Το τουρκικό Ναυτικό παίρνει «κλειδιά» στην Αλβανία και αποκτά πλεονέκτημα στο Ιόνιο
Τη στρατιωτική της παρουσία στη ναυτική βάση του Αυλώνα στην Αλβανία δεσμεύεται να διατηρήσει η Τουρκία, με σκοπό να κρατήσει διασπασμένο τον ελληνικό στόλο σε Ιόνιο και Αιγαίο, σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης.
Ειδικότερα, παρά το γεγονός πως είχε ακουστεί πως θα αποχωρήσει, η Τουρκία απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η μακροχρόνια στρατιωτική της παρουσία στην Αλβανία θα τελείωνε μετά τις πρόσφατες συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ Τιράνων και Ρώμης, επιμένοντας ότι ο ρόλος της στη ναυτική βάση του Αυλώνα (Πασαλιμάν) παραμένει ουσιώδης και θα συνεχιστεί χωρίς διακοπή.
Σε επιστολή που εστάλη στο κοινοβούλιο νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Yasar Guler δήλωσε ότι η Αλβανία δεν έχει υποβάλει κανένα επίσημο αίτημα για τον τερματισμό της τουρκικής παρουσίας στο Πασαλιμάν και ότι η Άγκυρα δεν έχει προβεί σε κανέναν σχεδιασμό για την απόσυρση του προσωπικού της.
«Οι ισχυρισμοί προς αυτή την κατεύθυνση είναι απολύτως αβάσιμοι», είπε ο υπουργός, απαντώντας σε εικασίες ότι η τουρκική παρουσία ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο υπό το φως μιας πρόσφατης συμφωνίας μεταξύ Αλβανίας και Ιταλίας για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη του λιμένα.
Ιστορικά σημαντική ως η μοναδική μεσογειακή βάση υποβρυχίων της Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 1950, η βάση του Πασαλιμάν περιήλθε υπό αλβανικό έλεγχο μετά τη ρήξη με τη Μόσχα το 1961 και σήμερα λειτουργεί ως βασική ναυτική εγκατάσταση του Πολεμικού Ναυτικού της Αλβανίας, με την Τουρκία να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ανακατασκευή και αξιοποίησή της.
Τούρκοι αξιωματούχοι τόνισαν ότι οι δραστηριότητες εκσυγχρονισμού στη βάση, οι οποίες ξεκίνησαν το 1998, συνεχίζονται, ενώ το προσωπικό του Τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού εξακολουθεί να υπηρετεί εκεί, παρέχοντας συμβουλευτική και εκπαιδευτική υποστήριξη στο Αλβανικό Ναυτικό.
Το υπουργείο χαρακτήρισε την αποστολή αυτή ως βασικό πυλώνα της αμυντικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Ο παράγων Ιταλία
Η Άγκυρα επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των πρόσφατων συμφωνιών ασφαλείας της Αλβανίας με την Ιταλία, υποστηρίζοντας ότι αυτή η συνεργασία προκύπτει από τη γεωγραφική εγγύτητα των δύο χωρών και τις κοινές τους υποχρεώσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Οι πρωτοβουλίες αυτές, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι «ανεξάρτητες ως προς τη φύση τους» από τον ρόλο της Τουρκίας στο Πασαλιμάν και δεν υπονομεύουν τη θέση της Άγκυρας.
Σύμφωνα με τη συμφωνία που υπεγράφη στα τέλη του 2025, ο ιταλικός ναυπηγικός κολοσσός Fincantieri προχώρησε σε κοινοπραξία με την κρατική αλβανική εταιρεία KAYO.
Ο στόχος είναι η αναβίωση του ναυπηγείου του Πασαλιμάν σε έναν σύγχρονο παραγωγικό κόμβο, ικανό να ναυπηγεί και να συντηρεί πολεμικά σκάφη μήκους έως 80 μέτρων, τόσο για το Αλβανικό Ναυτικό όσο και για την παγκόσμια αγορά.
Eτήσια έσοδα
Η συμφωνία αναμένεται να αποφέρει ετήσια έσοδα ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ έως το 2031, με πρώτο στόχο την κατασκευή επτά νέων περιπολικών πλοίων για την Αλβανία.
Πέραν της βιομηχανικής πτυχής, η ιταλική επένδυση έχει προκαλέσει αντιδράσεις λόγω των σχεδίων για το «Pashaliman Laguna Eco Resort», ένα τουριστικό έργο 25 εκταρίων που εκτείνεται εν μέρει σε ενεργό στρατιωτική και προστατευόμενη πολιτιστική περιοχή.
Σύμφωνα με τις υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες, το Τουρκικό Ναυτικό διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τις εγκαταστάσεις για ίδιες επιχειρήσεις στο Ιόνιο και την Αδριατική.
Η Τουρκία εξακολουθεί να παρέχει χρήματα και υλικοτεχνική υποστήριξη με στόχο την εκπαίδευση προσωπικού και την αναδιάρθρωση των Αλβανικών Ενόπλων Δυνάμεων σύμφωνα με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Αλβανίας έχουν ενισχυθεί από τότε που η Αλβανία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 2009.
Αξιωματούχοι ανέδειξαν την υπογραφή της «Στρατιωτικής Συμφωνίας Πλαισίου» κατά την πρώτη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Τουρκίας – Αλβανίας τον Φεβρουάριο του 2024 ως ένδειξη της διευρυνόμενης στρατηγικής συνεργασίας.
Πλεονέκτημα έναντι της Ελλάδος
Η Τουρκία θεωρεί την περαιτέρω ανάπτυξη του Πασαλιμάν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ως ευκαιρία ενίσχυσης του ρόλου της στη Συμμαχία και απόκτησης πλεονεκτήματος έναντι της Ελλάδας, γειτονικής χώρας με την οποία έχει μακροχρόνιες διαφορές σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο.
Ο υπουργός Guler σημείωσε ότι η αξιολόγηση «αποτελεσματικών και πολυμερών μοντέλων συνεργασίας» για τη βάση θα ενισχύσει περαιτέρω τη συμβολή της Άγκυρας στην ασφάλεια στο Ιόνιο και στην Αδριατική.α
Επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της, ο υπουργός δήλωσε ότι η Τουρκία γνωρίζει πλήρως τη σημασία της διατήρησης της παρουσίας της στο Πασαλιμάν και θα συνεχίσει τις διμερείς και πολυμερείς δραστηριότητες σε συνεργασία με την Αλβανία.
Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί την αποφασιστικότητα της Άγκυρας να παραμείνει κεντρικός παράγοντας ασφαλείας στα Δυτικά Βαλκάνια, παρά τη συνεχιζόμενη εμπλοκή της Ιταλίας και τις αντιρρήσεις της Ελλάδας.
Προκειμένου να εδραιώσει περαιτέρω την παρουσία της στην Αλβανία, η Τουρκία ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2025 ότι θα προσφέρει, στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας, ένα αεροσκάφος Airbus A319-115J, αξίας 11,9 εκατομμυρίων δολαρίων, στις Αλβανικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η συμφωνία φέρει την υπογραφή του Αλβανού υπουργού Άμυνας Piro Vengu και φέρει ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 2025.
Η συμφωνία παραχώρησης, αναφέρει ότι η δωρεά στοχεύει στην ενίσχυση των «φιλικών σχέσεων και της στενής συνεργασίας» μεταξύ Τουρκίας και Αλβανίας, σχέσεις που θεμελιώθηκαν με τη Συνθήκη Φιλίας, Καλής Γειτονίας και Συνεργασίας του 1992, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν την επιθυμία τους να εμβαθύνουν αυτούς τους δεσμούς μέσω αμοιβαίας τεχνικής και αμυντικής συνεργασίας.
www.bankingnews.gr
Ειδικότερα, παρά το γεγονός πως είχε ακουστεί πως θα αποχωρήσει, η Τουρκία απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η μακροχρόνια στρατιωτική της παρουσία στην Αλβανία θα τελείωνε μετά τις πρόσφατες συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ Τιράνων και Ρώμης, επιμένοντας ότι ο ρόλος της στη ναυτική βάση του Αυλώνα (Πασαλιμάν) παραμένει ουσιώδης και θα συνεχιστεί χωρίς διακοπή.
Σε επιστολή που εστάλη στο κοινοβούλιο νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Yasar Guler δήλωσε ότι η Αλβανία δεν έχει υποβάλει κανένα επίσημο αίτημα για τον τερματισμό της τουρκικής παρουσίας στο Πασαλιμάν και ότι η Άγκυρα δεν έχει προβεί σε κανέναν σχεδιασμό για την απόσυρση του προσωπικού της.
«Οι ισχυρισμοί προς αυτή την κατεύθυνση είναι απολύτως αβάσιμοι», είπε ο υπουργός, απαντώντας σε εικασίες ότι η τουρκική παρουσία ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο υπό το φως μιας πρόσφατης συμφωνίας μεταξύ Αλβανίας και Ιταλίας για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη του λιμένα.
Ιστορικά σημαντική ως η μοναδική μεσογειακή βάση υποβρυχίων της Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 1950, η βάση του Πασαλιμάν περιήλθε υπό αλβανικό έλεγχο μετά τη ρήξη με τη Μόσχα το 1961 και σήμερα λειτουργεί ως βασική ναυτική εγκατάσταση του Πολεμικού Ναυτικού της Αλβανίας, με την Τουρκία να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην ανακατασκευή και αξιοποίησή της.
Τούρκοι αξιωματούχοι τόνισαν ότι οι δραστηριότητες εκσυγχρονισμού στη βάση, οι οποίες ξεκίνησαν το 1998, συνεχίζονται, ενώ το προσωπικό του Τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού εξακολουθεί να υπηρετεί εκεί, παρέχοντας συμβουλευτική και εκπαιδευτική υποστήριξη στο Αλβανικό Ναυτικό.
Το υπουργείο χαρακτήρισε την αποστολή αυτή ως βασικό πυλώνα της αμυντικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Ο παράγων Ιταλία
Η Άγκυρα επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία των πρόσφατων συμφωνιών ασφαλείας της Αλβανίας με την Ιταλία, υποστηρίζοντας ότι αυτή η συνεργασία προκύπτει από τη γεωγραφική εγγύτητα των δύο χωρών και τις κοινές τους υποχρεώσεις στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Οι πρωτοβουλίες αυτές, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι «ανεξάρτητες ως προς τη φύση τους» από τον ρόλο της Τουρκίας στο Πασαλιμάν και δεν υπονομεύουν τη θέση της Άγκυρας.
Σύμφωνα με τη συμφωνία που υπεγράφη στα τέλη του 2025, ο ιταλικός ναυπηγικός κολοσσός Fincantieri προχώρησε σε κοινοπραξία με την κρατική αλβανική εταιρεία KAYO.
Ο στόχος είναι η αναβίωση του ναυπηγείου του Πασαλιμάν σε έναν σύγχρονο παραγωγικό κόμβο, ικανό να ναυπηγεί και να συντηρεί πολεμικά σκάφη μήκους έως 80 μέτρων, τόσο για το Αλβανικό Ναυτικό όσο και για την παγκόσμια αγορά.
Eτήσια έσοδα
Η συμφωνία αναμένεται να αποφέρει ετήσια έσοδα ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ έως το 2031, με πρώτο στόχο την κατασκευή επτά νέων περιπολικών πλοίων για την Αλβανία.
Πέραν της βιομηχανικής πτυχής, η ιταλική επένδυση έχει προκαλέσει αντιδράσεις λόγω των σχεδίων για το «Pashaliman Laguna Eco Resort», ένα τουριστικό έργο 25 εκταρίων που εκτείνεται εν μέρει σε ενεργό στρατιωτική και προστατευόμενη πολιτιστική περιοχή.
Σύμφωνα με τις υφιστάμενες διμερείς συμφωνίες, το Τουρκικό Ναυτικό διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τις εγκαταστάσεις για ίδιες επιχειρήσεις στο Ιόνιο και την Αδριατική.
Η Τουρκία εξακολουθεί να παρέχει χρήματα και υλικοτεχνική υποστήριξη με στόχο την εκπαίδευση προσωπικού και την αναδιάρθρωση των Αλβανικών Ενόπλων Δυνάμεων σύμφωνα με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Αλβανίας έχουν ενισχυθεί από τότε που η Αλβανία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 2009.
Αξιωματούχοι ανέδειξαν την υπογραφή της «Στρατιωτικής Συμφωνίας Πλαισίου» κατά την πρώτη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Τουρκίας – Αλβανίας τον Φεβρουάριο του 2024 ως ένδειξη της διευρυνόμενης στρατηγικής συνεργασίας.
Πλεονέκτημα έναντι της Ελλάδος
Η Τουρκία θεωρεί την περαιτέρω ανάπτυξη του Πασαλιμάν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ ως ευκαιρία ενίσχυσης του ρόλου της στη Συμμαχία και απόκτησης πλεονεκτήματος έναντι της Ελλάδας, γειτονικής χώρας με την οποία έχει μακροχρόνιες διαφορές σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο.
Ο υπουργός Guler σημείωσε ότι η αξιολόγηση «αποτελεσματικών και πολυμερών μοντέλων συνεργασίας» για τη βάση θα ενισχύσει περαιτέρω τη συμβολή της Άγκυρας στην ασφάλεια στο Ιόνιο και στην Αδριατική.α
Επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευσή της, ο υπουργός δήλωσε ότι η Τουρκία γνωρίζει πλήρως τη σημασία της διατήρησης της παρουσίας της στο Πασαλιμάν και θα συνεχίσει τις διμερείς και πολυμερείς δραστηριότητες σε συνεργασία με την Αλβανία.
Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί την αποφασιστικότητα της Άγκυρας να παραμείνει κεντρικός παράγοντας ασφαλείας στα Δυτικά Βαλκάνια, παρά τη συνεχιζόμενη εμπλοκή της Ιταλίας και τις αντιρρήσεις της Ελλάδας.
Προκειμένου να εδραιώσει περαιτέρω την παρουσία της στην Αλβανία, η Τουρκία ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2025 ότι θα προσφέρει, στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας, ένα αεροσκάφος Airbus A319-115J, αξίας 11,9 εκατομμυρίων δολαρίων, στις Αλβανικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η συμφωνία φέρει την υπογραφή του Αλβανού υπουργού Άμυνας Piro Vengu και φέρει ημερομηνία 22 Οκτωβρίου 2025.
Η συμφωνία παραχώρησης, αναφέρει ότι η δωρεά στοχεύει στην ενίσχυση των «φιλικών σχέσεων και της στενής συνεργασίας» μεταξύ Τουρκίας και Αλβανίας, σχέσεις που θεμελιώθηκαν με τη Συνθήκη Φιλίας, Καλής Γειτονίας και Συνεργασίας του 1992, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν την επιθυμία τους να εμβαθύνουν αυτούς τους δεσμούς μέσω αμοιβαίας τεχνικής και αμυντικής συνεργασίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών