Γιατί ξαφνικά οι Έλληνες επιχειρηματίες ακολουθούν το ιαπωνικό μοντέλο keiretsu στο Χρηματιστήριο; - Τι συμβαίνει;

Κάτι από την Ιαπωνία του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου θυμίζουν σύμφωνα με κάποια στελέχη της αγοράς, οι κινήσεις επιχειρηματιών στο χρηματιστηριακό ταμπλό.
Η είσοδος δηλαδή επιχειρηματιών σε άλλες εισηγμένες.
Παρομοιάζουν τις κινήσεις με το λεγόμενο keiretsu, το οποίο ήταν ένα ιδιαίτερο επιχειρηματικό σύστημα που αναπτύχθηκε στην Ιαπωνία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και διαμόρφωσε καθοριστικά την οικονομική της πορεία κατά τον 20ό αιώνα.
Ο όρος σημαίνει κυριολεκτικά «όμιλος» ή «σειρά συνδεδεμένων επιχειρήσεων» και περιγράφει δίκτυα εταιρειών που διατηρούσαν στενές σχέσεις συνεργασίας και αμοιβαίας συμμετοχής στο μετοχικό τους κεφάλαιο.
Το keiretsu εμφανίστηκε ως διάδοχο σχήμα των προπολεμικών zaibatsu, μεγάλων οικογενειακών ομίλων που κυριαρχούσαν στην ιαπωνική οικονομία μέχρι το 1945. Μετά την ήττα της Ιαπωνίας, οι συμμαχικές αρχές επιδίωξαν τη διάλυση αυτών των συγκεντρωτικών σχημάτων. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις αναδιοργανώθηκαν σε πιο αποκεντρωμένες αλλά στενά συνεργαζόμενες δομές — τα keiretsu.

Οι δύο τύποι

Υπήρχαν δύο βασικοί τύποι keiretsu: τα οριζόντια και τα κάθετα. Τα οριζόντια keiretsu αποτελούνταν από μεγάλες εταιρείες διαφορετικών κλάδων που συνδέονταν μέσω μιας κεντρικής τράπεζας και αλληλομετοχών. Παραδείγματα τέτοιων ομίλων ήταν οι επιχειρηματικές συσπειρώσεις γύρω από τη Mitsubishi Group, τη Mitsui Group και τη Sumitomo Group. Η κεντρική τράπεζα χρηματοδοτούσε τα μέλη του ομίλου και λειτουργούσε ως σταθεροποιητικός παράγοντας σε περιόδους κρίσης.
Αντίθετα, τα κάθετα keiretsu οργανώνονταν γύρω από μια μεγάλη βιομηχανική εταιρεία και το δίκτυο προμηθευτών και συνεργατών της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Toyota Motor Corporation, η οποία ανέπτυξε ένα εκτεταμένο σύστημα συνεργαζόμενων επιχειρήσεων στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας. Μέσα από αυτή τη δομή, ενισχυόταν η σταθερότητα, η μακροχρόνια συνεργασία και η βελτίωση της ποιότητας.
Το σύστημα keiretsu συνέβαλε σημαντικά στο «ιαπωνικό οικονομικό θαύμα» των δεκαετιών 1950–1980, προσφέροντας πρόσβαση σε χρηματοδότηση, μείωση του επιχειρηματικού ρίσκου και συντονισμό στρατηγικών αποφάσεων.

Η σύγκριση με το Χρηματιστήριο Αθηνών

Αν και δεν υπάρχει ευθεία σύγκριση, στο Χρηματιστήριο Αθηνών, παρατηρούνται εδώ και μήνες αποκτήσεις συμμετοχών από επιχειρηματίες, εισηγμένους και μη σε άλλες εταιρείες με αποτέλεσμα κάποιοι πιο… διαβασμένοι αναλυτές να το σχολιάζουν.
Τελευταία κίνηση ήταν η απόκτηση του 5% της Fourlis από την Quest. Η Fourlis είναι μία μετοχή που δεν έχει κάνει κίνηση και διαπραγματεύεται χαμηλότερα και από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Σημειώνεται πως στην Trade Estates έχει ποσοστό 10% η Autohellas, του Ευτύχη Βασιλάκη, ενώ μικρή συμμετοχή έχει και η Jumbo.
Πρόσφατα στη Real Consulting του Νίκου Βαρδινογιάννη, μετοχές που πούλησε ο βασικός μέτοχος, απέκτησαν η Motor Oil, ο Δημοσθένης Στασινόπουλος, ο Δημήτρης Θεοδωρίδης και άλλοι γνωστοί επιχειρηματίες.
Ο Δημοσθένης Στασινόπουλος έχει συμμετοχή στην Aktor, τη Moda Bango και άλλες εταιρείες.
Ο Δημήτρης Θεοδωρίδης εκτός τη Real Consulting είναι στην Intracom και την Intralot.
Στην Ευρώπη ο εφοπλιστής Μουνδρέας έχει θέση όπως έχει θέση και στην Intralot.
Yπενθυμίζεται πως οι τράπεζες έχουν επίσης πολλές παλιές αλλά συμμετοχές, όπως η Alpha Bank στην Alpha Αστικά Ακίνητα και μικρότερες σε Κέκροψ και Space Hellas. Η Τράπεζα Πειραιώς έχει την Attica Group, την Trastοr και τη MIG.

Γιώργος Κατικάς
georgekatikas@gmail.com
www.bankingnews.gr