Σενάριο γεωπολιτικού σοκ στην Ασία: Ο Trump θυσιάζει συμμάχους για μια συμφωνία με τον Kim Jong un

Η ανανεωμένη προσπάθεια του Donald Trump να επαναπροσεγγίσει τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Kim Jong Un εγείρει ευρύτερα ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών ως εγγυητή ασφαλείας στην Ασία.
Οι ανησυχίες εντείνονται ιδιαίτερα μετά την απόφαση της Ουάσιγκτον να περιορίσει τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα, μια κίνηση που θεωρείται από πολλούς συμμάχους ως μήνυμα αβεβαιότητας για τις αμερικανικές δεσμεύσεις στην περιοχή.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ασίας. Η Ιαπωνία διαπραγματεύεται το κόστος φιλοξενίας αμερικανικών δυνάμεων, η Ταϊβάν παρακολουθεί προσεκτικά τις σχέσεις Ουάσιγκτον – Πεκίνου, ενώ η Ινδία επανεξετάζει το βάθος της στρατηγικής της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι στρατιωτικές ασκήσεις στο επίκεντρο

Η άμεση αφορμή των προβληματισμών είναι η απόφαση του Trump να περιορίσει τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τη Σεούλ, τις οποίες χαρακτήρισε δαπανηρές και αχρείαστα προκλητικές απέναντι στη Βόρεια Κορέα.
Ωστόσο, η σημασία της απόφασης υπερβαίνει κατά πολύ την Κορεατική Χερσόνησο.
Για τους συμμάχους των ΗΠΑ, το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας μπορούν να παραμείνουν προβλέψιμες όταν η εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από τις διπλωματικές προτεραιότητες του Trump, τις εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες και τις απαιτήσεις για μεγαλύτερη οικονομική συνεισφορά των συμμάχων.

Η διπλωματία με τον Kim και το στρατηγικό κόστος

Η σχέση του Trump με τον Kim Jong Un υπήρξε ανέκαθεν ασυνήθιστη.
Κατά την πρώτη θητεία του, πέρασε από τις απειλές περί «fire and fury» στις ιστορικές συναντήσεις κορυφής στη Σιγκαπούρη το 2018, στο Ανόι το 2019 και αργότερα στην Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας.
Παρότι οι επαφές αυτές δεν οδήγησαν σε συμφωνία για τον περιορισμό των πυρηνικών και πυραυλικών προγραμμάτων της Πιονγκγιάνγκ, ο Trump εξακολουθεί να μιλά θετικά για τη σχέση του με τον Kim και φαίνεται να θεωρεί την προσωπική διπλωματία ως πιθανό δρόμο προς μια σημαντική εξωτερική επιτυχία.
Το πρόβλημα για τους συμμάχους των ΗΠΑ δεν είναι η ίδια η διπλωματική προσέγγιση με τη Βόρεια Κορέα.
Η ανησυχία αφορά τον τρόπο με τον οποίο αυτή πραγματοποιείται.
Η μείωση των κοινών ασκήσεων με τη Νότια Κορέα προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για διαπραγματεύσεις στέλνει στη Σεούλ ένα μήνυμα διαφορετικό από μια απλή πρόσκληση για διάλογο προς την Πιονγκγιάνγκ. Δημιουργεί την εντύπωση ότι μια συμμαχική δέσμευση μπορεί να εξαρτάται από τις επιθυμίες του καθεστώτος της Βόρειας Κορέας.

Η Βόρεια Κορέα ενισχύεται στρατιωτικά

Η χρονική συγκυρία καθιστά το ζήτημα ακόμη πιο ευαίσθητο, σημειώνει το Modern Diplomacy.
Η Βόρεια Κορέα συνεχίζει να ενισχύει τις στρατιωτικές της δυνατότητες και πρόσφατα προχώρησε σε νέα δοκιμαστική εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων, την ίδια στιγμή που ο Trump εξέφραζε την πρόθεσή του να επανεκκινήσει τον διάλογο με τον Kim.
Για τους περιφερειακούς συμμάχους, η εικόνα είναι αντιφατική: οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν συνομιλίες με έναν πυρηνικά εξοπλισμένο αντίπαλο, ενώ ταυτόχρονα περιορίζουν έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς μέσω των οποίων αποδεικνύουν τη δέσμευσή τους προς έναν σύμμαχο που καλύπτεται από αμυντική συνθήκη.
Η Ιαπωνία βλέπει προειδοποιητικά σημάδια
Οι επιπτώσεις φτάνουν άμεσα και στην Ιαπωνία.
Το Τόκιο προετοιμάζεται για δύσκολες διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον σχετικά με το κόστος διατήρησης των αμερικανικών στρατευμάτων στην ιαπωνική επικράτεια.
Ο Trump έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ πρέπει να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους της άμυνάς τους, προκαλώντας ανησυχίες ότι η Ιαπωνία θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέες οικονομικές απαιτήσεις.
Η εμπειρία της Νότιας Κορέας λειτουργεί ως προειδοποίηση.
Εάν ο Trump είναι πρόθυμος να επανεξετάσει τις κοινές ασκήσεις με τη Σεούλ λόγω κόστους ή πολιτικών υπολογισμών, τότε οι Ιάπωνες αξιωματούχοι οφείλουν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να ασκηθούν παρόμοιες πιέσεις και στη δική τους αμυντική σχέση με τις ΗΠΑ.

Η Ταϊβάν και το ζήτημα της προβλεψιμότητας

Για την Ταϊβάν, τα διακυβεύματα είναι ακόμη μεγαλύτερα.
Το Πεκίνο θεωρεί το νησί τμήμα της κινεζικής επικράτειας και έχει εντείνει σημαντικά τις στρατιωτικές πιέσεις.
Η Ταϊπέι βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αξιοπιστία της αμερικανικής αποτροπής και γι’ αυτό παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του Trump απέναντι στην Κίνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ουάσιγκτον έχει καθυστερήσει την έγκριση εξοπλιστικού πακέτου ύψους 14 δισ. δολαρίων για την Ταϊβάν, ενώ ο Trump επιχειρεί να διατηρήσει λειτουργικές σχέσεις με τον Xi Jinping και να προστατεύσει την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να παρέχουν πληροφορίες, εκπαίδευση και άλλες μορφές στρατιωτικής συνεργασίας, το βασικό ερώτημα για την Ταϊβάν αφορά την προβλεψιμότητα της αμερικανικής στήριξης σε περίπτωση κρίσης.

Η Ινδία επανεξετάζει τη στρατηγική της

Η Ινδία αποτελεί μια διαφορετική αλλά εξίσου σημαντική περίπτωση.
Η Ουάσιγκτον έχει επενδύσει επί χρόνια στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, θεωρώντας την Ινδία βασικό αντίβαρο τόσο απέναντι στην Κίνα όσο και απέναντι στη Ρωσία.
Ωστόσο, η συναλλακτική προσέγγιση του Trump έχει περιπλέξει αυτή τη στρατηγική.
Οι υψηλοί αμερικανικοί δασμοί σε ινδικά προϊόντα, καθώς και οι επανειλημμένοι ισχυρισμοί του Trump ότι μεσολάβησε για κατάπαυση πυρός μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια στο Νέο Δελχί.
Οι τελευταίες εξελίξεις ενισχύουν την αντίληψη ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να δίνουν προτεραιότητα σε βραχυπρόθεσμους διαπραγματευτικούς στόχους έναντι μακροχρόνιων στρατηγικών σχέσεων.

Το μοντέλο της «συναλλακτικής συμμαχίας»

Ο κοινός παρονομαστής για τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, την Ταϊβάν και την Ινδία δεν είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκαταλείπουν τους εταίρους τους.
Είναι ότι οι όροι της αμερικανικής εμπλοκής γίνονται λιγότερο προβλέψιμοι.
Ο Trump υποστηρίζει σταθερά ότι οι σύμμαχοι πρέπει να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους και να συμμετέχουν περισσότερο στο κόστος των αμερικανικών στρατιωτικών αναπτύξεων.
Από την οπτική της Ουάσιγκτον, πρόκειται για μια πιο δίκαιη κατανομή βαρών.
Οι σύμμαχοι, όμως, βλέπουν έναν διαφορετικό κίνδυνο: ότι οι αμυντικές δεσμεύσεις των ΗΠΑ μετατρέπονται σταδιακά από στρατηγικές σχέσεις σε οικονομικές συναλλαγές.

Η Κίνα και η Βόρεια Κορέα παρακολουθούν

Η στρατηγική αβεβαιότητα που δημιουργείται μπορεί να αξιοποιηθεί από τους αντιπάλους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Βόρεια Κορέα θα μπορούσε να θεωρήσει ότι η πυρηνική της αποτροπή και η στρατιωτική πίεση αποδίδουν πολιτικά αποτελέσματα.
Η Κίνα, από την πλευρά της, θα μπορούσε να εκμεταλλευθεί τις εμφανείς διαφωνίες μεταξύ Ουάσιγκτον και συμμάχων της, αμφισβητώντας τη συνοχή του αμερικανικού δικτύου ασφαλείας στον Ινδο-Ειρηνικό χωρίς να έρθει σε άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ.

Ο παράγοντας Ιράν επιβαρύνει την κατάσταση

Η στρατηγική του Trump στην Ασία επηρεάζεται επίσης από έναν ακόμη παράγοντα: τον πόλεμο με το Ιράν.
Η σύγκρουση απορροφά σημαντικούς αμερικανικούς στρατιωτικούς πόρους, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί τριβές με συμμάχους που δεν στήριξαν την αμερικανική προσέγγιση.
Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο.
Οι ΗΠΑ χρειάζονται περισσότερους πόρους στη Μέση Ανατολή, γεγονός που περιορίζει τη διαθεσιμότητα δυνάμεων στην Ασία. Οι σύμμαχοι ανησυχούν για τη δέσμευση της Ουάσιγκτον και η αμερικανική πλευρά απαντά ζητώντας ακόμη μεγαλύτερη συνεισφορά από αυτούς.
Η πραγματική δοκιμασία είναι η αξιοπιστία
Η προσέγγιση Trump προς τον Kim θα μπορούσε να αποδώσει διπλωματικά οφέλη εάν οδηγήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και μείωση της έντασης στην Κορεατική Χερσόνησο.
Ωστόσο, η διπλωματία μετατρέπεται σε στρατηγικό πρόβλημα όταν οι σύμμαχοι θεωρούν ότι επιτυγχάνεται εις βάρος των μηχανισμών αποτροπής που τους προστατεύουν.
Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες δεν είναι εάν ο Trump επιθυμεί να συνομιλήσει με τον Kim Jong Un.
Είναι εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να επιδιώξουν μια συμφωνία με τη Βόρεια Κορέα χωρίς να πείσουν τους συμμάχους τους ότι η αμερικανική δέσμευση για την ασφάλειά τους είναι διαπραγματεύσιμη. Σε μια περίοδο όπου η Κίνα ενισχύει τη στρατιωτική της ισχύ και η Βόρεια Κορέα επεκτείνει το πυρηνικό της οπλοστάσιο, η απάντηση σε αυτό το ερώτημα μπορεί να καθορίσει το μέλλον ολόκληρης της αμερικανικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ασία.

www.bankingnews.gr