Οι Ηνωμένες Πολιτείες ρύθμιζαν αθόρυβα τις τιμές μέσω εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ιράκ - Ο ρόλος της Κίνας και της Ρωσίας
(upd10) Έξι μήνες και πλέον μετά την έναρξη της στρατιωτικής επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, η σύγκρουση έχει εισέλθει σε μια «γκρίζα ζώνη» όπου δεν υπάρχει ούτε ειρήνη αλλά ούτε και ολοκληρωτικός πόλεμος.
Αλλά αυτή δεν είναι η μόνη «γκρίζα ζώνη».
Είναι σαφές ότι ο πόλεμος αυτός δεν πρόκειται να κριθεί στο πεδίο της μάχης, αλλά … στα τάνκερ που περνούν … νύχτα από το Hormuz, στις «σκιώδεις» εταιρείες που αλλάζουν την ταυτότητα του ιρανικού πετρελαίου, στις τράπεζες που κινούν χρήμα κάτω από τα ραντάρ των κυρώσεων και σε ένα άγριο παρασκήνιο, όπου ΗΠΑ, Ιράν, Κίνα και Ρωσία παίζουν ένα παιχνίδι δισεκατομμυρίων…
Μάλιστα αναλυτές φτάνουν στο σημείο να υποστηρίξουν πως με κάποιο τρόπο ΗΠΑ και Ιράν έχουν… «μοιράσει» τα Στενά του Hormuz, ανατρέποντας έτσι την παγιωμένη εικόνα που υπάρχει για την περιοχή, ερμηνεία που μεταξύ άλλων δικαιολογεί και το «μεγάλο παιχνίδι» που έχει στήσει ο Trump με τις τιμές του πετρελαίου…
Πίσω από τις απειλές, τις κυρώσεις και τη ρητορική της συντριβής, ξετυλίγεται μια πολύ πιο σκοτεινή πραγματικότητα: ένας οικονομικός πόλεμος χωρίς καθαρούς κανόνες, χωρίς απόλυτο έλεγχο και, κυρίως, χωρίς βέβαιο νικητή...
Καμία νίκη ΗΠΑ
Πιθανότατα, στον κόσμο έχουν απομείνει λίγοι που πιστεύουν ακόμη σε μια γρήγορη νίκη των ΗΠΑ επί του Ιράν.
Ωστόσο, η κατάσταση στην περιοχή έχει πολλά αθέατα επίπεδα και κάθε άλλο παρά απλή είναι.
Το Fars, το μεγαλύτερο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν, επικαλούμενο στοιχεία του υπουργείου Καυσίμων, αναφέρει ότι στο πρώτο τρίμηνο του 2026 η Τεχεράνη πούλησε στο εξωτερικό αργό πετρέλαιο αξίας 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Πρόκειται για αύξηση 150% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, όταν δεν υπήρχε ούτε πόλεμος ούτε διπλός αποκλεισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Θα μπορούσε ενδεχομένως κανείς απλώς να χαρεί για την επιτυχία των Ιρανών και την επιμονή στην αντιπαράθεση με την παγκόσμια ηγεμονική δύναμη, όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.
Το μπλόκο
Στοιχεία για την παραγωγή, τη διύλιση και τις εμπορικές συναλλαγές που αφορούν το εγχώριο πετρέλαιο δημοσιεύονται κατά καιρούς από τις αρμόδιες ιρανικές υπηρεσίες, και συγκεκριμένα από το ήδη προαναφερθέν υπουργείο Καυσίμων, καθώς και από το υπουργείο Ενέργειας και ένα ακόμη συναφές υπουργείο, το υπουργείο Εμπορίου και Μεταλλευτικής Βιομηχανίας.
Αν αναλυθούν οι σχετικές δηλώσεις και τα δελτία Τύπου από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν τα πρώτα πυραυλικά και αεροπορικά πλήγματα εναντίον στόχων στο εσωτερικό του Ιράν, προκύπτει η ακόλουθη εικόνα.
Καθώς γίνεται λόγος για τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου, μόνο ο Μάρτιος εμπίπτει ουσιαστικά στους περιορισμούς της πολεμικής περιόδου, παρότι, όπως θυμόμαστε, ο Donald Trump δήλωνε συνεχώς και τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο ότι οι ΗΠΑ μπλοκάρουν αυστηρά τις προμήθειες ιρανικού πετρελαίου προς τις αγορές του εξωτερικού.
Πάνω από 2 εκατ. βαρέλια
Σύμφωνα με τη διεθνή εταιρεία αναλύσεων Kpler, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο εξάγονταν από το Ιράν 2,1 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Με την έναρξη των εκατέρωθεν πυραυλικών και αεροπορικών επιθέσεων, ο δείκτης αυτός, όπως τότε διαλαλούσαν παντού τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, κατέρρευσε στα ασήμαντα 65 χιλιάδες βαρέλια την ημέρα.
Σήμερα, όμως, είναι ήδη απολύτως σαφές ότι αυτοί οι αριθμοί ήταν καθαρή προπαγάνδα και ότι η μείωση ασφαλώς υπήρξε, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είχε τόσο καταστροφική έκταση.
Μια αναδρομική ανάλυση δείχνει ότι οι πραγματικοί όγκοι εξαγωγών την περίοδο Μαρτίου-Μαΐου κυμαίνονταν γύρω στα 1,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και ότι η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ δεν κατάφεραν να κάνουν τίποτα για να αλλάξουν αυτή την πραγματικότητα.
Το μνημόνιο
Για να διασώσουν τα προσχήματα, οι ΗΠΑ υπέγραψαν τον Ιούνιο με τους Ιρανούς μνημόνιο κατανόησης.
Σύμφωνα με τους όρους του, για δύο μήνες χαλάρωσε δραστικά ο αποκλεισμός στην περιοχή των Στενών του Hormuz και αποκαταστάθηκε η εμπορική ναυσιπλοΐα.
Όπως όλοι θυμούνται, αυτό δεν εμπόδιζε τον Donald Trump να εκτοξεύει αδιάκοπες υποσχέσεις, που κυμαίνονταν από την αναπόφευκτη στρατιωτική ήττα του Ιράν μέχρι μια ειρηνευτική συμφωνία που υποτίθεται ότι ήταν σχεδόν έτοιμη να υπογραφεί.
Η επίσημη Τεχεράνη δεν έμενε πίσω και απαντούσε με καταιγισμό δηλώσεων ότι από το Hormuz δεν επρόκειτο να περάσει ούτε μύγα.
Και οι δύο πλευρές, για να το πούμε ήπια, απέκρυπταν μέρος της αλήθειας.
Μεγάλος αγοραστής η Κίνα
Υπό αυτό το πρίσμα, εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και η διάρθρωση των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου το 2026.
Ο μεγαλύτερος αγοραστής, όπως και πριν, παραμένει η Κίνα, η οποία μεταφέρει με υπερδεξαμενόπλοια VLCC χωρητικότητας έως 320 χιλιάδων τόνων περίπου το 40% του ιρανικού πετρελαίου που προορίζεται για εξαγωγή.
Πρόκειται για μεγάλο ποσοστό, αλλά σε καμία περίπτωση για το απόλυτο μονοπώλιο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δεδομένο.
Και από εδώ και πέρα τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα.
Ιστορικά, στους μεγάλους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου συγκαταλέγονταν επίσης η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Το 2026 οι χώρες αυτές μείωσαν επισήμως απότομα τις εισαγωγές τους.
Που διοχετεύεται το 60% του ιρανικού πετρελαίου
Όμως το υπόλοιπο 60% κάπου πρέπει να διοχετεύεται.
Η μη κυβερνητική οργάνωση UANI, με έδρα τη Νέα Υόρκη, εκτιμά ότι το Δελχί, το Τόκιο και η Σεούλ εξακολουθούν να πραγματοποιούν αγορές μέσω διαφόρων «γκρίζων» σχημάτων, αποκρύπτοντας τόσο το ίδιο το γεγονός των εισαγωγών όσο και τους πραγματικούς όγκους τους, προκειμένου να μην βρεθούν αντιμέτωπα με αμερικανικές κυρώσεις.
Και το εντυπωσιακό κερασάκι στην τούρτα της Μέσης Ανατολής είναι η οδός εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν.
Η παγκόσμια διαδικτυακή πλατφόρμα Trading Economics αναφέρει ότι ιρανικό πετρέλαιο, μέσω δικτύου εταιρειών καταχωρισμένων στην Ταϊβάν και στο Χονγκ Κονγκ, εισάγεται μαζικά στις συγκεκριμένες χώρες, όπου αναμειγνύεται με τοπικές ποσότητες πετρελαίου και έτσι χάνει τη σύνδεσή του με το Ιράν ως χώρα προέλευσης.
Τα «γκρίζα» σχήματα
Το Ντουμπάι κατείχε σε αυτό το σύστημα τον άτυπο τίτλο της πρωτεύουσας της σκιώδους τραπεζικής που συνδεόταν με τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.
Πριν από μία εβδομάδα, τα ΗΑΕ, υπό έντονη πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών, απαγόρευσαν επισήμως οποιαδήποτε συναλλαγή με ιρανικό πετρέλαιο, όμως οι ποσότητες που είχαν ήδη μεταπωληθεί δεν μπορούν να ανακληθούν.
Το Ομάν δεν επέβαλε κανέναν αντίστοιχο περιορισμό.
Αντιθέτως, σύναψε με την Τεχεράνη συμφωνία για την οργάνωση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στην περιοχή του Hormuz, μάλιστα κατά μήκος διαδρομής όσο το δυνατόν πιο κοντά στις περσικές ακτές, ώστε να διευκολύνεται ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Κρίνοντας από το γεγονός ότι μετά από αυτό ο Donald Trump απείλησε να βομβαρδίσει το Ομάν, ούτε λόγος φαίνεται να γίνεται για διακοπή της μεταφόρτωσης ιρανικού πετρελαίου.
Κάπου εδώ φτάνουμε στην κορύφωση αυτού του στρατιωτικοπολιτικού μπλοκμπάστερ, όπου οι πραγματικές κινήσεις παραμένουν κρυμμένες μέσα στην πυκνή ομίχλη του πολέμου και των αμοιβαίων κατηγοριών.
O μυστικός διάδρομος
Το αμερικανικό μέσο Axios γράφει ότι η Ουάσιγκτον δεν είναι σε θέση να απειλεί τους πάντες με κυρώσεις για το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, καθώς ούτε ο Λευκός Οίκος είναι αθώος.
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις οργάνωσαν έναν σκιώδη διάδρομο για τη διαμετακόμιση πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου.
Κάθε νύχτα, μέσω της νότιας διαδρομής κατά μήκος των ακτών του Ομάν - διαδρομή την οποία υποτίθεται ότι είχε εγκαταλείψει - διέρχονται από τα Στενά του Hormuz και προς τις δύο κατευθύνσεις 15 έως 20 πετρελαιοφόρα.
Αυτό επέτρεψε στους Αμερικανούς να οργανώσουν και να θέσουν υπό πλήρη έλεγχο την εξαγωγή περίπου δέκα εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, δηλαδή περίπου του μισού προπολεμικού όγκου.
Το παιχνίδι του Trump
Τώρα γίνεται κατανοητό πώς ο Donald Trump κατάφερνε να παίζει τόσο αποτελεσματικά με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες τις ρύθμιζαν αθόρυβα μέσω εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ιράκ.
Και εδώ γίνεται λόγος μόνο για το αργό πετρέλαιο.
Από την περιοχή εξάγονται επίσης βενζίνη, κηροζίνη, LNG, προπάνιο, μεθανόλη, υγραέριο και κόκκοι πολυαιθυλενίου χαμηλής πυκνότητας, προϊόντα συνολικής αξίας επιπλέον δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Φαίνεται ότι η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον έχουν άτυπα χωρίσει τη θαλάσσια αρτηρία των Στενών του Hormuz σε δύο διαδρομές, μέσω των οποίων μεταφέρονται χωρίς ιδιαίτερο θόρυβο όλα τα απαραίτητα.
Για όλα τα υπόλοιπα υπάρχει η αλληλοσπαρασσόμενη αντιπαράθεση στο πεδίο της ενημέρωσης...
Ο οικονομικός πόλεμος
Ο Trump κήρυξε οικονομικό πόλεμο κατά του Ιράν, δεσμευόμενος να απομονώσει το καθεστώς, σε μια κίνηση με την οποία ελπίζει να πετύχει αυτό που μέχρι στιγμής δεν κατάφερε να επιτύχει η στρατιωτική ισχύς: την παράδοση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη βάλει στο στόχαστρο τις πωλήσεις πετρελαίου του Ιράν, επιβάλλοντας αποκλεισμό που έχει ως αποτέλεσμα να εξάγεται πολύ μικρότερη ποσότητα ιρανικού πετρελαίου σε διεθνείς αγοραστές, μεταξύ των οποίων και η Κίνα.
Ωστόσο, η επιβολή κυρώσεων σε Κινέζους αγοραστές ή τράπεζες φαίνεται απίθανη ενόψει της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Xi Jinping στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Σεπτέμβριο.
Η Kpler, η οποία παρακολουθεί τις κινήσεις των πλοίων, εκτιμά ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να διαθέτει ήδη, εκτός της ζώνης του αποκλεισμού, αρκετό πετρέλαιο ώστε να εξασφαλίσει περίπου τέσσερις μήνες εσόδων από εξαγωγές.
Ωστόσο, ανέφερε ότι μετά από αυτό το διάστημα τα έσοδα από το πετρέλαιο θα μπορούσαν να μηδενιστούν, εάν οι εξαγωγές της Τεχεράνης στραγγαλιστούν.
Αντέχει το Ιράν
Η οικονομία του Ιράν έχει ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τον πόλεμο και βρίσκεται αντιμέτωπη με ανεξέλεγκτο πληθωρισμό, όμως θα μπορούσαν να χρειαστούν πολλοί μήνες για να καταστραφεί πλήρως η οικονομία.
Έπειτα από δεκαετίες αμερικανικών κυρώσεων, το Ιράν έχει αναπτύξει μια «οικονομία επιβίωσης, η οποία του επιτρέπει να αντέχει μεγαλύτερη οικονομική πίεση για περισσότερο χρόνο», δήλωσε ο Jorge Leon, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στη συμβουλευτική εταιρεία Rystad.
Για να αυξήσει πραγματικά την πίεση, ο Trump θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα μυστικά εμπορικά και τραπεζικά δίκτυα που επιτρέπουν στο Ιράν να παρακάμπτει τις κυρώσεις και να προμηθεύεται όπλα.
Για να γίνει αυτό, θα απαιτηθεί καταστολή των δικτύων που δραστηριοποιούνται κυρίως μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Χονγκ Κονγκ και της Σιγκαπούρης, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ.
Ο Trump απείλησε ότι θα τιμωρήσει οικονομικά οποιαδήποτε χώρα προσφέρει οικονομική «σανίδα σωτηρίας» στο Ιράν.
Τι θα κάνουν Κίνα και Ρωσία
Ωστόσο, η επιρροή του Trump πάνω στην Κίνα και τη Ρωσία, δύο σημαντικούς εμπορικούς εταίρους του Ιράν, είναι περιορισμένη, σύμφωνα με αναλυτές.
Η Ρωσία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με εκτεταμένες αμερικανικές κυρώσεις και λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός του οικονομικού πλαισίου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Η Κίνα, στο μεταξύ, έχει επανειλημμένα δείξει ότι είναι πρόθυμη να αγνοήσει τις αμερικανικές κυρώσεις όταν αυτό εξυπηρετεί τα δικά της οικονομικά συμφέροντα.
Ο Paul Musgrave, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Georgetown University στο Κατάρ, δήλωσε στο Al Jazeera ότι «θα είναι πολύ δύσκολο» για τον Trump να εφαρμόσει αποτελεσματικά αυτή την εκστρατεία πίεσης.
«Ο Trump προσπαθεί να επιβάλει μονομερώς το είδος των συντονισμένων κυρώσεων που παραδοσιακά απαιτούσε πολυμερή συνεργασία, και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της Κίνας, της Ρωσίας και των P5 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ», είπε ο Musgrave, αναφερόμενος στα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.
«Προσωρινή εκεχειρία»
Οποιοδήποτε αμερικανικό σχέδιο για τη διατάραξη του εμπορίου μεταξύ Κίνας και Ιράν είναι πιθανό να συναντήσει σημαντικά εμπόδια.
Παρότι η Κίνα αγόρασε το 80% του ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρθηκε διά θαλάσσης το 2025, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Kpler, η στόχευση των κινεζικών διυλιστηρίων είναι συχνά δύσκολη, επειδή τα περισσότερα είναι ανεξάρτητα και εξαρτώνται ελάχιστα από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Και παρότι η επιβολή κυρώσεων στις μεγάλες κινεζικές τράπεζες, εφόσον επεξεργάζονται ιρανικά κεφάλαια, όπως έχει απειλήσει το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, θα προκαλούσε πλήγμα, θα μπορούσε επίσης να ωθήσει την Κίνα σε αντίποινα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη διπλωματική περίοδο.
Η Yu Jie, ανώτερη ερευνήτρια στο πρόγραμμα Κίνας και Ασίας-Ειρηνικού του think tank Chatham House, δήλωσε ότι η απειλή του Trump να στοχοποιήσει τους οικονομικούς συμμάχους του Ιράν «δεν θα αλλάξει τη συμμετοχή της Κίνας ούτε την υφιστάμενη εμπορική σχέση με το Ιράν».
«Ο Trump σκοπεύει να σταθεροποιήσει τις σχέσεις με την Κίνα, ενώ και το Πεκίνο επιδιώκει μια προσωρινή εκεχειρία με την Ουάσιγκτον», δήλωσε η Yu.
Ο Musgrave είπε ότι οποιεσδήποτε «επιθετικές» δευτερογενείς κυρώσεις εφαρμόσουν οι ΗΠΑ κατά του Ιράν θα έχουν τεράστια σημασία, αλλά τόνισε ότι ο Trump πιθανότατα δεν θα θέλει να θέσει σε κίνδυνο την οικονομική σχέση ΗΠΑ-Κίνας, δεδομένου ότι οι δύο χώρες βρίσκονται «σε ένα είδος οικονομικού Ψυχρού Πολέμου αυτή τη στιγμή».
Η επίσημη απάντηση
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών Lin Jian απάντησε στην εκστρατεία οικονομικής πίεσης του Trump, λέγοντας ότι περισσότερες κυρώσεις «δεν θα βοηθήσουν στην επίλυση του ζητήματος».
«Η Κίνα καλεί τα εμπλεκόμενα μέρη να λάβουν υπεύθυνα μέτρα και να επιλύσουν τα ζητήματα με διπλωματικά και πολιτικά μέσα», δήλωσε ο Lin.
Οι ΗΠΑ έχουν προσπαθήσει να κρατήσουν τις εντάσεις με την Κίνα υπό έλεγχο ενόψει της επίσκεψης του Κινέζου Προέδρου Xi Jinping στην Ουάσιγκτον τον επόμενο μήνα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης, καθώς και δύο άλλων πιθανών συναντήσεων μεταξύ των δύο ηγετών αργότερα μέσα στη χρονιά, «η παρατεταμένη σύγκρουση στον Κόλπο θα είναι ένα από τα θέματα που θα συζητήσουν οι δύο πλευρές», δήλωσε η Yu, «αλλά δεν θα είναι το σημαντικότερο θέμα».
Οι παράλληλοι δεσμοί της Ρωσίας
Η Ρωσία αποτελεί διαφορετικού είδους πρόκληση για την Ουάσιγκτον.
Παρότι η Ρωσία είναι μικρότερος εμπορικός εταίρος του Ιράν από την Κίνα, η Μόσχα και η Τεχεράνη έχουν περάσει χρόνια οικοδομώντας σημαντικούς εμπορικούς και στρατιωτικούς δεσμούς που παρακάμπτουν τη Δύση.
Τον Ιανουάριο του 2025, τα δύο κράτη, τα οποία βρίσκονται υπό βαριές κυρώσεις, υπέγραψαν συνθήκη εταιρικής σχέσης διάρκειας 20 ετών, συμβάλλοντας στην αύξηση του εμπορικού τους όγκου στα 4,8 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τους πρώτους 11 μήνες του 2025, σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό Ενέργειας Sergey Tsivilev.
Εκτός από πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις, η Ρωσία και το Ιράν φέρονται επίσης να έχουν ανταλλάξει όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό μέσω της Κασπίας Θάλασσας.
Τη Δευτέρα, το NBC News επικαλέστηκε έγγραφο ευρωπαϊκής κυβέρνησης, σύμφωνα με το οποίο η Ρωσία είχε στείλει στο Ιράν διά θαλάσσης «εξαρτήματα drones, πυρομαχικά και TNT».
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει εκτεταμένες οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Ιράν: Ακόμα μεγαλύτερη ήττα περιμένει τις ΗΠΑ
Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi καταδίκασε την οικονομική εκστρατεία του Trump κατά της χώρας, λέγοντας ότι αποτελεί συνέχεια των «αποτυχημένων πολιτικών» της Ουάσιγκτον και ότι θα οδηγήσει σε «ακόμη μεγαλύτερη ήττα».
«Η οικονομική τρομοκρατία των ΗΠΑ απειλεί την παγκόσμια οικονομία και την κυριαρχία χωρών σε ολόκληρο τον κόσμο», έγραψε ο Araghchi.
Ως μέλος των BRICS, στον οποίο συμμετέχουν επίσης η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία και άλλες μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις, το Ιράν έχει επιδιώξει να αξιοποιήσει τη θέση του στον οργανισμό για να αναζητήσει νέες χρηματοδοτικές διεξόδους.
Την περασμένη εβδομάδα, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν Abdolnaser Hemmati δήλωσε ότι το Ιράν σχεδιάζει να ενταχθεί στη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS (NDB), κάτι που θα άνοιγε περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης εκτός των δυτικών αγορών.
Είπε επίσης ότι το Ιράν πιστεύει πως τα κράτη των BRICS μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές στα δικά τους νομίσματα και ότι η Τεχεράνη εξετάζει διμερή και τριμερή νομισματική συνεργασία με άλλα μέλη των BRICS.
Η NDB δεν έχει ακόμη σχολιάσει την πιθανή ένταξη του Ιράν, η οποία θα απαιτούσε επίσημη διαδικασία προσχώρησης.
Ο Ali Akbar Dareini, αναλυτής στο Center for Strategic Studies της Τεχεράνης, δήλωσε ότι το Ιράν θα βρει τρόπο να συνεχίσει παρά τις «ασφυκτικές» αμερικανικές κυρώσεις.
«Ο Trump έχει εγκλωβιστεί σε έναν πόλεμο που δεν μπορεί να κερδίσει και από τον οποίο δεν μπορεί να απεμπλακεί», δήλωσε ο Dareini.
www.bankingnews.gr
Αλλά αυτή δεν είναι η μόνη «γκρίζα ζώνη».
Είναι σαφές ότι ο πόλεμος αυτός δεν πρόκειται να κριθεί στο πεδίο της μάχης, αλλά … στα τάνκερ που περνούν … νύχτα από το Hormuz, στις «σκιώδεις» εταιρείες που αλλάζουν την ταυτότητα του ιρανικού πετρελαίου, στις τράπεζες που κινούν χρήμα κάτω από τα ραντάρ των κυρώσεων και σε ένα άγριο παρασκήνιο, όπου ΗΠΑ, Ιράν, Κίνα και Ρωσία παίζουν ένα παιχνίδι δισεκατομμυρίων…
Μάλιστα αναλυτές φτάνουν στο σημείο να υποστηρίξουν πως με κάποιο τρόπο ΗΠΑ και Ιράν έχουν… «μοιράσει» τα Στενά του Hormuz, ανατρέποντας έτσι την παγιωμένη εικόνα που υπάρχει για την περιοχή, ερμηνεία που μεταξύ άλλων δικαιολογεί και το «μεγάλο παιχνίδι» που έχει στήσει ο Trump με τις τιμές του πετρελαίου…
Πίσω από τις απειλές, τις κυρώσεις και τη ρητορική της συντριβής, ξετυλίγεται μια πολύ πιο σκοτεινή πραγματικότητα: ένας οικονομικός πόλεμος χωρίς καθαρούς κανόνες, χωρίς απόλυτο έλεγχο και, κυρίως, χωρίς βέβαιο νικητή...
Καμία νίκη ΗΠΑ
Πιθανότατα, στον κόσμο έχουν απομείνει λίγοι που πιστεύουν ακόμη σε μια γρήγορη νίκη των ΗΠΑ επί του Ιράν.
Ωστόσο, η κατάσταση στην περιοχή έχει πολλά αθέατα επίπεδα και κάθε άλλο παρά απλή είναι.
Το Fars, το μεγαλύτερο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν, επικαλούμενο στοιχεία του υπουργείου Καυσίμων, αναφέρει ότι στο πρώτο τρίμηνο του 2026 η Τεχεράνη πούλησε στο εξωτερικό αργό πετρέλαιο αξίας 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Πρόκειται για αύξηση 150% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, όταν δεν υπήρχε ούτε πόλεμος ούτε διπλός αποκλεισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Θα μπορούσε ενδεχομένως κανείς απλώς να χαρεί για την επιτυχία των Ιρανών και την επιμονή στην αντιπαράθεση με την παγκόσμια ηγεμονική δύναμη, όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.
Το μπλόκο
Στοιχεία για την παραγωγή, τη διύλιση και τις εμπορικές συναλλαγές που αφορούν το εγχώριο πετρέλαιο δημοσιεύονται κατά καιρούς από τις αρμόδιες ιρανικές υπηρεσίες, και συγκεκριμένα από το ήδη προαναφερθέν υπουργείο Καυσίμων, καθώς και από το υπουργείο Ενέργειας και ένα ακόμη συναφές υπουργείο, το υπουργείο Εμπορίου και Μεταλλευτικής Βιομηχανίας.
Αν αναλυθούν οι σχετικές δηλώσεις και τα δελτία Τύπου από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν τα πρώτα πυραυλικά και αεροπορικά πλήγματα εναντίον στόχων στο εσωτερικό του Ιράν, προκύπτει η ακόλουθη εικόνα.
Καθώς γίνεται λόγος για τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου, μόνο ο Μάρτιος εμπίπτει ουσιαστικά στους περιορισμούς της πολεμικής περιόδου, παρότι, όπως θυμόμαστε, ο Donald Trump δήλωνε συνεχώς και τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο ότι οι ΗΠΑ μπλοκάρουν αυστηρά τις προμήθειες ιρανικού πετρελαίου προς τις αγορές του εξωτερικού.
Πάνω από 2 εκατ. βαρέλια
Σύμφωνα με τη διεθνή εταιρεία αναλύσεων Kpler, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο εξάγονταν από το Ιράν 2,1 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.
Με την έναρξη των εκατέρωθεν πυραυλικών και αεροπορικών επιθέσεων, ο δείκτης αυτός, όπως τότε διαλαλούσαν παντού τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, κατέρρευσε στα ασήμαντα 65 χιλιάδες βαρέλια την ημέρα.
Σήμερα, όμως, είναι ήδη απολύτως σαφές ότι αυτοί οι αριθμοί ήταν καθαρή προπαγάνδα και ότι η μείωση ασφαλώς υπήρξε, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είχε τόσο καταστροφική έκταση.
Μια αναδρομική ανάλυση δείχνει ότι οι πραγματικοί όγκοι εξαγωγών την περίοδο Μαρτίου-Μαΐου κυμαίνονταν γύρω στα 1,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και ότι η Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ δεν κατάφεραν να κάνουν τίποτα για να αλλάξουν αυτή την πραγματικότητα.
Το μνημόνιο
Για να διασώσουν τα προσχήματα, οι ΗΠΑ υπέγραψαν τον Ιούνιο με τους Ιρανούς μνημόνιο κατανόησης.
Σύμφωνα με τους όρους του, για δύο μήνες χαλάρωσε δραστικά ο αποκλεισμός στην περιοχή των Στενών του Hormuz και αποκαταστάθηκε η εμπορική ναυσιπλοΐα.
Όπως όλοι θυμούνται, αυτό δεν εμπόδιζε τον Donald Trump να εκτοξεύει αδιάκοπες υποσχέσεις, που κυμαίνονταν από την αναπόφευκτη στρατιωτική ήττα του Ιράν μέχρι μια ειρηνευτική συμφωνία που υποτίθεται ότι ήταν σχεδόν έτοιμη να υπογραφεί.
Η επίσημη Τεχεράνη δεν έμενε πίσω και απαντούσε με καταιγισμό δηλώσεων ότι από το Hormuz δεν επρόκειτο να περάσει ούτε μύγα.
Και οι δύο πλευρές, για να το πούμε ήπια, απέκρυπταν μέρος της αλήθειας.
Μεγάλος αγοραστής η Κίνα
Υπό αυτό το πρίσμα, εξίσου ενδιαφέρουσα είναι και η διάρθρωση των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου το 2026.
Ο μεγαλύτερος αγοραστής, όπως και πριν, παραμένει η Κίνα, η οποία μεταφέρει με υπερδεξαμενόπλοια VLCC χωρητικότητας έως 320 χιλιάδων τόνων περίπου το 40% του ιρανικού πετρελαίου που προορίζεται για εξαγωγή.
Πρόκειται για μεγάλο ποσοστό, αλλά σε καμία περίπτωση για το απόλυτο μονοπώλιο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν δεδομένο.
Και από εδώ και πέρα τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα.
Ιστορικά, στους μεγάλους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου συγκαταλέγονταν επίσης η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Το 2026 οι χώρες αυτές μείωσαν επισήμως απότομα τις εισαγωγές τους.
Που διοχετεύεται το 60% του ιρανικού πετρελαίου
Όμως το υπόλοιπο 60% κάπου πρέπει να διοχετεύεται.
Η μη κυβερνητική οργάνωση UANI, με έδρα τη Νέα Υόρκη, εκτιμά ότι το Δελχί, το Τόκιο και η Σεούλ εξακολουθούν να πραγματοποιούν αγορές μέσω διαφόρων «γκρίζων» σχημάτων, αποκρύπτοντας τόσο το ίδιο το γεγονός των εισαγωγών όσο και τους πραγματικούς όγκους τους, προκειμένου να μην βρεθούν αντιμέτωπα με αμερικανικές κυρώσεις.
Και το εντυπωσιακό κερασάκι στην τούρτα της Μέσης Ανατολής είναι η οδός εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν.
Η παγκόσμια διαδικτυακή πλατφόρμα Trading Economics αναφέρει ότι ιρανικό πετρέλαιο, μέσω δικτύου εταιρειών καταχωρισμένων στην Ταϊβάν και στο Χονγκ Κονγκ, εισάγεται μαζικά στις συγκεκριμένες χώρες, όπου αναμειγνύεται με τοπικές ποσότητες πετρελαίου και έτσι χάνει τη σύνδεσή του με το Ιράν ως χώρα προέλευσης.
Τα «γκρίζα» σχήματα
Το Ντουμπάι κατείχε σε αυτό το σύστημα τον άτυπο τίτλο της πρωτεύουσας της σκιώδους τραπεζικής που συνδεόταν με τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.
Πριν από μία εβδομάδα, τα ΗΑΕ, υπό έντονη πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών, απαγόρευσαν επισήμως οποιαδήποτε συναλλαγή με ιρανικό πετρέλαιο, όμως οι ποσότητες που είχαν ήδη μεταπωληθεί δεν μπορούν να ανακληθούν.
Το Ομάν δεν επέβαλε κανέναν αντίστοιχο περιορισμό.
Αντιθέτως, σύναψε με την Τεχεράνη συμφωνία για την οργάνωση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στην περιοχή του Hormuz, μάλιστα κατά μήκος διαδρομής όσο το δυνατόν πιο κοντά στις περσικές ακτές, ώστε να διευκολύνεται ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Κρίνοντας από το γεγονός ότι μετά από αυτό ο Donald Trump απείλησε να βομβαρδίσει το Ομάν, ούτε λόγος φαίνεται να γίνεται για διακοπή της μεταφόρτωσης ιρανικού πετρελαίου.
Κάπου εδώ φτάνουμε στην κορύφωση αυτού του στρατιωτικοπολιτικού μπλοκμπάστερ, όπου οι πραγματικές κινήσεις παραμένουν κρυμμένες μέσα στην πυκνή ομίχλη του πολέμου και των αμοιβαίων κατηγοριών.
O μυστικός διάδρομος
Το αμερικανικό μέσο Axios γράφει ότι η Ουάσιγκτον δεν είναι σε θέση να απειλεί τους πάντες με κυρώσεις για το εμπόριο ιρανικού πετρελαίου, καθώς ούτε ο Λευκός Οίκος είναι αθώος.
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις οργάνωσαν έναν σκιώδη διάδρομο για τη διαμετακόμιση πετρελαίου από τις χώρες του Περσικού Κόλπου.
Κάθε νύχτα, μέσω της νότιας διαδρομής κατά μήκος των ακτών του Ομάν - διαδρομή την οποία υποτίθεται ότι είχε εγκαταλείψει - διέρχονται από τα Στενά του Hormuz και προς τις δύο κατευθύνσεις 15 έως 20 πετρελαιοφόρα.
Αυτό επέτρεψε στους Αμερικανούς να οργανώσουν και να θέσουν υπό πλήρη έλεγχο την εξαγωγή περίπου δέκα εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, δηλαδή περίπου του μισού προπολεμικού όγκου.
Το παιχνίδι του Trump
Τώρα γίνεται κατανοητό πώς ο Donald Trump κατάφερνε να παίζει τόσο αποτελεσματικά με τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες τις ρύθμιζαν αθόρυβα μέσω εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ιράκ.
Και εδώ γίνεται λόγος μόνο για το αργό πετρέλαιο.
Από την περιοχή εξάγονται επίσης βενζίνη, κηροζίνη, LNG, προπάνιο, μεθανόλη, υγραέριο και κόκκοι πολυαιθυλενίου χαμηλής πυκνότητας, προϊόντα συνολικής αξίας επιπλέον δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Φαίνεται ότι η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον έχουν άτυπα χωρίσει τη θαλάσσια αρτηρία των Στενών του Hormuz σε δύο διαδρομές, μέσω των οποίων μεταφέρονται χωρίς ιδιαίτερο θόρυβο όλα τα απαραίτητα.
Για όλα τα υπόλοιπα υπάρχει η αλληλοσπαρασσόμενη αντιπαράθεση στο πεδίο της ενημέρωσης...
Ο οικονομικός πόλεμος
Ο Trump κήρυξε οικονομικό πόλεμο κατά του Ιράν, δεσμευόμενος να απομονώσει το καθεστώς, σε μια κίνηση με την οποία ελπίζει να πετύχει αυτό που μέχρι στιγμής δεν κατάφερε να επιτύχει η στρατιωτική ισχύς: την παράδοση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη βάλει στο στόχαστρο τις πωλήσεις πετρελαίου του Ιράν, επιβάλλοντας αποκλεισμό που έχει ως αποτέλεσμα να εξάγεται πολύ μικρότερη ποσότητα ιρανικού πετρελαίου σε διεθνείς αγοραστές, μεταξύ των οποίων και η Κίνα.
Ωστόσο, η επιβολή κυρώσεων σε Κινέζους αγοραστές ή τράπεζες φαίνεται απίθανη ενόψει της επίσημης επίσκεψης του Προέδρου Xi Jinping στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Σεπτέμβριο.
Η Kpler, η οποία παρακολουθεί τις κινήσεις των πλοίων, εκτιμά ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να διαθέτει ήδη, εκτός της ζώνης του αποκλεισμού, αρκετό πετρέλαιο ώστε να εξασφαλίσει περίπου τέσσερις μήνες εσόδων από εξαγωγές.
Ωστόσο, ανέφερε ότι μετά από αυτό το διάστημα τα έσοδα από το πετρέλαιο θα μπορούσαν να μηδενιστούν, εάν οι εξαγωγές της Τεχεράνης στραγγαλιστούν.
Αντέχει το Ιράν
Η οικονομία του Ιράν έχει ήδη δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τον πόλεμο και βρίσκεται αντιμέτωπη με ανεξέλεγκτο πληθωρισμό, όμως θα μπορούσαν να χρειαστούν πολλοί μήνες για να καταστραφεί πλήρως η οικονομία.
Έπειτα από δεκαετίες αμερικανικών κυρώσεων, το Ιράν έχει αναπτύξει μια «οικονομία επιβίωσης, η οποία του επιτρέπει να αντέχει μεγαλύτερη οικονομική πίεση για περισσότερο χρόνο», δήλωσε ο Jorge Leon, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης στη συμβουλευτική εταιρεία Rystad.
Για να αυξήσει πραγματικά την πίεση, ο Trump θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα μυστικά εμπορικά και τραπεζικά δίκτυα που επιτρέπουν στο Ιράν να παρακάμπτει τις κυρώσεις και να προμηθεύεται όπλα.
Για να γίνει αυτό, θα απαιτηθεί καταστολή των δικτύων που δραστηριοποιούνται κυρίως μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Χονγκ Κονγκ και της Σιγκαπούρης, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ.
Ο Trump απείλησε ότι θα τιμωρήσει οικονομικά οποιαδήποτε χώρα προσφέρει οικονομική «σανίδα σωτηρίας» στο Ιράν.
Τι θα κάνουν Κίνα και Ρωσία
Ωστόσο, η επιρροή του Trump πάνω στην Κίνα και τη Ρωσία, δύο σημαντικούς εμπορικούς εταίρους του Ιράν, είναι περιορισμένη, σύμφωνα με αναλυτές.
Η Ρωσία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με εκτεταμένες αμερικανικές κυρώσεις και λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός του οικονομικού πλαισίου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Η Κίνα, στο μεταξύ, έχει επανειλημμένα δείξει ότι είναι πρόθυμη να αγνοήσει τις αμερικανικές κυρώσεις όταν αυτό εξυπηρετεί τα δικά της οικονομικά συμφέροντα.
Ο Paul Musgrave, αναπληρωτής καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Georgetown University στο Κατάρ, δήλωσε στο Al Jazeera ότι «θα είναι πολύ δύσκολο» για τον Trump να εφαρμόσει αποτελεσματικά αυτή την εκστρατεία πίεσης.
«Ο Trump προσπαθεί να επιβάλει μονομερώς το είδος των συντονισμένων κυρώσεων που παραδοσιακά απαιτούσε πολυμερή συνεργασία, και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εξασφαλίσει τη συμμετοχή της Κίνας, της Ρωσίας και των P5 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ», είπε ο Musgrave, αναφερόμενος στα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας.
«Προσωρινή εκεχειρία»
Οποιοδήποτε αμερικανικό σχέδιο για τη διατάραξη του εμπορίου μεταξύ Κίνας και Ιράν είναι πιθανό να συναντήσει σημαντικά εμπόδια.
Παρότι η Κίνα αγόρασε το 80% του ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρθηκε διά θαλάσσης το 2025, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Kpler, η στόχευση των κινεζικών διυλιστηρίων είναι συχνά δύσκολη, επειδή τα περισσότερα είναι ανεξάρτητα και εξαρτώνται ελάχιστα από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Και παρότι η επιβολή κυρώσεων στις μεγάλες κινεζικές τράπεζες, εφόσον επεξεργάζονται ιρανικά κεφάλαια, όπως έχει απειλήσει το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, θα προκαλούσε πλήγμα, θα μπορούσε επίσης να ωθήσει την Κίνα σε αντίποινα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη διπλωματική περίοδο.
Η Yu Jie, ανώτερη ερευνήτρια στο πρόγραμμα Κίνας και Ασίας-Ειρηνικού του think tank Chatham House, δήλωσε ότι η απειλή του Trump να στοχοποιήσει τους οικονομικούς συμμάχους του Ιράν «δεν θα αλλάξει τη συμμετοχή της Κίνας ούτε την υφιστάμενη εμπορική σχέση με το Ιράν».
«Ο Trump σκοπεύει να σταθεροποιήσει τις σχέσεις με την Κίνα, ενώ και το Πεκίνο επιδιώκει μια προσωρινή εκεχειρία με την Ουάσιγκτον», δήλωσε η Yu.
Ο Musgrave είπε ότι οποιεσδήποτε «επιθετικές» δευτερογενείς κυρώσεις εφαρμόσουν οι ΗΠΑ κατά του Ιράν θα έχουν τεράστια σημασία, αλλά τόνισε ότι ο Trump πιθανότατα δεν θα θέλει να θέσει σε κίνδυνο την οικονομική σχέση ΗΠΑ-Κίνας, δεδομένου ότι οι δύο χώρες βρίσκονται «σε ένα είδος οικονομικού Ψυχρού Πολέμου αυτή τη στιγμή».
Η επίσημη απάντηση
Ο εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών Lin Jian απάντησε στην εκστρατεία οικονομικής πίεσης του Trump, λέγοντας ότι περισσότερες κυρώσεις «δεν θα βοηθήσουν στην επίλυση του ζητήματος».
«Η Κίνα καλεί τα εμπλεκόμενα μέρη να λάβουν υπεύθυνα μέτρα και να επιλύσουν τα ζητήματα με διπλωματικά και πολιτικά μέσα», δήλωσε ο Lin.
Οι ΗΠΑ έχουν προσπαθήσει να κρατήσουν τις εντάσεις με την Κίνα υπό έλεγχο ενόψει της επίσκεψης του Κινέζου Προέδρου Xi Jinping στην Ουάσιγκτον τον επόμενο μήνα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της συνάντησης, καθώς και δύο άλλων πιθανών συναντήσεων μεταξύ των δύο ηγετών αργότερα μέσα στη χρονιά, «η παρατεταμένη σύγκρουση στον Κόλπο θα είναι ένα από τα θέματα που θα συζητήσουν οι δύο πλευρές», δήλωσε η Yu, «αλλά δεν θα είναι το σημαντικότερο θέμα».
Οι παράλληλοι δεσμοί της Ρωσίας
Η Ρωσία αποτελεί διαφορετικού είδους πρόκληση για την Ουάσιγκτον.
Παρότι η Ρωσία είναι μικρότερος εμπορικός εταίρος του Ιράν από την Κίνα, η Μόσχα και η Τεχεράνη έχουν περάσει χρόνια οικοδομώντας σημαντικούς εμπορικούς και στρατιωτικούς δεσμούς που παρακάμπτουν τη Δύση.
Τον Ιανουάριο του 2025, τα δύο κράτη, τα οποία βρίσκονται υπό βαριές κυρώσεις, υπέγραψαν συνθήκη εταιρικής σχέσης διάρκειας 20 ετών, συμβάλλοντας στην αύξηση του εμπορικού τους όγκου στα 4,8 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τους πρώτους 11 μήνες του 2025, σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό Ενέργειας Sergey Tsivilev.
Εκτός από πετρέλαιο που υπόκειται σε κυρώσεις, η Ρωσία και το Ιράν φέρονται επίσης να έχουν ανταλλάξει όπλα και στρατιωτικό εξοπλισμό μέσω της Κασπίας Θάλασσας.
Τη Δευτέρα, το NBC News επικαλέστηκε έγγραφο ευρωπαϊκής κυβέρνησης, σύμφωνα με το οποίο η Ρωσία είχε στείλει στο Ιράν διά θαλάσσης «εξαρτήματα drones, πυρομαχικά και TNT».
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει εκτεταμένες οικονομικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Ιράν: Ακόμα μεγαλύτερη ήττα περιμένει τις ΗΠΑ
Από την πλευρά του ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi καταδίκασε την οικονομική εκστρατεία του Trump κατά της χώρας, λέγοντας ότι αποτελεί συνέχεια των «αποτυχημένων πολιτικών» της Ουάσιγκτον και ότι θα οδηγήσει σε «ακόμη μεγαλύτερη ήττα».
«Η οικονομική τρομοκρατία των ΗΠΑ απειλεί την παγκόσμια οικονομία και την κυριαρχία χωρών σε ολόκληρο τον κόσμο», έγραψε ο Araghchi.
Ως μέλος των BRICS, στον οποίο συμμετέχουν επίσης η Ρωσία, η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία και άλλες μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις, το Ιράν έχει επιδιώξει να αξιοποιήσει τη θέση του στον οργανισμό για να αναζητήσει νέες χρηματοδοτικές διεξόδους.
Την περασμένη εβδομάδα, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν Abdolnaser Hemmati δήλωσε ότι το Ιράν σχεδιάζει να ενταχθεί στη Νέα Αναπτυξιακή Τράπεζα των BRICS (NDB), κάτι που θα άνοιγε περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης εκτός των δυτικών αγορών.
Είπε επίσης ότι το Ιράν πιστεύει πως τα κράτη των BRICS μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές στα δικά τους νομίσματα και ότι η Τεχεράνη εξετάζει διμερή και τριμερή νομισματική συνεργασία με άλλα μέλη των BRICS.
Η NDB δεν έχει ακόμη σχολιάσει την πιθανή ένταξη του Ιράν, η οποία θα απαιτούσε επίσημη διαδικασία προσχώρησης.
Ο Ali Akbar Dareini, αναλυτής στο Center for Strategic Studies της Τεχεράνης, δήλωσε ότι το Ιράν θα βρει τρόπο να συνεχίσει παρά τις «ασφυκτικές» αμερικανικές κυρώσεις.
«Ο Trump έχει εγκλωβιστεί σε έναν πόλεμο που δεν μπορεί να κερδίσει και από τον οποίο δεν μπορεί να απεμπλακεί», δήλωσε ο Dareini.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών