Η Μέση Ανατολή αρχίζει να διαμορφώνει μια αναδυόμενη τάξη όσον αφορά τη συλλογική ασφαλεία στην οποία οι ΗΠΑ δεν θα αποτελούν τον μοναδικό εγγυητή και το Ισραήλ δεν θα βρίσκεται αναγκαστικά στο κέντρο κάθε περιφερειακού σχεδιασμού
H πιθανότητα συμμετοχής της Τεχεράνης στη νέα αμυντική συμφωνία Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ισραήλ, καθώς ένα σχήμα που ήδη αντιμετωπίζεται με καχυποψία από την ισραηλινή πλευρά θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια πρωτοφανή περιφερειακή ομπρέλα ασφαλείας αναδιομορφώνοντας τα γεωπολιτικά δεδομένα όσον αφορά το δόγμα ασφάλειας που είχαν διαμορφωθεί μεταπολεμικά.
Ωστόσο, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν στις 24 Αυγούστου δήλωσε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο, προκαλώντας ένα γεωπολιτικό θρίλερ με πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια απλή διπλωματική διαρροή.
Μία πληροφορία ήταν αρκετή για να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τη θερμοκρασία στη Μέση Ανατολή.
Στις 23 Αυγούστου, ο Mehdi Rahimi, επικεφαλής του ειδησεογραφικού πρακτορείου της ιρανικής Βουλής Khaneh Mellat, δήλωσε στο Al Mayadeen ότι το Ιράν έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στο «Mecca Joint Defence Agreement,» τη νέα συμφωνία κοινής άμυνας που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν.
Κατά τον Rahimi, η πρόταση βρισκόταν υπό εξέταση στην Τεχεράνη, ενώ ο ίδιος παρουσίασε την τάση για μια περιφερειακή «ομπρέλα ασφαλείας» ως δικαίωση μιας θέσης που το Ιράν υποστηρίζει εδώ και χρόνια.
Η πληροφορία μεταδόθηκε και από ισραηλινά μέσα, με τη Jerusalem Post να επισημαίνει εξαρχής ότι δεν υπήρχε επίσημη επιβεβαίωση ούτε από το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ούτε από τις τρεις ιδρυτικές χώρες του συμφώνου.
Στις 24 Αυγούστου ήρθε η ανατροπή.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Esmaeil Baghaei δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν έχει λάβει επίσημη πρόσκληση ένταξης, προσθέτοντας όμως ότι έχουν υπάρξει προτάσεις για συζητήσεις με τις συγκεκριμένες χώρες σχετικά με την περιφερειακή ασφάλεια.
Η διάψευση δεν εξαφανίζει τη γεωπολιτική σημασία της υπόθεσης. Αντίθετα, αποκαλύπτει πόσο ευαίσθητη έχει γίνει η συζήτηση για τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής.
Το Ισραήλ ανησυχούσε ήδη πριν εμφανιστεί το Ιράν
Η ισραηλινή ανησυχία δεν ξεκίνησε με τη φημολογούμενη πρόσκληση προς την Τεχεράνη.
Ήδη μετά την υπογραφή του Συμφώνου της Mecca, ανώτατος Ισραηλινός αξιωματούχος είχε δηλώσει στο Ynet ότι «η συμφωνία μας ανησυχεί», εκτιμώντας μάλιστα ότι στρέφεται εναντίον του Ισραήλ.
Ο ίδιος εξέφραζε φόβους και για πιθανή μελλοντική συμμετοχή της Αιγύπτου.
Αυτό σημαίνει ότι το ενδεχόμενο εμφάνισης του Ιράν στο ίδιο τραπέζι με τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν δεν θα δημιουργούσε απλώς ακόμη έναν περιφερειακό συνασπισμό.
Θα άλλαζε τη φύση του.
Το Ισραήλ θα βρισκόταν απέναντι σε ένα πλαίσιο στο οποίο θα μπορούσαν, θεωρητικά, να συνυπάρχουν τέσσερις από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές και πολιτικές δυνάμεις του μουσουλμανικού κόσμου: η Σαουδική Αραβία με την οικονομική της ισχύ, η Τουρκία με τον μεγάλο στρατό και την αναπτυσσόμενη αμυντική της βιομηχανία, το πυρηνικό Πακιστάν και το Ιράν.
Η ίδια η ισραηλινή συζήτηση δείχνει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζεται το νέο περιβάλλον.
Ισραηλινές αναλύσεις έχουν ήδη χαρακτηρίσει το Σύμφωνο της Μεcca πηγή ανησυχίας και έχουν εξετάσει ως κρίσιμο σενάριο τη διεύρυνσή του.
Ένα «Άρθρο 5» για τη Μέση Ανατολής
Το Σύμφωνο της Mecca υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου 2026 από τον Mohammed bin Salman, τον Recep Tayyip Erdogan και τον Shehbaz Sharif.
Η βασική του αρχή είναι σαφής: ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Αυτό προβλέπεται και στην επίσημη ανακοίνωση του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Η λογική θυμίζει τον μηχανισμό συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, χωρίς όμως το Σύμφωνος να διαθέτει σήμερα την ολοκληρωμένη διοικητική και στρατιωτική υποδομή της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Παράλληλα, τα τρία κράτη επιδιώκουν βαθύτερη αμυντική συνεργασία και μεγαλύτερη συλλογική αποτροπή.
Αυτό από μόνο του αποτελεί σημαντική αλλαγή.
Για δεκαετίες, η βασική αρχιτεκτονική ασφαλείας του Κόλπου στηριζόταν στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ.
Τώρα οι ισχυρότερες περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να οικοδομήσουν μηχανισμούς που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από την Ουάσιγκτον.
Η μεγάλη ανατροπή: από αντι-ιρανικό μπλοκ σε περιφερειακή ομπρέλα;
Εδώ βρίσκεται η πραγματική ανατροπή της υπόθεσης.
Όταν υπογράφηκε η συμφωνία από τρεις σουνιτικές δυνάμεις, ήταν εύκολο να ερμηνευθεί ως ένα σχήμα που, έστω και έμμεσα, θα λειτουργούσε και ως αντίβαρο στο Ιράν.
Η ενδεχόμενη συμμετοχή της ίδιας της Τεχεράνης θα ανέτρεπε αυτή την ανάγνωση.
Το Σύμφωνο της Mecca θα έπαυε να μοιάζει με έναν «σουνιτικό άξονα» και θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κάτι πολύ ευρύτερο: έναν πολυκεντρικό περιφερειακό μηχανισμό ασφάλειας, μέσα στον οποίο θα συνυπήρχαν χώρες με βαθιές ιδεολογικές, θρησκευτικές και γεωπολιτικές αντιθέσεις.
Αυτό θα ήταν ίσως ακόμη πιο ανησυχητικό για το Ισραήλ από μια καθαρά αντι-ιρανική συμμαχία.
Γιατί το βασικό ερώτημα δεν θα ήταν πλέον ποιος θα περιορίσει το Ιράν.
Θα ήταν αν οι μεγάλες μουσουλμανικές δυνάμεις μπορούν να δημιουργήσουν μια περιφερειακή ισορροπία χωρίς το Ισραήλ και με μικρότερη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το μοντέλο που τελειώνει την παλιά αμερικανική τάξη
Η συμφωνία πρέπει να ιδωθεί μέσα σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο.
Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν δεν εγκαταλείπουν τις σχέσεις τους με τη Δύση.
Όμως επιχειρούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Η επίσημη διατύπωση της συμφωνίας μιλά για συλλογική αποτροπή και ενίσχυση κάθε μορφής αμυντικής συνεργασίας.
Αναλύσεις για το νέο σύμφωνο επισημαίνουν ότι η δημιουργία του αντανακλά τη διάθεση των περιφερειακών κρατών να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την ασφάλειά τους, αντί να θεωρούν δεδομένη την αμερικανική προστασία.
Για την Τεχεράνη, αυτή η λογική είναι ιδιαίτερα ελκυστική.
Το Ιράν εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι η ασφάλεια του Περσικού Κόλπου πρέπει να εξασφαλίζεται πρωτίστως από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής και όχι από εξωτερικές δυνάμεις.
Γι' αυτό και η αρχική ιρανική αντίδραση στο Σύμφωνο της Mecca δεν ήταν απορριπτική.
Ο Baghaei είχε δηλώσει στις 10 Αυγούστου ότι η Τεχεράνη δεν είχε λόγο να ανησυχεί από τη δημιουργία του νέου πλαισίου.
Γιατί το σενάριο τρομάζει το Ισραήλ
Το στρατηγικό πρόβλημα για το Ισραήλ είναι ότι βρίσκεται αντιμέτωπο με μια περιοχή που αλλάζει γρηγορότερα από τις παλιές συμμαχίες της.
Ένας άξονας Ριάντ–Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ διαθέτει ήδη σημαντικό οικονομικό, στρατιωτικό και διπλωματικό βάρος.
Εάν σε αυτόν προστεθεί κάποτε και το Ιράν, ακόμη και μέσα από μια χαλαρή ή περιορισμένη δομή συνεργασίας, τότε δημιουργείται ένα σχήμα με τεράστια γεωγραφική έκταση, στρατιωτική ισχύ, ενεργειακούς πόρους και πολιτική επιρροή.
Και κυρίως δημιουργείται ένα περιφερειακό κέντρο ισχύος στο οποίο το Ισραήλ δεν συμμετέχει.
Αυτό εξηγεί γιατί η συμφωνία είχε ήδη σημάνει συναγερμό σε τμήμα του ισραηλινού κατεστημένου πριν ακόμη εμφανιστούν οι αναφορές για την Τεχεράνη.
Η πιθανότητα ιρανικής συμμετοχής θα πολλαπλασίαζε αυτή την ανησυχία.
Το παρασκήνιο και τα γεωπολιτικά σενάρια
Στο συγκεκριμένο σημείο χρειάζεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στο γεγονός και στο γεωπολιτικό σενάριο.
Σήμερα, 24 Αυγούστου, δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη επίσημη πρόσκληση προς το Ιράν. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών το αρνείται, παρά την αντίθετη δήλωση του Rahimi μία ημέρα νωρίτερα.
Υπάρχει όμως κάτι πολύ σημαντικότερο που δεν διαψεύδεται.
Υπάρχουν συνομιλίες για την περιφερειακή ασφάλεια.
Υπάρχει μια νέα συμφωνία συλλογικής άμυνας. Υπάρχει πρόθεση διεύρυνσης του περιφερειακού διαλόγου. Και υπάρχει εμφανής ισραηλινή ανησυχία για τη νέα ισορροπία δυνάμεων.
Το γεωπολιτικό μήνυμα, επομένως, ξεπερνά την ίδια την πρόσκληση.
Η Μέση Ανατολή αρχίζει να διαμορφώνει μια τάξη όσον αφορά τη συλλογική ασφαλεία στην οποία οι ΗΠΑ δεν θα αποτελούν τον μοναδικό εγγυητή και το Ισραήλ δεν θα βρίσκεται αναγκαστικά στο κέντρο κάθε περιφερειακού σχεδιασμού.
Αν στο μέλλον η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν κατορθώσουν να βάλουν στο ίδιο πλαίσιο ακόμη και το Ιράν, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για διεύρυνση του Συμφώνου της Μέκκας.
Θα μιλάμε για την απόπειρα δημιουργίας μιας νέας Μέσης Ανατολής.
Και για το Ισραήλ, αυτό ίσως είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο απ' όλα.
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν στις 24 Αυγούστου δήλωσε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο, προκαλώντας ένα γεωπολιτικό θρίλερ με πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια απλή διπλωματική διαρροή.
Μία πληροφορία ήταν αρκετή για να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τη θερμοκρασία στη Μέση Ανατολή.
Στις 23 Αυγούστου, ο Mehdi Rahimi, επικεφαλής του ειδησεογραφικού πρακτορείου της ιρανικής Βουλής Khaneh Mellat, δήλωσε στο Al Mayadeen ότι το Ιράν έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στο «Mecca Joint Defence Agreement,» τη νέα συμφωνία κοινής άμυνας που υπέγραψαν στις 7 Αυγούστου η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν.
Κατά τον Rahimi, η πρόταση βρισκόταν υπό εξέταση στην Τεχεράνη, ενώ ο ίδιος παρουσίασε την τάση για μια περιφερειακή «ομπρέλα ασφαλείας» ως δικαίωση μιας θέσης που το Ιράν υποστηρίζει εδώ και χρόνια.
Η πληροφορία μεταδόθηκε και από ισραηλινά μέσα, με τη Jerusalem Post να επισημαίνει εξαρχής ότι δεν υπήρχε επίσημη επιβεβαίωση ούτε από το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ούτε από τις τρεις ιδρυτικές χώρες του συμφώνου.
Στις 24 Αυγούστου ήρθε η ανατροπή.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Esmaeil Baghaei δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν έχει λάβει επίσημη πρόσκληση ένταξης, προσθέτοντας όμως ότι έχουν υπάρξει προτάσεις για συζητήσεις με τις συγκεκριμένες χώρες σχετικά με την περιφερειακή ασφάλεια.
Η διάψευση δεν εξαφανίζει τη γεωπολιτική σημασία της υπόθεσης. Αντίθετα, αποκαλύπτει πόσο ευαίσθητη έχει γίνει η συζήτηση για τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής.
Το Ισραήλ ανησυχούσε ήδη πριν εμφανιστεί το Ιράν
Η ισραηλινή ανησυχία δεν ξεκίνησε με τη φημολογούμενη πρόσκληση προς την Τεχεράνη.
Ήδη μετά την υπογραφή του Συμφώνου της Mecca, ανώτατος Ισραηλινός αξιωματούχος είχε δηλώσει στο Ynet ότι «η συμφωνία μας ανησυχεί», εκτιμώντας μάλιστα ότι στρέφεται εναντίον του Ισραήλ.
Ο ίδιος εξέφραζε φόβους και για πιθανή μελλοντική συμμετοχή της Αιγύπτου.
Αυτό σημαίνει ότι το ενδεχόμενο εμφάνισης του Ιράν στο ίδιο τραπέζι με τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν δεν θα δημιουργούσε απλώς ακόμη έναν περιφερειακό συνασπισμό.
Θα άλλαζε τη φύση του.
Το Ισραήλ θα βρισκόταν απέναντι σε ένα πλαίσιο στο οποίο θα μπορούσαν, θεωρητικά, να συνυπάρχουν τέσσερις από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές και πολιτικές δυνάμεις του μουσουλμανικού κόσμου: η Σαουδική Αραβία με την οικονομική της ισχύ, η Τουρκία με τον μεγάλο στρατό και την αναπτυσσόμενη αμυντική της βιομηχανία, το πυρηνικό Πακιστάν και το Ιράν.
Η ίδια η ισραηλινή συζήτηση δείχνει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζεται το νέο περιβάλλον.
Ισραηλινές αναλύσεις έχουν ήδη χαρακτηρίσει το Σύμφωνο της Μεcca πηγή ανησυχίας και έχουν εξετάσει ως κρίσιμο σενάριο τη διεύρυνσή του.
Ένα «Άρθρο 5» για τη Μέση Ανατολής
Το Σύμφωνο της Mecca υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου 2026 από τον Mohammed bin Salman, τον Recep Tayyip Erdogan και τον Shehbaz Sharif.
Η βασική του αρχή είναι σαφής: ένοπλη επίθεση εναντίον ενός από τα τρία κράτη θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Αυτό προβλέπεται και στην επίσημη ανακοίνωση του πακιστανικού υπουργείου Εξωτερικών.
Η λογική θυμίζει τον μηχανισμό συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, χωρίς όμως το Σύμφωνος να διαθέτει σήμερα την ολοκληρωμένη διοικητική και στρατιωτική υποδομή της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Παράλληλα, τα τρία κράτη επιδιώκουν βαθύτερη αμυντική συνεργασία και μεγαλύτερη συλλογική αποτροπή.
Αυτό από μόνο του αποτελεί σημαντική αλλαγή.
Για δεκαετίες, η βασική αρχιτεκτονική ασφαλείας του Κόλπου στηριζόταν στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ.
Τώρα οι ισχυρότερες περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να οικοδομήσουν μηχανισμούς που δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από την Ουάσιγκτον.
Η μεγάλη ανατροπή: από αντι-ιρανικό μπλοκ σε περιφερειακή ομπρέλα;
Εδώ βρίσκεται η πραγματική ανατροπή της υπόθεσης.
Όταν υπογράφηκε η συμφωνία από τρεις σουνιτικές δυνάμεις, ήταν εύκολο να ερμηνευθεί ως ένα σχήμα που, έστω και έμμεσα, θα λειτουργούσε και ως αντίβαρο στο Ιράν.
Η ενδεχόμενη συμμετοχή της ίδιας της Τεχεράνης θα ανέτρεπε αυτή την ανάγνωση.
Το Σύμφωνο της Mecca θα έπαυε να μοιάζει με έναν «σουνιτικό άξονα» και θα μπορούσε να εξελιχθεί σε κάτι πολύ ευρύτερο: έναν πολυκεντρικό περιφερειακό μηχανισμό ασφάλειας, μέσα στον οποίο θα συνυπήρχαν χώρες με βαθιές ιδεολογικές, θρησκευτικές και γεωπολιτικές αντιθέσεις.
Αυτό θα ήταν ίσως ακόμη πιο ανησυχητικό για το Ισραήλ από μια καθαρά αντι-ιρανική συμμαχία.
Γιατί το βασικό ερώτημα δεν θα ήταν πλέον ποιος θα περιορίσει το Ιράν.
Θα ήταν αν οι μεγάλες μουσουλμανικές δυνάμεις μπορούν να δημιουργήσουν μια περιφερειακή ισορροπία χωρίς το Ισραήλ και με μικρότερη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το μοντέλο που τελειώνει την παλιά αμερικανική τάξη
Η συμφωνία πρέπει να ιδωθεί μέσα σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο.
Σαουδική Αραβία, Τουρκία και Πακιστάν δεν εγκαταλείπουν τις σχέσεις τους με τη Δύση.
Όμως επιχειρούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Η επίσημη διατύπωση της συμφωνίας μιλά για συλλογική αποτροπή και ενίσχυση κάθε μορφής αμυντικής συνεργασίας.
Αναλύσεις για το νέο σύμφωνο επισημαίνουν ότι η δημιουργία του αντανακλά τη διάθεση των περιφερειακών κρατών να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την ασφάλειά τους, αντί να θεωρούν δεδομένη την αμερικανική προστασία.
Για την Τεχεράνη, αυτή η λογική είναι ιδιαίτερα ελκυστική.
Το Ιράν εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι η ασφάλεια του Περσικού Κόλπου πρέπει να εξασφαλίζεται πρωτίστως από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής και όχι από εξωτερικές δυνάμεις.
Γι' αυτό και η αρχική ιρανική αντίδραση στο Σύμφωνο της Mecca δεν ήταν απορριπτική.
Ο Baghaei είχε δηλώσει στις 10 Αυγούστου ότι η Τεχεράνη δεν είχε λόγο να ανησυχεί από τη δημιουργία του νέου πλαισίου.
Γιατί το σενάριο τρομάζει το Ισραήλ
Το στρατηγικό πρόβλημα για το Ισραήλ είναι ότι βρίσκεται αντιμέτωπο με μια περιοχή που αλλάζει γρηγορότερα από τις παλιές συμμαχίες της.
Ένας άξονας Ριάντ–Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ διαθέτει ήδη σημαντικό οικονομικό, στρατιωτικό και διπλωματικό βάρος.
Εάν σε αυτόν προστεθεί κάποτε και το Ιράν, ακόμη και μέσα από μια χαλαρή ή περιορισμένη δομή συνεργασίας, τότε δημιουργείται ένα σχήμα με τεράστια γεωγραφική έκταση, στρατιωτική ισχύ, ενεργειακούς πόρους και πολιτική επιρροή.
Και κυρίως δημιουργείται ένα περιφερειακό κέντρο ισχύος στο οποίο το Ισραήλ δεν συμμετέχει.
Αυτό εξηγεί γιατί η συμφωνία είχε ήδη σημάνει συναγερμό σε τμήμα του ισραηλινού κατεστημένου πριν ακόμη εμφανιστούν οι αναφορές για την Τεχεράνη.
Η πιθανότητα ιρανικής συμμετοχής θα πολλαπλασίαζε αυτή την ανησυχία.
Το παρασκήνιο και τα γεωπολιτικά σενάρια
Στο συγκεκριμένο σημείο χρειάζεται σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στο γεγονός και στο γεωπολιτικό σενάριο.
Σήμερα, 24 Αυγούστου, δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη επίσημη πρόσκληση προς το Ιράν. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών το αρνείται, παρά την αντίθετη δήλωση του Rahimi μία ημέρα νωρίτερα.
Υπάρχει όμως κάτι πολύ σημαντικότερο που δεν διαψεύδεται.
Υπάρχουν συνομιλίες για την περιφερειακή ασφάλεια.
Υπάρχει μια νέα συμφωνία συλλογικής άμυνας. Υπάρχει πρόθεση διεύρυνσης του περιφερειακού διαλόγου. Και υπάρχει εμφανής ισραηλινή ανησυχία για τη νέα ισορροπία δυνάμεων.
Το γεωπολιτικό μήνυμα, επομένως, ξεπερνά την ίδια την πρόσκληση.
Η Μέση Ανατολή αρχίζει να διαμορφώνει μια τάξη όσον αφορά τη συλλογική ασφαλεία στην οποία οι ΗΠΑ δεν θα αποτελούν τον μοναδικό εγγυητή και το Ισραήλ δεν θα βρίσκεται αναγκαστικά στο κέντρο κάθε περιφερειακού σχεδιασμού.
Αν στο μέλλον η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Πακιστάν κατορθώσουν να βάλουν στο ίδιο πλαίσιο ακόμη και το Ιράν, τότε δεν θα μιλάμε απλώς για διεύρυνση του Συμφώνου της Μέκκας.
Θα μιλάμε για την απόπειρα δημιουργίας μιας νέας Μέσης Ανατολής.
Και για το Ισραήλ, αυτό ίσως είναι το πιο ανησυχητικό στοιχείο απ' όλα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών