Τελευταία Νέα
Διεθνή

Θρίλερ - Τα κράτη «σηκώνουν» τον χρυσό από τις ΗΠΑ, παίζουν το «πολεμικό σενάριο» – Τι συμβαίνει με τα ελληνικά αποθέματα

Θρίλερ - Τα κράτη «σηκώνουν» τον χρυσό από τις ΗΠΑ, παίζουν το «πολεμικό σενάριο» – Τι συμβαίνει με τα ελληνικά αποθέματα
Η απόφαση της Ολλανδίας να μεταφέρει 86 τόνους χρυσού από τη Νέα Υόρκη και την Οτάβα στο Λονδίνο, επικαλούμενη την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια, έρχεται να ενισχύσει τα ερωτήματα
Σήμα κινδύνου στις αγορές χρυσού, καθώς ολοένα και περισσότερες κεντρικές τράπεζες επανεξετάζουν το πού και πώς φυλάσσουν τα πολύτιμα αποθέματά τους παίζοντας το σενάριο του... πολέμου.
Η απόφαση της Ολλανδίας να μεταφέρει 86 τόνους χρυσού από τη Νέα Υόρκη και την Οτάβα στο Λονδίνο, επικαλούμενη την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια, έρχεται να ενισχύσει τα ερωτήματα για την ασφάλεια των αποθεμάτων που βρίσκονται στις ΗΠΑ.
Σε αυτό το νέο σκηνικό, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην Ελλάδα: πόσος είναι ο ελληνικός χρυσός, πού φυλάσσεται και τι θα μπορούσε να σημαίνει για τη χώρα μια αντίστοιχη αναδιάταξη των αποθεμάτων της;
Ειδικότερα, η ολλανδική κεντρική τράπεζα αποφάσισε να μειώσει δραστικά το μερίδιο των αποθεμάτων χρυσού που διατηρεί στη Νέα Υόρκη, μεταφέροντας μέρος τους που μέχρι πρότινος φυλάσσονταν στη Βόρεια Αμερική στο Λονδίνο.
Μεταξύ Μαρτίου και Αυγούστου, η De Nederlandsche Bank ανακατένειμε περίπου 86 τόνους χρυσού: το μερίδιο των αποθεμάτων της στη Νέα Υόρκη μειώθηκε από 31,3% σε 18,5% επί του συνόλου, ενώ εκείνο στο Λονδίνο αυξήθηκε από 18,1% σε 32,1%.
Όπως εξήγησε η ολλανδική κεντρική τράπεζα, η απόφαση οφείλεται στην αυξανόμενη «γεωπολιτική αστάθεια», στην ανάγκη καλύτερης κατανομής των κινδύνων, αλλά και στη δυνατότητα ταχύτερης αξιοποίησης των αποθεμάτων σε περίπτωση μιας κρίσης.
Το Άμστερνταμ δεν έφερε απλώς πίσω τα πολύτιμα μέταλλα.
Περίπου 59 τόνοι χρυσού πουλήθηκαν στη Νέα Υόρκη και αγοράστηκαν εκ νέου στο Λονδίνο.
Περισσότεροι από 27 τόνοι μεταφέρθηκαν φυσικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά στη Zeist, ενώ αντίστοιχη ποσότητα χρυσού, η οποία ήδη πληρούσε τα διεθνή πρότυπα, μεταφέρθηκε από τη Zeist στο Λονδίνο.
Τα ολλανδικά αποθέματα παρέμειναν αμετάβλητα στους 612,4 τόνους.
Άλλαξε, όμως, η γεωγραφική κατανομή τους.
Και αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική λεπτομέρεια.
Η Ολλανδία δεν υποστηρίζει ότι ο χρυσός είναι ασφαλής μόνο όταν αποθηκεύεται εντός των συνόρων της.
Έκρινε ότι η έκθεσή της στη Βόρεια Αμερική ήταν υπερβολικά συγκεντρωμένη και ότι θα ήταν προτιμότερο να αυξήσει τις τοποθετήσεις της στο Λονδίνο, το μεγαλύτερο κέντρο φυσικών συναλλαγών χρυσού στον κόσμο.
Για μια κεντρική τράπεζα, η ασφάλεια δεν αφορά μόνο τον τόπο φύλαξης. Σημαίνει επίσης διασπορά των περιουσιακών στοιχείων σε διαφορετικές δικαιοδοσίες, διαφορετικούς θεματοφύλακες και διαφορετικές αγορές.

Η Γαλλία εκτός Νέας Υόρκης, η Γερμανία παραμένει

Η Ολλανδία, όμως, δεν είναι η μόνη χώρα που αναπροσαρμόζει τη γεωγραφική κατανομή των αποθεμάτων της.
Το 2025, η Τράπεζα της Γαλλίας πούλησε τους τελευταίους 129 τόνους χρυσού που ήταν αποθηκευμένοι στη Νέα Υόρκη, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 5% των αποθεμάτων της, και αγόρασε ισοδύναμη ποσότητα χρυσού στην Ευρώπη.
Το συνολικό γαλλικό απόθεμα παρέμεινε αμετάβλητο στους 2.437 τόνους.
Ο επίσημος λόγος ήταν κυρίως τεχνικός: οι παλαιότερες αμερικανικές ράβδοι δεν πληρούσαν τα πρότυπα ποιότητας που είχε υιοθετήσει το Παρίσι.
Η Γαλλία προτίμησε, επομένως, να τις πουλήσει τοπικά, αντί να αναλάβει το κόστος και τη διαδικασία μεταφοράς και επανακατεργασίας τους.
Το γεωγραφικό αποτέλεσμα, ωστόσο, παραμένει: η Γαλλία δεν διατηρεί πλέον αυτό το τμήμα των αποθεμάτων της στη Νέα Υόρκη.
Η Γερμανία ακολούθησε διαφορετική πορεία.
Το 2013, η Bundesbank άρχισε να μεταφέρει 300 τόνους χρυσού από τη Νέα Υόρκη και 374 τόνους από το Παρίσι στη Φρανκφούρτη, ολοκληρώνοντας τη διαδικασία το 2017.
Αυτό, όμως, δεν σήμανε την αποχώρησή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο τέλος του 2025, η Γερμανία εξακολουθούσε να διατηρεί 1.236 τόνους χρυσού στη Fed της Νέας Υόρκης, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 37% των συνολικών αποθεμάτων της. Άλλοι 1.710 τόνοι βρίσκονταν στη Φρανκφούρτη και 404 τόνοι στο Λονδίνο.

Το «σκέφτεται» η Ιταλία

Έπειτα από αυτά τα γεγονότα, σε ανάλογες κινήσεις προσανατολίζεται και η Ιταλία…
Η Τράπεζα της Ιταλίας διατηρεί 1.061,5 τόνους χρυσού στις Ηνωμένες Πολιτείες, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 43,29% του συνολικού εθνικού αποθέματος.
Πρόκειται για ποσότητα ελαφρώς μικρότερη από τους περίπου 1.100 τόνους που φυλάσσονται στην Ιταλία και σημαντικά μεγαλύτερη από τους 149,3 τόνους που βρίσκονται στην Ελβετία και τους 141,2 τόνους στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Συνολικά, τα ιταλικά αποθέματα ανέρχονται σε περίπου 2.452 τόνους.
Με βάση τα επίσημα δηλωμένα στοιχεία, πρόκειται για το τρίτο μεγαλύτερο εθνικό απόθεμα χρυσού στον κόσμο, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γερμανία.
Ωστόσο, η κατάταξη αυτή θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με κάποια επιφύλαξη.
Η Κίνα δήλωσε ότι διέθετε 2.366 τόνους χρυσού στα τέλη Ιουλίου, όμως οι αγορές χρυσού από τον δημόσιο τομέα που δεν δημοσιοποιούνται παραμένουν σημαντικός παράγοντας στην αγορά.
Ορισμένοι αναλυτές, μάλιστα, εκτιμούν ότι τα πραγματικά κινεζικά αποθέματα ενδέχεται να είναι αρκετά υψηλότερα από τα επίσημα στοιχεία.
Ποτέ άλλοτε αυτά τα αποθέματα χρυσού δεν είχαν τόσο σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο.
Στο τέλος του 2025, η αξία των αποθεμάτων χρυσού της Τράπεζας της Ιταλίας ανερχόταν σε 289,2 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι 197,9 δισεκατομμυρίων ευρώ δώδεκα μήνες νωρίτερα.
Από τότε, όμως, η τιμή του χρυσού συνέχισε να αυξάνεται.
Το μεγαλύτερο μέρος του ιταλικού χρυσού που φυλάσσεται στο εξωτερικό βρίσκεται στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης (Federal Reserve Bank of New York), στην καρδιά του Μανχάταν.
Το θησαυροφυλάκιο είναι λαξευμένο στον βράχο κάτω από το νησί, περίπου 24 μέτρα κάτω από το επίπεδο του δρόμου.
Στο τέλος του 2024, περιείχε περίπου 507.000 ράβδους χρυσού, συνολικού βάρους 6.331 τόνων.
Πρόκειται για αποθέματα που ανήκουν σε κυβερνήσεις, κεντρικές τράπεζες και διεθνείς οργανισμούς.
Το περίφημο Fort Knox, στο Κεντάκι, φιλοξενεί κατά κύριο λόγο τα αποθέματα χρυσού του Υπουργείου Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στη Νέα Υόρκη, η Fed λειτουργεί ως θεματοφύλακας: ο χρυσός δεν αποκτά αμερικανική ιδιοκτησία απλώς και μόνο επειδή βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κάθε ράβδος ζυγίζεται και ελέγχεται ως προς την καθαρότητα και την προέλευσή της. Σε περίπτωση ανάληψης, η Fed επιστρέφει στον κάτοχο του λογαριασμού τις ίδιες ράβδους που είχαν κατατεθεί.

Γιατί βρίσκεται τόσος χρυσός στο εξωτερικό;

Η παρουσία σημαντικού μέρους των αποθεμάτων στο εξωτερικό έχει σε μεγάλο βαθμό ιστορική εξήγηση.
Η κατανομή των αποθεμάτων χρυσού σε διαφορετικές χώρες συμβάλλει στη διαφοροποίηση και στον περιορισμό των κινδύνων.
Παράλληλα, η φύλαξη ενός μέρους του χρυσού σε μεγάλα διεθνή χρηματοοικονομικά κέντρα επιτρέπει την ταχύτερη αξιοποίησή του, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος που θα απαιτούνταν για τη μεταφορά του σε περίπτωση ανάγκης.
Και εδώ ακριβώς αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ολλανδική απόφαση.
Η μεταφορά 86 τόνων χρυσού από τη Νέα Υόρκη στο Λονδίνο δείχνει ότι οι κεντρικές τράπεζες επανεξετάζουν πλέον όχι μόνο πόσο χρυσό διαθέτουν, αλλά και πού επιλέγουν να τον φυλάσσουν.
Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, η γεωγραφική κατανομή των αποθεμάτων δεν αποτελεί πλέον μια απλή τεχνική ή λογιστική επιλογή.
Αποτελεί μέρος της ευρύτερης στρατηγικής διαχείρισης κινδύνων των κεντρικών.

Τι γίνεται με τον ελληνικό χρυσό

Σε ό,τι αφορά τον ελληνικό χρυσό, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος, στο τέλος του 2025 η Ελλάδα είχε περίπου 152,4 τόνους χρυσού και χρυσών απαιτήσεων, έναντι 152,2 τόνων στο τέλος του 2024.
Η αξία τους στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ανερχόταν σε περίπου 18 δισ. ευρώ.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: τα 152,4 τόνοι δεν είναι όλοι ράβδοι χρυσού που βρίσκονται σε ελληνικό θησαυροφυλάκιο. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει μαζί: περίπου 114,6 τόνους διεθνώς αποδεκτού χρυσού και χρυσών λιρών, περίπου 30,6 τόνους χρυσού που αντιστοιχούν στη συμμετοχή της Ελλάδας στο ΔΝΤ, περίπου 7,1 τόνους μη διεθνών προδιαγραφών χρυσού και χρυσών νομισμάτων.
Φυσικά, δεν βρίσκεται όλος ο ελληνικός χρυσός στην Ελλάδα. Η Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρει ρητά ότι μέρος των αποθεμάτων της φυλάσσεται σε τράπεζες του εξωτερικού.
Μάλιστα, η ίδια η ιστορία της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρει ότι, σύμφωνα με την πρακτική που ακολουθούσε η χώρα, τα αποθέματα είχαν κατανεμηθεί σε περισσότερες χώρες.
Σε παλαιότερη καταγραφή αναφέρονται 47% στην Ελλάδα, 29% στις ΗΠΑ, 20% στο Ηνωμένο Βασίλειο και 4% στην Ελβετία.
Ο ελληνικός χρυσός έχει περάσει μια πραγματική περιπέτεια.
Το 1941, λίγο πριν από την κατάληψη της Ελλάδας από τις γερμανικές δυνάμεις, η διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος οργάνωσε τη μυστική απομάκρυνση του αποθέματος χρυσού.
Μεταφέρθηκε αρχικά στην Κρήτη, στη συνέχεια στην Αίγυπτο και τελικά στην Πραιτόρια της Νότιας Αφρικής.
Μετά τον πόλεμο, μέσω Λονδίνου, το απόθεμα επέστρεψε στην Ελλάδα και... αναδιανεμήθη...
Έκτοτε επικρατεί αχλή μυστηρίου. 
Ένα είναι σίγουρο: Η Τράπεζα της Ελλάδος, στον ύπνο του δικαίου, δεν κάνει κανένα σενάριο...

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης