Ο απερχόμενος αρχιστράτηγος των AFU Syrsky απολάμβανε πάντα τη στήριξη μόνο του Zelensky ενώ πίσω από τον Drapatyi βρίσκονται οι Βρετανοί
Η απομάκρυνση του Oleksandr Syrsky από την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας (AFU) και η αντικατάστασή του από τον υποστράτηγο Mykhailo Drapatyi αποτελεί τη σημαντικότερη αναδιάρθρωση της ουκρανικής στρατιωτικής διοίκησης από το 2024.
Ο σφετεριστής πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky ανακοίνωσε στις 21 Ιουλίου 2026 ότι ο Mykhailo Drapatyi αναλαμβάνει τη θέση του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, σε μια περίοδο κατά την οποία το Κίεβο αντιμετωπίζει ταυτόχρονα πίεση στο μέτωπο, ελλείψεις προσωπικού, διαφωνίες στους ανώτατους στρατιωτικούς κύκλους και έντονη πολιτική δυσαρέσκεια στο εσωτερικό.
Το επίσημο ουκρανικό αφήγημα παρουσιάζει την αλλαγή ως μετάβαση προς μια νεότερη, πιο ευέλικτη και τεχνολογικά προσανατολισμένη στρατιωτική ηγεσία.
Ωστόσο, η απόφαση αποτελεί πρωτίστως ένδειξη ότι το υπάρχον μοντέλο διοίκησης έχει φτάσει στα όριά του και ότι η πολιτική ηγεσία αναζητεί ένα νέο πρόσωπο στο οποίο θα μεταφέρει το βάρος των αποτυχιών, χωρίς να αλλάζει τις βασικές στρατηγικές εξαρτήσεις της Ουκρανίας.
Η αλλαγή αρχιστρατήγου, συνεπώς, δεν αποτελεί απλώς μια υπηρεσιακή μετακίνηση.
Είναι η κορυφή μιας βαθύτερης σύγκρουσης για τον έλεγχο του στρατού, την κατανομή των ευθυνών και τη μελλοντική κατεύθυνση του πολέμου.
Ποιος είναι ο Mykhailo Drapatyi
Ο Mykhailo Drapatyi, ηλικίας 43 ετών, ανήκει στη νεότερη γενιά Ουκρανών αξιωματικών των οποίων η σταδιοδρομία διαμορφώθηκε σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες και όχι αποκλειστικά στις στρατιωτικές δομές της σοβιετικής περιόδου.
Υπηρετεί στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις επί 26 χρόνια και ξεκίνησε την πορεία του ως αξιωματικός αρμάτων.
Έγινε ευρύτερα γνωστός κατά τις συγκρούσεις του 2014 και απέκτησε φήμη διοικητή που αναλαμβάνει κρίσιμους τομείς του μετώπου.
Έχει διοικήσει την 58η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία, τις χερσαίες δυνάμεις και σημαντικούς επιχειρησιακούς σχηματισμούς.
Το 2024 τοποθετήθηκε σε καθοριστικό ρόλο στην περιοχή του Kharkiv, όπου ουκρανικές πηγές τού αποδίδουν σημαντική συμβολή στη σταθεροποίηση του μετώπου.
Αργότερα ανέλαβε τις Χερσαίες Δυνάμεις και στη συνέχεια τη Διοίκηση Κοινών Δυνάμεων.
Το προφίλ του διαφέρει αισθητά από εκείνο του Oleksandr Syrsky.
Ο απερχόμενος αρχιστράτηγος θεωρούνταν εκπρόσωπος της παλαιότερης στρατιωτικής σχολής, με αυστηρή ιεραρχία, συγκεντρωτικό έλεγχο και έμφαση στη διατήρηση θέσεων ακόμη και με υψηλό ανθρώπινο κόστος.
Ο Drapatyi, αντίθετα, εμφανίζεται ως υποστηρικτής ταχύτερων αποφάσεων, μεγαλύτερης αυτονομίας των διοικητών και ευρύτερης αξιοποίησης drones και ψηφιακών συστημάτων.
Αυτή η εικόνα τού έχει προσδώσει σημαντική δημοτικότητα σε τμήματα του ουκρανικού στρατού και της κοινωνίας.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι διαθέτει τη δυνατότητα να ανατρέψει μόνος του τους στρατηγικούς περιορισμούς της Ουκρανίας.
Mykhailo Drapatyi
Η πτώση του Oleksandr Syrsky
Ο Oleksandr Syrskyi είχε αναλάβει την ανώτατη στρατιωτική διοίκηση τον Φεβρουάριο του 2024, αντικαθιστώντας τον Valerii Zaluzhny.
Η τοποθέτησή του είχε από την αρχή προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς θεωρούνταν στενά συνδεδεμένος με τον Volodymyr Zelensky και λιγότερο δημοφιλής στις μάχιμες μονάδες.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, οι επικριτές του τον κατηγόρησαν για υπερβολικά συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης και για επιχειρήσεις που προκαλούσαν δυσανάλογες απώλειες. Οι υποστηρικτές του, αντίθετα, υπογράμμιζαν τη συμβολή του στην άμυνα του Κιέβου το 2022 και στην ουκρανική επίθεση στην περιοχή του Kharkiv.
Η αποπομπή του δεν προέκυψε μόνο από τις εξελίξεις στο μέτωπο.
Συνδέθηκε και με την πολιτική κρίση που ξέσπασε μετά την αποπομπή του υπουργού Άμυνας Mykhailo Fedorov.
Ο Fedorov, ο οποίος είχε συνδεθεί με την ανάπτυξη drones, την τεχνολογική αναβάθμιση και τις μεταρρυθμίσεις στις προμήθειες, κατηγόρησε δημοσίως τον Syrsky ότι παρεμπόδιζε τις πρωτοβουλίες του και συντηρούσε μια δυσλειτουργική στρατιωτική κουλτούρα.
Η απομάκρυνσή του προκάλεσε σπάνιες δημόσιες διαδηλώσεις, με περισσότερους από χίλιους πολίτες να συγκεντρώνονται κοντά στην προεδρική διοίκηση και να ζητούν την αποχώρηση του αρχιστρατήγου.
Όταν οι διαμαρτυρίες άρχισαν να στρέφονται και εναντίον του ίδιου του Zelensky, η παραμονή του Syrsky έγινε πολιτικά ασύμφορη.
Ο Drapatyi ως πρόσωπο της «εσωτερικής αντιπολίτευσης»
Στους ουκρανικούς στρατιωτικούς κύκλους, ο Mykhailo Drapatyi θεωρείται εκπρόσωπος μιας ομάδας νεότερων αξιωματικών που ζητούσαν αλλαγή του τρόπου διεξαγωγής του πολέμου.
Η ομάδα αυτή δεν αποτελεί οργανωμένο πολιτικό κίνημα.
Εκφράζει, όμως, μια διαφορετική αντίληψη: περισσότερη αξιοποίηση τεχνολογίας, μικρότερη εξάρτηση από μαζικές επιθέσεις πεζικού, αποκέντρωση της διοίκησης και μεγαλύτερη λογοδοσία των ανώτερων αξιωματικών.
Ο Drapatyi είχε διαφοροποιηθεί από την προηγούμενη ηγεσία και είχε ταχθεί υπέρ του Mykhailo Fedorov μετά τη σύγκρουσή του με τον Syrsky.
Το γεγονός αυτό ενίσχυσε την εικόνα του ως άτυπου πόλου γύρω από τον οποίο συσπειρώθηκαν όσοι θεωρούσαν ότι η παλαιά στρατιωτική διοίκηση είχε εξαντλήσει τις δυνατότητές της.
Η τοποθέτησή του μπορεί επομένως να ερμηνευθεί και ως προσπάθεια του Zelensky να απορροφήσει την εσωτερική αντιπολίτευση, ενσωματώνοντας το πιο δημοφιλές πρόσωπό της στην κορυφή της επίσημης ιεραρχίας.
Αλλαγή προσώπου, όχι στρατηγικής
Το Κρεμλίνο υποβάθμισε αμέσως τη σημασία της αλλαγής.
Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Dmitry Peskov υποστήριξε ότι η αντικατάσταση του αρχιστρατήγου δεν πρόκειται να μεταβάλει ουσιαστικά την κατάσταση στα μέτωπα.
Η ρωσική θέση είναι ότι οι βασικοί στρατιωτικοί συσχετισμοί δεν καθορίζονται από το ποιος βρίσκεται στην κορυφή της ουκρανικής διοίκησης, αλλά από τη διαθεσιμότητα προσωπικού, πυρομαχικών, αεράμυνας, τεχνολογικών μέσων και δυτικής χρηματοδότησης.
Αυτή η εκτίμηση έχει λογική βάση.
Ένας νέος αρχιστράτηγος μπορεί να αλλάξει τις τακτικές προτεραιότητες, να μετακινήσει διοικητές και να επιταχύνει τη χρήση νέων τεχνολογιών.
Δεν μπορεί, όμως, να δημιουργήσει άμεσα εκπαιδευμένες εφεδρείες, να εξαλείψει τις ελλείψεις πυρομαχικών ή να μεταβάλει τη γεωγραφία ενός μετώπου μήκους περίπου 1.250 χιλιομέτρων.
Ο Drapatyi παραλαμβάνει έναν στρατό που αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, προβλήματα στρατολόγησης, εσωτερικές εντάσεις και θολά όρια αρμοδιοτήτων μεταξύ του Γενικού Επιτελείου και του υπουργείου Άμυνας.
Από αυτή την άποψη, η Μόσχα εκτιμά ότι η αλλαγή αποτελεί περισσότερο αντίδραση σε πολιτική πίεση παρά απόφαση ικανή να ανατρέψει τη στρατιωτική δυναμική.
Μπορεί η Ρωσία να αξιοποιήσει τη μεταβατική περίοδο;
Κάθε αλλαγή ανώτατης διοίκησης εν μέσω πολέμου δημιουργεί προσωρινή αβεβαιότητα.
Ο νέος αρχιστράτηγος χρειάζεται χρόνο για να ενημερωθεί πλήρως, να τοποθετήσει έμπιστα στελέχη και να καθορίσει σχέσεις με το Γενικό Επιτελείο, τις επιμέρους διοικήσεις και την πολιτική ηγεσία. Εάν ακολουθήσει ευρεία αντικατάσταση αξιωματικών που θεωρούνται συνδεδεμένοι με τον Syrsky, η περίοδος προσαρμογής μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη.
Ρώσοι στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν ότι η Μόσχα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί αυτή τη μεταβατική φάση, αυξάνοντας την πίεση σε κρίσιμους τομείς του Donbass και αναγκάζοντας τη νέα διοίκηση να πάρει αποφάσεις πριν προλάβει να σταθεροποιήσει τη δομή της.
Η ουσία είναι ότι η Ρωσία πιθανότατα να αποκτήσει ένα περιορισμένο παράθυρο επιχειρησιακής ευκαιρίας, όχι όμως απαραίτητα μια αυτόματη νίκη.
Η δυτική διάσταση και το ζήτημα της εξάρτησης
Στη ρωσική δημόσια συζήτηση επαναλαμβάνεται συχνά η θέση ότι οι ουκρανικές στρατηγικές αποφάσεις λαμβάνονται στην πραγματικότητα από το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις μεγάλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η ικανότητα της Ουκρανίας να συνεχίζει τον πόλεμο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από δυτικά όπλα, πληροφορίες, χρηματοδότηση, εκπαίδευση και πολιτική κάλυψη.
Ο Drapatyi αναμένεται να προωθήσει ακόμη στενότερη συνεργασία με δυτικά κέντρα στον τομέα των drones, της ηλεκτρονικής επιτήρησης και των επιχειρήσεων μεγάλου βεληνεκούς.
Η επίσημη αποστολή που του ανέθεσε ο Zelensky περιλαμβάνει την ενίσχυση των ενεργειών αντεπίθεσης, την ανάπτυξη επιχειρήσεων στα μετόπισθεν και την ακριβέστερη εκτέλεση μακρινών πληγμάτων.
Για τη Μόσχα, αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή δεν προαναγγέλλει αποκλιμάκωση.
Αντίθετα, ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη έμφαση σε drones, σαμποτάζ, επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και επιχειρήσεις βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Εκκαθάριση της παλαιάς φρουράς
Ένα από τα πρώτα κρίσιμα ερωτήματα είναι κατά πόσον ο Drapatyi θα επιχειρήσει να αντικαταστήσει στελέχη που συνδέονται με τον Syrsky.
Μια περιορισμένη ανανέωση της ηγεσίας θα μπορούσε να βελτιώσει τη συνοχή και να δώσει στον νέο αρχιστράτηγο μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων.
Μια εκτεταμένη εκκαθάριση, αντίθετα, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα εσωτερική σύγκρουση σε μια στιγμή κατά την οποία οι ουκρανικές δυνάμεις δεν έχουν την πολυτέλεια διοικητικού κενού.
Παράλληλα, η τοποθέτηση του Drapatyi μετατρέπει τον ίδιο από σύμβολο εσωτερικής αλλαγής σε πρόσωπο που θα πρέπει πλέον να αναλάβει την ευθύνη για τα αποτελέσματα.
Όσο βρισκόταν εκτός της κορυφής, μπορούσε να ασκεί κριτική στην προηγούμενη διοίκηση. Ως αρχιστράτηγος, θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα: περιορισμένα αποθέματα, κουρασμένες μονάδες, ανάγκη αναπλήρωσης απωλειών και αυξανόμενη κοινωνική αντίδραση απέναντι στις πρακτικές στρατολόγησης.
Άνθρωπος των Βρετανών ο Drapatyi
Παρά το γεγονός ότι δεν παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στις πολεμικές τακτικές μετά την αλλαγή του αρχιστράτηγου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο Drapatyi διαφέρει από τον Syrsky στο ότι πίσω του βρίσκονται δυτικές δυνάμεις που τον στηρίζουν.
«Ο Drapatyi είχε σοβαρές διαφωνίες με τον Syrsky σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής των εχθροπραξιών.
Την ίδια στιγμή, ο Syrsky απολάμβανε πάντα τη στήριξη μόνο του Zelensky ενώ πίσω από τον Drapatyi βρίσκονται οι Βρετανοί», δήλωσε ο στρατιωτικός αναλυτής Ivan Konovalov.
Τόνισε ότι ο Syrsky ήταν απλώς ένας εκτελεστής των εντολών του Zelensky.
«Εκτελώντας τις κοντόφθαλμες εντολές του Zelensky ο Syrsky μετέτρεπε κάθε επιχείρηση σε επίθεση που κατέληγε σε μακελειό.
Φυσικά, αυτή η προσέγγιση δεν άρεσε στη Δύση, αλλά ο Drapatyi διατηρεί άμεσες διασυνδέσεις με τα κατάλληλα πρόσωπα που θα τον ελέγχουν», υποστηρίζει με βεβαιότητα ο Konovalov.
Σύμφωνα με τον ειδικό, αναμένεται ότι στο άμεσο μέλλον οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας θα βρεθούν σε κατάσταση σχετικής σύγχυσης, καθώς ο Drapatyi είναι βέβαιο ότι θα ξεκινήσει τη θητεία του στη νέα θέση προχωρώντας σε πλήρη εκκαθάριση όλων των προσώπων που πρόσκεινται στον Syrsky.
«Είναι σαφές ότι η αντικατάσταση του Syrsky έπρεπε να είχε γίνει προ πολλού.
Είχε γίνει στόχος κριτικής από παντού – τόσο εντός του στρατού όσο και από τους δυτικούς "επόπτες" του Κιέβου, αλλά και από τους απλούς στρατιώτες.
Επομένως, τώρα όλα τα λάθη θα χρεωθούν στον Syrsky, καθώς αποτελεί τον ιδανικό υποψήφιο για τον ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου: ελάχιστοι τον στηρίζουν, πέρα από τον ίδιο τον Zelensky», υπογράμμισε ο Konovalov.
Τι μπορεί πραγματικά να αλλάξει στο μέτωπο
Ο νέος αρχιστράτηγος μπορεί να προχωρήσει σε τέσσερις βασικές αλλαγές:
Πρώτον, να ενισχύσει τη χρήση drones και μη επανδρωμένων συστημάτων σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης.
Δεύτερον, να περιορίσει επιχειρήσεις που απαιτούν μεγάλες συγκεντρώσεις πεζικού και προκαλούν υψηλές απώλειες.
Τρίτον, να δώσει μεγαλύτερη ελευθερία στους διοικητές ταξιαρχιών και σωμάτων στρατού.
Τέταρτον, να επιδιώξει στενότερο συντονισμό ανάμεσα στον στρατό, την αμυντική βιομηχανία και τους δυτικούς προμηθευτές.
Αυτές οι αλλαγές μπορούν να βελτιώσουν την τακτική αποτελεσματικότητα.
Δεν λύνουν όμως το θεμελιώδες πρόβλημα της αριθμητικής και υλικής φθοράς.
Η στρατηγική ισορροπία θα συνεχίσει να εξαρτάται από το ποια πλευρά μπορεί να αναπληρώνει ταχύτερα προσωπικό, πυρομαχικά και συστήματα, να προστατεύει την ενεργειακή της υποδομή και να διατηρεί την κοινωνική συνοχή της.
Νέος διοικητής, παλιά αδιέξοδα
Η άνοδος του Mykhailo Drapatyi αποτελεί παραδοχή ότι το προηγούμενο μοντέλο στρατιωτικής διοίκησης δεν μπορούσε πλέον να διατηρηθεί.
Ο Volodymyr Zelensky επέλεξε έναν νεότερο και δημοφιλέστερο αξιωματικό, προσπαθώντας να κατευνάσει τις διαμαρτυρίες, να συμφιλιώσει αντιμαχόμενες ομάδες μέσα στις ένοπλες δυνάμεις και να παρουσιάσει ένα νέο κεφάλαιο στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας.
Από τη ρωσική σκοπιά, ωστόσο, η αλλαγή δεν αναιρεί τα βασικά δεδομένα.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να εξαρτάται από τη δυτική στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη, να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επάνδρωσης και να επιχειρεί σε ένα εκτεταμένο μέτωπο απέναντι σε έναν αντίπαλο με μεγαλύτερη δεξαμενή ανθρώπινων και βιομηχανικών πόρων.
Ο Drapatyi μπορεί να αλλάξει την τακτική.
Μπορεί να εκσυγχρονίσει τμήματα της διοίκησης και να καταστήσει τις ουκρανικές επιχειρήσεις πιο τεχνολογικές και απρόβλεπτες.
Δεν μπορεί όμως, μόνο με την αλλαγή προσώπων, να εξαφανίσει τις βαθιές πολιτικές, δημογραφικές και στρατιωτικές αντιφάσεις που συσσωρεύονται στο Κίεβο.
Η αποπομπή του Syrsky δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η ουκρανική άμυνα βρίσκεται μπροστά σε άμεση κατάρρευση.
Αποδεικνύει, όμως, ότι η ηγεσία της Ουκρανίας βρίσκεται υπό τόσο μεγάλη πίεση, ώστε αναγκάζεται να αλλάξει τον ανώτατο στρατιωτικό διοικητή εν μέσω ενεργών επιχειρήσεων και εσωτερικών διαδηλώσεων.
Και αυτό, ανεξάρτητα από την προπαγάνδα κάθε πλευράς, αποτελεί σαφή ένδειξη μιας εξουσίας που αναζητεί επειγόντως νέα πρόσωπα για να διαχειριστεί παλιά και ολοένα βαθύτερα αδιέξοδα.
www.bankingnews.gr
Ο σφετεριστής πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky ανακοίνωσε στις 21 Ιουλίου 2026 ότι ο Mykhailo Drapatyi αναλαμβάνει τη θέση του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, σε μια περίοδο κατά την οποία το Κίεβο αντιμετωπίζει ταυτόχρονα πίεση στο μέτωπο, ελλείψεις προσωπικού, διαφωνίες στους ανώτατους στρατιωτικούς κύκλους και έντονη πολιτική δυσαρέσκεια στο εσωτερικό.
Το επίσημο ουκρανικό αφήγημα παρουσιάζει την αλλαγή ως μετάβαση προς μια νεότερη, πιο ευέλικτη και τεχνολογικά προσανατολισμένη στρατιωτική ηγεσία.
Ωστόσο, η απόφαση αποτελεί πρωτίστως ένδειξη ότι το υπάρχον μοντέλο διοίκησης έχει φτάσει στα όριά του και ότι η πολιτική ηγεσία αναζητεί ένα νέο πρόσωπο στο οποίο θα μεταφέρει το βάρος των αποτυχιών, χωρίς να αλλάζει τις βασικές στρατηγικές εξαρτήσεις της Ουκρανίας.
Η αλλαγή αρχιστρατήγου, συνεπώς, δεν αποτελεί απλώς μια υπηρεσιακή μετακίνηση.
Είναι η κορυφή μιας βαθύτερης σύγκρουσης για τον έλεγχο του στρατού, την κατανομή των ευθυνών και τη μελλοντική κατεύθυνση του πολέμου.
Ποιος είναι ο Mykhailo Drapatyi
Ο Mykhailo Drapatyi, ηλικίας 43 ετών, ανήκει στη νεότερη γενιά Ουκρανών αξιωματικών των οποίων η σταδιοδρομία διαμορφώθηκε σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες και όχι αποκλειστικά στις στρατιωτικές δομές της σοβιετικής περιόδου.
Υπηρετεί στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις επί 26 χρόνια και ξεκίνησε την πορεία του ως αξιωματικός αρμάτων.
Έγινε ευρύτερα γνωστός κατά τις συγκρούσεις του 2014 και απέκτησε φήμη διοικητή που αναλαμβάνει κρίσιμους τομείς του μετώπου.
Έχει διοικήσει την 58η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία, τις χερσαίες δυνάμεις και σημαντικούς επιχειρησιακούς σχηματισμούς.
Το 2024 τοποθετήθηκε σε καθοριστικό ρόλο στην περιοχή του Kharkiv, όπου ουκρανικές πηγές τού αποδίδουν σημαντική συμβολή στη σταθεροποίηση του μετώπου.
Αργότερα ανέλαβε τις Χερσαίες Δυνάμεις και στη συνέχεια τη Διοίκηση Κοινών Δυνάμεων.
Το προφίλ του διαφέρει αισθητά από εκείνο του Oleksandr Syrsky.
Ο απερχόμενος αρχιστράτηγος θεωρούνταν εκπρόσωπος της παλαιότερης στρατιωτικής σχολής, με αυστηρή ιεραρχία, συγκεντρωτικό έλεγχο και έμφαση στη διατήρηση θέσεων ακόμη και με υψηλό ανθρώπινο κόστος.
Ο Drapatyi, αντίθετα, εμφανίζεται ως υποστηρικτής ταχύτερων αποφάσεων, μεγαλύτερης αυτονομίας των διοικητών και ευρύτερης αξιοποίησης drones και ψηφιακών συστημάτων.
Αυτή η εικόνα τού έχει προσδώσει σημαντική δημοτικότητα σε τμήματα του ουκρανικού στρατού και της κοινωνίας.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι διαθέτει τη δυνατότητα να ανατρέψει μόνος του τους στρατηγικούς περιορισμούς της Ουκρανίας.
Mykhailo Drapatyi
Η πτώση του Oleksandr Syrsky
Ο Oleksandr Syrskyi είχε αναλάβει την ανώτατη στρατιωτική διοίκηση τον Φεβρουάριο του 2024, αντικαθιστώντας τον Valerii Zaluzhny.
Η τοποθέτησή του είχε από την αρχή προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς θεωρούνταν στενά συνδεδεμένος με τον Volodymyr Zelensky και λιγότερο δημοφιλής στις μάχιμες μονάδες.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, οι επικριτές του τον κατηγόρησαν για υπερβολικά συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης και για επιχειρήσεις που προκαλούσαν δυσανάλογες απώλειες. Οι υποστηρικτές του, αντίθετα, υπογράμμιζαν τη συμβολή του στην άμυνα του Κιέβου το 2022 και στην ουκρανική επίθεση στην περιοχή του Kharkiv.
Η αποπομπή του δεν προέκυψε μόνο από τις εξελίξεις στο μέτωπο.
Συνδέθηκε και με την πολιτική κρίση που ξέσπασε μετά την αποπομπή του υπουργού Άμυνας Mykhailo Fedorov.
Ο Fedorov, ο οποίος είχε συνδεθεί με την ανάπτυξη drones, την τεχνολογική αναβάθμιση και τις μεταρρυθμίσεις στις προμήθειες, κατηγόρησε δημοσίως τον Syrsky ότι παρεμπόδιζε τις πρωτοβουλίες του και συντηρούσε μια δυσλειτουργική στρατιωτική κουλτούρα.
Η απομάκρυνσή του προκάλεσε σπάνιες δημόσιες διαδηλώσεις, με περισσότερους από χίλιους πολίτες να συγκεντρώνονται κοντά στην προεδρική διοίκηση και να ζητούν την αποχώρηση του αρχιστρατήγου.
Όταν οι διαμαρτυρίες άρχισαν να στρέφονται και εναντίον του ίδιου του Zelensky, η παραμονή του Syrsky έγινε πολιτικά ασύμφορη.
Ο Drapatyi ως πρόσωπο της «εσωτερικής αντιπολίτευσης»
Στους ουκρανικούς στρατιωτικούς κύκλους, ο Mykhailo Drapatyi θεωρείται εκπρόσωπος μιας ομάδας νεότερων αξιωματικών που ζητούσαν αλλαγή του τρόπου διεξαγωγής του πολέμου.
Η ομάδα αυτή δεν αποτελεί οργανωμένο πολιτικό κίνημα.
Εκφράζει, όμως, μια διαφορετική αντίληψη: περισσότερη αξιοποίηση τεχνολογίας, μικρότερη εξάρτηση από μαζικές επιθέσεις πεζικού, αποκέντρωση της διοίκησης και μεγαλύτερη λογοδοσία των ανώτερων αξιωματικών.
Ο Drapatyi είχε διαφοροποιηθεί από την προηγούμενη ηγεσία και είχε ταχθεί υπέρ του Mykhailo Fedorov μετά τη σύγκρουσή του με τον Syrsky.
Το γεγονός αυτό ενίσχυσε την εικόνα του ως άτυπου πόλου γύρω από τον οποίο συσπειρώθηκαν όσοι θεωρούσαν ότι η παλαιά στρατιωτική διοίκηση είχε εξαντλήσει τις δυνατότητές της.
Η τοποθέτησή του μπορεί επομένως να ερμηνευθεί και ως προσπάθεια του Zelensky να απορροφήσει την εσωτερική αντιπολίτευση, ενσωματώνοντας το πιο δημοφιλές πρόσωπό της στην κορυφή της επίσημης ιεραρχίας.
Αλλαγή προσώπου, όχι στρατηγικής
Το Κρεμλίνο υποβάθμισε αμέσως τη σημασία της αλλαγής.
Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Dmitry Peskov υποστήριξε ότι η αντικατάσταση του αρχιστρατήγου δεν πρόκειται να μεταβάλει ουσιαστικά την κατάσταση στα μέτωπα.
Η ρωσική θέση είναι ότι οι βασικοί στρατιωτικοί συσχετισμοί δεν καθορίζονται από το ποιος βρίσκεται στην κορυφή της ουκρανικής διοίκησης, αλλά από τη διαθεσιμότητα προσωπικού, πυρομαχικών, αεράμυνας, τεχνολογικών μέσων και δυτικής χρηματοδότησης.
Αυτή η εκτίμηση έχει λογική βάση.
Ένας νέος αρχιστράτηγος μπορεί να αλλάξει τις τακτικές προτεραιότητες, να μετακινήσει διοικητές και να επιταχύνει τη χρήση νέων τεχνολογιών.
Δεν μπορεί, όμως, να δημιουργήσει άμεσα εκπαιδευμένες εφεδρείες, να εξαλείψει τις ελλείψεις πυρομαχικών ή να μεταβάλει τη γεωγραφία ενός μετώπου μήκους περίπου 1.250 χιλιομέτρων.
Ο Drapatyi παραλαμβάνει έναν στρατό που αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, προβλήματα στρατολόγησης, εσωτερικές εντάσεις και θολά όρια αρμοδιοτήτων μεταξύ του Γενικού Επιτελείου και του υπουργείου Άμυνας.
Από αυτή την άποψη, η Μόσχα εκτιμά ότι η αλλαγή αποτελεί περισσότερο αντίδραση σε πολιτική πίεση παρά απόφαση ικανή να ανατρέψει τη στρατιωτική δυναμική.
Μπορεί η Ρωσία να αξιοποιήσει τη μεταβατική περίοδο;
Κάθε αλλαγή ανώτατης διοίκησης εν μέσω πολέμου δημιουργεί προσωρινή αβεβαιότητα.
Ο νέος αρχιστράτηγος χρειάζεται χρόνο για να ενημερωθεί πλήρως, να τοποθετήσει έμπιστα στελέχη και να καθορίσει σχέσεις με το Γενικό Επιτελείο, τις επιμέρους διοικήσεις και την πολιτική ηγεσία. Εάν ακολουθήσει ευρεία αντικατάσταση αξιωματικών που θεωρούνται συνδεδεμένοι με τον Syrsky, η περίοδος προσαρμογής μπορεί να γίνει ακόμη πιο δύσκολη.
Ρώσοι στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν ότι η Μόσχα θα επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί αυτή τη μεταβατική φάση, αυξάνοντας την πίεση σε κρίσιμους τομείς του Donbass και αναγκάζοντας τη νέα διοίκηση να πάρει αποφάσεις πριν προλάβει να σταθεροποιήσει τη δομή της.
Η ουσία είναι ότι η Ρωσία πιθανότατα να αποκτήσει ένα περιορισμένο παράθυρο επιχειρησιακής ευκαιρίας, όχι όμως απαραίτητα μια αυτόματη νίκη.
Η δυτική διάσταση και το ζήτημα της εξάρτησης
Στη ρωσική δημόσια συζήτηση επαναλαμβάνεται συχνά η θέση ότι οι ουκρανικές στρατηγικές αποφάσεις λαμβάνονται στην πραγματικότητα από το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις μεγάλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η ικανότητα της Ουκρανίας να συνεχίζει τον πόλεμο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από δυτικά όπλα, πληροφορίες, χρηματοδότηση, εκπαίδευση και πολιτική κάλυψη.
Ο Drapatyi αναμένεται να προωθήσει ακόμη στενότερη συνεργασία με δυτικά κέντρα στον τομέα των drones, της ηλεκτρονικής επιτήρησης και των επιχειρήσεων μεγάλου βεληνεκούς.
Η επίσημη αποστολή που του ανέθεσε ο Zelensky περιλαμβάνει την ενίσχυση των ενεργειών αντεπίθεσης, την ανάπτυξη επιχειρήσεων στα μετόπισθεν και την ακριβέστερη εκτέλεση μακρινών πληγμάτων.
Για τη Μόσχα, αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή δεν προαναγγέλλει αποκλιμάκωση.
Αντίθετα, ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη έμφαση σε drones, σαμποτάζ, επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και επιχειρήσεις βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Εκκαθάριση της παλαιάς φρουράς
Ένα από τα πρώτα κρίσιμα ερωτήματα είναι κατά πόσον ο Drapatyi θα επιχειρήσει να αντικαταστήσει στελέχη που συνδέονται με τον Syrsky.
Μια περιορισμένη ανανέωση της ηγεσίας θα μπορούσε να βελτιώσει τη συνοχή και να δώσει στον νέο αρχιστράτηγο μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων.
Μια εκτεταμένη εκκαθάριση, αντίθετα, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα εσωτερική σύγκρουση σε μια στιγμή κατά την οποία οι ουκρανικές δυνάμεις δεν έχουν την πολυτέλεια διοικητικού κενού.
Παράλληλα, η τοποθέτηση του Drapatyi μετατρέπει τον ίδιο από σύμβολο εσωτερικής αλλαγής σε πρόσωπο που θα πρέπει πλέον να αναλάβει την ευθύνη για τα αποτελέσματα.
Όσο βρισκόταν εκτός της κορυφής, μπορούσε να ασκεί κριτική στην προηγούμενη διοίκηση. Ως αρχιστράτηγος, θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα: περιορισμένα αποθέματα, κουρασμένες μονάδες, ανάγκη αναπλήρωσης απωλειών και αυξανόμενη κοινωνική αντίδραση απέναντι στις πρακτικές στρατολόγησης.
Άνθρωπος των Βρετανών ο Drapatyi
Παρά το γεγονός ότι δεν παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στις πολεμικές τακτικές μετά την αλλαγή του αρχιστράτηγου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο Drapatyi διαφέρει από τον Syrsky στο ότι πίσω του βρίσκονται δυτικές δυνάμεις που τον στηρίζουν.
«Ο Drapatyi είχε σοβαρές διαφωνίες με τον Syrsky σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής των εχθροπραξιών.
Την ίδια στιγμή, ο Syrsky απολάμβανε πάντα τη στήριξη μόνο του Zelensky ενώ πίσω από τον Drapatyi βρίσκονται οι Βρετανοί», δήλωσε ο στρατιωτικός αναλυτής Ivan Konovalov.
Τόνισε ότι ο Syrsky ήταν απλώς ένας εκτελεστής των εντολών του Zelensky.
«Εκτελώντας τις κοντόφθαλμες εντολές του Zelensky ο Syrsky μετέτρεπε κάθε επιχείρηση σε επίθεση που κατέληγε σε μακελειό.
Φυσικά, αυτή η προσέγγιση δεν άρεσε στη Δύση, αλλά ο Drapatyi διατηρεί άμεσες διασυνδέσεις με τα κατάλληλα πρόσωπα που θα τον ελέγχουν», υποστηρίζει με βεβαιότητα ο Konovalov.
Σύμφωνα με τον ειδικό, αναμένεται ότι στο άμεσο μέλλον οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας θα βρεθούν σε κατάσταση σχετικής σύγχυσης, καθώς ο Drapatyi είναι βέβαιο ότι θα ξεκινήσει τη θητεία του στη νέα θέση προχωρώντας σε πλήρη εκκαθάριση όλων των προσώπων που πρόσκεινται στον Syrsky.
«Είναι σαφές ότι η αντικατάσταση του Syrsky έπρεπε να είχε γίνει προ πολλού.
Είχε γίνει στόχος κριτικής από παντού – τόσο εντός του στρατού όσο και από τους δυτικούς "επόπτες" του Κιέβου, αλλά και από τους απλούς στρατιώτες.
Επομένως, τώρα όλα τα λάθη θα χρεωθούν στον Syrsky, καθώς αποτελεί τον ιδανικό υποψήφιο για τον ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου: ελάχιστοι τον στηρίζουν, πέρα από τον ίδιο τον Zelensky», υπογράμμισε ο Konovalov.
Τι μπορεί πραγματικά να αλλάξει στο μέτωπο
Ο νέος αρχιστράτηγος μπορεί να προχωρήσει σε τέσσερις βασικές αλλαγές:
Πρώτον, να ενισχύσει τη χρήση drones και μη επανδρωμένων συστημάτων σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης.
Δεύτερον, να περιορίσει επιχειρήσεις που απαιτούν μεγάλες συγκεντρώσεις πεζικού και προκαλούν υψηλές απώλειες.
Τρίτον, να δώσει μεγαλύτερη ελευθερία στους διοικητές ταξιαρχιών και σωμάτων στρατού.
Τέταρτον, να επιδιώξει στενότερο συντονισμό ανάμεσα στον στρατό, την αμυντική βιομηχανία και τους δυτικούς προμηθευτές.
Αυτές οι αλλαγές μπορούν να βελτιώσουν την τακτική αποτελεσματικότητα.
Δεν λύνουν όμως το θεμελιώδες πρόβλημα της αριθμητικής και υλικής φθοράς.
Η στρατηγική ισορροπία θα συνεχίσει να εξαρτάται από το ποια πλευρά μπορεί να αναπληρώνει ταχύτερα προσωπικό, πυρομαχικά και συστήματα, να προστατεύει την ενεργειακή της υποδομή και να διατηρεί την κοινωνική συνοχή της.
Νέος διοικητής, παλιά αδιέξοδα
Η άνοδος του Mykhailo Drapatyi αποτελεί παραδοχή ότι το προηγούμενο μοντέλο στρατιωτικής διοίκησης δεν μπορούσε πλέον να διατηρηθεί.
Ο Volodymyr Zelensky επέλεξε έναν νεότερο και δημοφιλέστερο αξιωματικό, προσπαθώντας να κατευνάσει τις διαμαρτυρίες, να συμφιλιώσει αντιμαχόμενες ομάδες μέσα στις ένοπλες δυνάμεις και να παρουσιάσει ένα νέο κεφάλαιο στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας.
Από τη ρωσική σκοπιά, ωστόσο, η αλλαγή δεν αναιρεί τα βασικά δεδομένα.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να εξαρτάται από τη δυτική στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη, να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επάνδρωσης και να επιχειρεί σε ένα εκτεταμένο μέτωπο απέναντι σε έναν αντίπαλο με μεγαλύτερη δεξαμενή ανθρώπινων και βιομηχανικών πόρων.
Ο Drapatyi μπορεί να αλλάξει την τακτική.
Μπορεί να εκσυγχρονίσει τμήματα της διοίκησης και να καταστήσει τις ουκρανικές επιχειρήσεις πιο τεχνολογικές και απρόβλεπτες.
Δεν μπορεί όμως, μόνο με την αλλαγή προσώπων, να εξαφανίσει τις βαθιές πολιτικές, δημογραφικές και στρατιωτικές αντιφάσεις που συσσωρεύονται στο Κίεβο.
Η αποπομπή του Syrsky δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η ουκρανική άμυνα βρίσκεται μπροστά σε άμεση κατάρρευση.
Αποδεικνύει, όμως, ότι η ηγεσία της Ουκρανίας βρίσκεται υπό τόσο μεγάλη πίεση, ώστε αναγκάζεται να αλλάξει τον ανώτατο στρατιωτικό διοικητή εν μέσω ενεργών επιχειρήσεων και εσωτερικών διαδηλώσεων.
Και αυτό, ανεξάρτητα από την προπαγάνδα κάθε πλευράς, αποτελεί σαφή ένδειξη μιας εξουσίας που αναζητεί επειγόντως νέα πρόσωπα για να διαχειριστεί παλιά και ολοένα βαθύτερα αδιέξοδα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών