Ο μακροβιότερος πόλεμος της Ευρώπης από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πλησιάζει σε μια ειρηνευτική συμφωνία ή το 2026 θα είναι άλλη μια χρονιά ζοφερού πολέμου φθοράς
(upd3) Τη στιγμή που ο ρωσικός στρατός συνεχίζει με αμείωτη ένταση να κερδίζει εδάφη και να διατηρεί την πρωτοβουλία σε όλο το μέτωπο, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ συνεχίζονται με την επόμενη συνάντηση να έχει οριστεί για την ερχόμενη Κυριακή 1 Φεβρουαρίου και πάλι στο Abu Dhabi στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το σχέδιο, το όραμα των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας είναι απλό.
Η Ουκρανία παραχωρεί εδάφη που αποτελούσαν τον ακρογωνιαίο λίθο της άμυνάς της κατά της Ρωσίας για πάνω από μια δεκαετία.
Σε αντάλλαγμα, στο Κίεβο υπόσχονται μια δυτική στρατιωτική ασπίδα που είναι εχθρική προς τη Μόσχα.
Στη συνέχεια, όλοι βγάζουν χρήματα.
Οι συνομιλίες μεταξύ Ρώσων και Ουκρανών μέσω της διαμεσολάβησης των ΗΠΑ στο Abu Dhabi την Παρασκευή και το Σάββατο ήταν αισιόδοξες, θετικές και εποικοδομητικές, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που ενημέρωσαν τους δημοσιογράφους.
Σαν φίλοι
Οι δύο αντιπροσωπείες έδειξαν τόσο μεγάλο αμοιβαίο σεβασμό, εκτίμηση και καλή χημεία που σε κάποιο σημείο φάνηκαν σχεδόν σαν φίλοι, σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Περισσότερη… φιλία στο Abu Dhabi προγραμματίζεται για την ερχόμενη Κυριακή 1 Φεβρουαρίου.
Στο μεταξύ, η Ρωσία συνεχίζει να βομβαρδίζει τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας με πυραύλους και drones, στερώντας από τις παγωμένες πόλεις της θέρμανση και ηλεκτρισμό στην προσπάθειά της να σπάσει την αντίσταση.
Ο Ρώσος ηγέτης Vladimir Putin δεν έχει εγκαταλείψει τους πολεμικούς του στόχους, οι οποίοι συνίστανται στην υποταγή της Ουκρανίας και στην αποχώρηση της Δύσης από την Ανατολική Ευρώπη.
Πλησιάζουμε… σε συμφωνία;
Μήπως λοιπόν ο μακροβιότερος πόλεμος της Ευρώπης από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πλησιάζει σε μια ειρηνευτική συμφωνία που θα επιτρέψει και στις δύο πλευρές να επικεντρωθούν στην ευημερία, όπως ελπίζουν οι απεσταλμένοι του Προέδρου Trump, Steve Witkoff και Jared Kushner;
Ή θα είναι το 2026 άλλη μια χρονιά ζοφερού πολέμου φθοράς, με τη Μόσχα και το Κίεβο να αντιμετωπίζουν την προσπάθεια διαμεσολάβησης των ΗΠΑ ως ένα ακόμα μέτωπο μάχης;
Ακολουθούν τρία πιθανά σενάρια για το 2026.
Σενάριο 1ο: Οι μάχες συνεχίζονται, το ίδιο και οι συνομιλίες
Το πιο πιθανό σενάριο είναι ο πόλεμος φθοράς να εισέλθει στην πέμπτη χρονιά του, με τις συνομιλίες να συνεχίζονται αλλά χωρίς αποτέλεσμα.
Η κυβέρνηση Trump στοιχηματίζει ότι η μακροχρόνια εμμονή του Putin με τον έλεγχο της Ουκρανίας είναι απλώς μια δημόσια στάση, και ότι ο Ρώσος ηγέτης θα επιδιώξει ειρήνη αν η Ουκρανία του παραχωρήσει το υπόλοιπο της ανατολικής περιοχής Donbass.
Οι βαριά οχυρωμένες πόλεις που η Ουκρανία εξακολουθεί να ελέγχει εκεί αποτελούν το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια ρωσική προέλαση προς τις ανοιχτές γεωργικές περιοχές του κεντρικού τμήματος της χώρας.
«Υπάρχει μεγάλη δυσπιστία στον ουκρανικό λαό» σχετικά με τις συνομιλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, είπε μιλώντας στη Wall Street Journal ο Andriy Zagorodnyuk, πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας.
Αυτό δεν οφείλεται στο ότι οι Ουκρανοί δεν θέλουν τον τερματισμό του πολέμου, αλλά διότι κάθε στρατιωτική, βιομηχανική και πολιτική εξέλιξη στη Ρωσία δείχνει ότι η Μόσχα θέλει να συνεχίσει.
Οι Ουκρανοί αντιδρούν
«Σε αυτή την οπτική, η ιδέα να παραχωρηθεί το Donbass στους Ρώσους φαίνεται απλώς σαν να παίρνουν τα εδάφη δωρεάν, τα οποία διαφορετικά θα χρειαζόταν πιθανώς μισό εκατομμύριο άνδρες ακόμα για να τα καταλάβουν», πρόσθεσε.
Η Ρωσία θα μπορούσε τότε να χρησιμοποιήσει το Donbass ως ... βάση για να επανεκκινήσει την εισβολή.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky αντιστέκεται στην πίεση να παραδώσει το Donbass και δηλώνει ότι οποιαδήποτε συμφωνία για εδάφη εξαρτάται από εγγυήσεις ασφαλείας, οι οποίες θα περιλαμβάνουν την παρουσία ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία και, το κυριότερο, έναν ρόλο υποστήριξης από τις ΗΠΑ.
Απορρίπτει η Ρωσία
Η Ρωσία, που απορρίπτει οποιαδήποτε παρουσία δυτικών στρατευμάτων, πιέζει τον Λευκό Οίκο να αναγκάσει την Ουκρανία να υποχωρήσει από το Donbass, ισχυριζόμενη ότι συμφωνία πάνω σε αυτό επετεύχθη μεταξύ του Putin και του Trump όταν συναντήθηκαν στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο.
Η σύνοδος κορυφής στο Anchorage ανέδειξε ένα πρόβλημα για τη θεωρία «Donbass για ειρήνη».
Παρόλο που ο Trump ήταν θετικός σε θέματα εδαφών και κάποιων άλλων ρωσικών αιτημάτων, ο Putin δεν δεχόταν ένα «ναι» ως απάντηση.
Ο Trump ακύρωσε το γεύμα τους.
«Το θεμελιώδες ζήτημα είναι ότι ο Putin αρνήθηκε να εξετάσει οτιδήποτε λιγότερο από τους μεγαλοπρεπείς στόχους του», είπε ο Doug Lute, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο NATO.
«Αυτοί αφορούν τα εδάφη, αλλά ευρύτερα σχετίζονται με την επιθυμία του να κυριαρχήσει στην Ουκρανία.
Και η Ουκρανία απλώς αρνήθηκε να υποταχθεί».
Δεν καταρρέει… ακόμα
Το Κρεμλίνο παραμένει πεπεισμένο ότι ο ουκρανικός στρατός θα λυγίσει πριν τη ρωσική οικονομία.
Ωστόσο, η Ουκρανία δεν είναι κοντά στο να καταρρεύσει ακόμα.
«Και οι δύο πλευρές έχουν ακόμα πόρους - ανθρώπινο δυναμικό, όπλα, χρήματα - για να συνεχίσουν να πολεμούν», είπε ο Alexander Gabuev, διευθυντής του Carnegie Russia Eurasia Center, ενός think tank στο Βερολίνο.
Αλλά και οι δύο πλευρές φοβούνται ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τους βλάψουν αν ο Trump θυμώσει για το αδιέξοδο.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να χρειάζεται πληροφορίες και άλλη υποστήριξη από τις ΗΠΑ.
Η Ρωσία είναι ευάλωτη σε αυστηρότερες κυρώσεις.
Έτσι, κάθε πλευρά επιδιώκει να δείξει στον Trump ότι είναι εποικοδομητική και ότι ο εχθρός ευθύνεται για τη συνέχιση του πολέμου.
Σενάριο 2ο: Η Ουκρανία λυγίζει πρώτη
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το αδιέξοδο θα συνεχιστεί.
Για την Ουκρανία, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι ο στρατός της θα εξαντληθεί τελικά.
Οι αφοσιωμένοι στρατιώτες μάχονται χωρίς ανάπαυση για χρόνια, ενώ οι νέοι επίστρατοι όλο και περισσότερο εγκαταλείπουν τις θέσεις τους (AWOL).
Ο στρατός αντισταθμίζει την έλλειψη πεζικού με τη συνεχή βελτίωση των δυνατοτήτων του σε drones.
Ωστόσο, η Ρωσία έχει πρόσφατα καλύψει τη διαφορά στη μάχη των drones.
Οι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες δεν αναμένουν ότι το μοτίβο της φθοράς στον πόλεμο θα αλλάξει φέτος.
Στρατός.. μικρό σεντόνι
Η σχεδόν συνεχής επίθεση της Ρωσίας στο Donbass από τα τέλη του 2023 υπήρξε μια από τις πιο αργές και δαπανηρές προόδους στην στρατιωτική ιστορία.
Ένας ουρανός γεμάτος drones έχει καταστήσει τις μαζικές επιχειρήσεις σχεδόν αδύνατες.
Ωστόσο, η έλλειψη στρατιωτικών εφεδρειών της Ουκρανίας σήμαινε ότι η ενίσχυση των ανατολικών της τμημάτων το 2025 έγινε σε βάρος της παραχώρησης μιας σταδιακής ρωσικής προέλασης πιο νότια, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Dnipro και Zaporizhia.
Ο ουκρανικός στρατός γίνεται αργά σαν ένα σεντόνι που είναι πολύ μικρό, αφήνοντας είτε τον λαιμό είτε τα πόδια εκτεθειμένα.
«Ένας πόλεμος φθοράς μπορεί να χαθεί σταδιακά και μετά ξαφνικά», είπε ο Gabuev.
Οι στρατιωτικοί ιστορικοί αναφέρονται στην εξάντληση του γερμανικού στρατού στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, παρά το γεγονός ότι ήταν τακτικά ανώτερος κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της σύγκρουσης.
Αν η αντοχή της Ουκρανίας εξαντληθεί, ίσως αναγκαστεί να δεχθεί μια συμφωνία που είναι δύσκολο να «καταπιεί» αλλά θα είναι καλύτερη από οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την ικανοποίηση των ρωσικών απαιτήσεων για εδάφη, περιορισμούς στον ουκρανικό στρατό και την αποκατάσταση της ρωσικής επιρροής στη ζωή της χώρας, με μόνο αδύναμες εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ.
Σενάριο 3ο: Η Ρωσία κουράζεται
Σε αυτό το σενάριο, η ρωσική οικονομία παραμένει στάσιμη, πολλές μη στρατιωτικές βιομηχανίες συρρικνώνονται και τα υψηλά επιτόκια την πληγώνουν.
Οι χαμηλές τιμές πετρελαίου, οι ουκρανικές επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς σε διυλιστήρια και οι ενέργειες των ΗΠΑ και της Ευρώπης κατά του «σκιώδους» στόλου δεξαμενόπλοιων της Ρωσίας πιέζουν τον ενεργειακό τομέα από τον οποίο εξαρτώνται τα έσοδα του Κρεμλίνου.
Η ρωσική επιχειρηματική ελίτ είναι εδώ και καιρό δυσαρεστημένη με το πώς ο πόλεμος διαστρεβλώνει την οικονομία, καθιστώντας την υπερβολικά εξαρτημένη από την παραγωγή όπλων και από την Κίνα για την προμήθεια εξαρτημάτων και την αγορά πετρελαίου της. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο Putin ανησυχεί για αντίδραση από την ελίτ ή την ρωσική κοινωνία.
Παρόλα αυτά, η Ρωσία δεν μπορεί να διατηρήσει τον πόλεμο της επ’ αόριστον.
Αυστηρότερες κυρώσεις και καλύτερη εφαρμογή τους θα μπορούσαν να μειώσουν αυτό το χρονικό πλαίσιο.
Αν η Ρωσία — ή και οι δύο πλευρές — καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούν να συνεχίσουν για πολύ ακόμη, τότε οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μια πιο σοβαρή αναζήτηση μιας συμφωνίας που θα είναι ελάχιστα αποδεκτή τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη Ρωσία.
Οι περισσότεροι Ουκρανοί δεν πιστεύουν ότι η Ρωσία έχει φτάσει σε αυτό το σημείο, επειδή ο Putin ποντάρει στο ότι μπορεί να κερδίσει.
«Αυτή τη στιγμή η Ρωσία δεν θεωρεί τον τερματισμό του πολέμου ως την καλύτερη πορεία δράσης, γιατί πιστεύει ότι έχει μια καλύτερη εναλλακτική», είπε ο Zagorodnyuk.
«Αυτό που χρειάζεται είναι να δημιουργηθεί μια χειρότερη εναλλακτική από μια συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων.
Κανείς δεν τους έχει δείξει την προοπτική πραγματικά σοβαρών συνεπειών αν δεν τερματίσουν τον πόλεμο».
Μήνυμα Lavrov (ΥΠΕΞ Ρωσίας): Κοιτάμε τις πραγματικές προτάσεις για την Ουκρανία
Η Ρωσία δεν σχολιάζει δημόσια την πορεία των διαπραγματεύσεων, οι οποίες πρέπει να διεξάγονται σε καθεστώς εμπιστευτικής σιωπής υποστήριξε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Sergey Lavrov.
Μάλιστα ο Lavrov επικαλέστηκε και σχετική τοποθέτηση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov, σύμφωνα με την οποία, η Ρωσία σε αντίθεση με την Ουκρανία, τις διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς, οι οποίες πρέπει να διεξάγονται σε εμπιστευτική σιωπή, δεν τις σχολιάζει δημόσια.
Σύμφωνα με τον Lavrov, η Ρωσία θα εξετάζει «τις πραγματικές προτάσεις» για την Ουκρανία και δεν θα προσανατολίζεται «στα λεγόμενα δημόσια παιχνίδια».
Επιπλέον, υποστήριξε ότι τα ΜΜΕ θα ενημερωθούν για την πορεία των διαπραγματεύσεων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σχετικά με τη διευθέτηση στην Ουκρανία, «όταν όλα θα έχουν πλέον ξεκαθαρίσει».
Ο Lavrov τόνισε ότι τα πολιτικά ζητήματα για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την Ουκρανία διατυπώθηκαν από τον Πρόεδρο της Ρωσίας και ότι διατηρούν την ισχύ τους, ενώ σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας, υπογράμμισε πως «η Ρωσία δεν διαθέτει στοιχεία σχετικά με το ποιες εγγυήσεις ασφαλείας ενδέχεται να έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των ΗΠΑ και της Ουκρανίας»:
«Δεν γνωρίζουμε για ποιες εγγυήσεις συμφώνησαν, αλλά, απ’ ό,τι φαίνεται, πρόκειται για εγγυήσεις προς το ίδιο το ουκρανικό καθεστώς, το οποίο ακολουθεί ρωσοφοβική, νεοναζιστική πολιτική» τόνισε ο Lavrov.
Peskov (Ρωσία): Ουδέν σχόλιο για ενεργειακή εκεχειρία με Ουκρανία
Χωρίς σχόλιο άφησε την ερώτηση για το εάν υπάρχει ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov.
«Όχι, προς το παρόν δεν μπορώ να το σχολιάσω» επισήμανε ο Peskov με αφορμή τις πληροφορίες που μετέδωσε ο Ρώσος στρατιωτικός blogger Vladimir Romanov περί εντολής στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις να σταματήσουν τα πλήγματα κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας
Επισήμως, κανείς σε Ρωσία και Ουκρανία δεν έχει ανακοινώσει παύση επιθέσεων.
Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις, ο Peskov είπε ότι η διαπραγματευτική διαδικασία με τη συμμετοχή της Ρωσίας στο Abu Dhabi μπορεί, εφόσον χρειαστεί, να διαρκέσει δύο ημέρες, ενώ οι λεπτομέρειες της συνάντησης θα συμφωνηθούν έως την 1η Φεβρουαρίου.
Σχολιάζοντας την επικείμενη διαπραγματευτική διαδικασία, ο Peskov σημείωσε επίσης ότι οι «μορφές» της θα συμφωνηθούν άμεσα μέχρι την ημέρα της συνάντησης.
Σημειώνεται ότι με το πέρας των τριμερών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που πραγματοποιήθηκαν στις 23–24 Ιανουαρίου, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky δήλωσε ότι τα μέρη συζήτησαν ένα σχέδιο 20 σημείων και ότι έχει μειωθεί σημαντικά ο αριθμός των «προβληματικών ζητημάτων».
Στις 28 Ιανουαρίου, ο Dmitry Peskov δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι τριμερείς διαπραγματεύσεις για τη διευθέτηση της ουκρανικής κρίσης στο Abu Dhabi προγραμματίζεται να συνεχιστούν την 1η Φεβρουαρίου.
Sky News: Γιατί ο Trump επιδιώκει την ειρήνη στην Ουκρανία
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump επιδιώκει την ειρήνη στην Ουκρανία για να αποκαταστήσει τις επιχειρηματικές σχέσεις με τη Ρωσία υποστηρίζει ο Βρετανός αναλυτής και στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Michael Clarke του τηλεοπτικού δικτύου Sky News.
«Θέλει συμφωνίες στον τομέα των ακινήτων, θέλει συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας, θέλει συμφωνίες για την ανάπτυξη και για τα ορυκτά.
Δεν μπορεί να τις κλείσει με τη Ρωσία όσο συνεχίζεται η σύγκρουση» επισημαίνει ο Clarke.
Σύμφωνα με τον Clarke, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ο Αμερικανός ηγέτης επιδιώκει την ολοκλήρωση της σύγκρουσης και τη συζήτηση με τη Μόσχα για ένα ευρύτερο φάσμα θεμάτων.
Νωρίτερα, ο Trump δήλωσε ότι γύρω από την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία παρατηρείται πολύ θετική εξέλιξη.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Λευκού Οίκου, η επίλυση «είναι προ των πυλών».
Rubio (ΥΠΕΞ ΗΠΑ): Υπάρχει γενική συμφωνία για εγγυήσεις ασφαλείας με Ουκρανία, θα αναπτυχθεί στρατός, θα είναι άχρηστος χωρίς τις ΗΠΑ
Έχει ήδη επιτευχθεί γενική συμφωνία για τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Rubio.
«Γίνεται πολλή συζήτηση για τις εγγυήσεις ασφαλείας αυτή τη στιγμή και αυτό είναι κάτι για το οποίο υπάρχει γενική συμφωνία τώρα όσον αφορά την Ουκρανία», είπε, μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας.
Είπε ότι οι εγγυήσεις θα απαιτούσαν την ανάπτυξη ενός «μικρού αποσπάσματος» ευρωπαϊκών στρατευμάτων, κυρίως γαλλικών, καθώς και την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, χωρίς την οποία θα ήταν «άχρηστα».
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι οποιαδήποτε ανάπτυξη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία είναι κατηγορηματικά απαράδεκτη και ενέχει τον κίνδυνο μιας οξείας κλιμάκωσης.
Το υπουργείο χαρακτήρισε τις δηλώσεις σχετικά με μια τέτοια πιθανότητα από το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ως υποκίνηση σε συνέχιση των εχθροπραξιών.
Anna Skorokhod (Ουκρανία): Αλλάξτε τα σύνορα – παραδώστε το Donbass να έρθει ειρήνη
Οι ουκρανικές αρχές πρέπει να αποδεχθούν την αναχάραξη των κρατικών συνόρων και να εγκαταλείψουν τον έλεγχο μέρους του Donbass, προκειμένου να μπορέσουν να διαπραγματευτούν μια ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία.
Τη θέση αυτή διατύπωσε η βουλευτής της ουκρανικής Βουλής, Anna Skorokhod, σε συνέντευξή της στο κανάλι bστο YouTube, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
«Πιστεύω ότι σε αυτή την κατάσταση η πιο σωστή απόφαση θα ήταν να υιοθετηθεί ψήφισμα για αλλαγές στα διοικητικά όρια των περιοχών Donetsk και Luhansk», δήλωσε η Skorokhod, βουλευτής της Verkhovna Rada.
Η ίδια υποστήριξε ότι μια τέτοια κίνηση θα βοηθούσε την Ουκρανία να διατηρήσει την υπόλοιπη επικράτειά της, καθώς το τμήμα του Donbas που έχει τεθεί υπό τον έλεγχο του ρωσικού στρατού βρίσκεται εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός ελέγχου του Κιέβου.
Σύμφωνα με τη Skorokhod, εάν αλλάξουν επισήμως τα διοικητικά όρια, το ζήτημα των συνόρων του Donbass δεν θα τίθεται πλέον, καθώς απλώς θα έχουν αναθεωρηθεί.
Αυτό, όπως είπε, θα ανοίξει τον δρόμο για την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.
www.bankingnews.gr
Ενώ η Ουάσιγκτον μιλά για «παράθυρα ευκαιρίας» και η Μόσχα πιέζει για εδαφικές παραχωρήσεις, το μέτωπο είναι αυτό που θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον.
Το 2026 δεν προμηνύεται ως χρονιά λύσεων, αλλά ως στιγμή αλήθειας: ποιος θα λυγίσει πρώτος και με ποιο τίμημα.
Το σχέδιο, το όραμα των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας είναι απλό.
Η Ουκρανία παραχωρεί εδάφη που αποτελούσαν τον ακρογωνιαίο λίθο της άμυνάς της κατά της Ρωσίας για πάνω από μια δεκαετία.
Σε αντάλλαγμα, στο Κίεβο υπόσχονται μια δυτική στρατιωτική ασπίδα που είναι εχθρική προς τη Μόσχα.
Στη συνέχεια, όλοι βγάζουν χρήματα.
Οι συνομιλίες μεταξύ Ρώσων και Ουκρανών μέσω της διαμεσολάβησης των ΗΠΑ στο Abu Dhabi την Παρασκευή και το Σάββατο ήταν αισιόδοξες, θετικές και εποικοδομητικές, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που ενημέρωσαν τους δημοσιογράφους.
Σαν φίλοι
Οι δύο αντιπροσωπείες έδειξαν τόσο μεγάλο αμοιβαίο σεβασμό, εκτίμηση και καλή χημεία που σε κάποιο σημείο φάνηκαν σχεδόν σαν φίλοι, σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Περισσότερη… φιλία στο Abu Dhabi προγραμματίζεται για την ερχόμενη Κυριακή 1 Φεβρουαρίου.
Στο μεταξύ, η Ρωσία συνεχίζει να βομβαρδίζει τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας με πυραύλους και drones, στερώντας από τις παγωμένες πόλεις της θέρμανση και ηλεκτρισμό στην προσπάθειά της να σπάσει την αντίσταση.
Ο Ρώσος ηγέτης Vladimir Putin δεν έχει εγκαταλείψει τους πολεμικούς του στόχους, οι οποίοι συνίστανται στην υποταγή της Ουκρανίας και στην αποχώρηση της Δύσης από την Ανατολική Ευρώπη.
Πλησιάζουμε… σε συμφωνία;
Μήπως λοιπόν ο μακροβιότερος πόλεμος της Ευρώπης από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πλησιάζει σε μια ειρηνευτική συμφωνία που θα επιτρέψει και στις δύο πλευρές να επικεντρωθούν στην ευημερία, όπως ελπίζουν οι απεσταλμένοι του Προέδρου Trump, Steve Witkoff και Jared Kushner;
Ή θα είναι το 2026 άλλη μια χρονιά ζοφερού πολέμου φθοράς, με τη Μόσχα και το Κίεβο να αντιμετωπίζουν την προσπάθεια διαμεσολάβησης των ΗΠΑ ως ένα ακόμα μέτωπο μάχης;
Ακολουθούν τρία πιθανά σενάρια για το 2026.
Σενάριο 1ο: Οι μάχες συνεχίζονται, το ίδιο και οι συνομιλίες
Το πιο πιθανό σενάριο είναι ο πόλεμος φθοράς να εισέλθει στην πέμπτη χρονιά του, με τις συνομιλίες να συνεχίζονται αλλά χωρίς αποτέλεσμα.
Η κυβέρνηση Trump στοιχηματίζει ότι η μακροχρόνια εμμονή του Putin με τον έλεγχο της Ουκρανίας είναι απλώς μια δημόσια στάση, και ότι ο Ρώσος ηγέτης θα επιδιώξει ειρήνη αν η Ουκρανία του παραχωρήσει το υπόλοιπο της ανατολικής περιοχής Donbass.
Οι βαριά οχυρωμένες πόλεις που η Ουκρανία εξακολουθεί να ελέγχει εκεί αποτελούν το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια ρωσική προέλαση προς τις ανοιχτές γεωργικές περιοχές του κεντρικού τμήματος της χώρας.
«Υπάρχει μεγάλη δυσπιστία στον ουκρανικό λαό» σχετικά με τις συνομιλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, είπε μιλώντας στη Wall Street Journal ο Andriy Zagorodnyuk, πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας.
Αυτό δεν οφείλεται στο ότι οι Ουκρανοί δεν θέλουν τον τερματισμό του πολέμου, αλλά διότι κάθε στρατιωτική, βιομηχανική και πολιτική εξέλιξη στη Ρωσία δείχνει ότι η Μόσχα θέλει να συνεχίσει.
Οι Ουκρανοί αντιδρούν
«Σε αυτή την οπτική, η ιδέα να παραχωρηθεί το Donbass στους Ρώσους φαίνεται απλώς σαν να παίρνουν τα εδάφη δωρεάν, τα οποία διαφορετικά θα χρειαζόταν πιθανώς μισό εκατομμύριο άνδρες ακόμα για να τα καταλάβουν», πρόσθεσε.
Η Ρωσία θα μπορούσε τότε να χρησιμοποιήσει το Donbass ως ... βάση για να επανεκκινήσει την εισβολή.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky αντιστέκεται στην πίεση να παραδώσει το Donbass και δηλώνει ότι οποιαδήποτε συμφωνία για εδάφη εξαρτάται από εγγυήσεις ασφαλείας, οι οποίες θα περιλαμβάνουν την παρουσία ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία και, το κυριότερο, έναν ρόλο υποστήριξης από τις ΗΠΑ.
Απορρίπτει η Ρωσία
Η Ρωσία, που απορρίπτει οποιαδήποτε παρουσία δυτικών στρατευμάτων, πιέζει τον Λευκό Οίκο να αναγκάσει την Ουκρανία να υποχωρήσει από το Donbass, ισχυριζόμενη ότι συμφωνία πάνω σε αυτό επετεύχθη μεταξύ του Putin και του Trump όταν συναντήθηκαν στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο.
Η σύνοδος κορυφής στο Anchorage ανέδειξε ένα πρόβλημα για τη θεωρία «Donbass για ειρήνη».
Παρόλο που ο Trump ήταν θετικός σε θέματα εδαφών και κάποιων άλλων ρωσικών αιτημάτων, ο Putin δεν δεχόταν ένα «ναι» ως απάντηση.
Ο Trump ακύρωσε το γεύμα τους.
«Το θεμελιώδες ζήτημα είναι ότι ο Putin αρνήθηκε να εξετάσει οτιδήποτε λιγότερο από τους μεγαλοπρεπείς στόχους του», είπε ο Doug Lute, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο NATO.
«Αυτοί αφορούν τα εδάφη, αλλά ευρύτερα σχετίζονται με την επιθυμία του να κυριαρχήσει στην Ουκρανία.
Και η Ουκρανία απλώς αρνήθηκε να υποταχθεί».
Δεν καταρρέει… ακόμα
Το Κρεμλίνο παραμένει πεπεισμένο ότι ο ουκρανικός στρατός θα λυγίσει πριν τη ρωσική οικονομία.
Ωστόσο, η Ουκρανία δεν είναι κοντά στο να καταρρεύσει ακόμα.
«Και οι δύο πλευρές έχουν ακόμα πόρους - ανθρώπινο δυναμικό, όπλα, χρήματα - για να συνεχίσουν να πολεμούν», είπε ο Alexander Gabuev, διευθυντής του Carnegie Russia Eurasia Center, ενός think tank στο Βερολίνο.
Αλλά και οι δύο πλευρές φοβούνται ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τους βλάψουν αν ο Trump θυμώσει για το αδιέξοδο.
Η Ουκρανία εξακολουθεί να χρειάζεται πληροφορίες και άλλη υποστήριξη από τις ΗΠΑ.
Η Ρωσία είναι ευάλωτη σε αυστηρότερες κυρώσεις.
Έτσι, κάθε πλευρά επιδιώκει να δείξει στον Trump ότι είναι εποικοδομητική και ότι ο εχθρός ευθύνεται για τη συνέχιση του πολέμου.
Σενάριο 2ο: Η Ουκρανία λυγίζει πρώτη
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το αδιέξοδο θα συνεχιστεί.
Για την Ουκρανία, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι ο στρατός της θα εξαντληθεί τελικά.
Οι αφοσιωμένοι στρατιώτες μάχονται χωρίς ανάπαυση για χρόνια, ενώ οι νέοι επίστρατοι όλο και περισσότερο εγκαταλείπουν τις θέσεις τους (AWOL).
Ο στρατός αντισταθμίζει την έλλειψη πεζικού με τη συνεχή βελτίωση των δυνατοτήτων του σε drones.
Ωστόσο, η Ρωσία έχει πρόσφατα καλύψει τη διαφορά στη μάχη των drones.
Οι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες δεν αναμένουν ότι το μοτίβο της φθοράς στον πόλεμο θα αλλάξει φέτος.
Στρατός.. μικρό σεντόνι
Η σχεδόν συνεχής επίθεση της Ρωσίας στο Donbass από τα τέλη του 2023 υπήρξε μια από τις πιο αργές και δαπανηρές προόδους στην στρατιωτική ιστορία.
Ένας ουρανός γεμάτος drones έχει καταστήσει τις μαζικές επιχειρήσεις σχεδόν αδύνατες.
Ωστόσο, η έλλειψη στρατιωτικών εφεδρειών της Ουκρανίας σήμαινε ότι η ενίσχυση των ανατολικών της τμημάτων το 2025 έγινε σε βάρος της παραχώρησης μιας σταδιακής ρωσικής προέλασης πιο νότια, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών Dnipro και Zaporizhia.
Ο ουκρανικός στρατός γίνεται αργά σαν ένα σεντόνι που είναι πολύ μικρό, αφήνοντας είτε τον λαιμό είτε τα πόδια εκτεθειμένα.
«Ένας πόλεμος φθοράς μπορεί να χαθεί σταδιακά και μετά ξαφνικά», είπε ο Gabuev.
Οι στρατιωτικοί ιστορικοί αναφέρονται στην εξάντληση του γερμανικού στρατού στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, παρά το γεγονός ότι ήταν τακτικά ανώτερος κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της σύγκρουσης.
Αν η αντοχή της Ουκρανίας εξαντληθεί, ίσως αναγκαστεί να δεχθεί μια συμφωνία που είναι δύσκολο να «καταπιεί» αλλά θα είναι καλύτερη από οποιαδήποτε άλλη εναλλακτική.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την ικανοποίηση των ρωσικών απαιτήσεων για εδάφη, περιορισμούς στον ουκρανικό στρατό και την αποκατάσταση της ρωσικής επιρροής στη ζωή της χώρας, με μόνο αδύναμες εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ.
Σενάριο 3ο: Η Ρωσία κουράζεται
Σε αυτό το σενάριο, η ρωσική οικονομία παραμένει στάσιμη, πολλές μη στρατιωτικές βιομηχανίες συρρικνώνονται και τα υψηλά επιτόκια την πληγώνουν.
Οι χαμηλές τιμές πετρελαίου, οι ουκρανικές επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς σε διυλιστήρια και οι ενέργειες των ΗΠΑ και της Ευρώπης κατά του «σκιώδους» στόλου δεξαμενόπλοιων της Ρωσίας πιέζουν τον ενεργειακό τομέα από τον οποίο εξαρτώνται τα έσοδα του Κρεμλίνου.
Η ρωσική επιχειρηματική ελίτ είναι εδώ και καιρό δυσαρεστημένη με το πώς ο πόλεμος διαστρεβλώνει την οικονομία, καθιστώντας την υπερβολικά εξαρτημένη από την παραγωγή όπλων και από την Κίνα για την προμήθεια εξαρτημάτων και την αγορά πετρελαίου της. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη ότι ο Putin ανησυχεί για αντίδραση από την ελίτ ή την ρωσική κοινωνία.
Παρόλα αυτά, η Ρωσία δεν μπορεί να διατηρήσει τον πόλεμο της επ’ αόριστον.
Αυστηρότερες κυρώσεις και καλύτερη εφαρμογή τους θα μπορούσαν να μειώσουν αυτό το χρονικό πλαίσιο.
Αν η Ρωσία — ή και οι δύο πλευρές — καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούν να συνεχίσουν για πολύ ακόμη, τότε οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να μετατραπούν σε μια πιο σοβαρή αναζήτηση μιας συμφωνίας που θα είναι ελάχιστα αποδεκτή τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη Ρωσία.
Οι περισσότεροι Ουκρανοί δεν πιστεύουν ότι η Ρωσία έχει φτάσει σε αυτό το σημείο, επειδή ο Putin ποντάρει στο ότι μπορεί να κερδίσει.
«Αυτή τη στιγμή η Ρωσία δεν θεωρεί τον τερματισμό του πολέμου ως την καλύτερη πορεία δράσης, γιατί πιστεύει ότι έχει μια καλύτερη εναλλακτική», είπε ο Zagorodnyuk.
«Αυτό που χρειάζεται είναι να δημιουργηθεί μια χειρότερη εναλλακτική από μια συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων.
Κανείς δεν τους έχει δείξει την προοπτική πραγματικά σοβαρών συνεπειών αν δεν τερματίσουν τον πόλεμο».
Μήνυμα Lavrov (ΥΠΕΞ Ρωσίας): Κοιτάμε τις πραγματικές προτάσεις για την Ουκρανία
Η Ρωσία δεν σχολιάζει δημόσια την πορεία των διαπραγματεύσεων, οι οποίες πρέπει να διεξάγονται σε καθεστώς εμπιστευτικής σιωπής υποστήριξε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Sergey Lavrov.
Μάλιστα ο Lavrov επικαλέστηκε και σχετική τοποθέτηση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov, σύμφωνα με την οποία, η Ρωσία σε αντίθεση με την Ουκρανία, τις διαπραγματεύσεις με τους Αμερικανούς, οι οποίες πρέπει να διεξάγονται σε εμπιστευτική σιωπή, δεν τις σχολιάζει δημόσια.
Σύμφωνα με τον Lavrov, η Ρωσία θα εξετάζει «τις πραγματικές προτάσεις» για την Ουκρανία και δεν θα προσανατολίζεται «στα λεγόμενα δημόσια παιχνίδια».
Επιπλέον, υποστήριξε ότι τα ΜΜΕ θα ενημερωθούν για την πορεία των διαπραγματεύσεων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σχετικά με τη διευθέτηση στην Ουκρανία, «όταν όλα θα έχουν πλέον ξεκαθαρίσει».
Ο Lavrov τόνισε ότι τα πολιτικά ζητήματα για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την Ουκρανία διατυπώθηκαν από τον Πρόεδρο της Ρωσίας και ότι διατηρούν την ισχύ τους, ενώ σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας, υπογράμμισε πως «η Ρωσία δεν διαθέτει στοιχεία σχετικά με το ποιες εγγυήσεις ασφαλείας ενδέχεται να έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των ΗΠΑ και της Ουκρανίας»:
«Δεν γνωρίζουμε για ποιες εγγυήσεις συμφώνησαν, αλλά, απ’ ό,τι φαίνεται, πρόκειται για εγγυήσεις προς το ίδιο το ουκρανικό καθεστώς, το οποίο ακολουθεί ρωσοφοβική, νεοναζιστική πολιτική» τόνισε ο Lavrov.
Peskov (Ρωσία): Ουδέν σχόλιο για ενεργειακή εκεχειρία με Ουκρανία
Χωρίς σχόλιο άφησε την ερώτηση για το εάν υπάρχει ενεργειακή εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov.
«Όχι, προς το παρόν δεν μπορώ να το σχολιάσω» επισήμανε ο Peskov με αφορμή τις πληροφορίες που μετέδωσε ο Ρώσος στρατιωτικός blogger Vladimir Romanov περί εντολής στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις να σταματήσουν τα πλήγματα κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας
Επισήμως, κανείς σε Ρωσία και Ουκρανία δεν έχει ανακοινώσει παύση επιθέσεων.
Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις, ο Peskov είπε ότι η διαπραγματευτική διαδικασία με τη συμμετοχή της Ρωσίας στο Abu Dhabi μπορεί, εφόσον χρειαστεί, να διαρκέσει δύο ημέρες, ενώ οι λεπτομέρειες της συνάντησης θα συμφωνηθούν έως την 1η Φεβρουαρίου.
Σχολιάζοντας την επικείμενη διαπραγματευτική διαδικασία, ο Peskov σημείωσε επίσης ότι οι «μορφές» της θα συμφωνηθούν άμεσα μέχρι την ημέρα της συνάντησης.
Σημειώνεται ότι με το πέρας των τριμερών συνομιλιών μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που πραγματοποιήθηκαν στις 23–24 Ιανουαρίου, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky δήλωσε ότι τα μέρη συζήτησαν ένα σχέδιο 20 σημείων και ότι έχει μειωθεί σημαντικά ο αριθμός των «προβληματικών ζητημάτων».
Στις 28 Ιανουαρίου, ο Dmitry Peskov δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι τριμερείς διαπραγματεύσεις για τη διευθέτηση της ουκρανικής κρίσης στο Abu Dhabi προγραμματίζεται να συνεχιστούν την 1η Φεβρουαρίου.
Sky News: Γιατί ο Trump επιδιώκει την ειρήνη στην Ουκρανία
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump επιδιώκει την ειρήνη στην Ουκρανία για να αποκαταστήσει τις επιχειρηματικές σχέσεις με τη Ρωσία υποστηρίζει ο Βρετανός αναλυτής και στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Michael Clarke του τηλεοπτικού δικτύου Sky News.
«Θέλει συμφωνίες στον τομέα των ακινήτων, θέλει συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας, θέλει συμφωνίες για την ανάπτυξη και για τα ορυκτά.
Δεν μπορεί να τις κλείσει με τη Ρωσία όσο συνεχίζεται η σύγκρουση» επισημαίνει ο Clarke.
Σύμφωνα με τον Clarke, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ο Αμερικανός ηγέτης επιδιώκει την ολοκλήρωση της σύγκρουσης και τη συζήτηση με τη Μόσχα για ένα ευρύτερο φάσμα θεμάτων.
Νωρίτερα, ο Trump δήλωσε ότι γύρω από την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία παρατηρείται πολύ θετική εξέλιξη.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Λευκού Οίκου, η επίλυση «είναι προ των πυλών».
Rubio (ΥΠΕΞ ΗΠΑ): Υπάρχει γενική συμφωνία για εγγυήσεις ασφαλείας με Ουκρανία, θα αναπτυχθεί στρατός, θα είναι άχρηστος χωρίς τις ΗΠΑ
Έχει ήδη επιτευχθεί γενική συμφωνία για τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Rubio.
«Γίνεται πολλή συζήτηση για τις εγγυήσεις ασφαλείας αυτή τη στιγμή και αυτό είναι κάτι για το οποίο υπάρχει γενική συμφωνία τώρα όσον αφορά την Ουκρανία», είπε, μιλώντας ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας.
Είπε ότι οι εγγυήσεις θα απαιτούσαν την ανάπτυξη ενός «μικρού αποσπάσματος» ευρωπαϊκών στρατευμάτων, κυρίως γαλλικών, καθώς και την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, χωρίς την οποία θα ήταν «άχρηστα».
Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι οποιαδήποτε ανάπτυξη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία είναι κατηγορηματικά απαράδεκτη και ενέχει τον κίνδυνο μιας οξείας κλιμάκωσης.
Το υπουργείο χαρακτήρισε τις δηλώσεις σχετικά με μια τέτοια πιθανότητα από το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ως υποκίνηση σε συνέχιση των εχθροπραξιών.
Anna Skorokhod (Ουκρανία): Αλλάξτε τα σύνορα – παραδώστε το Donbass να έρθει ειρήνη
Οι ουκρανικές αρχές πρέπει να αποδεχθούν την αναχάραξη των κρατικών συνόρων και να εγκαταλείψουν τον έλεγχο μέρους του Donbass, προκειμένου να μπορέσουν να διαπραγματευτούν μια ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία.
Τη θέση αυτή διατύπωσε η βουλευτής της ουκρανικής Βουλής, Anna Skorokhod, σε συνέντευξή της στο κανάλι bστο YouTube, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
«Πιστεύω ότι σε αυτή την κατάσταση η πιο σωστή απόφαση θα ήταν να υιοθετηθεί ψήφισμα για αλλαγές στα διοικητικά όρια των περιοχών Donetsk και Luhansk», δήλωσε η Skorokhod, βουλευτής της Verkhovna Rada.
Η ίδια υποστήριξε ότι μια τέτοια κίνηση θα βοηθούσε την Ουκρανία να διατηρήσει την υπόλοιπη επικράτειά της, καθώς το τμήμα του Donbas που έχει τεθεί υπό τον έλεγχο του ρωσικού στρατού βρίσκεται εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός ελέγχου του Κιέβου.
Σύμφωνα με τη Skorokhod, εάν αλλάξουν επισήμως τα διοικητικά όρια, το ζήτημα των συνόρων του Donbass δεν θα τίθεται πλέον, καθώς απλώς θα έχουν αναθεωρηθεί.
Αυτό, όπως είπε, θα ανοίξει τον δρόμο για την υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών