Το πετρέλαιο γίνεται η νέα παγκόσμια κρίση: 1,8 εκατ. βαρέλια ημερήσιο έλλειμμα – Στα όρια τα αποθέματα των ΗΠΑ
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα μεγαλύτερο έλλειμμα, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιορίσει δραματικά την προσφορά, την ώρα που τα αποθέματα ασφαλείας εξαντλούνται.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του International Energy Agency (IEA), η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί κατά 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για μείωση 3,7 εκατ. βαρελιών.
Η συνολική προσφορά αναμένεται πλέον να διαμορφωθεί στα 102 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει προβλέψει μέχρι σήμερα ο IEA για το τρέχον έτος.
Έλλειμμα 1,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως
Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο στο τρίτο τρίμηνο.
Ο IEA εκτιμά πλέον ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα εμφανίσει έλλειμμα περίπου 1,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως, περισσότερο από το διπλάσιο της προηγούμενης εκτίμησης των περίπου 800.000 βαρελιών.
Πρόκειται για το μεγαλύτερο τριμηνιαίο έλλειμμα από το τέταρτο τρίμηνο του 2021.
Η υπηρεσία αποδίδει την επιδείνωση κυρίως στο κλείσιμο των Στενών του Hormuz, στον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών, στις επιθέσεις στην περιοχή του Bab el-Mandeb και στη μείωση των εξαγωγών του καζακικού πετρελαίου μέσω του αγωγού CPC.
Με απλά λόγια: η αγορά καταναλώνει περισσότερο πετρέλαιο από αυτό που μπορεί να της προσφέρει η παγκόσμια παραγωγή.
Τα αποθέματα ασφαλείας των ΗΠΑ κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια
Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται στα αποθέματα.
Τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου (SPR) υποχώρησαν την προηγούμενη εβδομάδα κατά 6,1 εκατ. βαρέλια, στα 298,7 εκατ. βαρέλια.
Είναι το χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 1983.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το σύνολο αυτών των ποσοτήτων δεν είναι άμεσα αξιοποιήσιμο.
Σύμφωνα με την ανάλυση του κειμένου, περισσότερο από το ένα τέταρτο των αποθεμάτων χαρακτηρίζεται «φυσικά μη προσβάσιμο», λόγω προβλημάτων σε αντλίες και αγωγούς, αλλά και παραμορφώσεων στις υπόγειες κοιλότητες άλατος.
Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό «μαξιλάρι» ασφαλείας των ΗΠΑ είναι μικρότερο από αυτό που υποδηλώνει ο ονομαστικός αριθμός των αποθεμάτων.
Το Hormuz έχει ουσιαστικά «παγώσει»
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται το Στενό του Hormuz.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 130 πλοία την ημέρα διέρχονταν από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία.
Την Τρίτη ο αριθμός περιορίστηκε μόλις σε 8 πλοία, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που μετέδωσε το Reuters.
Πρόκειται για κατάρρευση της ναυσιπλοΐας κατά περίπου 94%.
Η σημασία του Hormuz είναι τεράστια, καθώς από εκεί διέρχονται πετρέλαιο, φυσικό αέριο, λιπάσματα και πετροχημικά προϊόντα που τροφοδοτούν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας.
Το πρόβλημα είναι ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν είναι πλέον διατεθειμένες να ρισκάρουν πλοία αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε μια θαλάσσια ζώνη όπου οι επιθέσεις συνεχίζονται.
Νέο σοκ στο ντίζελ
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να περνούν στις τιμές των καυσίμων.
Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αυξήθηκαν απότομα μετά τις επιθέσεις σε διυλιστήρια στη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία.
Το αμερικανικό συμβόλαιο ultra-low sulfur diesel σημείωσε άνοδο 7,4%, στα 4,19 δολάρια το γαλόνι, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τις 13 Ιουλίου.
Παράλληλα, τα περιθώρια διύλισης ντίζελ στην Ευρώπη αυξήθηκαν σχεδόν 10%.
Στο μεταξύ, η επίθεση της Ουκρανίας σε διυλιστήριο στην περιοχή Tatarstan της Ρωσίας και το νέο πλήγμα των Houthis στο διυλιστήριο Jazan της Σαουδικής Αραβίας επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια προσφορά.
Το διυλιστήριο Jazan παραμένει εκτός λειτουργίας από τις 27 Ιουλίου και η προγραμματισμένη επανεκκίνησή του μετατέθηκε από τις 15 στις 30 Αυγούστου.
Το επόμενο πρόβλημα: ελλείψεις ντίζελ
Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο τους οδηγούς.
Το ντίζελ αποτελεί κρίσιμο καύσιμο για τις μεταφορές, τη γεωργία και τη βαριά βιομηχανία.
Μία παρατεταμένη διαταραχή στην προσφορά μπορεί να δημιουργήσει ελλείψεις καυσίμων, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και παραγωγής και προκαλώντας νέο κύμα ανατιμήσεων σε τρόφιμα και βασικά αγαθά.
Οι αγρότες και οι μεταφορείς είναι από τους πρώτους κλάδους που θα δεχθούν το πλήγμα.
Trump: «Οι ΗΠΑ έχουν τον πλήρη έλεγχο του Hormuz»
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι δεν διαφαίνεται άμεσα συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον έχει «πλήρη έλεγχο» του Hormuz και ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός αποτελεί ένα «τείχος από ατσάλι».
Η άλλη πλευρά, ωστόσο, εξακολουθεί να συνδέει το άνοιγμα των Στενών με την ικανοποίηση των αιτημάτων της.
Το αποτέλεσμα είναι ένα επικίνδυνο αδιέξοδο: η παγκόσμια οικονομία χρειάζεται να ανοίξει ξανά το Hormuz, αλλά η στρατιωτική και πολιτική αντιπαράθεση δεν επιτρέπει μέχρι στιγμής την επιστροφή στην κανονικότητα.
Επιθέσεις και στην Ερυθρά Θάλασσα
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στο Hormuz.
Μετά την επίθεση σε εμπορικό πλοίο, πετρέλαιο από διαρροή στα ανοικτά του Oman άρχισε να φτάνει στις ακτές.
Η διαρροή αποδίδεται στο δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi, ενώ η πετρελαιοκηλίδα έχει ήδη καλύψει έκταση περίπου 155 τετραγωνικών μιλίων.
Παράλληλα, οι Houthis συνεχίζουν τις επιθέσεις με πυραύλους εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Έτσι, δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου βρίσκονται υπό έντονη πίεση.
Η ενεργειακή κρίση απειλεί πλέον την παγκόσμια οικονομία
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η ενεργειακή κρίση δεν περιορίζεται πλέον στην αγορά πετρελαίου.
Υψηλότερο κόστος ενέργειας σημαίνει ακριβότερες μεταφορές, παραγωγή, τρόφιμα και βιομηχανικά προϊόντα.
Μία παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να επιταχύνει μια μεγάλη παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση, με την Ευρώπη και την Ιαπωνία να εμφανίζουν ήδη σοβαρές πιέσεις.
Στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το κείμενο, χάθηκαν 23.000 θέσεις εργασίας τον προηγούμενο μήνα, ενώ τα στοιχεία απασχόλησης για 21 από τους τελευταίους 30 μήνες αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω.
Παράλληλα, το εργατικό δυναμικό των ΗΠΑ έχει συρρικνωθεί κατά περισσότερο από 1 εκατ. ανθρώπους μέσα σε έναν χρόνο.
Το κρίσιμο σημείο
Η παγκόσμια οικονομία έχει στηριχθεί επί δεκαετίες στην υπόθεση ότι η ενέργεια θα είναι διαθέσιμη και σχετικά φθηνή.
Αυτή η υπόθεση τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.
Το παγκόσμιο έλλειμμα πετρελαίου διευρύνεται, τα στρατηγικά αποθέματα μειώνονται, το Hormuz παραμένει σχεδόν κλειστό, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές πολλαπλασιάζονται και οι τιμές του ντίζελ αρχίζουν να αντιδρούν.
Εάν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παραταθεί, η ενεργειακή κρίση δεν θα είναι πλέον απλώς ένα πρόβλημα της αγοράς πετρελαίου.
Θα εξελιχθεί σε πρόβλημα ανάπτυξης, πληθωρισμού και παγκόσμιας οικονομικής σταθερότητας.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του International Energy Agency (IEA), η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου αναμένεται να μειωθεί κατά 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για μείωση 3,7 εκατ. βαρελιών.
Η συνολική προσφορά αναμένεται πλέον να διαμορφωθεί στα 102 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο που έχει προβλέψει μέχρι σήμερα ο IEA για το τρέχον έτος.
Έλλειμμα 1,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως
Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο στο τρίτο τρίμηνο.
Ο IEA εκτιμά πλέον ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα εμφανίσει έλλειμμα περίπου 1,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως, περισσότερο από το διπλάσιο της προηγούμενης εκτίμησης των περίπου 800.000 βαρελιών.
Πρόκειται για το μεγαλύτερο τριμηνιαίο έλλειμμα από το τέταρτο τρίμηνο του 2021.
Η υπηρεσία αποδίδει την επιδείνωση κυρίως στο κλείσιμο των Στενών του Hormuz, στον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών, στις επιθέσεις στην περιοχή του Bab el-Mandeb και στη μείωση των εξαγωγών του καζακικού πετρελαίου μέσω του αγωγού CPC.
Με απλά λόγια: η αγορά καταναλώνει περισσότερο πετρέλαιο από αυτό που μπορεί να της προσφέρει η παγκόσμια παραγωγή.
Τα αποθέματα ασφαλείας των ΗΠΑ κάτω από τα 300 εκατ. βαρέλια
Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα βρίσκεται στα αποθέματα.
Τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου (SPR) υποχώρησαν την προηγούμενη εβδομάδα κατά 6,1 εκατ. βαρέλια, στα 298,7 εκατ. βαρέλια.
Είναι το χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 1983.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το σύνολο αυτών των ποσοτήτων δεν είναι άμεσα αξιοποιήσιμο.
Σύμφωνα με την ανάλυση του κειμένου, περισσότερο από το ένα τέταρτο των αποθεμάτων χαρακτηρίζεται «φυσικά μη προσβάσιμο», λόγω προβλημάτων σε αντλίες και αγωγούς, αλλά και παραμορφώσεων στις υπόγειες κοιλότητες άλατος.
Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό «μαξιλάρι» ασφαλείας των ΗΠΑ είναι μικρότερο από αυτό που υποδηλώνει ο ονομαστικός αριθμός των αποθεμάτων.
Το Hormuz έχει ουσιαστικά «παγώσει»
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται το Στενό του Hormuz.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου 130 πλοία την ημέρα διέρχονταν από τη συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία.
Την Τρίτη ο αριθμός περιορίστηκε μόλις σε 8 πλοία, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που μετέδωσε το Reuters.
Πρόκειται για κατάρρευση της ναυσιπλοΐας κατά περίπου 94%.
Η σημασία του Hormuz είναι τεράστια, καθώς από εκεί διέρχονται πετρέλαιο, φυσικό αέριο, λιπάσματα και πετροχημικά προϊόντα που τροφοδοτούν μεγάλο μέρος της παγκόσμιας οικονομίας.
Το πρόβλημα είναι ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες δεν είναι πλέον διατεθειμένες να ρισκάρουν πλοία αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων σε μια θαλάσσια ζώνη όπου οι επιθέσεις συνεχίζονται.
Νέο σοκ στο ντίζελ
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να περνούν στις τιμές των καυσίμων.
Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ και την Ευρώπη αυξήθηκαν απότομα μετά τις επιθέσεις σε διυλιστήρια στη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία.
Το αμερικανικό συμβόλαιο ultra-low sulfur diesel σημείωσε άνοδο 7,4%, στα 4,19 δολάρια το γαλόνι, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από τις 13 Ιουλίου.
Παράλληλα, τα περιθώρια διύλισης ντίζελ στην Ευρώπη αυξήθηκαν σχεδόν 10%.
Στο μεταξύ, η επίθεση της Ουκρανίας σε διυλιστήριο στην περιοχή Tatarstan της Ρωσίας και το νέο πλήγμα των Houthis στο διυλιστήριο Jazan της Σαουδικής Αραβίας επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια προσφορά.
Το διυλιστήριο Jazan παραμένει εκτός λειτουργίας από τις 27 Ιουλίου και η προγραμματισμένη επανεκκίνησή του μετατέθηκε από τις 15 στις 30 Αυγούστου.
Το επόμενο πρόβλημα: ελλείψεις ντίζελ
Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο τους οδηγούς.
Το ντίζελ αποτελεί κρίσιμο καύσιμο για τις μεταφορές, τη γεωργία και τη βαριά βιομηχανία.
Μία παρατεταμένη διαταραχή στην προσφορά μπορεί να δημιουργήσει ελλείψεις καυσίμων, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και παραγωγής και προκαλώντας νέο κύμα ανατιμήσεων σε τρόφιμα και βασικά αγαθά.
Οι αγρότες και οι μεταφορείς είναι από τους πρώτους κλάδους που θα δεχθούν το πλήγμα.
Trump: «Οι ΗΠΑ έχουν τον πλήρη έλεγχο του Hormuz»
Η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι δεν διαφαίνεται άμεσα συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον έχει «πλήρη έλεγχο» του Hormuz και ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός αποτελεί ένα «τείχος από ατσάλι».
Η άλλη πλευρά, ωστόσο, εξακολουθεί να συνδέει το άνοιγμα των Στενών με την ικανοποίηση των αιτημάτων της.
Το αποτέλεσμα είναι ένα επικίνδυνο αδιέξοδο: η παγκόσμια οικονομία χρειάζεται να ανοίξει ξανά το Hormuz, αλλά η στρατιωτική και πολιτική αντιπαράθεση δεν επιτρέπει μέχρι στιγμής την επιστροφή στην κανονικότητα.
Επιθέσεις και στην Ερυθρά Θάλασσα
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στο Hormuz.
Μετά την επίθεση σε εμπορικό πλοίο, πετρέλαιο από διαρροή στα ανοικτά του Oman άρχισε να φτάνει στις ακτές.
Η διαρροή αποδίδεται στο δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi, ενώ η πετρελαιοκηλίδα έχει ήδη καλύψει έκταση περίπου 155 τετραγωνικών μιλίων.
Παράλληλα, οι Houthis συνεχίζουν τις επιθέσεις με πυραύλους εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Έτσι, δύο από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου βρίσκονται υπό έντονη πίεση.
Η ενεργειακή κρίση απειλεί πλέον την παγκόσμια οικονομία
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η ενεργειακή κρίση δεν περιορίζεται πλέον στην αγορά πετρελαίου.
Υψηλότερο κόστος ενέργειας σημαίνει ακριβότερες μεταφορές, παραγωγή, τρόφιμα και βιομηχανικά προϊόντα.
Μία παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να επιταχύνει μια μεγάλη παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση, με την Ευρώπη και την Ιαπωνία να εμφανίζουν ήδη σοβαρές πιέσεις.
Στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το κείμενο, χάθηκαν 23.000 θέσεις εργασίας τον προηγούμενο μήνα, ενώ τα στοιχεία απασχόλησης για 21 από τους τελευταίους 30 μήνες αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω.
Παράλληλα, το εργατικό δυναμικό των ΗΠΑ έχει συρρικνωθεί κατά περισσότερο από 1 εκατ. ανθρώπους μέσα σε έναν χρόνο.
Το κρίσιμο σημείο
Η παγκόσμια οικονομία έχει στηριχθεί επί δεκαετίες στην υπόθεση ότι η ενέργεια θα είναι διαθέσιμη και σχετικά φθηνή.
Αυτή η υπόθεση τίθεται πλέον υπό αμφισβήτηση.
Το παγκόσμιο έλλειμμα πετρελαίου διευρύνεται, τα στρατηγικά αποθέματα μειώνονται, το Hormuz παραμένει σχεδόν κλειστό, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές πολλαπλασιάζονται και οι τιμές του ντίζελ αρχίζουν να αντιδρούν.
Εάν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παραταθεί, η ενεργειακή κρίση δεν θα είναι πλέον απλώς ένα πρόβλημα της αγοράς πετρελαίου.
Θα εξελιχθεί σε πρόβλημα ανάπτυξης, πληθωρισμού και παγκόσμιας οικονομικής σταθερότητας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών