Τα δύο κράτη επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στην υλοποίηση του έργου Development Path (Αναπτυξιακός Δρόμος), ενός επενδυτικού σχεδίου ύψους περίπου 17 δισ. δολαρίων, που φιλοδοξεί να μετατρέψει το Ιράκ σε βασικό χερσαίο διάδρομο μεταφοράς εμπορευμάτων από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας
Η επίσκεψη του νεοδιορισμένου πρωθυπουργού του Ιράκ, Ali al-Zaidi, στην Τουρκία σηματοδοτεί ένα νέο βήμα στην προσπάθεια εμβάθυνσης της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Άγκυρας και Βαγδάτης, με επίκεντρο την ενέργεια, τις μεταφορές και την περιφερειακή ασφάλεια.
Οι συνομιλίες με τον Τούρκο πρόεδρο Recep Tayyip Erdoğan πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή, όπου οι ενεργειακοί και εμπορικοί διάδρομοι αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Στη συνάντηση συμμετείχαν κορυφαία κυβερνητικά στελέχη των δύο χωρών, μεταξύ των οποίων οι υπουργοί Εξωτερικών, Ενέργειας και Οικονομικών, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρύτητα της επίσκεψης.
Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε προηγηθεί επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Μεταφορών στη Βαγδάτη, με αντικείμενο την προώθηση του μεγάλου έργου Development Path, του νέου χερσαίου εμπορικού διαδρόμου που φιλοδοξεί να συνδέσει τον Περσικό Κόλπο με την Ευρώπη μέσω Ιράκ και Τουρκίας.
Ενεργειακή συνεργασία με επίκεντρο το Κιρκούκ
Μετά τις συνομιλίες, ο Recep Tayyip Erdoğan ανακοίνωσε σημαντική διεύρυνση της ενεργειακής συνεργασίας των δύο χωρών. Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η συμμετοχή της κρατικής τουρκικής εταιρείας πετρελαίου TPAO στα έργα που αναπτύσσει η BP στην πετρελαιοφόρο περιοχή του Κιρκούκ.
Η TPAO απέκτησε ποσοστό 15% στο έργο της βρετανικής εταιρείας, το οποίο αφορά την ανάπτυξη κοιτασμάτων με εκτιμώμενους αρχικούς πόρους περίπου 3 δισ. βαρελιών ισοδυνάμου πετρελαίου.
Σύμφωνα με τον Erdoğan, η συμφωνία αποτελεί «ιστορικό βήμα» για τη νέα ενεργειακή εταιρική σχέση μεταξύ των δύο χωρών.
Η συμφωνία έρχεται σε συνέχεια του πλαισίου συνεργασίας που είχαν υπογράψει τον Φεβρουάριο η TPAO και η BP, με το Κιρκούκ να αναδεικνύεται σε βασική περιοχή κοινών επενδύσεων σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Στόχος η αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου
Παράλληλα, η Βαγδάτη πρότεινε την αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου προς την Τουρκία έως και 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 170.000-200.000 βαρελιών που διακινούνται σήμερα μέσω του αγωγού Κιρκούκ-Τζεϊχάν.
Η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει νέα συνολική συμφωνία για το μέλλον του ενεργειακού διαδρόμου μεταξύ των δύο χωρών.
Η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει τον συγκεκριμένο άξονα σε μια ευρύτερη ενεργειακή συνεργασία που δεν θα περιορίζεται μόνο στη μεταφορά αργού πετρελαίου.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν περίπλοκες λόγω της πολυετούς νομικής διαμάχης μεταξύ των δύο χωρών.
Το 2023 διεθνές διαιτητικό δικαστήριο υποχρέωσε την Τουρκία να καταβάλει περίπου 1,5 δισ. δολάρια στο Ιράκ, κρίνοντας ότι η Άγκυρα παραβίασε τη διμερή συμφωνία αγωγών επιτρέποντας την εξαγωγή πετρελαίου από την Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν χωρίς την έγκριση της Βαγδάτης κατά την περίοδο 2014-2018.
Η προηγούμενη διακρατική συμφωνία για τον αγωγό έληξε στις 27 Ιουλίου, με τις δύο πλευρές να υπογράφουν προσωρινή δωδεκάμηνη παράταση ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για μια νέα, μόνιμη συμφωνία.
Η γεωπολιτική αλλάζει τις προτεραιότητες
Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν καταστήσει ακόμη πιο επείγουσα την αναζήτηση εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών.
Η αστάθεια στα Στενά του Hormuz έχει αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο για τις εξαγωγές του Ιράκ, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Περσικού Κόλπου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η διαφοροποίηση των οδών μεταφοράς πετρελαίου αποκτά στρατηγική σημασία τόσο για τη Βαγδάτη όσο και για την Άγκυρα.
Η ασφάλεια παραμένει καθοριστικός παράγοντας
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε και στα ζητήματα ασφαλείας, με βασικό θέμα το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK).
Ο Erdoğan επανέλαβε ότι στόχος της Τουρκίας είναι η οριστική επίλυση του κουρδικού ζητήματος, σημειώνοντας ότι η ειρηνευτική διαδικασία και ο αφοπλισμός του PKK μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη σταθερότητα στην περιοχή.
Παραμένουν, ωστόσο, ανοιχτά σημαντικά ζητήματα, όπως η αποχώρηση των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων από το βόρειο Ιράκ, η διαχείριση των περιοχών που ελέγχονται σήμερα από το PKK και ο τρόπος εφαρμογής του σχεδίου αφοπλισμού.
Ο «Development Path» αλλάζει τον εμπορικό χάρτη
Οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν επίσης τη δέσμευσή τους στην υλοποίηση του έργου Development Path (Αναπτυξιακός Δρόμος), ενός επενδυτικού σχεδίου ύψους περίπου 17 δισ. δολαρίων, που φιλοδοξεί να μετατρέψει το Ιράκ σε βασικό χερσαίο διάδρομο μεταφοράς εμπορευμάτων από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε επίσημα το 2023 και ήδη υποστηρίζεται από την Τουρκία, το Ιράκ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία έχουν υπογράψει σχετικό μνημόνιο συνεργασίας.
Η σημασία του έργου έχει ενισχυθεί μετά τις επανειλημμένες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Hormuz, καθώς ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις και επιχειρήσεις αναζητούν ασφαλέστερες χερσαίες εναλλακτικές διαδρομές για το παγκόσμιο εμπόριο.
Αμερικανική στήριξη
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θετική στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στο έργο.
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Donald Trump για τη Συρία και το Ιράκ, Tom Barrack, χαιρέτισε τις πρωτοβουλίες της ιρακινής κυβέρνησης, εκτιμώντας ότι η ανάπτυξη ενός ισχυρού χερσαίου δικτύου μεταφορών θα μπορούσε μέσα στα επόμενα χρόνια να περιορίσει σημαντικά τη στρατηγική σημασία των Στενών του Hormuz.
Παρά το γεγονός ότι η ολοκλήρωση του Development Path έχει προγραμματιστεί για το 2038, οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επιταχύνουν την υλοποίηση του έργου, καθώς τόσο οι περιφερειακές όσο και οι διεθνείς δυνάμεις επιδιώκουν τη δημιουργία ασφαλέστερων ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων που θα μειώσουν την εξάρτηση από τις ευάλωτες θαλάσσιες οδούς του Περσικού Κόλπου.
www.bankingnews.gr
Οι συνομιλίες με τον Τούρκο πρόεδρο Recep Tayyip Erdoğan πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή, όπου οι ενεργειακοί και εμπορικοί διάδρομοι αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Στη συνάντηση συμμετείχαν κορυφαία κυβερνητικά στελέχη των δύο χωρών, μεταξύ των οποίων οι υπουργοί Εξωτερικών, Ενέργειας και Οικονομικών, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρύτητα της επίσκεψης.
Λίγες ημέρες νωρίτερα είχε προηγηθεί επίσκεψη του Τούρκου υπουργού Μεταφορών στη Βαγδάτη, με αντικείμενο την προώθηση του μεγάλου έργου Development Path, του νέου χερσαίου εμπορικού διαδρόμου που φιλοδοξεί να συνδέσει τον Περσικό Κόλπο με την Ευρώπη μέσω Ιράκ και Τουρκίας.
Ενεργειακή συνεργασία με επίκεντρο το Κιρκούκ
Μετά τις συνομιλίες, ο Recep Tayyip Erdoğan ανακοίνωσε σημαντική διεύρυνση της ενεργειακής συνεργασίας των δύο χωρών. Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η συμμετοχή της κρατικής τουρκικής εταιρείας πετρελαίου TPAO στα έργα που αναπτύσσει η BP στην πετρελαιοφόρο περιοχή του Κιρκούκ.
Η TPAO απέκτησε ποσοστό 15% στο έργο της βρετανικής εταιρείας, το οποίο αφορά την ανάπτυξη κοιτασμάτων με εκτιμώμενους αρχικούς πόρους περίπου 3 δισ. βαρελιών ισοδυνάμου πετρελαίου.
Σύμφωνα με τον Erdoğan, η συμφωνία αποτελεί «ιστορικό βήμα» για τη νέα ενεργειακή εταιρική σχέση μεταξύ των δύο χωρών.
Η συμφωνία έρχεται σε συνέχεια του πλαισίου συνεργασίας που είχαν υπογράψει τον Φεβρουάριο η TPAO και η BP, με το Κιρκούκ να αναδεικνύεται σε βασική περιοχή κοινών επενδύσεων σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Στόχος η αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου
Παράλληλα, η Βαγδάτη πρότεινε την αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου προς την Τουρκία έως και 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 170.000-200.000 βαρελιών που διακινούνται σήμερα μέσω του αγωγού Κιρκούκ-Τζεϊχάν.
Η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει νέα συνολική συμφωνία για το μέλλον του ενεργειακού διαδρόμου μεταξύ των δύο χωρών.
Η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει τον συγκεκριμένο άξονα σε μια ευρύτερη ενεργειακή συνεργασία που δεν θα περιορίζεται μόνο στη μεταφορά αργού πετρελαίου.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν περίπλοκες λόγω της πολυετούς νομικής διαμάχης μεταξύ των δύο χωρών.
Το 2023 διεθνές διαιτητικό δικαστήριο υποχρέωσε την Τουρκία να καταβάλει περίπου 1,5 δισ. δολάρια στο Ιράκ, κρίνοντας ότι η Άγκυρα παραβίασε τη διμερή συμφωνία αγωγών επιτρέποντας την εξαγωγή πετρελαίου από την Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν χωρίς την έγκριση της Βαγδάτης κατά την περίοδο 2014-2018.
Η προηγούμενη διακρατική συμφωνία για τον αγωγό έληξε στις 27 Ιουλίου, με τις δύο πλευρές να υπογράφουν προσωρινή δωδεκάμηνη παράταση ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για μια νέα, μόνιμη συμφωνία.
Η γεωπολιτική αλλάζει τις προτεραιότητες
Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν καταστήσει ακόμη πιο επείγουσα την αναζήτηση εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών.
Η αστάθεια στα Στενά του Hormuz έχει αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο για τις εξαγωγές του Ιράκ, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Περσικού Κόλπου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η διαφοροποίηση των οδών μεταφοράς πετρελαίου αποκτά στρατηγική σημασία τόσο για τη Βαγδάτη όσο και για την Άγκυρα.
Η ασφάλεια παραμένει καθοριστικός παράγοντας
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε και στα ζητήματα ασφαλείας, με βασικό θέμα το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK).
Ο Erdoğan επανέλαβε ότι στόχος της Τουρκίας είναι η οριστική επίλυση του κουρδικού ζητήματος, σημειώνοντας ότι η ειρηνευτική διαδικασία και ο αφοπλισμός του PKK μπορούν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη σταθερότητα στην περιοχή.
Παραμένουν, ωστόσο, ανοιχτά σημαντικά ζητήματα, όπως η αποχώρηση των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων από το βόρειο Ιράκ, η διαχείριση των περιοχών που ελέγχονται σήμερα από το PKK και ο τρόπος εφαρμογής του σχεδίου αφοπλισμού.
Ο «Development Path» αλλάζει τον εμπορικό χάρτη
Οι δύο ηγέτες επιβεβαίωσαν επίσης τη δέσμευσή τους στην υλοποίηση του έργου Development Path (Αναπτυξιακός Δρόμος), ενός επενδυτικού σχεδίου ύψους περίπου 17 δισ. δολαρίων, που φιλοδοξεί να μετατρέψει το Ιράκ σε βασικό χερσαίο διάδρομο μεταφοράς εμπορευμάτων από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε επίσημα το 2023 και ήδη υποστηρίζεται από την Τουρκία, το Ιράκ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία έχουν υπογράψει σχετικό μνημόνιο συνεργασίας.
Η σημασία του έργου έχει ενισχυθεί μετά τις επανειλημμένες διαταραχές στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Hormuz, καθώς ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις και επιχειρήσεις αναζητούν ασφαλέστερες χερσαίες εναλλακτικές διαδρομές για το παγκόσμιο εμπόριο.
Αμερικανική στήριξη
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θετική στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στο έργο.
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Donald Trump για τη Συρία και το Ιράκ, Tom Barrack, χαιρέτισε τις πρωτοβουλίες της ιρακινής κυβέρνησης, εκτιμώντας ότι η ανάπτυξη ενός ισχυρού χερσαίου δικτύου μεταφορών θα μπορούσε μέσα στα επόμενα χρόνια να περιορίσει σημαντικά τη στρατηγική σημασία των Στενών του Hormuz.
Παρά το γεγονός ότι η ολοκλήρωση του Development Path έχει προγραμματιστεί για το 2038, οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να επιταχύνουν την υλοποίηση του έργου, καθώς τόσο οι περιφερειακές όσο και οι διεθνείς δυνάμεις επιδιώκουν τη δημιουργία ασφαλέστερων ενεργειακών και εμπορικών διαδρόμων που θα μειώσουν την εξάρτηση από τις ευάλωτες θαλάσσιες οδούς του Περσικού Κόλπου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών