Μια ψύχραιμη ανάλυση των τελευταίων διαπραγματεύσεων δείχνει κάτι σαφές: δεν υπάρχει συμφωνία στον ορίζοντα...
Σε επίπεδα που θυμίζουν σενάριο πολεμικής ταινίας έχει φτάσει η ένταση στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν και τις ΗΠΑ να βρίσκονται σε αδιέξοδο.
Μια ψύχραιμη ανάλυση των τελευταίων διαπραγματεύσεων δείχνει κάτι σαφές: δεν υπάρχει συμφωνία στον ορίζοντα.
Το Ιράν έχει ήδη δηλώσει ότι οποιαδήποτε επίθεση θα θεωρηθεί πλήρης κήρυξη πολέμου και θα απαντηθεί με πλήγματα σε όλες τις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή και στο Ισραήλ.
Ξέρουμε πώς μπορεί να ξεκινήσει: δεν ξέρουμε πώς θα τελειώσει.
Στις διαπραγματεύσεις υπάρχουν δύο βασικές έννοιες που καθορίζουν την πορεία των γεγονότων: η ZOPA (Zone of Possible Agreement – Ζώνη Πιθανής Συμφωνίας) και η BATNA (Best Alternative to a Negotiated Agreement – Καλύτερη Εναλλακτική σε περίπτωση μη Συμφωνίας).
Στην περίπτωση του Ιράν και των ΗΠΑ, η ZOPA είναι κενή. Ανεξαρτήτως του αριθμού των γύρων συνομιλιών, συμφωνία δεν μπορεί να υπάρξει.
Οι Αμερικανοί πιέζουν στρατιωτικά και πολιτικά, ενώ το Ιράν δηλώνει έτοιμο να συζητήσει μόνο το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Καμία πλευρά δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένη να υποχωρήσει.
Η BATNA καθιστά το τοπίο ακόμα πιο δυσοίωνο.
Για το Ιράν, η εναλλακτική είναι η διατήρηση του status quo υπό ενισχυμένες κυρώσεις, ενώ η οικονομία συνεχίζει να καταρρέει.
Βραχυπρόθεσμα, όμως, το καθεστώς επιβιώνει, επιδεικνύοντας την ικανότητά του να εφαρμόζει βίαιη καταστολή χωρίς όρια.
Οι Αμερικανοί διατηρούν την επιλογή στρατιωτικής δράσης πάνω στο τραπέζι και έχουν μεταφέρει σημαντικές δυνάμεις στην περιοχή, όμως η επίθεση δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί, πιθανώς λόγω ανεπαρκούς επιχειρησιακής ετοιμότητας ή αβεβαιότητας για το αποτέλεσμα: είτε η επίθεση δεν θα προκαλούσε επαρκή ζημιά είτε θα μπορούσε να βυθίσει τις ΗΠΑ σε έναν παρατεταμένο πόλεμο που δεν επιθυμούν.
Το Ιράν έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε επίθεση θα αντιμετωπιστεί ως πλήρης κήρυξη πολέμου με πλήγματα σε όλες τις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή και στο Ισραήλ.
Η εκκίνηση είναι γνωστή, το τέλος παραμένει άγνωστο.
Τέσσερα πιθανά σενάρια
Πρώτο σενάριο: Νέα πυρηνική συμφωνία σε αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και την απομάκρυνση της απειλής επίθεσης.
Οι πιθανότητες είναι περιορισμένες και, ακόμη κι αν υπογραφεί, η συμφωνία θα είναι κακή.
Δεύτερο σενάριο: Ατέρμονη καθυστέρηση.
Οι συνομιλίες συνεχίζονται ή όχι, το αποτέλεσμα είναι σχεδόν το ίδιο.
Η πίεση στις ιρανικές αρχές θα συνεχιστεί, ενώ η έλλειψη πολιτικού ορίζοντα μπορεί να οδηγήσει σε νέες διαδηλώσεις ή εσωτερικές απειλές για το καθεστώς.
Τρίτο σενάριο: Μια επιλεκτική, συμβολική επίθεση, ίσως ακόμα συντονισμένη με το Ιράν.
Ο Trump θα διακηρύξει νίκη και θα στρέψει την προσοχή του αλλού, ενώ το ιρανικό πρόβλημα θα παραμείνει άλυτο.
Τέταρτο σενάριο: Σημαντική επίθεση των ΗΠΑ. Για να είναι αποτελεσματική, θα πρέπει να προκαλέσει σοβαρή αποσταθεροποίηση ή ακόμη και κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος, ίσως με εξουδετέρωση του Supreme Leader Ali Khamenei ή δράση αντίστοιχου μεγέθους.
Ένα τέτοιο γεγονός θα κλονίσει το καθεστώς μέχρι το βάθος του.
Σήμερα, το Ιράν διαθέτει περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, επαρκούς για δέκα πυρηνικές βόμβες, χωρίς αποτελεσματική εποπτεία.
Η Τεχεράνη κατανοεί πλέον ότι τα πυρηνικά είναι η μόνη ασφαλιστική δικλείδα για την επιβίωση του καθεστώτος.
Το μέλλον είναι αβέβαιο: οι ισορροπίες της Μέσης Ανατολής βρίσκονται σε κίνδυνο και η στρατηγική λογική θα αλλάξει ολοκληρωτικά αν το Ιράν καταστεί πυρηνική δύναμη.
Σε αυτό το παιχνίδι, γνωρίζουμε πώς μπορεί να ξεκινήσει η φωτιά• αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το τέλος.
Και η απειλή που αιωρείται πάνω από τη Μέση Ανατολή δεν ήταν ποτέ πιο ρεαλιστική - ούτε πιο τρομακτική.
www.bankingnews.gr
Μια ψύχραιμη ανάλυση των τελευταίων διαπραγματεύσεων δείχνει κάτι σαφές: δεν υπάρχει συμφωνία στον ορίζοντα.
Το Ιράν έχει ήδη δηλώσει ότι οποιαδήποτε επίθεση θα θεωρηθεί πλήρης κήρυξη πολέμου και θα απαντηθεί με πλήγματα σε όλες τις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή και στο Ισραήλ.
Ξέρουμε πώς μπορεί να ξεκινήσει: δεν ξέρουμε πώς θα τελειώσει.
Στις διαπραγματεύσεις υπάρχουν δύο βασικές έννοιες που καθορίζουν την πορεία των γεγονότων: η ZOPA (Zone of Possible Agreement – Ζώνη Πιθανής Συμφωνίας) και η BATNA (Best Alternative to a Negotiated Agreement – Καλύτερη Εναλλακτική σε περίπτωση μη Συμφωνίας).
Στην περίπτωση του Ιράν και των ΗΠΑ, η ZOPA είναι κενή. Ανεξαρτήτως του αριθμού των γύρων συνομιλιών, συμφωνία δεν μπορεί να υπάρξει.
Οι Αμερικανοί πιέζουν στρατιωτικά και πολιτικά, ενώ το Ιράν δηλώνει έτοιμο να συζητήσει μόνο το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Καμία πλευρά δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένη να υποχωρήσει.
Η BATNA καθιστά το τοπίο ακόμα πιο δυσοίωνο.
Για το Ιράν, η εναλλακτική είναι η διατήρηση του status quo υπό ενισχυμένες κυρώσεις, ενώ η οικονομία συνεχίζει να καταρρέει.
Βραχυπρόθεσμα, όμως, το καθεστώς επιβιώνει, επιδεικνύοντας την ικανότητά του να εφαρμόζει βίαιη καταστολή χωρίς όρια.
Οι Αμερικανοί διατηρούν την επιλογή στρατιωτικής δράσης πάνω στο τραπέζι και έχουν μεταφέρει σημαντικές δυνάμεις στην περιοχή, όμως η επίθεση δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί, πιθανώς λόγω ανεπαρκούς επιχειρησιακής ετοιμότητας ή αβεβαιότητας για το αποτέλεσμα: είτε η επίθεση δεν θα προκαλούσε επαρκή ζημιά είτε θα μπορούσε να βυθίσει τις ΗΠΑ σε έναν παρατεταμένο πόλεμο που δεν επιθυμούν.
Το Ιράν έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε επίθεση θα αντιμετωπιστεί ως πλήρης κήρυξη πολέμου με πλήγματα σε όλες τις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή και στο Ισραήλ.
Η εκκίνηση είναι γνωστή, το τέλος παραμένει άγνωστο.
Τέσσερα πιθανά σενάρια
Πρώτο σενάριο: Νέα πυρηνική συμφωνία σε αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και την απομάκρυνση της απειλής επίθεσης.
Οι πιθανότητες είναι περιορισμένες και, ακόμη κι αν υπογραφεί, η συμφωνία θα είναι κακή.
Δεύτερο σενάριο: Ατέρμονη καθυστέρηση.
Οι συνομιλίες συνεχίζονται ή όχι, το αποτέλεσμα είναι σχεδόν το ίδιο.
Η πίεση στις ιρανικές αρχές θα συνεχιστεί, ενώ η έλλειψη πολιτικού ορίζοντα μπορεί να οδηγήσει σε νέες διαδηλώσεις ή εσωτερικές απειλές για το καθεστώς.
Τρίτο σενάριο: Μια επιλεκτική, συμβολική επίθεση, ίσως ακόμα συντονισμένη με το Ιράν.
Ο Trump θα διακηρύξει νίκη και θα στρέψει την προσοχή του αλλού, ενώ το ιρανικό πρόβλημα θα παραμείνει άλυτο.
Τέταρτο σενάριο: Σημαντική επίθεση των ΗΠΑ. Για να είναι αποτελεσματική, θα πρέπει να προκαλέσει σοβαρή αποσταθεροποίηση ή ακόμη και κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος, ίσως με εξουδετέρωση του Supreme Leader Ali Khamenei ή δράση αντίστοιχου μεγέθους.
Ένα τέτοιο γεγονός θα κλονίσει το καθεστώς μέχρι το βάθος του.
Σήμερα, το Ιράν διαθέτει περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%, επαρκούς για δέκα πυρηνικές βόμβες, χωρίς αποτελεσματική εποπτεία.
Η Τεχεράνη κατανοεί πλέον ότι τα πυρηνικά είναι η μόνη ασφαλιστική δικλείδα για την επιβίωση του καθεστώτος.
Το μέλλον είναι αβέβαιο: οι ισορροπίες της Μέσης Ανατολής βρίσκονται σε κίνδυνο και η στρατηγική λογική θα αλλάξει ολοκληρωτικά αν το Ιράν καταστεί πυρηνική δύναμη.
Σε αυτό το παιχνίδι, γνωρίζουμε πώς μπορεί να ξεκινήσει η φωτιά• αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το τέλος.
Και η απειλή που αιωρείται πάνω από τη Μέση Ανατολή δεν ήταν ποτέ πιο ρεαλιστική - ούτε πιο τρομακτική.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών