεται να αντιμετωπίζει με περιφρόνηση τη σύγχρονη Ευρώπη.
Η στρατηγική εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ ενσωμάτωσε μάλιστα στήριξη σε λαϊκιστικές ομάδες που προσπαθούν να ανατρέψουν πιο κεντρώους ηγέτες.
Ο Vance έχει υποστηρίξει ότι η παραδοσιακή Ευρώπη και οι αξίες της μπορεί να χαθούν λόγω της μετανάστευσης κυρίως από μουσουλμανικές χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
Ο Trump φαίνεται να πιστεύει ότι είναι δημοφιλής στο εξωτερικό και υποστηρίζει ότι οι επιδείξεις αμερικανικής ισχύος έχουν κάνει τις Ηνωμένες Πολιτείες πιο φοβισμένες και σεβαστές από ποτέ ως το «πιο καυτό» έθνος στον πλανήτη.
Υπερβολική αντίδραση
Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent, βασικός πρωταγωνιστής των εμπορικών πολέμων του Trump με συμμαχικές χώρες, προσπάθησε την Τρίτη να υποβαθμίσει τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν για τα κράτη που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση, λέγοντας ότι το ΔΝΤ «πιθανότατα αντέδρασε υπερβολικά».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες μπορεί να γίνονται πιο ανοιχτοί στην κριτική προς τον Trump, αλλά έχουν περιορισμένα περιθώρια.
Οι θέσεις τους συχνά υπονομεύονται από το μεγαλύτερο μειονέκτημά τους στις σχέσεις με τις ΗΠΑ — τους αποδυναμωμένους στρατούς τους.
Όταν ο Trump παραπονέθηκε ότι οι σύμμαχοι του NATO δεν έστειλαν πλοία για να ανοίξουν τα Στενά του Hormuz, άγγιξε ένα ευαίσθητο σημείο.
Δεν ήταν μόνο ότι οι ηγέτες δεν είχαν πολιτική στήριξη για να το κάνουν: οι ευρωπαϊκές δυνάμεις του NATO πιθανότατα δεν διαθέτουν πλέον τις δυνατότητες για μια τέτοια αποστολή μετά από χρόνια περικοπών στις αμυντικές δαπάνες.
Το... χαρτί
Όταν ο Trump σκέφτεται να αποσύρει τις ΗΠΑ από το NATO, παίζει ένα σημαντικό χαρτί: ένας σοβαρός επανεξοπλισμός της Ευρώπης θα μπορούσε να καταρρίψει κυβερνήσεις λόγω των αντιδημοφιλών περικοπών στην υγεία και τα κοινωνικά προγράμματα που θα απαιτούσε.
Έτσι, ακόμη κι αν στρέφονται εναντίον του Trump για τη δική τους πολιτική επιβίωση, οι αποξενωμένοι Ευρωπαίοι εταίροι του δεν μπορούν να ρισκάρουν μια πλήρη ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αλλά όσο περισσότερο ο πρόεδρος απαιτεί να συμμετάσχουν σε έναν αντιδημοφιλή πόλεμο, τόσο λιγότερο πολιτικό χώρο έχουν για να τον βοηθήσουν να τον τερματίσει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών