Η σιωπή της Ουάσιγκτον απέναντι στο χάος και ο πλανήτης στο έλεος της ενεργειακής κρίσης
Η de facto επιβολή αποκλεισμού από το Ιράν στα Στενά του Hormuz εντείνει τους φόβους για τη σοβαρότερη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου στην ιστορία, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα της.
Ο αποκλεισμός έχει περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα, με μόλις 21 δεξαμενόπλοια να έχουν διασχίσει τη θαλάσσια οδό από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence.
Πριν από τη σύγκρουση, περισσότερα από 100 πλοία διέρχονταν καθημερινά από την περιοχή.
Τα περισσότερα πλοία φαίνεται να παραμένουν σε αναμονή εκτός των Στενών, με χιλιάδες ναυτικούς εγκλωβισμένους στα σκάφη τους στα γειτονικά ύδατα.
Ορισμένοι εξετάζουν την εκτροπή προς εναλλακτικά λιμάνια.
Περίπου 400 πλοία εντοπίστηκαν να επιχειρούν στον Κόλπο του Ομάν, σχηματίζοντας ένα τεράστιο μποτιλιάρισμα κοντά στο κρίσιμο πέρασμα, σύμφωνα με έκθεση της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Windward.
Παρά τον αυστηρό έλεγχο του Ιράν στα Στενά, περιορισμένος αριθμός πλοίων έχει καταφέρει να περάσει υπό διαφορετικές συνθήκες, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη επιτρέπει επιλεκτικά τη διέλευση ορισμένων μη ιρανικών φορτίων πετρελαίου μέσω συμφωνημένων «ασφαλών διαδρόμων», όπως εκτιμούν ναυτιλιακοί αναλυτές.
Ακολουθεί μια επισκόπηση των χωρών των οποίων πλοία έχουν καταφέρει να περάσουν από τη στρατηγικής σημασίας ενεργειακή αρτηρία από την έναρξη του πολέμου.
Κίνα
Η Τεχεράνη φαίνεται να αποφεύγει σε μεγάλο βαθμό τη στοχοποίηση πλοίων που συνδέονται με την Κίνα.
Δεκάδες πλοία που εξέπεμπαν σήματα AIS — αυτόματο σύστημα αναγνώρισης — ανέφεραν κινεζική ιδιοκτησία ή παρουσία κινεζικού πληρώματος κατά τη δραστηριότητά τους στον Κόλπο, σύμφωνα με τη Windward.
«Το μοτίβο αυτό υποδηλώνει την πιθανότητα ύπαρξης ενός άτυπου φίλτρου πρόσβασης, όπου πλοία που δηλώνουν κινεζική ιδιοκτησία ή πλήρωμα επιχειρούν να υποδείξουν ουδετερότητα ή να αποφύγουν τη στοχοποίηση στο τρέχον περιβάλλον σύγκρουσης», ανέφεραν οι αναλυτές της εταιρείας.
Το Πεκίνο φέρεται να βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν ώστε να επιτραπεί η διέλευση δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ.
Παράλληλα, το Ιράν συνεχίζει να αποστέλλει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στην Κίνα.
Από την 1η έως τις 15 Μαρτίου, συνολικά 11 πλοία που συνδέονται με την Κίνα διέσχισαν τα Στενά του Hormuz, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence, κυρίως πλοία γενικού φορτίου, ενώ μεγάλοι κινεζικοί όμιλοι δεξαμενόπλοιων εξακολουθούν να αποφεύγουν τη διαδρομή.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, η κρατική Cosco Shipping ανέστειλε όλες τις νέες κρατήσεις για δρομολόγια προς και από λιμάνια της Μέσης Ανατολής.
Ωστόσο, η κινεζική ταυτότητα δεν εγγυάται πάντοτε ασφαλή διέλευση.
Πλοίο κινεζικής ιδιοκτησίας που εξέπεμπε την ένδειξη «China Owner» μέσω AIS επλήγη από θραύσματα στις 12 Μαρτίου, ενώ κατευθυνόταν προς το Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξέλιξη που αποθάρρυνε περαιτέρω διελεύσεις.
Ελλάδα
Έλληνες εφοπλιστές, υπό τη διαχείριση της Dynacom Tankers Management με έδρα την Αθήνα, συγκαταλέγονται στους πρώτους μεγάλους παίκτες που δοκίμασαν τη διαδρομή.
Το δεξαμενόπλοιο Shenlong, τύπου Suezmax και με σημαία Λιβερίας, διέσχισε τα Στενά γύρω στις 8 Μαρτίου, μεταφέροντας περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια σαουδαραβικού αργού με προορισμό τη Μουμπάι της Ινδίας.
Ένα ακόμη δεξαμενόπλοιο, το Smyrni, επίσης φορτωμένο με σαουδαραβικό πετρέλαιο, πέρασε την προηγούμενη εβδομάδα και αγκυροβόλησε στη Μουμπάι.
Παραμένει ασαφές εάν στο Smyrni επετράπη η ασφαλής διέλευση λόγω του προορισμού του φορτίου προς την Ινδία, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence.
Ινδία
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, S. Jaishankar, χαρακτήρισε παραγωγικές τις απευθείας συνομιλίες της χώρας του με την Τεχεράνη.
«Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι σε διαπραγματεύσεις μαζί τους και αυτές έχουν αποφέρει αποτελέσματα», δήλωσε στους Financial Times.
«Εφόσον αποδίδουν, θα συνεχίσω σε αυτή την κατεύθυνση».
Δύο ινδικά πλοία μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG), που ανήκουν στη Shipping Corp. of India, έλαβαν επίσης άδεια διέλευσης, με το ένα να φτάνει την Κυριακή και το δεύτερο να αναμένεται την Τρίτη.
Περίπου 22 πλοία που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο, LPG και υγροποιημένο φυσικό αέριο παραμένουν αγκυροβολημένα στην περιοχή, αναμένοντας έγκριση για ασφαλή διέλευση.
Πακιστάν, Τουρκία
Τη Δευτέρα, δεξαμενόπλοιο τύπου Aframax με σημαία Πακιστάν και φορτίο αργού πετρελαίου από το Αμπού Ντάμπι έγινε το πρώτο επιβεβαιωμένο μη ιρανικό πλοίο που διέσχισε το πέρασμα εκπέμποντας ταυτόχρονα το σήμα θέσης του, σύμφωνα με τη MarineTraffic της Kpler.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι «ορισμένες αποστολές ενδέχεται να εξασφαλίζουν διέλευση μέσω διαπραγμάτευσης».
Οι τουρκικές αρχές επιβεβαίωσαν επίσης ότι ένα πλοίο τουρκικής ιδιοκτησίας έλαβε άδεια διέλευσης αφού είχε προηγουμένως προσεγγίσει ιρανικό λιμάνι, ενώ 14 ακόμη τουρκικά πλοία παραμένουν στην περιοχή εν αναμονή άδειας.
«Τυχαίες» επιθέσεις και εκτροπές δρομολογίων
Παρά τις μεμονωμένες διελεύσεις, τα Στενά του Hormuz παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για τη διεθνή ροή ενέργειας, καθώς το Ιράν συνεχίζει σποραδικές επιθέσεις σε πλοία.
Οι επιθέσεις εμφανίζονται «τυχαίες» και χωρίς σαφές μοτίβο, με στόχο τη δημιουργία σύγχυσης και διαταραχής, αντί για τη στοχοποίηση συγκεκριμένων εθνικοτήτων ή τύπων πλοίων, σύμφωνα με αναλυτές.
Τουλάχιστον 16 πλοία έχουν πληγεί κοντά στο λιμάνι Fujairah των ΗΑΕ, στο λιμάνι Khor Al Zubair του Ιράκ και στον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.
Ορισμένα από τα πλοία που δέχθηκαν επιθέσεις είχαν συνδέσεις με δυτικές χώρες ή κράτη του Κόλπου, όπως οι ΗΠΑ, τα ΗΑΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω ιδιοκτησίας ή νηολόγησης.
Άλλα πλοία που επηρεάστηκαν προέρχονταν από χώρες όπως η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και η Βραζιλία, γεγονός που υποδηλώνει ευρεία στόχευση των πυκνών εμπορικών θαλάσσιων οδών και όχι εστίαση σε συγκεκριμένες χώρες ή κατηγορίες πλοίων.
«Η έλλειψη σαφούς μοτίβου καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον σχεδιασμό διελεύσεων, καθώς δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί γιατί ένα πλοίο γίνεται στόχος και ένα άλλο όχι», δήλωσε η Bridget Diakun, ανώτερη αναλύτρια κινδύνου και κανονιστικής συμμόρφωσης στη Lloyd’s List Intelligence, σε συνέντευξή της στο CNBC.
Οι πλοιοκτήτες αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, λιμάνια έκτακτης ανάγκης και χερσαία δίκτυα μεταφοράς, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις συμφόρησης σε δευτερεύοντες κόμβους της περιοχής.
Κατά την έναρξη του πολέμου, 81 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων είχαν προορισμό λιμάνια στα Στενά του Hormuz, σύμφωνα με την Kpler.
Έκτοτε, 43 έχουν αλλάξει πορεία προς άλλα λιμάνια του Κόλπου, ενώ τα υπόλοιπα απομακρύνθηκαν πλήρως από την περιοχή.
Τα φορτία ανακατευθύνονται σε λιμάνια εκτός των Στενών, κυρίως στο Fujairah και το Khor Fakkan στα ΗΑΕ, καθώς και στο Sohar του Ομάν, πριν μεταφερθούν οδικώς στους τελικούς προορισμούς τους.
www.bankingnews.gr
Ο αποκλεισμός έχει περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα, με μόλις 21 δεξαμενόπλοια να έχουν διασχίσει τη θαλάσσια οδό από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Market Intelligence.
Πριν από τη σύγκρουση, περισσότερα από 100 πλοία διέρχονταν καθημερινά από την περιοχή.
Τα περισσότερα πλοία φαίνεται να παραμένουν σε αναμονή εκτός των Στενών, με χιλιάδες ναυτικούς εγκλωβισμένους στα σκάφη τους στα γειτονικά ύδατα.
Ορισμένοι εξετάζουν την εκτροπή προς εναλλακτικά λιμάνια.
Περίπου 400 πλοία εντοπίστηκαν να επιχειρούν στον Κόλπο του Ομάν, σχηματίζοντας ένα τεράστιο μποτιλιάρισμα κοντά στο κρίσιμο πέρασμα, σύμφωνα με έκθεση της εταιρείας ναυτιλιακών πληροφοριών Windward.
Παρά τον αυστηρό έλεγχο του Ιράν στα Στενά, περιορισμένος αριθμός πλοίων έχει καταφέρει να περάσει υπό διαφορετικές συνθήκες, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη επιτρέπει επιλεκτικά τη διέλευση ορισμένων μη ιρανικών φορτίων πετρελαίου μέσω συμφωνημένων «ασφαλών διαδρόμων», όπως εκτιμούν ναυτιλιακοί αναλυτές.
Ακολουθεί μια επισκόπηση των χωρών των οποίων πλοία έχουν καταφέρει να περάσουν από τη στρατηγικής σημασίας ενεργειακή αρτηρία από την έναρξη του πολέμου.
Κίνα
Η Τεχεράνη φαίνεται να αποφεύγει σε μεγάλο βαθμό τη στοχοποίηση πλοίων που συνδέονται με την Κίνα.
Δεκάδες πλοία που εξέπεμπαν σήματα AIS — αυτόματο σύστημα αναγνώρισης — ανέφεραν κινεζική ιδιοκτησία ή παρουσία κινεζικού πληρώματος κατά τη δραστηριότητά τους στον Κόλπο, σύμφωνα με τη Windward.
«Το μοτίβο αυτό υποδηλώνει την πιθανότητα ύπαρξης ενός άτυπου φίλτρου πρόσβασης, όπου πλοία που δηλώνουν κινεζική ιδιοκτησία ή πλήρωμα επιχειρούν να υποδείξουν ουδετερότητα ή να αποφύγουν τη στοχοποίηση στο τρέχον περιβάλλον σύγκρουσης», ανέφεραν οι αναλυτές της εταιρείας.
Το Πεκίνο φέρεται να βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν ώστε να επιτραπεί η διέλευση δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ.
Παράλληλα, το Ιράν συνεχίζει να αποστέλλει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στην Κίνα.
Από την 1η έως τις 15 Μαρτίου, συνολικά 11 πλοία που συνδέονται με την Κίνα διέσχισαν τα Στενά του Hormuz, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence, κυρίως πλοία γενικού φορτίου, ενώ μεγάλοι κινεζικοί όμιλοι δεξαμενόπλοιων εξακολουθούν να αποφεύγουν τη διαδρομή.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, η κρατική Cosco Shipping ανέστειλε όλες τις νέες κρατήσεις για δρομολόγια προς και από λιμάνια της Μέσης Ανατολής.
Ωστόσο, η κινεζική ταυτότητα δεν εγγυάται πάντοτε ασφαλή διέλευση.
Πλοίο κινεζικής ιδιοκτησίας που εξέπεμπε την ένδειξη «China Owner» μέσω AIS επλήγη από θραύσματα στις 12 Μαρτίου, ενώ κατευθυνόταν προς το Jebel Ali στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξέλιξη που αποθάρρυνε περαιτέρω διελεύσεις.
Ελλάδα
Έλληνες εφοπλιστές, υπό τη διαχείριση της Dynacom Tankers Management με έδρα την Αθήνα, συγκαταλέγονται στους πρώτους μεγάλους παίκτες που δοκίμασαν τη διαδρομή.
Το δεξαμενόπλοιο Shenlong, τύπου Suezmax και με σημαία Λιβερίας, διέσχισε τα Στενά γύρω στις 8 Μαρτίου, μεταφέροντας περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια σαουδαραβικού αργού με προορισμό τη Μουμπάι της Ινδίας.
Ένα ακόμη δεξαμενόπλοιο, το Smyrni, επίσης φορτωμένο με σαουδαραβικό πετρέλαιο, πέρασε την προηγούμενη εβδομάδα και αγκυροβόλησε στη Μουμπάι.
Παραμένει ασαφές εάν στο Smyrni επετράπη η ασφαλής διέλευση λόγω του προορισμού του φορτίου προς την Ινδία, σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence.
Ινδία
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, S. Jaishankar, χαρακτήρισε παραγωγικές τις απευθείας συνομιλίες της χώρας του με την Τεχεράνη.
«Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι σε διαπραγματεύσεις μαζί τους και αυτές έχουν αποφέρει αποτελέσματα», δήλωσε στους Financial Times.
«Εφόσον αποδίδουν, θα συνεχίσω σε αυτή την κατεύθυνση».
Δύο ινδικά πλοία μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG), που ανήκουν στη Shipping Corp. of India, έλαβαν επίσης άδεια διέλευσης, με το ένα να φτάνει την Κυριακή και το δεύτερο να αναμένεται την Τρίτη.
Περίπου 22 πλοία που μεταφέρουν αργό πετρέλαιο, LPG και υγροποιημένο φυσικό αέριο παραμένουν αγκυροβολημένα στην περιοχή, αναμένοντας έγκριση για ασφαλή διέλευση.
Πακιστάν, Τουρκία
Τη Δευτέρα, δεξαμενόπλοιο τύπου Aframax με σημαία Πακιστάν και φορτίο αργού πετρελαίου από το Αμπού Ντάμπι έγινε το πρώτο επιβεβαιωμένο μη ιρανικό πλοίο που διέσχισε το πέρασμα εκπέμποντας ταυτόχρονα το σήμα θέσης του, σύμφωνα με τη MarineTraffic της Kpler.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι «ορισμένες αποστολές ενδέχεται να εξασφαλίζουν διέλευση μέσω διαπραγμάτευσης».
Οι τουρκικές αρχές επιβεβαίωσαν επίσης ότι ένα πλοίο τουρκικής ιδιοκτησίας έλαβε άδεια διέλευσης αφού είχε προηγουμένως προσεγγίσει ιρανικό λιμάνι, ενώ 14 ακόμη τουρκικά πλοία παραμένουν στην περιοχή εν αναμονή άδειας.
«Τυχαίες» επιθέσεις και εκτροπές δρομολογίων
Παρά τις μεμονωμένες διελεύσεις, τα Στενά του Hormuz παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για τη διεθνή ροή ενέργειας, καθώς το Ιράν συνεχίζει σποραδικές επιθέσεις σε πλοία.
Οι επιθέσεις εμφανίζονται «τυχαίες» και χωρίς σαφές μοτίβο, με στόχο τη δημιουργία σύγχυσης και διαταραχής, αντί για τη στοχοποίηση συγκεκριμένων εθνικοτήτων ή τύπων πλοίων, σύμφωνα με αναλυτές.
Τουλάχιστον 16 πλοία έχουν πληγεί κοντά στο λιμάνι Fujairah των ΗΑΕ, στο λιμάνι Khor Al Zubair του Ιράκ και στον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό.
Ορισμένα από τα πλοία που δέχθηκαν επιθέσεις είχαν συνδέσεις με δυτικές χώρες ή κράτη του Κόλπου, όπως οι ΗΠΑ, τα ΗΑΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο, μέσω ιδιοκτησίας ή νηολόγησης.
Άλλα πλοία που επηρεάστηκαν προέρχονταν από χώρες όπως η Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και η Βραζιλία, γεγονός που υποδηλώνει ευρεία στόχευση των πυκνών εμπορικών θαλάσσιων οδών και όχι εστίαση σε συγκεκριμένες χώρες ή κατηγορίες πλοίων.
«Η έλλειψη σαφούς μοτίβου καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον σχεδιασμό διελεύσεων, καθώς δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί γιατί ένα πλοίο γίνεται στόχος και ένα άλλο όχι», δήλωσε η Bridget Diakun, ανώτερη αναλύτρια κινδύνου και κανονιστικής συμμόρφωσης στη Lloyd’s List Intelligence, σε συνέντευξή της στο CNBC.
Οι πλοιοκτήτες αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, λιμάνια έκτακτης ανάγκης και χερσαία δίκτυα μεταφοράς, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις συμφόρησης σε δευτερεύοντες κόμβους της περιοχής.
Κατά την έναρξη του πολέμου, 81 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων είχαν προορισμό λιμάνια στα Στενά του Hormuz, σύμφωνα με την Kpler.
Έκτοτε, 43 έχουν αλλάξει πορεία προς άλλα λιμάνια του Κόλπου, ενώ τα υπόλοιπα απομακρύνθηκαν πλήρως από την περιοχή.
Τα φορτία ανακατευθύνονται σε λιμάνια εκτός των Στενών, κυρίως στο Fujairah και το Khor Fakkan στα ΗΑΕ, καθώς και στο Sohar του Ομάν, πριν μεταφερθούν οδικώς στους τελικούς προορισμούς τους.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών