(upd 2) Σκηνικό απόλυτου τρόμου επικρατεί στο Στενό του Hormuz, καθώς το Ιράν εξαπέλυσε ένα πρωτοφανές κύμα επιθέσεων, μετατρέποντας τη διεθνή ναυσιπλοΐα σε ζώνη πυρός.
Σε μια κίνηση που προκαλεί σοκ στην παγκόσμια ναυτιλία, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) «γάζωσαν» τη γέφυρα του containership «EPAMINONDAS», ιδιοκτησίας του εφοπλιστή Γιώργου Γιουρούκου, οδηγώντας το στην αιχμαλωσία. Με μια κυνική ανακοίνωση, το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι ο «ναυτικός νόμος» της Τεχεράνης επιβάλλεται πλέον με τα όπλα, σπέρνοντας τον πανικό στις εφοδιαστικές αλυσίδες και προκαλώντας διεθνή συναγερμό για την τύχη των πληρωμάτων που βρίσκονται στα νύχια των Ιρανών κομάντος.
Πυρά κατά τριών πλοίων μέσα σε λίγες ώρες
Σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφαλείας (UKMTO), τουλάχιστον τρία πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων δέχθηκαν πυρά στο Στενό του Hormuz σήμερα Τετάρτη (22/4/2026). Η αρχή έγινε με το «EPAMINONDAS», ακολούθησε ένα δεύτερο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που δέχτηκε πυρά περίπου οκτώ ναυτικά μίλια δυτικά του Ιράν, και τέλος ένα τρίτο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία Λιβερίας δέχθηκε πυρά περίπου οκτώ ναυτικά μίλια δυτικά του Ιράν, ενώ διέσχιζε το Hormuz.
Η ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης
Το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν ανακοίνωσε ότι προχώρησε στην κατάσχεση δύο πλοίων στο Hormuz, με την αιτιολογία ότι παραβίασαν τους κανόνες της χώρας για τη διέλευση της θαλάσσιας οδού.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε το Ναυτικό στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι Φρουροί της Επανάστασης ταυτοποίησαν τα πλοία ως το MSC Francesca και το Epaminondas, τα οποία έπλεαν υπό σημαία Ισραήλ και Ελλάδας, αντίστοιχα. Το Ναυτικό ισχυρίστηκε ότι τα σκάφη επιχείρησαν να εξέλθουν από το στενό χωρίς εξουσιοδότηση, «διαπράττοντας επανειλημμένες παραβάσεις, παρεμβαίνοντας στα συστήματα ναυσιπλοΐας και θέτοντας σε κίνδυνο τη θαλάσσια ασφάλεια». Πρόσθεσε, επίσης, ότι τα δύο πλοία συνοδεύονται προς τα χωρικά ύδατα του Ιράν για επιθεώρηση του φορτίου και των εγγράφων τους. Το Ναυτικό των IRGC δεν έκανε καμία αναφορά στο τρίτο πλοίο που φέρεται να κατασχέθηκε νωρίτερα μέσα στην ημέρα.
Στον αντίποδα, το υπουργείο Ναυτιλίας της Ελλάδας υποστηρίζει ότι το «Epaminondas» δεν έχει καταληφθεί από τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Η επίθεση στο «EPAMINONDAS»
Σύμφωνα με την εταιρεία ασφάλειας Diaplous ο πλοίαρχος του «EPAMINONDAS» ανέφερε ότι πολεμική λέμβος των Φρουρών της Επανάστασης προσέγγισε το πλοίο χωρίς προηγούμενη επικοινωνία μέσω ασυρμάτου και στη συνέχεια άνοιξε πυρ. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, όλα τα μέλη του πληρώματος είναι ασφαλή.
Το πλοίο είχε αποπλεύσει από το λιμάνι του Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με προορισμό τη Mundra της Ινδίας.
Σύμφωνα με τη UKMTO (United Kingdom Maritime Trade Operations), το περιστατικό σημειώθηκε σήμερα Τετάρτη (22/4/2026), περίπου 15 ναυτικά μίλια βορειοδυτικά των ακτών του Ομάν.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim ανέφερε ότι «το Ιράν επιβάλλει τον ναυτικό νόμο σε πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, που αγνόησε τις προειδοποιήσεις.
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις άνοιξαν πυρ σε ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αφού αγνόησε επανειλημμένες προειδοποιήσεις, προκαλώντας σημαντικές ζημιές στο πλοίο, σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας Ναυτιλιακού Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO)».
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, ο επιχειρησιακός έλεγχος των διαδρόμων διέλευσης πλοίων βρίσκεται πλέον άμεσα στα χέρια των επιχειρησιακών μονάδων του Ιράν και κάθε θαλάσσια διέλευση είναι δυνατή μόνο εντός των καθορισμένων κανόνων ασφαλείας. Όπως αναφέρεται, σε πρώτο στάδιο είχε σχεδιαστεί μια περιορισμένη και ελεγχόμενη διαδρομή για τη διέλευση εμπορικών πλοίων στα Στενά του Hormuz, ένας στενός διάδρομος πλάτους περίπου τριών χιλιομέτρων, όπου η διέλευση γινόταν μόνο με πλήρη συντονισμό με τις ναυτικές δυνάμεις του Ιράν.
Δεύτερο χτύπημα μέσα σε λίγες ώρες
Ωστόσο, η επίθεση στο «EPAMINONDAS» φαίνεται πως ήταν το πρώτο μέρος μιας συντονισμένης επιχείρησης. Σύμφωνα με τη UKMTO, μόλις τρεις ώρες αργότερα (στις 06:38 UTC), σημειώθηκε και δεύτερο περιστατικό, καθώς ένα ακόμη φορτηγό πλοίο δέχθηκε πυρά περίπου οκτώ ναυτικά μίλια δυτικά των ιρανικών ακτών. Ο πλοίαρχος του δεύτερου σκάφους ανέφερε ότι το πλοίο είναι ακινητοποιημένο στη θάλασσα, ενώ το πλήρωμα είναι σώο.
Το Ιράν σπάει το αμερικανικό μπλόκο
Και τη στιγμή που το Ιράν αποκλείει τα δυτικά πλοία από το Hormuz, τα ιρανικά δεξαμενόπλοια σπάνε το αμερικανικό μπλόκο.
Τουλάχιστον δύο πλήρως έμφορτα ιρανικά δεξαμενόπλοια απέπλευσαν από τον Περσικό Κόλπο και προσπέρασαν τον αμερικανικό αποκλεισμό αυτή την εβδομάδα, ως μέρος ενός στολίσκου που κατάφερε να ελιχθεί γύρω από τα πολεμικά πλοία και να μεταφέρει περίπου 9 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στην αγορά.
Τα Hero II και Hedy, δύο υπερδεξαμενόπλοια (VLCC) υπό ιρανική σημαία, είναι τα τελευταία που εντοπίστηκαν σε δορυφορικές εικόνες να κινούνται πέραν της γραμμής που έχουν ορίσει οι ΗΠΑ και να εισέρχονται στην Αραβική Θάλασσα στις 20 Απριλίου, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Vortexa. Το ζεύγος μπορεί να μεταφέρει μαζί έως και 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Η έξοδος των έμφορτων δεξαμενόπλοιων καταδεικνύει τα όρια των προσπαθειών των ΗΠΑ να αποκλείσουν τις εξαγωγές αργού της Τεχεράνης -τις οποίες ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump, περιέγραψε ως «τεράστια επιτυχία»- και να πιέσουν ένα κατά τα άλλα ανθεκτικό ιρανικό καθεστώς σε υποχωρήσεις. Από τότε που ξεκίνησε ο αποκλεισμός την περασμένη εβδομάδα, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ κατέλαβε ένα φορτηγό πλοίο που συνδέεται με το Ιράν και πραγματοποίησε νηοψία σε δεξαμενόπλοιο υπό κυρώσεις σε ύδατα ανατολικά της Σρι Λάνκα, διευρύνοντας την περιοχή στόχευσής του.
Τα στοιχεία της Vortexa υποδηλώνουν ότι οι εξαγωγές του Ιράν συνεχίστηκαν ακόμη και εν μέσω των αμερικανικών απειλών, με τουλάχιστον 34 δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς αερίου που συνδέονται με το Ιράν να διασχίζουν το Στενό και τη γραμμή του αμερικανικού αποκλεισμού. Αυτή εκτείνεται από την ακτογραμμή του Ομάν κοντά στο Ras al Hadd, βορειοανατολικά προς τα σύνορα Ιράν-Πακιστάν, σύμφωνα με χάρτη που εμφανίστηκε σε διαδικτυακό βίντεο που κοινοποίησε το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.
Από τα πλοία που διέσχισαν τη γραμμή από τις αρχές της περασμένης εβδομάδας, 19 κατευθύνονταν έξω από τον Περσικό Κόλπο, με 17 από αυτά να μεταφέρουν φορτίο.
Η Vortexa εντόπισε τις αποστολές χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες, καθώς τα πλοία που επιδιώκουν να παρακάμψουν τις αμερικανικές δυνάμεις συνήθως απενεργοποιούν τους πομπούς τους. Το Hero II εθεάθη για τελευταία φορά πριν από περισσότερο από ένα μήνα, όταν έπλεε βόρεια στα Στενά της Malacca, ενώ το Hedy εξέπεμψε για τελευταία φορά τη θέση του στα ανοικτά του Khor Fakkan στα τέλη Φεβρουαρίου. Ο τελικός προορισμός αυτών των δύο αποστολών δεν ήταν σαφής. Η συντριπτική πλειονότητα των εξαγωγών αργού του Ιράν καταλήγει στην Κίνα, αν και η Ινδία έλαβε δύο φορτία ιρανικού αργού τις τελευταίες εβδομάδες, πριν λήξει η αμερικανική εξαίρεση.
Άλλα πλοία δοκιμάζουν επίσης το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Το G Summer, ένα μικρό πλοίο μεταφοράς LPG (υγραερίου) στο οποίο έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ, διέσχισε το στενό την Τρίτη, και τα δεδομένα εντοπισμού πλοίων δείχνουν ότι έχει πλέον περάσει το όριο όπου το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δήλωσε ότι διενεργεί αποκλεισμό. Ένα φορτηγό πλοίο υπό σημαία Γκάμπιας, το Lian Star, που διήλθε από το Hormuz την Τρίτη (21/4/2026), βρίσκεται επίσης τώρα κοντά στο όριο και πλέει κοντά στις ιρανικές ακτές.
Το Atlantis II, ένα δεξαμενόπλοιο καυσίμων μεγάλου βεληνεκούς υπό αμερικανικές κυρώσεις, άρχισε να πλέει προς το Στενό αργά την Τρίτη και βρίσκεται τώρα κοντά στο νησί Larak, το οποίο βρίσκεται στο Hormuz, σύμφωνα με τα δεδομένα εντοπισμού. Δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί άμεσα εάν το πλοίο μετέφερε φορτίο.
Το LPG Sevan πλησιάζει επίσης το Hormuz, παρά το γεγονός ότι δηλώνει ως προορισμό τη Sharjah στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εντός του Περσικού Κόλπου. Το δεξαμενόπλοιο LPG έχει μεταφέρει ιρανικά φορτία στο παρελθόν. Εν τω μεταξύ, το δεξαμενόπλοιο μέσου βεληνεκούς Ocean Jewel, το οποίο δεν έχει γνωστούς δεσμούς με το Ιράν, βρίσκεται κοντά τους, υποδηλώνοντας κινεζική ιδιοκτησία και πλήρωμα.
Η ναυτιλιακή βάση δεδομένων Equasis εμφανίζει την Al Anchor Ship Management FZE στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ως διαχειριστή του Atlantis II, ενώ ο ιδιοκτήτης του μοιράζεται την ίδια διεύθυνση με την Al Anchor. Το LPG Sevan ανήκει και τελεί υπό τη διαχείριση της Anka Energy & Logistics Co. με έδρα το Ντουμπάι, ενώ ο ιδιοκτήτης και ο φορέας εκμετάλλευσης του Ocean Jewel είναι η Ocean Jewel Shipping Co. Ltd. με έδρα τη Σαγκάη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών