Τελευταία Νέα
Διεθνή

Η ηχηρή παρέμβαση Fidan: Οι ΗΠΑ δεν θέλουν πλέον να είναι παγκόσμιος ηγεμόνας – Η Τουρκία αναζητά νέο ρόλο στη Μέση Ανατολή

Η ηχηρή παρέμβαση Fidan: Οι ΗΠΑ δεν θέλουν πλέον να είναι παγκόσμιος ηγεμόνας – Η Τουρκία αναζητά νέο ρόλο στη Μέση Ανατολή
Αποκαλυπτικές δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών για τη μεταβολή της αμερικανικής στρατηγικής – Η Συμφωνία της Μέκκας με Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, οι νέες συμμαχίες ασφαλείας και οι φόβοι της αντιπολίτευσης ότι η Άγκυρα αναλαμβάνει αποστολές για λογαριασμό της Ουάσιγκτον
Μια σημαντική μεταβολή στη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών και στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται τον διεθνή της ρόλο περιέγραψε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Hakan Fidan, προκαλώντας συζητήσεις για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.
«Ο ηγεμόνας δεν θέλει πλέον να διαδραματίζει τον ρόλο του ηγεμόνα», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στην υποχώρηση της παραδοσιακής αμερικανικής παρουσίας και στην ανάγκη των περιφερειακών δυνάμεων να αναλάβουν μεγαλύτερες ευθύνες.
Οι δηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στις 19 Νοεμβρίου, κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, και δημοσιεύθηκαν στις 21 Νοεμβρίου 2026 από την τουρκική εφημερίδα Cumhuriyet..

Η Συμφωνία της Μέκκας και η νέα στρατηγική της Άγκυρας

Στο επίκεντρο της παρέμβασης του Fidan βρέθηκε η Συμφωνία της Μέκκας, που αφορά την αμυντική συνεργασία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Ο Τούρκος υπουργός υποστήριξε ότι η περιφερειακή ασφάλεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη, την πολιτική σταθερότητα και την ευημερία.
Όπως εξήγησε, η λογική της «περιφερειακής ιδιοκτησίας» της ασφάλειας στηρίζεται σε δύο εξελίξεις.
Πρώτον, οι παραδοσιακές ηγεμονικές δυνάμεις εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμες να αναλάβουν τον ίδιο βαθμό ευθύνης για τη διαχείριση διεθνών κρίσεων.
Δεύτερον, ολοένα περισσότερα κράτη επιθυμούν να διαμορφώνουν την εξωτερική τους πολιτική με γνώμονα τα δικά τους συμφέροντα, χωρίς να ακολουθούν υποχρεωτικά τις επιλογές μιας παγκόσμιας υπερδύναμης.
Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τη φιλοδοξία της Άγκυρας να ενισχύσει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή μέσω νέων περιφερειακών συνεργασιών.

Η αμερικανική υποχώρηση και οι επιδιώξεις της Τουρκίας

Οι τοποθετήσεις Fidan αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς διαφοροποιούνται από την προηγούμενη επιχειρηματολογία της τουρκικής κυβέρνησης.
Μέχρι πρόσφατα, η Άγκυρα υποστήριζε κυρίως ότι οι παρεμβάσεις εξωτερικών δυνάμεων επιδείνωναν τις κρίσεις της Μέσης Ανατολής, επιβάλλοντας υψηλό πολιτικό και οικονομικό κόστος.
Τώρα, ο Fidan αναγνωρίζει και μια δεύτερη διάσταση: τη μειωμένη διάθεση των ΗΠΑ να συνεχίσουν να λειτουργούν ως ο βασικός εγγυητής της περιφερειακής ασφάλειας.
Αυτό δημιουργεί νέα περιθώρια για την Τουρκία, η οποία επιδιώκει να αναβαθμίσει τον στρατηγικό της ρόλο, αξιοποιώντας τις σχέσεις της με χώρες της Μέσης Ανατολής.

Αντιδράσεις: Η Τουρκία αναλαμβάνει ρόλο για λογαριασμό των ΗΠΑ;

Η τουρκική αντιπολίτευση αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τη Συμφωνία της Μέκκας.
Ο Utku Çakırözer έχει υποστηρίξει ότι η συγκεκριμένη συνεργασία ενδέχεται να εξυπηρετεί περισσότερο τις αμερικανικές στρατηγικές επιδιώξεις παρά τα τουρκικά εθνικά συμφέροντα.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για το ενδεχόμενο εμπλοκής τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Υεμένη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής περιορισμού των Houthis.
Αντίστοιχα, η βουλευτής Ceylan Akça Cupolo υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν συνιστά πραγματική περιφερειακή αυτονομία, αλλά ενδέχεται να μεταφέρει σε περιφερειακούς εταίρους ευθύνες που προηγουμένως αναλάμβαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι επισημάνσεις αυτές αναδεικνύουν την κεντρική αντίφαση της τουρκικής στρατηγικής: η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερη ανεξαρτησία, αλλά ταυτόχρονα κινδυνεύει, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, να επωμιστεί το κόστος της αμερικανικής αναδίπλωσης.

Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα

Οι δηλώσεις Fidan αποτυπώνουν τη συζήτηση για τη μετάβαση σε ένα διεθνές σύστημα όπου οι περιφερειακές δυνάμεις διεκδικούν μεγαλύτερο ρόλο.
Για την Τουρκία, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ευκαιρίες γεωπολιτικής αναβάθμισης, αλλά και κινδύνους στρατιωτικής υπερέκτασης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Άγκυρα θα καταφέρει να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία ή εάν θα αναλάβει πρόσθετες ευθύνες ασφαλείας στο πλαίσιο της αναδιάταξης της αμερικανικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης