Χάος επικρατεί στην Ευρώπη μετά την πρόταση του Γάλλου προέδρου, Emmanuel Macron, για την έκδοση ευρωομόλογου.
Λίγες μόλις ώρες πριν την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ την Πέμπτη (12/2/2026), στη Γερμανία έχει ξεσπάει «εμφύλιος πόλεμος», καθώς -σε μια ιστορική στροφή- η κεντρική τράπεζα της χώρας τάχθηκε υπέρ της έκδοσης κοινού χρέους, ενώ μία ημέρα πριν (την Τετάρτη 10/2/2026), η καγκελαρία είχε απορρίψει τη γαλλική πρόταση διαμηνύοντας ότι η Ευρώπη έχει πρόβλημα παραγωγικότητας που δεν λύνεται περισσότερο χρέος.
Η στροφή 180 μοιρών της Bundesbank
Πιο αναλυτικά, ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας (Bundesbank) ζήτησε από την ΕΕ να εκδώσει περισσότερο κοινό χρέος, ερχόμενος σε αντιπαράθεση με τον καγκελάριο Friedrich Merz, ο οποίος θέλει να περιοριστεί η έκδοση μόνο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
«Το να κάνουμε την Ευρώπη ελκυστική σημαίνει επίσης να προσελκύσουμε επενδυτές από το εξωτερικό», δήλωσε ο διοικητής της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Joachim Nagel, στο Politico, πριν την ανεπίσημη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ για να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές προκλήσεις της Ένωσης. «Μια πιο ρευστή ευρωπαϊκή αγορά όσον αφορά τα ασφαλή ευρωπαϊκά περιουσιακά στοιχεία θα υποστήριζε αυτό».
Οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρωζώνης -οι οποίοι για πρώτη φορά έχουν συνενωθεί υπέρ της στήριξης των κοινών χρεών- έχουν αποστείλει στους ηγέτες της ΕΕ μια λίστα επιθυμιών για μεταρρυθμίσεις, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η οικονομία της Ευρώπης μπορεί να προσαρμοστεί και να παραμείνει ανταγωνιστική σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
«Κόντρα» με τον Merz
Ωστόσο, η απόκλιση του Nagel από την παραδοσιακή γερμανική αντίθεση στα κοινά χρέη έρχεται σε μια δύσκολη στιγμή για το Βερολίνο.
Νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, η γερμανική κυβέρνηση απέρριψε επέπληξε την έκκληση του Γάλλου προέδρου, Emmanuel Macron, να εκδώσει περισσότερα ευρωομόλογα για να ενισχυθούν ορισμένοι τομείς, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ευρωπαϊκή άμυνα, οι ημιαγωγοί και η ρομποτική. Η ΕΕ θα μπορούσε επίσης να εκμεταλλευτεί τους απρόβλεπτους στόχους εξωτερικής πολιτικής του Αμερικανού προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, και να προσελκύσει παγκόσμιους επενδυτές πέρα από τον Ατλαντικό.
«Η παγκόσμια αγορά… φοβάται όλο και περισσότερο το αμερικανικό δολάριο. Ψάχνει για εναλλακτικές. Ας της προσφέρουμε ευρωπαϊκό χρέος», δήλωσε ο Macron σε ομάδα δημοσιογράφων τη Δευτέρα.
Τα κοινά χρέη, γνωστά στην αγορά ως «ευρωομόλογα», αποτελούν εδώ και καιρό ένα διχαστικό θέμα. Από την κρίση χρέους των κρατών, οι κυβερνήσεις της νότιας Ευρώπης έχουν πιέσει για ευρωομόλογα ώστε να κατανεμηθεί το βάρος του εθνικού χρέους πιο ισομερώς στην περιοχή. Αντιθέτως, οι φειδωλοί βόρειοι κράτη προειδοποιούν ότι αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει τη δημοσιονομική πειθαρχία και αρνούνται να βάλουν τους φορολογούμενους τους να καλύψουν χρέη που δημιουργούνται αλλού.
Αλλάζουν οι καιροί...
Η Bundesbank έχει παραδοσιακά ηγηθεί της ομάδας των σκεπτικιστών στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη, που πιστεύουν ότι τα ευρωομόλογα είναι κατάλληλα μόνο για μεμονωμένες κρίσεις που απαιτούν δραστική δράση. Αυτά περιλαμβάνουν ένα σχέδιο ανάκαμψης μετά την πανδημία ύψους 800 δισεκατομμυρίων ευρώ και ένα δάνειο 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία για τη χρηματοδότηση της άμυνάς της απέναντι στη Ρωσία.
Το τελευταίο που θέλει το λεγόμενο φειδωλό μπλοκ είναι να αποκτήσει η ΕΕ τη συνήθεια να αυξάνει το κοινό χρέος για να λύσει όλα τα προβλήματά της. Αλλά οι καιροί αλλάζουν γρήγορα. «Η παράδοση είναι κάτι που αντανακλά την πραγματικότητα του παρελθόντος», είπε ο Nagel όταν ρωτήθηκε για την αλλαγή της Bundesbank, υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια της Ευρώπης δεν είχε απειληθεί τόσο όσο σήμερα από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. «Τώρα έχουμε μια διαφορετική πραγματικότητα».
Η πρόταση του Macron...
Σε συνέντευξή του σε έξι ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης που δημοσιεύθηκε την Τρίτη (10/2/2026), ο Γάλλος πρόεδρος προέτρεψε την Ευρώπη να δρομολογήσει ένα σχέδιο για νέο κοινό δανεισμό, ή ευρωομόλογο, προκειμένου να ενισχυθούν οι επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς. Ο Emmanuel Macron παρουσίασε το σχέδιο ως οικονομική αναγκαιότητα, εάν η ήπειρος επιθυμεί να συμβαδίσει με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Το Βερολίνο απέρριψε σθεναρά το σχέδιο μόλις λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση της συνέντευξης, σηματοδοτώντας την τελευταία σε μια σειρά συγκρούσεων μεταξύ Macron και Merz για πληθώρα θεμάτων, από το εμπόριο μέχρι τη διαχείριση των σχέσεων με τον oρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump.
…και το όχι της γερμανικής καγκελαρίας
Το Βερολίνο απέρριψε σθεναρά το σχέδιο μόλις λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση της συνέντευξης, σηματοδοτώντας την τελευταία σε μια σειρά συγκρούσεων μεταξύ Macron και Merz για πληθώρα θεμάτων, από το εμπόριο μέχρι τη διαχείριση των σχέσεων με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump.
«Πιστεύουμε ότι, ενόψει της ατζέντας [στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ], αυτό αποσπά κάπως την προσοχή από το πραγματικό ζητούμενο, δηλαδή ότι έχουμε πρόβλημα παραγωγικότητας», δήλωσε ανώτερος Γερμανός κυβερνητικός αξιωματούχος, ο οποίος βρίσκεται κοντά στον Καγκελάριο.
«Είναι αλήθεια ότι χρειαζόμαστε περισσότερες επενδύσεις», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Αλλά για να είμαστε ειλικρινείς, αυτό ανήκει στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου», πρόσθεσε, αναφερόμενος στον προϋπολογισμό της Ένωσης για την περίοδο 2028-2034, ο οποίος τελεί υπό διαπραγμάτευση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών