Σχετικά Άρθρα
Παγκόσμια βόμβα Trump: Διακόψαμε τις σχέσεις μας με το ΝΑΤΟ - «Δεν μου δίνουν τη Γροιλανδία, δεν βοηθούν στο Ιράν... αντίο»
Ενεργειακός Αρμαγεδδώνας: Ο Trump σφραγίζει το πετρέλαιο και το LNG της Ευρώπης – Η θανάσιμη παγίδα στο Kharg και η Γροιλανδία
Για μήνες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, εκτόξευε άμεσες απειλές για εισβολή στη Γροιλανδία, ένα ημιαυτόνομο, αυτοδιοικούμενο νησιωτικό κράτος υπό δανική κυριαρχία, προτού υπαναχωρήσει ξαφνικά και αποκλείσει τη χρήση βίας τον Ιανουάριο του 2026. Στη συνέχεια, η διπλωματία και οι συνομιλίες αντικατέστησαν τις αυστηρές προειδοποιήσεις, ανοίγοντας την πόρτα για συναντήσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ Αμερικανών, Δανών και Γροιλανδών αξιωματούχων.
Οι συνομιλίες περιελάμβαναν επίσης συζητήσεις για τον τρόπο εκσυγχρονισμού ή αναβάθμισης της Συμφωνίας για την Άμυνα της Γροιλανδίας του 1951, η οποία παρέχει ήδη στις ΗΠΑ ευρεία δικαιώματα να κατασκευάζουν και να λειτουργούν βάσεις με την έγκριση της Δανίας, να επεκτείνουν το αποτύπωμα του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία και να χρησιμοποιούν τη στρατηγική τοποθεσία του νησιού για την αντιμετώπιση της ρωσικής ή κινεζικής επιρροής στην Αρκτική, χωρίς καμία μεταβίβαση κυριαρχίας.
Όπως αποδεικνύεται, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον έτοιμες να επεκτείνουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία πέρα από τη μοναδική Διαστημική Βάση Pituffik, η οποία υποστηρίζει την έγκαιρη προειδοποίηση πυραύλων, την αντιπυραυλική άμυνα και τη διαστημική επιτήρηση για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Επικαλούμενο ενημερωμένες πηγές, το BBC News ανέφερε ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι διεξάγουν τακτικές συνομιλίες με τη Δανία για τη δημιουργία τριών νέων στρατιωτικών βάσεων των ΗΠΑ στο στρατηγικό νησί της Αρκτικής. Η τελευταία αυτή ενημέρωση έρχεται εβδομάδες αφότου ο στρατηγός Gregory Guillot, διοικητής της Βόρειας Διοίκησης των ΗΠΑ, ενημέρωσε για πρώτη φορά τη Γερουσία για αυτά τα σχέδια κατά τη διάρκεια ακρόασης τον Μάρτιο.
Η κυβέρνηση Trump φέρεται να έχει προτείνει οι τρεις επιπλέον βάσεις που επιδιώκουν οι ΗΠΑ να χαρακτηριστούν επίσημα ως κυρίαρχο αμερικανικό έδαφος. Επιπλέον, οι βάσεις θα βρίσκονται στη νότια Γροιλανδία και θα χρησιμοποιούνται κυρίως για την παρακολούθηση της πιθανής ρωσικής και κινεζικής ναυτικής δραστηριότητας στο «GIUK Gap», μια περιοχή του Βόρειου Ατλαντικού μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, σύμφωνα με τις αρχές που μίλησαν στο BBC.
Η έκθεση αναφέρει ότι τουλάχιστον μία από αυτές τις προτεινόμενες βάσεις θα μπορούσε να εγκατασταθεί στο Narsarsuaq, που στο παρελθόν φιλοξενούσε αμερικανική βάση και αεροδρόμιο που μεταβιβάστηκαν στην κυβέρνηση της Δανίας το 1958. Οι άλλες βάσεις θα μπορούσαν να δημιουργηθούν σε περιοχές που διαθέτουν ήδη λειτουργικά αεροδρόμια ή λιμάνια, ή άλλες υποδομές τις οποίες ο αμερικανικός στρατός μπορεί να αξιοποιήσει μέσω αναβαθμίσεων.
Ωστόσο, οι συζητήσεις αυτές βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και οι δύο πλευρές δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε συμφωνία. Στην πραγματικότητα, ο τελικός αριθμός των βάσεων ή οι τοποθεσίες τους θα μπορούσαν να αλλάξουν καθώς προχωρούν οι διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που έχουν γνώση του θέματος.
Η συμφωνία του 1951
Οι ΗΠΑ και η Δανία κατέληξαν σε συμφωνία το 1951 που επέτρεπε στις αμερικανικές δυνάμεις να εγκαταστήσουν στρατιωτικές υποδομές στη Γροιλανδία. Η πράξη αυτή επικαιροποιήθηκε αργότερα, το 2004, με μια ρήτρα που έδινε στις ΗΠΑ την ελευθερία να ενισχύσουν τις στρατιωτικές τους αναπτύξεις, με την προϋπόθεση προηγούμενης ενημέρωσης των αρχών της Δανίας και της Γροιλανδίας. Επιπλέον, η επικαιροποιημένη πράξη όριζε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες εγκαταστάσεις, αλλά θα χρειαζόταν το «πράσινο φως» της Δανίας.
Η Δανία είχε εκδηλώσει στο παρελθόν την προθυμία της να συζητήσει τη δημιουργία επιπλέον αμερικανικών βάσεων στη Γροιλανδία. «Υπάρχει ένας ανοιχτός διπλωματικός δίαυλος με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Υπουργείο Εξωτερικών δεν θα υπεισέλθει σε περαιτέρω λεπτομέρειες αυτή τη στιγμή», είχε δηλώσει εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Δανίας.
Ξεχωριστά, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Jens-Frederik Nielsen, ανακοίνωσε πρόσφατα ότι οι συνομιλίες για επιπλέον αμερικανικές βάσεις στο νησί σημειώνουν πρόοδο. «Διαπραγματευόμαστε, αλλά δεν έχουμε συμφωνία», δήλωσε ο Nielsen κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Σύνοδο Κορυφής για τη Δημοκρατία στην Κοπεγχάγη. «Οι χώρες μέλη της ΕΕ υπήρξαν σταθεροί φίλοι και στάθηκαν στο πλευρό μας όταν τους χρειαστήκαμε περισσότερο», πρόσθεσε.
Η επέκταση του αμερικανικού στρατού στη Γροιλανδία
Μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του ως πρόεδρος τον Ιανουάριο του 2025, ο Donald Trump άρχισε μια εκστρατεία ζητώντας την προσάρτηση της Γροιλανδίας για την ενίσχυση της άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ έναντι των σύγχρονων πυραυλικών απειλών.
Όταν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αντέδρασαν στις εκκλήσεις του Trump για επιθετικότητα εναντίον ενός άλλου κράτους μέλους της συμμαχίας, ο Trump εξέδωσε μια ανατριχιαστική προειδοποίηση, λέγοντας: «Το ΝΑΤΟ λέει στη Δανία, εδώ και 20 χρόνια, ότι "πρέπει να απομακρύνετε τη ρωσική απειλή από τη Γροιλανδία". Δυστυχώς, η Δανία δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα γι' αυτό. Τώρα ήρθε η ώρα, και θα γίνει!».
Επιπλέον, ο πρόεδρος ανακοίνωσε εισαγωγικούς δασμούς ύψους 10% σε αγαθά από οκτώ χώρες -συμπεριλαμβανομένης της Δανίας, της Νορβηγίας, της Σουηδίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας- προειδοποιώντας ότι αυτοί θα αυξηθούν στο 25% την 1η Ιουνίου 2026 και θα παρέμεναν σε ισχύ μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για την αγορά της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
Απαντώντας στις απειλές εισβολής, η πρωθυπουργός της Δανίας, Mette Frederiksen, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία θα σήμαινε το «τέλος των πάντων», συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και της μεταπολεμικής τάξης ασφαλείας. Επιπλέον, η Δανία ανέπτυξε στρατεύματα στη Γροιλανδία τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, συμπεριλαμβανομένου ενός «σημαντικού» σώματος υπό την ηγεσία του αρχηγού του Βασιλικού Στρατού της Δανίας, με εντολές «να πυροβολούν πρώτα και να μιλούν μετά», χωρίς να περιμένουν εντολές από τους διοικητές, εάν κάποιος εισέβαλλε στη Γροιλανδία.
Όχι μόνο αυτό, αλλά η χώρα άρχισε να προετοιμάζεται για μια πιθανή επίθεση από τις ΗΠΑ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, όπως είχε αναφέρει προηγουμένως το EurAsian Times.
Ωστόσο, ο Trump υπαναχώρησε αναπάντεχα από τις απειλές του μέσα σε λίγες μέρες. Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ τον Ιανουάριο του 2026, ανακοίνωσε ότι αν και οι ΗΠΑ έπρεπε να έχουν την κυριότητα της Γροιλανδίας για λόγους ασφαλείας, δεν θα διέταζε τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη του αρκτικού νησιού.
Η εμμονή του Trump με τη Γροιλανδία βασίζεται στην ανάγκη εδραίωσης ισχύος και εκμετάλλευσης της στρατηγικής τοποθεσίας του νησιού.
Η περιοχή θεωρείται βασικό στρατηγικό φυλάκιο για την ασφάλεια των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό, λόγω της γεωγραφίας της. Αποτελεί κρίσιμο τμήμα του «GIUK Gap», ενός σημείου chokepoint για την παρακολούθηση και τον πιθανό περιορισμό των ναυτικών κινήσεων, ιδιαίτερα των ρωσικών υποβρυχίων και πλοίων επιφανείας, μεταξύ της Αρκτικής και του Βόρειου Ατλαντικού.
Επιπλέον, η τοποθεσία της Γροιλανδίας την καθιστά ιδανική για την έγκαιρη προειδοποίηση απειλών που διασχίζουν την Αρκτική, όπως βαλλιστικοί πύραυλοι από τη Ρωσία ή την Κίνα που στοχεύουν τη Βόρεια Αμερική, καθώς οι συντομότερες πολικές διαδρομές διέρχονται από εκεί κοντά.
Το σκεπτικό του Trump είναι απλό: η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την αμερικανική ασφάλεια, ιδίως για την Αλάσκα, τη μεγαλύτερη πολιτεία των ΗΠΑ, σε περίπτωση πιθανής σύγκρουσης με τη Ρωσία ή την Κίνα.
Επιπλέον, η Γροιλανδία θεωρείται ζωτικής σημασίας για το έργο «Golden Dome», το οποίο περιλαμβάνει έναν αστερισμό δορυφόρων εξοπλισμένων με προηγμένους αισθητήρες και διαστημικούς αναχαιτιστές για την παρακολούθηση του εναέριου χώρου και του κοντινού στη Γη διαστήματος, με σκοπό την έγκαιρη ανίχνευση εκτοξεύσεων και την αναχαίτιση διαφόρων τύπων επιθετικών όπλων από αντιπάλους.
Εάν η Ρωσία εκτόξευε πυραύλους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτοί πιθανότατα θα περνούσαν πάνω από τη Γροιλανδία. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει την περιοχή στρατηγική τοποθεσία για αμερικανικούς πυραύλους αναχαίτισης ως μέρος του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Χρυσός Θόλος», όπως υποστηρίζει η Dr. Marion Messmer, διευθύντρια του Προγράμματος Διεθνούς Ασφάλειας στο Chatham House του Λονδίνου.
Κινέζοι και Ρώσοι αναλυτές πιστεύουν ότι εάν ο «Χρυσός Θόλος» στεφθεί με επιτυχία, θα καθιστούσε πιο δύσκολη τη χρήση πυρηνικών όπλων από την Κίνα και τη Ρωσία εναντίον των ΗΠΑ, υπονομεύοντας τη στρατηγική τους αποτροπή, όπως σημειώνει το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) σε άρθρο που εξέτασε τις αντιδράσεις της Κίνας και της Ρωσίας στο συγκεκριμένο έργο.
Πέραν αυτού, η Γροιλανδία έχει αναδειχθεί σε ζωτικό περιουσιακό στοιχείο στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό με την Κίνα.
Αν και βρίσκεται σε άλλη ήπειρο και δεν αποτελεί αρκτικό κράτος, η Κίνα αυτοπροσδιορίστηκε ως «κράτος κοντά στην Αρκτική» στην πρώτη έκδοση ενός εγγράφου πολιτικής για την Αρκτική το 2018. Η κυβέρνηση Τραμπ φοβάται ότι μια αύξηση της κινεζικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή θα μπορούσε να μετατρέψει την Αρκτική σε σημείο ανάφλεξης μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Ο Donald Trump έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι το αυτοδιοικούμενο νησί θα καταλήξει άθελά του στα χέρια της Κίνας ή της Ρωσίας εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πάρουν τον έλεγχό του. «Το χρειαζόμαστε αυτό γιατί αν κοιτάξετε έξω από τη Γροιλανδία αυτή τη στιγμή, υπάρχουν ρωσικά αντιτορπιλικά, υπάρχουν κινεζικά αντιτορπιλικά και, το κυριότερο, υπάρχουν ρωσικά υποβρύχια παντού. Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε στη Ρωσία ή την Κίνα να καταλάβουν τη Γροιλανδία, και αυτό είναι που πρόκειται να κάνουν αν δεν δράσουμε εμείς», προειδοποίησε νωρίτερα ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Οι ειδικοί έχουν απορρίψει κάθε άμεση απειλή για τη Γροιλανδία από τη Ρωσία ή την Κίνα. Ωστόσο, πιστεύουν ότι το γρήγορο λιώσιμο των παγετώνων λόγω της παγκόσμιας θέρμανσης είναι πιθανό να αυξήσει τη ρωσική και κινεζική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή της Αρκτικής, και οι ΗΠΑ θέλουν να αξιοποιήσουν τη Γροιλανδία ως προπύργιο ενάντια σε αυτή την επέκταση.
Τρεις ή περισσότερες επιπλέον βάσεις αναμένεται να βοηθήσουν τον Trump να επιτύχει αυτούς τους στόχους, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών