Ιράκ: 23 χρόνια μετά οι ΗΠΑ φεύγουν και αφήνουν πίσω το ερώτημα «γιατί;»
Οι τελευταίοι Αμερικανοί στρατιώτες εγκατέλειψαν σήμερα (30/9/2026) το Ιράκ, κλείνοντας —τουλάχιστον στρατιωτικά— έναν κύκλο που άνοιξε το 2003 με υποσχέσεις για ασφάλεια, δημοκρατία και μια νέα Μέση Ανατολή.
Είκοσι τρία χρόνια μετά, το αποτέλεσμα είναι πολύ δυσκολότερο να χωρέσει στα συνθήματα εκείνης της εποχής: χιλιάδες νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες, εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί Ιρακινοί, μια χώρα που πέρασε από δικτατορία σε εισβολή, κατοχή, εμφύλια βία και άνοδο του ISIS — και μια Ουάσιγκτον που αποχωρεί χωρίς εύκολη απάντηση στο βασικότερο ερώτημα: τι ακριβώς πέτυχε;
Τον Απρίλιο του 2007, ένας Αμερικανός πεζοναύτης κατέβαινε τη ράμπα ενός C-17 στην αεροπορική βάση Al Taqaddum.
Ο πόλεμος του Ιράκ ήταν ήδη τεσσάρων ετών.
Πίστευε, όπως χιλιάδες άλλοι, ότι πολεμούσε την τρομοκρατία και βοηθούσε στη δημιουργία ενός ελεύθερου Ιράκ.
Σήμερα, στα 48 του, βλέπει τις τελευταίες αμερικανικές δυνάμεις να αποχωρούν και παραδέχεται κάτι πολύ πιο βαρύ από οποιαδήποτε στρατιωτική ήττα: δύο δεκαετίες αργότερα, δεν είναι πλέον βέβαιος γιατί πολέμησε εκεί.
Αυτή ίσως είναι και η πιο σκληρή ετυμηγορία για έναν πόλεμο.
Όχι ότι χάθηκε μια μάχη.
Αλλά ότι εκείνοι που κλήθηκαν να πολεμήσουν δεν μπορούν, χρόνια μετά, να εξηγήσουν με βεβαιότητα ποιος ήταν ο τελικός σκοπός.
Από τα «όπλα μαζικής καταστροφής» στην πραγματικότητα
Το 2003 η κυβέρνηση του George W. Bush παρουσίασε το Ιράκ του Saddam Hussein ως σοβαρή απειλή, με επίκεντρο τους ισχυρισμούς για όπλα μαζικής καταστροφής.
Όμως οι μεταπολεμικές έρευνες δεν επιβεβαίωσαν το κεντρικό αυτό αφήγημα.
Η Επιτροπή Πληροφοριών της αμερικανικής Γερουσίας κατέληξε ότι πολλές από τις βασικές προπολεμικές εκτιμήσεις είτε είχαν έντονο το στοιχείο της υπερβολής, είτε δεν στηρίζονταν επαρκώς στα διαθέσιμα στοιχεία. Μεταγενέστερα πορίσματα κατέγραψαν επίσης ότι το καθεστώς του Saddam Hussein δεν διέθετε τα αποθέματα όπλων μαζικής καταστροφής που είχαν παρουσιαστεί ως κεντρικός λόγος για την εισβολή.
Η στρατιωτική εκστρατεία, από καθαρά επιχειρησιακή άποψη, ήταν εντυπωσιακά γρήγορη.
Η κυβέρνηση του Saddam κατέρρευσε μέσα σε εβδομάδες.
Εκεί όμως άρχισε το πραγματικό πρόβλημα.
Οι ΗΠΑ απέδειξαν ότι μπορούσαν να καταστρέψουν ένα κράτος πολύ ταχύτερα απ’ όσο μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα λειτουργικό νέο.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη κληρονομιά του Ιράκ για την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Η στρατιωτική ισχύς μπορεί να καταλάβει μια πρωτεύουσα.
Δεν μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει πολιτική νομιμοποίηση, κοινωνική συνοχή και σταθερό κράτος.
Ένας πόλεμος που κράτησε μία γενιά
Για πολλούς Αμερικανούς στρατιωτικούς, το Ιράκ δεν ήταν απλώς ένας πόλεμος.
Ήταν μια ολόκληρη εποχή.
Υπήρξαν στρατιώτες που επέστρεψαν από την αποστολή τους και, χρόνια αργότερα, είδαν τα παιδιά τους να υπηρετούν στις ίδιες περιοχές.
Η ιδέα ότι ένας πατέρας μπορεί να λέει στον γιο του ιστορίες από το Ιράκ, ενώ ο γιος έχει τις δικές του ιστορίες από τον ίδιο πόλεμο, δείχνει πόσο αφύσικα μακρά έγινε η αμερικανική εμπλοκή.
Οι αριθμοί είναι επίσης αμείλικτοι.
Περισσότεροι από 4.500 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχασαν τη ζωή τους στο Ιράκ.
Το Iraq Body Count καταγράφει περισσότερους από 200.000 Ιρακινούς αμάχους που σκοτώθηκαν σε περιστατικά βίας μετά την εισβολή, ενώ ο συνολικός αριθμός βίαιων θανάτων, αν συμπεριληφθούν μαχητές, είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχουν οικογένειες, τραυματίες, βετεράνοι με μόνιμες σωματικές ή ψυχολογικές συνέπειες και μια ολόκληρη ιρακινή κοινωνία που πλήρωσε το τίμημα της κατάρρευσης του κράτους.
Το ερώτημα επομένως δεν είναι αν οι Αμερικανοί στρατιώτες πολέμησαν γενναία.
Το ερώτημα είναι εάν η πολιτική ηγεσία που τους έστειλε είχε σχέδιο αντίστοιχο του κόστους που τους ζητούσε να πληρώσουν.
Η μεγάλη αντίφαση της αμερικανικής ισχύος
Οι ΗΠΑ έχουν ίσως την ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή που γνώρισε ποτέ ο κόσμος.
Το Ιράκ, όμως, έδειξε τα όρια αυτής της υπεροχής.
Η Ουάσιγκτον μπορούσε να καταστρέψει τον στρατό του Saddam.
Δεν μπόρεσε να εμποδίσει την κατάρρευση των κρατικών θεσμών.
Δεν μπόρεσε να αποτρέψει την έκρηξη σεχταριστικής βίας.
Δεν μπόρεσε να εμποδίσει την ανάδυση του ISIS, που το 2014 κατέλαβε σχεδόν το ένα τρίτο του Ιράκ και ανάγκασε τις ΗΠΑ να επιστρέψουν στρατιωτικά λιγότερο από τρία χρόνια μετά την πρώτη μεγάλη αποχώρηση.
Αυτό είναι το παράδοξο ενός πολέμου που υποτίθεται ότι θα έκανε το Ιράκ ασφαλέστερο.
Η πρώτη αμερικανική επέμβαση κατέστρεψε το παλιό καθεστώς.
Η αστάθεια που ακολούθησε συνέβαλε στη δημιουργία των συνθηκών μέσα στις οποίες εμφανίστηκαν νέες και ακόμη πιο ακραίες απειλές.
Και όταν αυτές οι απειλές έγιναν ανεξέλεγκτες, οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να επιστρέψουν.
Οι τελευταίοι στρατιώτες φεύγουν
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, η αμερικανική στρατιωτική αποχώρηση από το Ιράκ ολοκληρώθηκε.
Οι τελευταίες δυνάμεις, κυρίως από βάση κοντά στο Erbil, έφυγαν βάσει συμφωνίας που είχε συναφθεί το 2024 επί προεδρίας Joe Biden και ολοκληρώθηκε από την κυβέρνηση Donald Trump.
Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε το επίσημο τέλος της αποστολής της διεθνούς συμμαχίας, αν και οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να παρέχουν περιορισμένη εκπαίδευση και πληροφορίες στις ιρακινές δυνάμεις.
Στο Ιράκ, στρατιωτικές μονάδες πραγματοποίησαν παρελάσεις στη Βαγδάτη και στη Najaf.
Για πολλούς Ιρακινούς, η αποχώρηση αντιμετωπίστηκε ως επιστροφή κυριαρχίας.
Για άλλους, συνοδεύεται από ανησυχία.
Το ISIS δεν έχει εξαφανιστεί πλήρως, ενώ ισχυρές πολιτοφυλακές που συνδέονται με το Ιράν εξακολουθούν να διαθέτουν επιρροή.
Ιρακινοί αναλυτές προειδοποιούν ότι ένα κενό ασφαλείας μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο.
Αυτή η πραγματικότητα είναι σημαντική γιατί αποτρέπει μια εύκολη εξήγηση.
Η αποχώρηση των ΗΠΑ δεν σημαίνει ότι όλα τα προβλήματα του Ιράκ λύθηκαν.
Αλλά ούτε και δικαιώνει αυτομάτως την παρουσία που προηγήθηκε.
Το παράδοξο του Ιράν
Ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία του πολέμου είναι γεωπολιτική.
Ένας από τους δηλωμένους στρατηγικούς στόχους της Ουάσιγκτον ήταν να δημιουργήσει ένα νέο, φιλοδυτικό Ιράκ.
Σήμερα, όμως, το Ιράν διαθέτει ισχυρή επιρροή στο ιρακινό πολιτικό και στρατιωτικό σύστημα μέσω κομμάτων και ένοπλων οργανώσεων που συνδέονται μαζί του.
Με άλλα λόγια, η ανατροπή του Saddam Hussein — ενός από τους σημαντικότερους αντιπάλους της Τεχεράνης — αφαίρεσε έναν βασικό περιφερειακό φραγμό στην ιρανική ισχύ.
Σήμερα το Ιράν και οι σύμμαχοί του παρουσιάζουν την αμερικανική αποχώρηση ως δική τους στρατηγική νίκη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράκ είναι «υποχείριο» της Τεχεράνης· η χώρα διαθέτει πολύπλοκο πολιτικό σύστημα και σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν.
Δείχνει όμως πόσο διαφορετικό είναι το τελικό γεωπολιτικό αποτέλεσμα από εκείνο που φαντάζονταν οι αρχιτέκτονες της εισβολής.
Το μάθημα που η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται να μάθει
Ιράκ, Αφγανιστάν και Λιβύη προσφέρουν διαφορετικές περιπτώσεις, αλλά έχουν έναν κοινό πυρήνα.
Η έναρξη μιας στρατιωτικής επέμβασης μπορεί να είναι εξαιρετικά γρήγορη.
Η πολιτική διαχείριση όσων ακολουθούν είναι πολύ δυσκολότερη.
Στο Ιράκ χρειάστηκαν 23 χρόνια για να φθάσουμε στη σημερινή εικόνα.
Και ακόμη και τώρα, είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθεί η λέξη «τέλος» χωρίς επιφυλάξεις.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η αμερικανική εξωτερική πολιτική οφείλει να κριθεί αυστηρότερα.
Όχι επειδή η στρατιωτική ισχύς είναι πάντοτε άχρηστη.
Αλλά επειδή η κατοχή της ισχυρότερης στρατιωτικής μηχανής στον κόσμο μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι κάθε πολιτικό πρόβλημα διαθέτει και στρατιωτική λύση.
Το Ιράκ απέδειξε το αντίθετο.
Τι άξιζαν τελικά όλες αυτές οι ζωές;
Ένας βετεράνος μπορεί να κοιτάζει σήμερα πίσω και να αναρωτιέται: αν είχα σκοτωθεί το 2007, για ποιον ακριβώς σκοπό θα είχα πεθάνει;
Είναι ένα ερώτημα που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να απαντήσει εύκολα.
Οι στρατιώτες μπορούν να εκπληρώσουν την αποστολή τους.
Η πολιτική ηγεσία, όμως, έχει την ευθύνη να διασφαλίζει ότι η αποστολή έχει σαφή, ρεαλιστικό και αναγκαίο σκοπό.
Στο στρατιωτικό νεκροταφείο στο Arlington, είναι χαραγμένα τα ονόματα των πολέμων στους οποίους πολέμησαν Αμερικανοί πεζοναύτες.
Για χρόνια, δίπλα στο «Ιράκ» υπήρχε ημερομηνία έναρξης αλλά όχι πραγματικό τέλος.
Τώρα υπάρχει επιτέλους μια ημερομηνία που μπορεί να γραφτεί.
30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η πιο σημαντική χάραξη όμως δεν θα γίνει πάνω σε γρανίτη.
Θα γίνει μόνο εάν η Ουάσιγκτον αποφασίσει ότι η ισχύς δεν μετριέται αποκλειστικά από την ικανότητα μιας υπερδύναμης να αρχίζει πολέμους, αλλά και από την αυτοσυγκράτησή της όταν δεν υπάρχει σαφής δρόμος προς την ειρήνη.
Το Ιράκ κόστισε δύο δεκαετίες, χιλιάδες αμερικανικές ζωές και ανυπολόγιστο πόνο στον ιρακινό λαό.
Το λιγότερο που μπορεί να μείνει από αυτόν τον λογαριασμό είναι ένα πολιτικό μάθημα: η ανατροπή ενός καθεστώτος μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες. Οι συνέπειες μπορεί να κρατήσουν μία γενιά.
www.bankingnews.gr
Είκοσι τρία χρόνια μετά, το αποτέλεσμα είναι πολύ δυσκολότερο να χωρέσει στα συνθήματα εκείνης της εποχής: χιλιάδες νεκροί Αμερικανοί στρατιώτες, εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί Ιρακινοί, μια χώρα που πέρασε από δικτατορία σε εισβολή, κατοχή, εμφύλια βία και άνοδο του ISIS — και μια Ουάσιγκτον που αποχωρεί χωρίς εύκολη απάντηση στο βασικότερο ερώτημα: τι ακριβώς πέτυχε;
Τον Απρίλιο του 2007, ένας Αμερικανός πεζοναύτης κατέβαινε τη ράμπα ενός C-17 στην αεροπορική βάση Al Taqaddum.
Ο πόλεμος του Ιράκ ήταν ήδη τεσσάρων ετών.
Πίστευε, όπως χιλιάδες άλλοι, ότι πολεμούσε την τρομοκρατία και βοηθούσε στη δημιουργία ενός ελεύθερου Ιράκ.
Σήμερα, στα 48 του, βλέπει τις τελευταίες αμερικανικές δυνάμεις να αποχωρούν και παραδέχεται κάτι πολύ πιο βαρύ από οποιαδήποτε στρατιωτική ήττα: δύο δεκαετίες αργότερα, δεν είναι πλέον βέβαιος γιατί πολέμησε εκεί.
Αυτή ίσως είναι και η πιο σκληρή ετυμηγορία για έναν πόλεμο.
Όχι ότι χάθηκε μια μάχη.
Αλλά ότι εκείνοι που κλήθηκαν να πολεμήσουν δεν μπορούν, χρόνια μετά, να εξηγήσουν με βεβαιότητα ποιος ήταν ο τελικός σκοπός.
Από τα «όπλα μαζικής καταστροφής» στην πραγματικότητα
Το 2003 η κυβέρνηση του George W. Bush παρουσίασε το Ιράκ του Saddam Hussein ως σοβαρή απειλή, με επίκεντρο τους ισχυρισμούς για όπλα μαζικής καταστροφής.
Όμως οι μεταπολεμικές έρευνες δεν επιβεβαίωσαν το κεντρικό αυτό αφήγημα.
Η Επιτροπή Πληροφοριών της αμερικανικής Γερουσίας κατέληξε ότι πολλές από τις βασικές προπολεμικές εκτιμήσεις είτε είχαν έντονο το στοιχείο της υπερβολής, είτε δεν στηρίζονταν επαρκώς στα διαθέσιμα στοιχεία. Μεταγενέστερα πορίσματα κατέγραψαν επίσης ότι το καθεστώς του Saddam Hussein δεν διέθετε τα αποθέματα όπλων μαζικής καταστροφής που είχαν παρουσιαστεί ως κεντρικός λόγος για την εισβολή.
Η στρατιωτική εκστρατεία, από καθαρά επιχειρησιακή άποψη, ήταν εντυπωσιακά γρήγορη.
Η κυβέρνηση του Saddam κατέρρευσε μέσα σε εβδομάδες.
Εκεί όμως άρχισε το πραγματικό πρόβλημα.
Οι ΗΠΑ απέδειξαν ότι μπορούσαν να καταστρέψουν ένα κράτος πολύ ταχύτερα απ’ όσο μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα λειτουργικό νέο.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη κληρονομιά του Ιράκ για την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Η στρατιωτική ισχύς μπορεί να καταλάβει μια πρωτεύουσα.
Δεν μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει πολιτική νομιμοποίηση, κοινωνική συνοχή και σταθερό κράτος.
Ένας πόλεμος που κράτησε μία γενιά
Για πολλούς Αμερικανούς στρατιωτικούς, το Ιράκ δεν ήταν απλώς ένας πόλεμος.
Ήταν μια ολόκληρη εποχή.
Υπήρξαν στρατιώτες που επέστρεψαν από την αποστολή τους και, χρόνια αργότερα, είδαν τα παιδιά τους να υπηρετούν στις ίδιες περιοχές.
Η ιδέα ότι ένας πατέρας μπορεί να λέει στον γιο του ιστορίες από το Ιράκ, ενώ ο γιος έχει τις δικές του ιστορίες από τον ίδιο πόλεμο, δείχνει πόσο αφύσικα μακρά έγινε η αμερικανική εμπλοκή.
Οι αριθμοί είναι επίσης αμείλικτοι.
Περισσότεροι από 4.500 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχασαν τη ζωή τους στο Ιράκ.
Το Iraq Body Count καταγράφει περισσότερους από 200.000 Ιρακινούς αμάχους που σκοτώθηκαν σε περιστατικά βίας μετά την εισβολή, ενώ ο συνολικός αριθμός βίαιων θανάτων, αν συμπεριληφθούν μαχητές, είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχουν οικογένειες, τραυματίες, βετεράνοι με μόνιμες σωματικές ή ψυχολογικές συνέπειες και μια ολόκληρη ιρακινή κοινωνία που πλήρωσε το τίμημα της κατάρρευσης του κράτους.
Το ερώτημα επομένως δεν είναι αν οι Αμερικανοί στρατιώτες πολέμησαν γενναία.
Το ερώτημα είναι εάν η πολιτική ηγεσία που τους έστειλε είχε σχέδιο αντίστοιχο του κόστους που τους ζητούσε να πληρώσουν.
Η μεγάλη αντίφαση της αμερικανικής ισχύος
Οι ΗΠΑ έχουν ίσως την ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή που γνώρισε ποτέ ο κόσμος.
Το Ιράκ, όμως, έδειξε τα όρια αυτής της υπεροχής.
Η Ουάσιγκτον μπορούσε να καταστρέψει τον στρατό του Saddam.
Δεν μπόρεσε να εμποδίσει την κατάρρευση των κρατικών θεσμών.
Δεν μπόρεσε να αποτρέψει την έκρηξη σεχταριστικής βίας.
Δεν μπόρεσε να εμποδίσει την ανάδυση του ISIS, που το 2014 κατέλαβε σχεδόν το ένα τρίτο του Ιράκ και ανάγκασε τις ΗΠΑ να επιστρέψουν στρατιωτικά λιγότερο από τρία χρόνια μετά την πρώτη μεγάλη αποχώρηση.
Αυτό είναι το παράδοξο ενός πολέμου που υποτίθεται ότι θα έκανε το Ιράκ ασφαλέστερο.
Η πρώτη αμερικανική επέμβαση κατέστρεψε το παλιό καθεστώς.
Η αστάθεια που ακολούθησε συνέβαλε στη δημιουργία των συνθηκών μέσα στις οποίες εμφανίστηκαν νέες και ακόμη πιο ακραίες απειλές.
Και όταν αυτές οι απειλές έγιναν ανεξέλεγκτες, οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να επιστρέψουν.
Οι τελευταίοι στρατιώτες φεύγουν
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, η αμερικανική στρατιωτική αποχώρηση από το Ιράκ ολοκληρώθηκε.
Οι τελευταίες δυνάμεις, κυρίως από βάση κοντά στο Erbil, έφυγαν βάσει συμφωνίας που είχε συναφθεί το 2024 επί προεδρίας Joe Biden και ολοκληρώθηκε από την κυβέρνηση Donald Trump.
Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε το επίσημο τέλος της αποστολής της διεθνούς συμμαχίας, αν και οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να παρέχουν περιορισμένη εκπαίδευση και πληροφορίες στις ιρακινές δυνάμεις.
Στο Ιράκ, στρατιωτικές μονάδες πραγματοποίησαν παρελάσεις στη Βαγδάτη και στη Najaf.
Για πολλούς Ιρακινούς, η αποχώρηση αντιμετωπίστηκε ως επιστροφή κυριαρχίας.
Για άλλους, συνοδεύεται από ανησυχία.
Το ISIS δεν έχει εξαφανιστεί πλήρως, ενώ ισχυρές πολιτοφυλακές που συνδέονται με το Ιράν εξακολουθούν να διαθέτουν επιρροή.
Ιρακινοί αναλυτές προειδοποιούν ότι ένα κενό ασφαλείας μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο.
Αυτή η πραγματικότητα είναι σημαντική γιατί αποτρέπει μια εύκολη εξήγηση.
Η αποχώρηση των ΗΠΑ δεν σημαίνει ότι όλα τα προβλήματα του Ιράκ λύθηκαν.
Αλλά ούτε και δικαιώνει αυτομάτως την παρουσία που προηγήθηκε.
Το παράδοξο του Ιράν
Ίσως η μεγαλύτερη ειρωνεία του πολέμου είναι γεωπολιτική.
Ένας από τους δηλωμένους στρατηγικούς στόχους της Ουάσιγκτον ήταν να δημιουργήσει ένα νέο, φιλοδυτικό Ιράκ.
Σήμερα, όμως, το Ιράν διαθέτει ισχυρή επιρροή στο ιρακινό πολιτικό και στρατιωτικό σύστημα μέσω κομμάτων και ένοπλων οργανώσεων που συνδέονται μαζί του.
Με άλλα λόγια, η ανατροπή του Saddam Hussein — ενός από τους σημαντικότερους αντιπάλους της Τεχεράνης — αφαίρεσε έναν βασικό περιφερειακό φραγμό στην ιρανική ισχύ.
Σήμερα το Ιράν και οι σύμμαχοί του παρουσιάζουν την αμερικανική αποχώρηση ως δική τους στρατηγική νίκη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ιράκ είναι «υποχείριο» της Τεχεράνης· η χώρα διαθέτει πολύπλοκο πολιτικό σύστημα και σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν.
Δείχνει όμως πόσο διαφορετικό είναι το τελικό γεωπολιτικό αποτέλεσμα από εκείνο που φαντάζονταν οι αρχιτέκτονες της εισβολής.
Το μάθημα που η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται να μάθει
Ιράκ, Αφγανιστάν και Λιβύη προσφέρουν διαφορετικές περιπτώσεις, αλλά έχουν έναν κοινό πυρήνα.
Η έναρξη μιας στρατιωτικής επέμβασης μπορεί να είναι εξαιρετικά γρήγορη.
Η πολιτική διαχείριση όσων ακολουθούν είναι πολύ δυσκολότερη.
Στο Ιράκ χρειάστηκαν 23 χρόνια για να φθάσουμε στη σημερινή εικόνα.
Και ακόμη και τώρα, είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθεί η λέξη «τέλος» χωρίς επιφυλάξεις.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η αμερικανική εξωτερική πολιτική οφείλει να κριθεί αυστηρότερα.
Όχι επειδή η στρατιωτική ισχύς είναι πάντοτε άχρηστη.
Αλλά επειδή η κατοχή της ισχυρότερης στρατιωτικής μηχανής στον κόσμο μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι κάθε πολιτικό πρόβλημα διαθέτει και στρατιωτική λύση.
Το Ιράκ απέδειξε το αντίθετο.
Τι άξιζαν τελικά όλες αυτές οι ζωές;
Ένας βετεράνος μπορεί να κοιτάζει σήμερα πίσω και να αναρωτιέται: αν είχα σκοτωθεί το 2007, για ποιον ακριβώς σκοπό θα είχα πεθάνει;
Είναι ένα ερώτημα που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να απαντήσει εύκολα.
Οι στρατιώτες μπορούν να εκπληρώσουν την αποστολή τους.
Η πολιτική ηγεσία, όμως, έχει την ευθύνη να διασφαλίζει ότι η αποστολή έχει σαφή, ρεαλιστικό και αναγκαίο σκοπό.
Στο στρατιωτικό νεκροταφείο στο Arlington, είναι χαραγμένα τα ονόματα των πολέμων στους οποίους πολέμησαν Αμερικανοί πεζοναύτες.
Για χρόνια, δίπλα στο «Ιράκ» υπήρχε ημερομηνία έναρξης αλλά όχι πραγματικό τέλος.
Τώρα υπάρχει επιτέλους μια ημερομηνία που μπορεί να γραφτεί.
30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η πιο σημαντική χάραξη όμως δεν θα γίνει πάνω σε γρανίτη.
Θα γίνει μόνο εάν η Ουάσιγκτον αποφασίσει ότι η ισχύς δεν μετριέται αποκλειστικά από την ικανότητα μιας υπερδύναμης να αρχίζει πολέμους, αλλά και από την αυτοσυγκράτησή της όταν δεν υπάρχει σαφής δρόμος προς την ειρήνη.
Το Ιράκ κόστισε δύο δεκαετίες, χιλιάδες αμερικανικές ζωές και ανυπολόγιστο πόνο στον ιρακινό λαό.
Το λιγότερο που μπορεί να μείνει από αυτόν τον λογαριασμό είναι ένα πολιτικό μάθημα: η ανατροπή ενός καθεστώτος μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες. Οι συνέπειες μπορεί να κρατήσουν μία γενιά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών