Ιστορικό σφάλμα Trump…
Το πετρέλαιο αρχίζει ξανά να ρέει από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών του Hormuz, αλλά με τους όρους του Ιράν και για έναν μόνο τελικό πελάτη: την Κίνα.
Η Kpler, η εταιρεία παρακολούθησης του διεθνούς εμπορίου ενέργειας, κατέγραψε τις τελευταίες ημέρες σαφή ανάκαμψη των εξαγωγών αργού πετρελαίου από την περιοχή που σήμερα πλήττεται από τη σύγκρουση.
Τα δεδομένα δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά από τη «Wall Street Journal».
Το καθεστώς της Τεχεράνης ανοίγει, λοιπόν, ξανά το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, από το οποίο πριν από τον τρίτο πόλεμο του Κόλπου περνούσε το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου του πλανήτη, το ένα τρίτο των λιπασμάτων και στρατηγικά μερίδια του αλουμινίου (15%) και του ηλίου (30%), το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως στην παραγωγή ημιαγωγών.
Όμως το ανοίγει μόνο για τον εαυτό του. Και μόνο προς όφελος της Κίνας, η οποία προσφέρει παρασκηνιακά τεχνολογική και υλικοτεχνική υποστήριξη στην αντίσταση και τη στρατιωτική αντεπίθεσή του απέναντι στις άλλες χώρες του Κόλπου.
Οι ιρανικές εξαγωγές, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Kpler, έφτασαν τα 2,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα: λίγο περισσότερα από ό,τι πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών.
Με άλλα λόγια, παρότι έχει πληγεί πολύ σκληρά, το καθεστώς αρχίζει να βλέπει ότι η στρατηγική του λειτουργεί.
Στόχος του είναι να προκαλέσει τη μεγαλύτερη δυνατή οικονομική ζημιά στις χώρες του Κόλπου, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο διεθνές σύστημα μέσω του «στραγγαλισμού» των Στενών του Hormuz.
Ταυτόχρονα, τουλάχιστον προς το παρόν, καταφέρνει να διατηρεί και μια (σχετική) χρηματοοικονομική βιωσιμότητα για τον εαυτό του.
Η επίθεση που αποφάσισε ο Donald Trump κινδυνεύει έτσι να αποδειχθεί ένα ιστορικό σφάλμα υπολογισμού.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών βοήθησε το ιρανικό καθεστώς να συνειδητοποιήσει ότι έχει στα χέρια του —και μπορεί να χρησιμοποιήσει με επιτυχία— ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό όπλο οικονομικού και στρατηγικού εξαναγκασμού απέναντι στο διεθνές σύστημα.
Και μπορεί να το κάνει διαφυλάσσοντας τον ιστορικό του υποστηρικτή, το Πεκίνο.
Σε αυτό το σενάριο, ο Trump ίσως να αναζητήσει επιχειρήματα για να κηρύξει νίκη και να αναστείλει τους βομβαρδισμούς.
Όμως το προηγούμενο παραμένει: το Ιράν γνωρίζει πλέον ότι μπορεί να προσπαθήσει να επιβάλει όρους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή εγείροντας νέα εμπόδια στη ναυσιπλοΐα από τα Στενά του Hormuz.
Και αν αυτό επιβεβαιωθεί ακόμη και μετά από μια ενδεχόμενη παύση των εχθροπραξιών, τότε θα πρόκειται για μια (σχετική) επιτυχία για το καθεστώς της Τεχεράνης και για τους Κινέζους υποστηρικτές του στο παρασκήνιο: τους μόνους που είναι σε θέση να διαιτητεύσουν τη διαμάχη, μετριάζοντας τις εχθρικές ενέργειες του Ιράν και προσφέροντας εγγυήσεις στις άλλες χώρες του Κόλπου.
Εκτός βέβαια αν ο Trump αποφασίσει να προσπαθήσει να ανατρέψει αυτή την εύθραυστη ισορροπία με μια επικίνδυνη στρατιωτική αποστολή στη θάλασσα ή στο έδαφος, για να διασφαλίσει το σταθερό άνοιγμα των Στενών του Hormuz.
Το γεωπολιτικό παίγνιο του Xi
Την Τρίτη 11 Μαρτίου το Ιράν έστειλε ένα μήνυμα μέσω ενός σημαντικού διπλωμάτη του στο Πεκίνο.
Ο πρέσβης της Τεχεράνης στην Κίνα, Abdolreza Rahmani Fazli, παρουσίασε δημόσια τη θέση της χώρας του.
Δήλωσε ότι το Ιράν θεωρεί τον εαυτό του εγγυητή της ασφάλειας στο Στενό του Hormuz και ότι δίνει μεγάλη σημασία στην ασφαλή διέλευση πλοίων από όλες τις χώρες.
Ωστόσο πρόσθεσε πως αν δεν διασφαλιστεί η ασφάλεια στην περιοχή, τότε ούτε το Ιράν θα μπορεί να εγγυηθεί την ασφαλή ναυσιπλοΐα στο στενό.
Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε ιδιαίτερα προκλητική, ειδικά επειδή λίγες ώρες αργότερα ιρανικές δυνάμεις άνοιξαν πυρ εναντίον τριών μεγάλων εμπορικών πλοίων με σημαία της Ταϊλάνδης και άλλων χωρών που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Το αμερικανικό ναυτικό αναγκάστηκε να επιτεθεί σε 16 πλοία που τοποθετούσαν νάρκες.
Παρά τις εξελίξεις, ο Fazli τόνισε ότι η ναυσιπλοΐα στο στενό θα «ρυθμιστεί», αλλά δεν θα κλείσει.
Στην πράξη όμως το Ιράν έχει ήδη θέσει υπό πίεση τη ροή βασικών αγαθών —όπως πετρέλαιο, λιπάσματα, αλουμίνιο και ήλιο— από τον Περσικό Κόλπο, από τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό οι διεθνείς τιμές.
Το βασικό μήνυμα της Τεχεράνης φαίνεται να είναι ότι θα μπορούσε να επιτρέψει μια ελεγχόμενη λειτουργία του στενού αν σταματήσουν οι ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις.
Το γεγονός ότι αυτό το μήνυμα εκφράστηκε από το Πεκίνο δείχνει επίσης μια προσπάθεια να καθησυχαστεί η Κίνα και ίσως να εμπλακεί ως διαμεσολαβητής για τη μελλοντική ισορροπία στην περιοχή.
Η κίνηση αυτή δείχνει ότι το ιρανικό καθεστώς αισθάνεται πιεσμένο, αλλά πιστεύει επίσης πως και ο Donald Trump έχει όρια στο πόσο μπορεί να αντέξει την αναταραχή στις αγορές και στις τιμές στις ΗΠΑ.
Η απειλή για το Hormuz φαίνεται να στοχεύει ακριβώς σε αυτό το όριο.
Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει λόγους να ζητά διαβεβαιώσεις από το Ιράν.
Πέρυσι το 52% του πετρελαίου που εισήγαγε προερχόταν από τον Περσικό Κόλπο, όμως μέσα σε δώδεκα ημέρες πολέμου έχασε πάνω από τις μισές προμήθειές της.
Σήμερα ο μεγαλύτερος προμηθευτής της είναι η Ρωσία, ενώ ακολουθούσαν η Σαουδική Αραβία και το Ιράν (αν και λόγω κυρώσεων το ιρανικό πετρέλαιο εμφανίζεται συχνά ως προερχόμενο από τη Μαλαισία).
Το Πεκίνο φαίνεται ότι είχε προβλέψει πιθανή σύγκρουση, αφού στις αρχές του 2026 αύξησε τις αγορές πετρελαίου κατά 15,8%.
Επιπλέον, τα στρατηγικά αποθέματα της Κίνας είναι σήμερα μεγαλύτερα από τα συνολικά αποθέματα των 32 πιο ανεπτυγμένων χωρών του κόσμου μαζί.
Παρόλα αυτά, οι κινεζικές ελίτ ανησυχούν.
Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούσαν έμμεσο έλεγχο στο Στενό του Hormuz, θα μπορούσαν να επηρεάζουν άμεσα τις ενεργειακές προμήθειες της Κίνας.
Αυτό θα αποτελούσε σοβαρή αδυναμία για το Πεκίνο, ειδικά σε ένα μελλοντικό σενάριο στρατιωτικής κίνησης εναντίον της Ταϊβάν.
Για αυτόν τον λόγο ο Xi Jinping φαίνεται να προσπαθεί, χωρίς να εκτεθεί ανοιχτά, να στηρίξει το ιρανικό καθεστώς.
Η Κίνα έχει στείλει πλοίο πληροφοριών που βοηθά την Τεχεράνη, παρέχει δορυφορική πλοήγηση μέσω του συστήματος BeiDou-3 για τα ιρανικά drones και διαθέτει ραντάρ που μπορούν να εντοπίζουν τις καλυμμένες πτήσεις των αμερικανικών δυνάμεων.
Ο Xi συχνά επαναλαμβάνει ότι «η Ανατολή ανεβαίνει και η Δύση παρακμάζει».
Ωστόσο, ορισμένοι σύμβουλοι της κινεζικής κυβέρνησης αρχίζουν να αμφιβάλλουν, βλέποντας τις στρατιωτικές δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο πόλεμος αυτός ίσως αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το ποια από τις δύο πλευρές έχει δίκιο.
Παρ’ όλα αυτά, ο Xi επιμένει να πραγματοποιηθεί η σύνοδος κορυφής της 31ης Μαρτίου με τον Trump στο Πεκίνο — όσο λιγότερο τον εμπιστεύεται, τόσο περισσότερο θέλει να τον ακούσει από κοντά.
www.bankingnews.gr
Η Kpler, η εταιρεία παρακολούθησης του διεθνούς εμπορίου ενέργειας, κατέγραψε τις τελευταίες ημέρες σαφή ανάκαμψη των εξαγωγών αργού πετρελαίου από την περιοχή που σήμερα πλήττεται από τη σύγκρουση.
Τα δεδομένα δημοσιεύθηκαν για πρώτη φορά από τη «Wall Street Journal».
Το καθεστώς της Τεχεράνης ανοίγει, λοιπόν, ξανά το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα, από το οποίο πριν από τον τρίτο πόλεμο του Κόλπου περνούσε το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου του πλανήτη, το ένα τρίτο των λιπασμάτων και στρατηγικά μερίδια του αλουμινίου (15%) και του ηλίου (30%), το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως στην παραγωγή ημιαγωγών.
Όμως το ανοίγει μόνο για τον εαυτό του. Και μόνο προς όφελος της Κίνας, η οποία προσφέρει παρασκηνιακά τεχνολογική και υλικοτεχνική υποστήριξη στην αντίσταση και τη στρατιωτική αντεπίθεσή του απέναντι στις άλλες χώρες του Κόλπου.
Οι ιρανικές εξαγωγές, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Kpler, έφτασαν τα 2,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα: λίγο περισσότερα από ό,τι πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών.
Με άλλα λόγια, παρότι έχει πληγεί πολύ σκληρά, το καθεστώς αρχίζει να βλέπει ότι η στρατηγική του λειτουργεί.
Στόχος του είναι να προκαλέσει τη μεγαλύτερη δυνατή οικονομική ζημιά στις χώρες του Κόλπου, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο διεθνές σύστημα μέσω του «στραγγαλισμού» των Στενών του Hormuz.
Ταυτόχρονα, τουλάχιστον προς το παρόν, καταφέρνει να διατηρεί και μια (σχετική) χρηματοοικονομική βιωσιμότητα για τον εαυτό του.
Η επίθεση που αποφάσισε ο Donald Trump κινδυνεύει έτσι να αποδειχθεί ένα ιστορικό σφάλμα υπολογισμού.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών βοήθησε το ιρανικό καθεστώς να συνειδητοποιήσει ότι έχει στα χέρια του —και μπορεί να χρησιμοποιήσει με επιτυχία— ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό όπλο οικονομικού και στρατηγικού εξαναγκασμού απέναντι στο διεθνές σύστημα.
Και μπορεί να το κάνει διαφυλάσσοντας τον ιστορικό του υποστηρικτή, το Πεκίνο.
Σε αυτό το σενάριο, ο Trump ίσως να αναζητήσει επιχειρήματα για να κηρύξει νίκη και να αναστείλει τους βομβαρδισμούς.
Όμως το προηγούμενο παραμένει: το Ιράν γνωρίζει πλέον ότι μπορεί να προσπαθήσει να επιβάλει όρους σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή εγείροντας νέα εμπόδια στη ναυσιπλοΐα από τα Στενά του Hormuz.
Και αν αυτό επιβεβαιωθεί ακόμη και μετά από μια ενδεχόμενη παύση των εχθροπραξιών, τότε θα πρόκειται για μια (σχετική) επιτυχία για το καθεστώς της Τεχεράνης και για τους Κινέζους υποστηρικτές του στο παρασκήνιο: τους μόνους που είναι σε θέση να διαιτητεύσουν τη διαμάχη, μετριάζοντας τις εχθρικές ενέργειες του Ιράν και προσφέροντας εγγυήσεις στις άλλες χώρες του Κόλπου.
Εκτός βέβαια αν ο Trump αποφασίσει να προσπαθήσει να ανατρέψει αυτή την εύθραυστη ισορροπία με μια επικίνδυνη στρατιωτική αποστολή στη θάλασσα ή στο έδαφος, για να διασφαλίσει το σταθερό άνοιγμα των Στενών του Hormuz.
Το γεωπολιτικό παίγνιο του Xi
Την Τρίτη 11 Μαρτίου το Ιράν έστειλε ένα μήνυμα μέσω ενός σημαντικού διπλωμάτη του στο Πεκίνο.
Ο πρέσβης της Τεχεράνης στην Κίνα, Abdolreza Rahmani Fazli, παρουσίασε δημόσια τη θέση της χώρας του.
Δήλωσε ότι το Ιράν θεωρεί τον εαυτό του εγγυητή της ασφάλειας στο Στενό του Hormuz και ότι δίνει μεγάλη σημασία στην ασφαλή διέλευση πλοίων από όλες τις χώρες.
Ωστόσο πρόσθεσε πως αν δεν διασφαλιστεί η ασφάλεια στην περιοχή, τότε ούτε το Ιράν θα μπορεί να εγγυηθεί την ασφαλή ναυσιπλοΐα στο στενό.
Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε ιδιαίτερα προκλητική, ειδικά επειδή λίγες ώρες αργότερα ιρανικές δυνάμεις άνοιξαν πυρ εναντίον τριών μεγάλων εμπορικών πλοίων με σημαία της Ταϊλάνδης και άλλων χωρών που δεν συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Το αμερικανικό ναυτικό αναγκάστηκε να επιτεθεί σε 16 πλοία που τοποθετούσαν νάρκες.
Παρά τις εξελίξεις, ο Fazli τόνισε ότι η ναυσιπλοΐα στο στενό θα «ρυθμιστεί», αλλά δεν θα κλείσει.
Στην πράξη όμως το Ιράν έχει ήδη θέσει υπό πίεση τη ροή βασικών αγαθών —όπως πετρέλαιο, λιπάσματα, αλουμίνιο και ήλιο— από τον Περσικό Κόλπο, από τα οποία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό οι διεθνείς τιμές.
Το βασικό μήνυμα της Τεχεράνης φαίνεται να είναι ότι θα μπορούσε να επιτρέψει μια ελεγχόμενη λειτουργία του στενού αν σταματήσουν οι ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις.
Το γεγονός ότι αυτό το μήνυμα εκφράστηκε από το Πεκίνο δείχνει επίσης μια προσπάθεια να καθησυχαστεί η Κίνα και ίσως να εμπλακεί ως διαμεσολαβητής για τη μελλοντική ισορροπία στην περιοχή.
Η κίνηση αυτή δείχνει ότι το ιρανικό καθεστώς αισθάνεται πιεσμένο, αλλά πιστεύει επίσης πως και ο Donald Trump έχει όρια στο πόσο μπορεί να αντέξει την αναταραχή στις αγορές και στις τιμές στις ΗΠΑ.
Η απειλή για το Hormuz φαίνεται να στοχεύει ακριβώς σε αυτό το όριο.
Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει λόγους να ζητά διαβεβαιώσεις από το Ιράν.
Πέρυσι το 52% του πετρελαίου που εισήγαγε προερχόταν από τον Περσικό Κόλπο, όμως μέσα σε δώδεκα ημέρες πολέμου έχασε πάνω από τις μισές προμήθειές της.
Σήμερα ο μεγαλύτερος προμηθευτής της είναι η Ρωσία, ενώ ακολουθούσαν η Σαουδική Αραβία και το Ιράν (αν και λόγω κυρώσεων το ιρανικό πετρέλαιο εμφανίζεται συχνά ως προερχόμενο από τη Μαλαισία).
Το Πεκίνο φαίνεται ότι είχε προβλέψει πιθανή σύγκρουση, αφού στις αρχές του 2026 αύξησε τις αγορές πετρελαίου κατά 15,8%.
Επιπλέον, τα στρατηγικά αποθέματα της Κίνας είναι σήμερα μεγαλύτερα από τα συνολικά αποθέματα των 32 πιο ανεπτυγμένων χωρών του κόσμου μαζί.
Παρόλα αυτά, οι κινεζικές ελίτ ανησυχούν.
Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκτούσαν έμμεσο έλεγχο στο Στενό του Hormuz, θα μπορούσαν να επηρεάζουν άμεσα τις ενεργειακές προμήθειες της Κίνας.
Αυτό θα αποτελούσε σοβαρή αδυναμία για το Πεκίνο, ειδικά σε ένα μελλοντικό σενάριο στρατιωτικής κίνησης εναντίον της Ταϊβάν.
Για αυτόν τον λόγο ο Xi Jinping φαίνεται να προσπαθεί, χωρίς να εκτεθεί ανοιχτά, να στηρίξει το ιρανικό καθεστώς.
Η Κίνα έχει στείλει πλοίο πληροφοριών που βοηθά την Τεχεράνη, παρέχει δορυφορική πλοήγηση μέσω του συστήματος BeiDou-3 για τα ιρανικά drones και διαθέτει ραντάρ που μπορούν να εντοπίζουν τις καλυμμένες πτήσεις των αμερικανικών δυνάμεων.
Ο Xi συχνά επαναλαμβάνει ότι «η Ανατολή ανεβαίνει και η Δύση παρακμάζει».
Ωστόσο, ορισμένοι σύμβουλοι της κινεζικής κυβέρνησης αρχίζουν να αμφιβάλλουν, βλέποντας τις στρατιωτικές δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο πόλεμος αυτός ίσως αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το ποια από τις δύο πλευρές έχει δίκιο.
Παρ’ όλα αυτά, ο Xi επιμένει να πραγματοποιηθεί η σύνοδος κορυφής της 31ης Μαρτίου με τον Trump στο Πεκίνο — όσο λιγότερο τον εμπιστεύεται, τόσο περισσότερο θέλει να τον ακούσει από κοντά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών