Σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα έχουν υποχωρήσει τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου, την ώρα που η πολεμική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να απειλεί τις βασικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Ο επικεφαλής της Saudi Aramco προειδοποιεί ότι η αγορά έχει ήδη καταναλώσει μεγάλο μέρος των διαθέσιμων «μαξιλαριών» ασφαλείας και ότι ακόμη και μετά το τέλος της σύγκρουσης μπορεί να χρειαστούν έως και δύο χρόνια για να αποκατασταθούν τα αποθέματα.
Την ίδια ώρα, η πίεση δεν περιορίζεται στο Στενό του Hormuz. Νέα επίθεση στη Σαουδική Αραβία προκάλεσε διακοπή της λειτουργίας του East-West, ενός κρίσιμου αγωγού που μεταφέρει πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ οι μάχες στην Υεμένη έχουν μεταφερθεί στην περιοχή του στρατηγικής σημασίας Στενού Bab el-Mandeb. Με τις θαλάσσιες και χερσαίες διαδρομές να δέχονται νέες πιέσεις και τα αποθέματα να παραμένουν περιορισμένα, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ολοένα στενότερο περιθώριο ασφαλείας.
«Επικίνδυνα χαμηλά» αποθέματα
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου είναι πλέον «επικίνδυνα χαμηλά», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, προειδοποιώντας ότι θα χρειαστούν έως και δύο χρόνια για να αποκατασταθούν τα αποθέματα που έχουν εξαντληθεί κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ο Amin Nasser δήλωσε ότι ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει μειώσει την προσφορά πετρελαίου από την περιοχή κατά «σχεδόν 3 δισ. βαρέλια», ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ του αργού πετρελαίου και των διυλισμένων καυσίμων που θα περνούσαν από το Στενό του Hormuz κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια πετρελαίου έχουν αντληθεί από τα αποθέματα σε μια προσπάθεια να αντισταθμιστεί η έλλειψη, πρόσθεσε ο Nasser.
Απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων
Οι κυβερνήσεις έχουν απελευθερώσει περισσότερα από 300 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα και την Παρασκευή (2/10/2026) συμφώνησαν να απελευθερώσουν ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες. Ωστόσο, ο Nasser δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που έχει χρησιμοποιηθεί προήλθε από τα αποθέματα των ίδιων των εταιρειών, τα οποία χαρακτήρισε «το τελευταίο μεγάλο εργαλείο στην εργαλειοθήκη».
Στην πρώτη δημόσια ομιλία του από την έναρξη του πολέμου, ο επικεφαλής της κρατικής σαουδαραβικής εταιρείας δήλωσε ότι εκτιμά πως «λιγότερα από 6 δισ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων παραμένουν σήμερα, με τη συντριπτική πλειονότητα να μην είναι πρακτικά διαθέσιμη».
«Το σύστημα ήδη πιέζεται», δήλωσε στο συνέδριο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο. «Και με ελάχιστα πράγματα να έχουν απομείνει στα οποία μπορεί να στραφεί ο κόσμος, το απόθεμα ανθεκτικότητας στην προσφορά είναι επικίνδυνα μικρό». Πρόσθεσε ότι η σύγχρονη τεχνολογία, συμπεριλαμβανομένων «ανοιχτών δεδομένων όπως οι δορυφορικές εικόνες και τα αρχεία ναυτιλιακής κίνησης», χρησιμοποιείται ολοένα περισσότερο ως όπλο εναντίον υποδομών και δεξαμενόπλοιων.
Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν έχει πλήξει πλοία που κινούνται μέσω του Hormuz, ενώ οι σύμμαχοί του στο Ιράκ και την Υεμένη έχουν επιτεθεί σε αγωγούς, διυλιστήρια και λιμάνια της Aramco. «Τα εργαλεία διαφάνειας δεν θα πρέπει να μετατρέπονται σε πυρομαχικά για επιθετικές ενέργειες», δήλωσε ο Nasser.
Οι ροές μέσω Hormuz
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, οι προειδοποιήσεις της Saudi Aramco υπογραμμίζουν τις επιπτώσεις που έχει η σύγκρουση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, ακόμη και καθώς ένα περίπλοκο σύστημα μεταφοράς πετρελαίου μέσω του Hormuz συμβάλλει πλέον στην αποκατάσταση των ροών.
Οι αποστολές από τις χώρες του Κόλπου αυξήθηκαν στα 15,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον περασμένο μήνα, στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου και πάνω από το 80% του όγκου πριν από τη σύγκρουση, σύμφωνα με την εταιρεία παροχής δεδομένων Kpler. Ωστόσο, οι μεταφορές αυτές έχουν γίνει εξαιρετικά ακριβές και οι αγορές πετρελαίου παραμένουν ιδιαίτερα «σφιχτές», με τις τιμές για φορτία αργού από τη Βόρεια Θάλασσα που πρόκειται να παραδοθούν αυτόν τον μήνα να αυξάνονται στα υψηλότερα επίπεδα από τον Απρίλιο.
Ο Nasser δήλωσε ότι ακόμη και στο τέλος της σύγκρουσης, «η αναπλήρωση των αποθεμάτων παράλληλα με την κάλυψη της ζήτησης θα μπορούσε να χρειαστεί έως και δύο χρόνια», και κάλεσε τις κυβερνήσεις να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα.
Η μάχη στο Bab el-Mandeb
Εν τω μεταξύ, το Στενό Bab el-Mandeb έχει εξελιχθεί σε πεδίο μάχης.
Ειδικότερα, οι δυνάμεις της κυβέρνησης της Υεμένης, που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, κατέλαβαν τη Δευτέρα (5/10/2026) σημαντικές θέσεις στο Στενό, σύμφωνα με στρατιωτικές και κυβερνητικές πηγές, καθώς επιχειρούν να ανατρέψουν τις προελάσεις των Houthis τον περασμένο μήνα και να τους εκδιώξουν από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν καταλάβει μεγάλα τμήματα της περιοχής Dhubab, η οποία δεσπόζει πάνω από το Bab el-Mandeb, και επιδιώκουν να θέσουν ολόκληρη την περιοχή υπό τον έλεγχό τους, με ισχυρή αεροπορική υποστήριξη από τον συνασπισμό υπό τη Σαουδική Αραβία, δήλωσαν στο Reuters τρεις στρατιωτικές πηγές και μία κυβερνητική πηγή.
Μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στους Houthis είχαν προηγουμένως διαψεύσει ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις είχαν σημειώσει προέλαση στην περιοχή.
Οι μάχες μαίνονται σε αρκετές γραμμές του μετώπου στην Υεμένη εδώ και εβδομάδες, μετά την αναζωπύρωση ενός εμφυλίου πολέμου που είχε παραμείνει σε ύφεση και ο οποίος επηρεάστηκε από τη σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν. Οι Houthis επιδιώκουν να ελέγξουν το στρατηγικής σημασίας Στενό Bab el-Mandeb και εκτοξεύουν πυραύλους και drones εναντίον σαουδαραβικών πόλεων και υποδομών.
Με τις εξαγωγές ενέργειας από τον Κόλπο να έχουν ήδη περιοριστεί λόγω του κλεισίματος του Στενού του Χορμούζ από το Ιράν, οι μάχες στην Υεμένη απειλούν ακόμη μία σημαντική οδό εξαγωγής πετρελαίου, αυξάνοντας τις παγκόσμιες τιμές και δημιουργώντας νέους κινδύνους σε μια περιοχή που ήδη φλέγεται.
«Κλείνει» ο East West
Εν τω μεταξύ, η ροή πετρελαίου στον αγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας διακόπηκε ξανά μετά από νέα επίθεση στις κρίσιμης σημασίας υποδομές, δήλωσε τη Δευτέρα στο AFP πηγή που εργάζεται στον ενεργειακό τομέα του βασιλείου.
«Ο αγωγός East-West δέχθηκε νέα επίθεση χθες», δήλωσε η πηγή. «Ένα αντλιοστάσιο ανατολικά του Ριάντ, στο Khurais. Δεν είχε στοχοποιηθεί στο παρελθόν. Υπέστη μεγάλες ζημιές και ο αγωγός σταμάτησε ξανά».
Η πληροφορία έρχεται μία ημέρα αφότου οι Houthis της Υεμένης, που υποστηρίζονται από το Ιράν, ανακοίνωσαν ότι έθεσαν στο στόχαστρο εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας που ανήκουν στον κρατικό πετρελαϊκό κολοσσό Aramco, μεταξύ άλλων υποδομές στην περιοχή Khurais.
Ο αγωγός East-West έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που ακολούθησε τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν.
Τον περασμένο μήνα, η Σαουδική Αραβία, η μεγαλύτερη εξαγωγός πετρελαίου στον κόσμο, διέκοψε τη λειτουργία του αγωγού East-West, ο οποίος εκτείνεται σε μήκος περίπου 1.200 χιλιομέτρων, συνδέοντας τα κύρια πετρελαϊκά κοιτάσματα στα ανατολικά της χώρας με το τερματικό σταθμό Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η διακοπή ακολούθησε επιθέσεις σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις που προήλθαν από το Ιράκ, όπου δραστηριοποιούνται ένοπλες οργανώσεις που πρόσκεινται στο Ιράν. Η ροή μέσω του αγωγού παρέμεινε διακομμένη από τις 11 έως τις 22 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την πλατφόρμα παρακολούθησης εμπορευμάτων Kpler.
Επισημαίνεται ότι ο αγωγός απέκτησε κρίσιμη σημασία για το πετρελαϊκό εμπόριο του Ριάντ μετά την έναρξη του αποκλεισμού του Στενού του Χορμούζ από το Ιράν, στην αρχή του πολέμου στη Μέση Ανατολή, γεγονός που έπληξε τη βασική οδό εξαγωγών της Σαουδικής Αραβίας.
Η Σαουδική Αραβία στηρίζει την επιχείρηση για την ανακατάληψη εδαφών
Η Σαουδική Αραβία, η οποία εξοπλίζει και εκπαιδεύει τις κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης έχει ζητήσει υλικοτεχνική βοήθεια από συμμάχους, με στόχο να απωθήσει τους Houthis, να αποκαταστήσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα και να τερματίσει τις επιθέσεις της οργάνωσης στο έδαφός της.
Ενώ ο πόλεμος μαίνεται σε αρκετές γραμμές του μετώπου στην Υεμένη, οι σφοδρότερες μάχες διεξάγονται στα νοτιοδυτικά, τόσο στην παράκτια περιοχή κοντά στο Στενό όσο και στους λόφους γύρω από την πόλη Ταΐζ, όπου οι Houthis προσπαθούν να περικυκλώσουν τις κυβερνητικές δυνάμεις.
Πρακτορείο ειδήσεων που ελέγχεται από τους Houthis μετέδωσε τη Δευτέρα ότι, σύμφωνα με στρατιωτική πηγή, η οργάνωση εκδίωξε τις κυβερνητικές δυνάμεις από την περιοχή al-Mawasit της επαρχίας Ταΐζ, φτάνοντας μέχρι την κατοικία του Alimi, επικεφαλής του προσωρινού προεδρικού συμβουλίου της Υεμένης.
Η ορεινή περιοχή βρίσκεται κοντά στον κεντρικό δρόμο που συνδέει την Ταΐζ με το Άντεν, την τελευταία οδική αρτηρία που έχουν στη διάθεσή τους οι κυβερνητικές δυνάμεις προς την πόλη, η οποία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του εμφυλίου πολέμου από την έναρξή του.
Η σύγκρουση στην Υεμένη ξεκίνησε όταν οι Houthis κατέλαβαν την πρωτεύουσα Σαναά το 2014, γεγονός που οδήγησε τη Σαουδική Αραβία να παρέμβει την επόμενη χρονιά, επικεφαλής συνασπισμού, με αεροπορική εκστρατεία με στόχο την αποκατάσταση της κυβέρνησης και την εκδίωξη της οργάνωσης που υποστηρίζεται από το Ιράν.
Οι μάχες γρήγορα οδηγήθηκαν σε ένα αιματηρό αδιέξοδο, με τα περισσότερα μέτωπα να παραμένουν στάσιμα, προκαλώντας μεγάλη ανθρωπιστική κρίση σε αυτό που ήταν ήδη το φτωχότερο αραβικό κράτος, έως ότου συμφωνήθηκε εκεχειρία το 2022, η οποία διατηρήθηκε μέχρι το φετινό καλοκαίρι.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών