Η τέλεια καταιγίδα - Παγκόσμιος εφιάλτης ακρίβειας σοκάρει τις ανήμπορες κεντρικές τράπεζες

Οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ολοένα και πιο δύσκολο περιβάλλον πληθωρισμού, καθώς πολλαπλές πληθωριστικές πιέσεις συγκλίνουν ταυτόχρονα, εγείροντας ερωτήματα για το κατά πόσο οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μπορούν να συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τα πληθωριστικά σοκ ως προσωρινά.
Η Federal Reserve των ΗΠΑ, η Bank of Japan και η Bank of England συνεδριάζουν όλες αυτή την εβδομάδα σε ένα περιβάλλον αυξημένου πληθωρισμού που τροφοδοτείται από την άνοδο του ενεργειακού κόστους, τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης, τη στενότητα στην αγορά εργασίας και τους κινδύνους που συνδέονται με το κλίμα.
Ενώ οι κεντρικές τράπεζες υποστήριζαν παραδοσιακά ότι τα μεμονωμένα σοκ τιμών υποχωρούν τελικά χωρίς να απαιτείται επιθετική νομισματική σύσφιξη, οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι το σημερινό πληθωριστικό περιβάλλον δεν καθορίζεται πλέον από μία μόνο διαταραχή αλλά από πολλές αλληλοεπικαλυπτόμενες δυνάμεις που ενισχύουν η μία την άλλη.

Ο πληθωρισμός παραμένει πολύ πάνω από τον στόχο

Το βασικό μέτρο πληθωρισμού που παρακολουθεί η Federal Reserve, ο δείκτης Personal Consumption Expenditures (PCE), εκτιμάται ότι θα παραμείνει σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2%.
Οι οικονομολόγοι προβλέπουν ότι ο γενικός πληθωρισμός PCE θα διαμορφωθεί στο 3,7%, ενώ ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τρόφιμα και ενέργεια, στο 3,3%.
Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο της Fed για περισσότερα από πέντε συνεχόμενα χρόνια, περιπλέκοντας τις προσδοκίες ότι η άνοδος των τιμών θα επιστρέψει φυσιολογικά στα κανονικά επίπεδα.


Η ενέργεια επιστρέφει ως μείζον πρόβλημα

Οι αναζωπυρωμένες στρατιωτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου απότομα υψηλότερα, προσθέτοντας νέα αβεβαιότητα στις παγκόσμιες πληθωριστικές προοπτικές.
Το Brent ξεπέρασε προσωρινά τα 100 δολάρια το βαρέλι πριν υποχωρήσει στα 86 δολάρια, ενώ η μεταβλητότητα στις αγορές πετρελαίου αυξήθηκε καθώς οι συγκρούσεις στον Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα απειλούν τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες.
Η άνοδος του αργού μεταφράστηκε σε υψηλότερο κόστος καυσίμων, με τις μέσες τιμές βενζίνης στις ΗΠΑ να βρίσκονται πλέον πάνω από 30% υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από έναν χρόνο.
Για τις κεντρικές τράπεζες, ο ενεργειακός πληθωρισμός παραμένει ιδιαίτερα δύσκολος, επειδή η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να επιλύσει άμεσα γεωπολιτικές συγκρούσεις ή διαταραχές στην προσφορά.



Τα τρόφιμα προσθέτουν νέο κύμα πίεσης

Οι τιμές των τροφίμων αναδεικνύονται σε νέα πηγή ανησυχίας.
Ο ετήσιος πληθωρισμός τροφίμων στις ΗΠΑ βρίσκεται ήδη κοντά στο 3%, ενώ οι προβλέψεις δείχνουν ότι ισχυρότερες συνθήκες El Niño θα μπορούσαν να μειώσουν την αγροτική παραγωγή και να αυξήσουν τις παγκόσμιες τιμές τροφίμων τους επόμενους μήνες.
Ορισμένες εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός τροφίμων μπορεί να προσεγγίσει το 5% το επόμενο έτος, εντείνοντας περαιτέρω τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές καταναλωτή παγκοσμίως.
Σε αντίθεση με τη μεταβλητότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών, η άνοδος των τιμών τροφίμων και καυσίμων επηρεάζει άμεσα τα νοικοκυριά και συχνά διαμορφώνει την αντίληψη του κοινού για τον πληθωρισμό περισσότερο από τους γενικούς οικονομικούς δείκτες.



Ο δομικός πληθωρισμός αρνείται να υποχωρήσει

Παρότι οι υπεύθυνοι πολιτικής εστιάζουν συχνά στον δομικό πληθωρισμό επειδή εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές τροφίμων και ενέργειας, οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν επίμονα υψηλές.
Η συνεχιζόμενη αύξηση των μισθών, η ισχυρή καταναλωτική δαπάνη και η ανθεκτική αγορά εργασίας έχουν αποτρέψει ουσιαστική πρόοδο προς τον στόχο της Fed.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν επίσης ότι οι παρατεταμένες αυξήσεις στις τιμές τροφίμων και ενέργειας τελικά μετακυλίονται στο ευρύτερο καλάθι του καταναλωτή, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερο τον διαχωρισμό του προσωρινού πληθωρισμού από τις διαρθρωτικές τάσεις.

Δασμοί και τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν νέους κινδύνους

Νέοι πληθωριστικοί κίνδυνοι αναδύονται από την εμπορική πολιτική και τις τεχνολογικές επενδύσεις.
Οι ανανεωμένοι δασμοί του Donald Trump στα εισαγόμενα αγαθά ενδέχεται να αυξήσουν το κόστος σε πολλούς κλάδους, ενώ η ισχυρή ζήτηση για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης έχει εντείνει τις ελλείψεις στην αγορά προηγμένων ημιαγωγών.
Οι υψηλότερες τιμές των chips αναμένεται να επηρεάσουν τα ηλεκτρονικά καταναλωτικά προϊόντα και τη βιομηχανική παραγωγή, δημιουργώντας μια ακόμη πιθανή πηγή πληθωρισμού στα μεταποιημένα αγαθά.
Την ίδια στιγμή, οι επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές και οι ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες συνεχίζουν να στηρίζουν τη ζήτηση των καταναλωτών, περιορίζοντας την επιβράδυνση των τιμών που επιδιώκουν οι κεντρικές τράπεζες.

Η ισχυρή αγορά εργασίας δυσκολεύει τη μάχη κατά της ακρίβειας

Οι συνθήκες απασχόλησης παραμένουν εξαιρετικά ανθεκτικές στις ανεπτυγμένες οικονομίες.
Στις ΗΠΑ, η ανεργία κινείται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ η αύξηση των μισθών πάνω από 3% συνεχίζει να στηρίζει την κατανάλωση των νοικοκυριών.
Παρότι οι ισχυρές αγορές εργασίας θεωρούνται γενικά θετικές για την οικονομική ανάπτυξη, συμβάλλουν επίσης στον επίμονο πληθωρισμό των υπηρεσιών αυξάνοντας το εργατικό κόστος των επιχειρήσεων.
Αυτό έχει καταστήσει δυσκολότερη την επίτευξη σταθερότητας τιμών χωρίς τον κίνδυνο επιβράδυνσης της οικονομικής ανάπτυξης.

Ο πληθωρισμός μετατρέπεται σε διαρθρωτική απειλή

Η πρόκληση που αντιμετωπίζουν πλέον οι κεντρικές τράπεζες δεν είναι αν ένα μεμονωμένο πληθωριστικό σοκ θα υποχωρήσει, αλλά αν πολλά αλληλοεπικαλυπτόμενα σοκ δημιουργούν ένα νέο πληθωριστικό καθεστώς.
Οι αγορές ενέργειας παραμένουν ευάλωτες στις γεωπολιτικές συγκρούσεις. Οι κλιματικές διαταραχές απειλούν την παραγωγή τροφίμων. Οι εμπορικοί φραγμοί αυξάνουν το κόστος παραγωγής, ενώ η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης αναδιαμορφώνει τη ζήτηση και τις εφοδιαστικές αλυσίδες της βιομηχανίας. Ταυτόχρονα, οι ισχυρές αγορές εργασίας και οι επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές συνεχίζουν να στηρίζουν την κατανάλωση.
Μεμονωμένα, οι υπεύθυνοι πολιτικής μπορούν να υποστηρίξουν ότι κάθε ένας από αυτούς τους παράγοντες είναι προσωρινός ή βρίσκεται εκτός της επιρροής των επιτοκίων. Συλλογικά όμως αλληλοενισχύονται και αυξάνουν την πιθανότητα ο πληθωρισμός να παραμείνει πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι αναμενόταν.
Για τη Federal Reserve και τις άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, ο κίνδυνος δεν είναι πλέον απλώς η λανθασμένη εκτίμηση ενός προσωρινού σοκ. Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να διαπιστώσουν αν ο σημερινός πληθωρισμός αντανακλά μια μόνιμη διαρθρωτική μεταβολή της παγκόσμιας οικονομίας. Αν αυτές οι πιέσεις επιμείνουν ταυτόχρονα, οι κεντρικές τράπεζες μπορεί να αναγκαστούν να διατηρήσουν τα επιτόκια υψηλότερα για περισσότερο χρόνο, ακόμη και με τίμημα χαμηλότερη ανάπτυξη, καθιστώντας την επιστροφή στη σταθερότητα των τιμών πολύ δυσκολότερη από ό,τι προεξοφλούν σήμερα οι αγορές.

www.bankingnews.gr