Σχέδιο - ανάσα για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες: Σταδιακή κατάργηση της προκαταβολής φόρου – Τα σενάρια που εξετάζονται

Σχέδιο για σταδιακή κατάργηση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, με ορίζοντα τετραετίας και ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, προκειμένου να ενταχθεί στο «καλάθι» των νέων εξαγγελιών που θα κάνει ο πρωθυπουργός το Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ.
Πρόκειται για μια παρέμβαση που βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς θεωρείται ότι μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Σήμερα, οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα προκαταβάλλουν το 80% του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από τα κέρδη της προηγούμενης χρήσης, ενώ για τις τράπεζες το ποσοστό φθάνει στο 100%. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις η προκαταβολή βρίσκεται στο 55%.
Η επιβάρυνση αυτή πληρώνεται ταυτόχρονα με τον κύριο φόρο, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις ταμειακές πιέσεις, κυρίως για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, νεοσύστατες εταιρείες και επιχειρήσεις με εποχική δραστηριότητα.
Στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι το ισχύον καθεστώς λειτουργεί στην πράξη ως ένας «κρυφός» φορολογικός συντελεστής, καθώς πολλές επιχειρήσεις καλούνται να προπληρώνουν φόρο για εισοδήματα που ακόμη δεν έχουν αποκτήσει. Για τον λόγο αυτό εξετάζεται ένα μοντέλο σταδιακής μείωσης της προκαταβολής σε βάθος τετραετίας, ώστε να μη διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα αλλά και να δοθεί σαφές μήνυμα προς την επιχειρηματική κοινότητα.

Το κόστος

Καθοριστικός παράγοντας στις τελικές αποφάσεις παραμένει το κόστος του μέτρου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2020, όταν λόγω πανδημίας εφαρμόστηκε μεγάλη μείωση έως και μηδενισμός της προκαταβολής φόρου για πολλές επιχειρήσεις, το δημοσιονομικό αποτύπωμα της παρέμβασης υπολογίστηκε περίπου στο 1,5 δισ. ευρώ, καθώς τα έσοδα μειώθηκαν σε περίπου 1,8 δισ. ευρώ από 3,34 δισ. ευρώ το 2019. Για τον λόγο αυτό, στο οικονομικό επιτελείο απορρίπτουν το ενδεχόμενο άμεσης κατάργησης, προκρίνοντας αντιθέτως ένα σενάριο σταδιακής μείωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση έχει αυτή τη στιγμή 1 δισ. ευρώ στον «κουμπαρά», ποσό που αποτελεί τη βασική «μαγιά» για το πακέτο της Θεσσαλονίκης. Ταυτόχρονα βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων μέσω της αναγνώρισης πρόσθετων εσόδων που προκύπτουν από τα νέα ψηφιακά εργαλεία περιορισμού της φοροδιαφυγής, όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση και το ψηφιακό πελατολόγιο.
Η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά μέτρα του «πακέτου ΔΕΘ» για την επιχειρηματική κοινότητα μαζί με μία πιθανή μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20% και την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Το τελευταίο μέτρο θεωρείται ότι έχει ισχυρό συμβολισμό, καθώς το τέλος επιτηδεύματος αποτελούσε εδώ και χρόνια μια από τις πλέον αντιδημοφιλείς φορολογικές επιβαρύνσεις της αγοράς.
Η οριστική απόσυρσή του εκτιμάται ότι θα ελαφρύνει κυρίως μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που επιβαρύνονται ανεξαρτήτως κερδοφορίας. Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις έχουν ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα, καθώς βελτιώνουν τη ρευστότητα, μειώνουν το λειτουργικό κόστος και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Το πακέτο των παρεμβάσεων αναμένεται να συμπληρωθεί και από νέες διορθωτικές κινήσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Ωστόσο, στο εσωτερικό της κυβέρνησης υπάρχουν εισηγήσεις που κάνουν λόγο ακόμη και για γενναίο «λίφτινγκ» στα τεκμήρια σε πρώτη φάση - κυρίως για αυτοαπασχολούμενους με χαμηλά εισοδήματα - με ορισμένα στελέχη να θέτουν ακόμη και ζήτημα πλήρους απενεργοποίησης του μέτρου σε δεύτερο χρόνο. Αντίθετα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν φαίνεται να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για νέες οριζόντιες μειώσεις στη φορολογία φυσικών προσώπων.

Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr