Αυτό που οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι κολοσσοί του διεθνούς εμπορίου φοβούνταν ως ένα «θεωρητικό σενάριο καταστροφής», αποτελεί πλέον τη νέα, σκληρή πραγματικότητα στις θαλάσσιες μεταφορές. Το παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Hormuz έχει προκαλέσει έμφραγμα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, αφήνοντας εγκλωβισμένα περισσότερα από 1.200 εμπορικά πλοία. Για περισσότερες από 100 ημέρες, περιουσιακά στοιχεία και εμπορεύματα αξίας 125 δισ. δολαρίων παραμένουν «παγιδευμένα» στον Κόλπο, αναγκάζοντας τους αναλυτές να μιλούν για μια πρωτοφανή ανατροπή στον χάρτη των ναυτιλιακών κινδύνων.
Παρά την πρόσφατη, εύθραυστη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν που επιτρέπει τη σταδιακή επανέναρξη των διελεύσεων, οι ηγέτες των logistics προειδοποιούν ότι το πλήγμα στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι ήδη βαθύ, ανοίγοντας τον δρόμο για μόνιμες και πιο κοστοβόρες εναλλακτικές διαδρομές.
Ο Justus Heinrich, επικεφαλής ναυτιλιακών ασφαλίσεων (marine underwriting) της Allianz, δήλωσε στους Financial Times ότι το κλείσιμο του Στενού άλλαξε την αντίληψη των ασφαλιστών σχετικά με τον κίνδυνο στα θαλάσσια περάσματα.
«Μιλούσαμε πάντα για ρεαλιστικά σενάρια καταστροφής, και τώρα έχουμε ένα πραγματικό σενάριο καταστροφής όπως αυτό», δήλωσε. «Επομένως, νομίζω ότι αλλάζει λίγο η αντίληψη των πραγματικών επιχειρησιακών κινδύνων από το "μπορεί θεωρητικά να συμβεί" σε αυτό που γνωρίζουμε πλέον από αυτή την κατάσταση».
Αντίκτυπος στις αγορές και την ασφάλεια
Πριν από τη σύγκρουση, περίπου 135 πλοία την ημέρα και το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παγκοσμίως περνούσαν από το Στενό. Το κλείσιμο του προκάλεσε εκτεταμένες αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές και ώθησε τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Περισσότερα από 40 πλοία έχουν πληγεί από πυραύλους, ενώ 14 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO). Τα περισσότερα πλοία που επλήγησαν, ήταν δεξαμενόπλοια.
Η εύθραυστη ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν έχει αυξήσει την εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών εταιρειών ώστε να στείλουν πλοία μέσω του Στενού, με μια αξιοσημείωτη αύξηση της κίνησης από τότε που ανακοινώθηκε η συμφωνία την περασμένη Τετάρτη.
Ο αριθμός των πλοίων που εξήλθαν από τον Κόλπο αυξήθηκε σε 69 την εβδομάδα έως τις 21 Ιουνίου, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence, από 24 την προηγούμενη εβδομάδα, καταγράφοντας τον υψηλότερο εβδομαδιαίο αριθμό διελεύσεων από την έναρξη της σύγκρουσης.
Αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών
Ωστόσο, παρά τη σταδιακή επιστροφή περισσότερων πλοίων στη θαλάσσια δίοδο, οι εταιρείες ναυτιλίας και logistics δήλωσαν ότι αναμένουν πως οι εναλλακτικές διαδρομές προς τον Κόλπο -είτε μέσω λιμανιών που βλέπουν προς τον Κόλπο του Ομάν ή την Ερυθρά Θάλασσα, είτε μέσω ξηράς- θα αποκτήσουν πιο μόνιμο χαρακτήρα.
Αρκετά στελέχη της ναυτιλίας δήλωσαν ότι είναι πιθανό να επενδύσουν περισσότερο σε εναλλακτικές διαδρομές προς τον Κόλπο, τώρα που το Ιράν απέδειξε την ικανότητά του να ασκεί έλεγχο στο Hormuz.
Ο Michael Aldwell, εκτελεστικός αντιπρόεδρος θαλάσσιων logistics της Kuehne+Nagel, της μεγαλύτερης εταιρείας διαμετακόμισης φορτίων (freight forwarder) παγκοσμίως βάσει όγκου, δήλωσε ότι η K+N εκτιμά πως περίπου 300.000 εμπορευματοκιβώτια ισοδύναμα με είκοσι πόδια (TEU) -το τυπικό μέτρο μέτρησης φορτίου εμπορευματοκιβωτίων- εξακολουθούν να είναι εγκλωβισμένα στον Κόλπο και ότι οι χερσαίες διαδρομές προς και από την περιοχή δέχονται «μεγάλη πίεση».
Δεν εξάγονται πολλά αλλοιώσιμα αγαθά από τη Μέση Ανατολή, πράγμα που σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου είτε παρέμεινε επί των πλοίων είτε εκφορτώθηκε σε τοπικά λιμάνια, πρόσθεσε ο Aldwell.
Ο Rahul Khanna, επικεφαλής συμβουλευτικής ναυτιλιακών κινδύνων στην Allianz, δήλωσε ότι η ασφαλιστική εταιρεία έχει ήδη δεχθεί απαιτήσεις (claims) που σχετίζονται με απώλειες και ζημιές σε πλοία, που επλήγησαν από drones ή πυραύλους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, ενώ ενδέχεται να υπάρξουν απαιτήσεις και για φορτία φαρμάκων ή κατεψυγμένων τροφίμων που αλλοιώθηκαν.
Ο εφιάλτης των ναυτικών
Η έκθεση υπογράμμισε επίσης ότι 20.000 ναυτικοί παρέμεναν εγκλωβισμένοι σε πλοία στον Κόλπο. Οι περιπτώσεις εγκατάλειψης ναυτικών -όταν οι πλοιοκτήτες αρνούνται να καταβάλουν μισθούς ή αφήνουν το πλήρωμα χωρίς επαρκή εφόδια ή υποστήριξη- αυξήθηκαν για έκτη συνεχή χρονιά το 2025, αγγίζοντας το ιστορικό ρεκόρ των 6.000 και πλέον περιπτώσεων.
«Η ναυτιλιακή βιομηχανία θα δυσκολευτεί να διατηρήσει και να προσελκύσει ναυτικούς σε μια περίοδο αυξανόμενης ζήτησης για εξειδικευμένους εργαζόμενους, η οποία καθοδηγείται από την αυτοματοποίηση και την πράσινη μετάβαση, απειλώντας τελικά την ανθεκτικότητα του κλάδου και τη σταθερότητα της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας», αναφέρει η έκθεση.
Ο IMO εκτίμησε ότι 11.000 ναυτικοί επιθυμούσαν να αποχωρήσουν από τον Κόλπο και ανακοίνωσε ότι δημιούργησε έναν διάδρομο εκκένωσης που θα επιτρέψει στα πλοία να εξέλθουν σε συντονισμό με το Ομάν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών