Το Ισραήλ διαβίβασε αυτήν την εβδομάδα στις ΗΠΑ πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν είχε πρόσφατα καταρτίσει νέο σχέδιο για τη δολοφονία του Προέδρου Donald Trump.
(upd5) Ο Donald Trump βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενα ερωτήματα για τη στρατηγική του απέναντι στο Ιράν, καθώς οι τελευταίες του δηλώσεις φαίνεται – για ακόμα μια φορά - να έρχονται σε αντίθεση τόσο με τις αιτιολογίες που επικαλέστηκε για την έναρξη του πολέμου όσο και με τους στόχους που η ίδια η κυβέρνησή του έθετε επί μήνες.
Ενώ η Ουάσιγκτον εξακολουθούσε μέχρι πρόσφατα να χαρακτηρίζει κρίσιμη την εξασφάλιση του ιρανικού πυρηνικού υλικού και την επίτευξη μιας δεσμευτικής συμφωνίας με την Τεχεράνη, κατά την οποία το Ιράν δεν θα αποκτούσε ποτέ πυρηνικά όπλα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει πλέον ότι ο πόλεμος έχει ήδη πετύχει τον σκοπό του, επειδή το Ιράν έχει ουσιαστικά αποπυρηνικοποιηθεί.
Τόσο αυτές οι δηλώσεις όσο και άλλες, όπως για παράδειγμα το επιχείρημα ότι ΗΠΑ και Ισραήλ κατάφεραν να ανατρέψουν το καθεστώς στο Ιράν με τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις, δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα…
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι Αμερικανοί δεν πέτυχαν κανέναν από τους ασαφείς και μεταβαλλόμενους στόχους που είχαν θέσει, όταν άρχισαν τον πόλεμο με το Ιράν…
Ακριβώς λόγω αυτής της συντριπτικής αποτυχίας, πολλοί αναλυτές κάνουν λόγο για έναν απολύτως αποτυχημένο πόλεμο που όχι μόνο δεν αποδυνάμωσε αλλά αντιθέτως ενίσχυσε το Ιράν - π.χ. στο Hormuz - στη νέα εποχή που διαμορφώνεται στον Περσικό κόλπο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή…
Ίσως για αυτό ο Trump ετοιμάζει πλέον το δρόμο για την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον πόλεμο στο Ιράν…
Η πυρηνική απειλή και η σύγχυση
Όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump αποφάσισε να προχωρήσει σε πόλεμο με το Ιράν τον Φεβρουάριο, επικαλέστηκε την υποτιθέμενη άμεση πυρηνική απειλή που συνιστούσε η χώρα.
Υπήρχε όμως εξαρχής ένα βασικό πρόβλημα: επί οκτώ μήνες υποστήριζε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είχε ήδη «εξαλειφθεί πλήρως» («obliterated») από τις επιθέσεις του προηγούμενου έτους.
Μόλις δύο εβδομάδες πριν από την έναρξη του πολέμου, ο Trump είχε δηλώσει ότι τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα του Ιουνίου του 2025 είχαν αφήσει το Ιράν χωρίς καν «δυνητική δυνατότητα» να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Τώρα, καθώς ο Trump επιχειρεί να απεμπλακεί από έναν ιδιαίτερα αντιδημοφιλή πόλεμο, εκπέμπει ακόμη πιο συγκεχυμένα μηνύματα σχετικά με την κατάσταση της πυρηνικής απειλής του Ιράν.
Δεν έχει πυρηνικά το Ιράν
Έπειτα από περισσότερους από τέσσερις μήνες πολέμου και σημαντικό οικονομικό κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την παγκόσμια οικονομία - με βασικούς στόχους την εξασφάλιση του ιρανικού πυρηνικού υλικού και την επίτευξη συμφωνίας που θα απέτρεπε οριστικά την Τεχεράνη από την απόκτηση πυρηνικού όπλου - ο Trump υποστηρίζει πλέον ότι τίποτα από αυτά δεν είναι καν απαραίτητο.
Ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος έχει ήδη στεφθεί με επιτυχία, επειδή το Ιράν έχει ήδη αποπυρηνικοποιηθεί.
Σαν να έχει επιστρέψει ως διά μαγείας το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στην κατάσταση του «εξαλειμμένου» — ακριβώς τη στιγμή που οι προσπάθειες του Trump για επίτευξη συμφωνίας φαίνεται να καταρρέουν.
Η επιχείρηση πέτυχε
Ο Trump επανέλαβε αυτόν τον ισχυρισμό πολλές φορές την Τετάρτη, στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.
Ερωτηθείς εάν ο πόλεμος έχει φτάσει σε «στρατηγικό αδιέξοδο», ο Trump απάντησε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει, επειδή, όπως είπε, η επιχείρηση έχει ήδη επιτύχει.
«Βρέθηκα εκεί για έναν λόγο: να μην αποκτήσει ποτέ το Ιράν πυρηνικό όπλο.
Εγώ το αποκαλώ αποπυρηνικοποίηση του Ιράν», δήλωσε.
«Και αυτό έχει συμβεί· δεν θα αποκτήσουν ποτέ πυρηνικό όπλο».
Δεν μπορούν να το ανακτήσουν
Ο Trump υποστήριξε ότι το πυρηνικό υλικό του Ιράν βρίσκεται πλέον «τόσο βαθιά κάτω από ένα βουνό» ώστε είναι πρακτικά αδύνατο να ανακτηθεί.
Παράλληλα, επικαλέστηκε τις δυνατότητες παρακολούθησης των Ηνωμένων Πολιτειών, λέγοντας ότι οι αμερικανικές αρχές μπορούν να επιτηρούν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις μέσω καμερών και να διασφαλίζουν ότι κανείς δεν θα αποκτήσει πρόσβαση.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο», πρόσθεσε.
Υπό τον έλεγχο μας
Σε άλλη εκδήλωση, όταν ρωτήθηκε πώς σκοπεύει να αποκτήσει το πυρηνικό υλικό του Ιράν, απάντησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ουσιαστικά το έχουν ήδη υπό τον έλεγχό τους.
«Έχουμε ήδη το πυρηνικό υλικό, επειδή βρίσκεται τόσο βαθιά κάτω από τη γη», είπε.
«Κανείς δεν θα μπορέσει να το αποκτήσει, εκτός από εμάς».
Συμπλήρωσε: «Δεν μπορούν να το πάρουν».
«Πιστεύω ότι πρόκειται για τεράστια επιτυχία», δήλωσε στην πρώτη του εμφάνιση.
Ετοιμάζεται να φύγει
Όπως επισημαίνει το CNN, υπάρχουν δύο βασικά σημεία που αξίζει να επισημανθούν.
Πρώτον, πρόκειται απλώς για την πιο πρόσφατη ένδειξη ότι ο Trump προετοιμάζει το έδαφος για το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει τις προσπάθειες στο Ιράν χωρίς να έχει επιτύχει τους βασικούς του στόχους.
Η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα παρουσιάσει την εξασφάλιση του ιρανικού πυρηνικού υλικού ως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα — μια «κόκκινη γραμμή», όπως είχε δηλώσει πριν από μόλις έξι εβδομάδες ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent.
Ωστόσο, ο Trump έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι ίσως αυτό να μην είναι τελικά απαραίτητο, υποστηρίζοντας ότι το υλικό είναι απρόσιτο για το Ιράν και ότι οι σχετικές περιοχές μπορούν να παρακολουθούνται από το διάστημα.
Ψέματα…
Ίσως όμως το σημαντικότερο είναι ότι οι δηλώσεις αυτές εγείρουν ακόμη σοβαρότερα ερωτήματα σχετικά με τις αρχικές δικαιολογίες για την έναρξη του πολέμου και για το κατά πόσο αυτός ξεκίνησε - και συνεχίστηκε - με ψευδή προσχήματα.
Οι αιτιολογίες του Trump ήταν ήδη αντιφατικές από τις πρώτες ημέρες του πολέμου, όχι μόνο εξαιτίας των ισχυρισμών περί «εξάλειψης» του πυρηνικού προγράμματος.
Οι 4 στόχοι που συνεχώς άλλαζαν
Η κυβέρνησή του παρουσίασε επίσης τέσσερις διαφορετικούς και διαρκώς μεταβαλλόμενους στόχους.
Επιπλέον, όταν ο Trump απείλησε αρχικά με πόλεμο τον Ιανουάριο, δεν επικεντρώθηκε στην υποτιθέμενη πυρηνική απειλή, αλλά στην αλλαγή καθεστώτος — έναν στόχο για τον οποίο ισχυρίστηκε επίσης, χωρίς λογική συνοχή, ότι είχε ήδη επιτευχθεί μέσω της εξόντωσης συγκεκριμένων ηγετικών στελεχών, παρότι αυτό δεν συνιστά αλλαγή καθεστώτος.
Καμία σχέση με την πραγματικότητα
Οι τελευταίοι ισχυρισμοί του Trump, σύμφωνα με τους οποίους το Ιράν έχει πλέον αποπυρηνικοποιηθεί οριστικά, είναι ακόμη πιο δύσκολο να συμβιβαστούν με τα γεγονότα.
Είναι ασφαλώς πιθανό τα πλήγματα κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου να έχουν καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την πρόσβαση στο πυρηνικό υλικό.
Ωστόσο, τα σημαντικότερα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν πραγματοποιήθηκαν ήδη τον Ιούνιο του 2025, όταν ο Trump είχε δηλώσει για πρώτη φορά ότι το πυρηνικό πρόγραμμα είχε «εξαλειφθεί».
Παράλληλα, οι κύριες στρατιωτικές επιχειρήσεις αυτού του πολέμου είχαν ουσιαστικά τερματιστεί πριν από τρεις μήνες, με την ανακοίνωση της πρώτης κατάπαυσης του πυρός στις 7 Απριλίου.
Τα ερωτήματα
Εάν το πυρηνικό υλικό του Ιράν είναι πλέον τόσο βαθιά θαμμένο ώστε το πρόγραμμα θεωρείται ουσιαστικά ανενεργό και δεν απαιτείται πλέον συμφωνία, γιατί αυτό δεν ίσχυε πριν από τρεις μήνες;
Γιατί η κυβέρνηση Trump αφιέρωσε τόσο χρόνο επιδιώκοντας μια πυρηνική συμφωνία και επιμένοντας ότι έπρεπε να αποκτήσει το πυρηνικό υλικό;
Και γιατί να μη συνεχίσει απλώς τα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις ώστε να θαφτεί ακόμη βαθύτερα το υλικό, εφόσον αυτό θεωρείται επαρκής λύση;
Καμία λογική
Τίποτε από αυτά δεν φαίνεται να έχει λογική συνοχή.
Όλα δείχνουν προς μια πολύ λιγότερο πειστική εξήγηση για το γιατί ο Trump διατυπώνει τώρα αυτούς τους ισχυρισμούς: ότι έχει χάσει την υπομονή του με τον πόλεμο και αντιλαμβάνεται πως μια ευνοϊκή συμφωνία είναι μάλλον απίθανο να επιτευχθεί.
Το Ιράν, άλλωστε, δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για μια τέτοια συμφωνία, όπως υποδηλώνουν οι επανειλημμένες, σύμφωνα με τις σχετικές καταγγελίες, παραβιάσεις της εκεχειρίας.
Επομένως, είναι προτιμότερο να αρχίσει να διαμορφώνει το αφήγημα της αποχώρησής του, παρότι πολλοί από τους στόχους του παραμένουν ανεκπλήρωτοι.
Αποτυχία
Αξίζει επίσης να εξεταστεί τι θα σήμαινε αυτό για την ίδια την πολεμική προσπάθεια.
Δεν θα επρόκειτο μόνο για αποτυχία επίτευξης των στόχων του Trump, αλλά και για έναν πόλεμο που προκάλεσε σημαντικό κόστος χωρίς ουσιαστικό όφελος.
Πέρα από τις 13 ζωές Αμερικανών στρατιωτικών που χάθηκαν στη σύγκρουση, στις σημαντικότερες συνέπειες συγκαταλέγονται το οικονομικό σοκ των τελευταίων μηνών και η πλέον αποδεδειγμένη ικανότητα του Ιράν να ελέγχει τα Στενά του Hormuz.
Η τελευταία εξέλιξη, ιδιαίτερα, ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον της Μέσης Ανατολής αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας.
Και, κρίνοντας από τις πιο πρόσφατες δηλώσεις του Trump, όλο και περισσότερο φαίνεται ότι αυτό ίσως αποτελέσει το σημαντικότερο αποτέλεσμα αυτού του πολέμου.
CNN: Το Ισραήλ προειδοποίησε τις ΗΠΑ για νέο σχέδιο του Ιράν με στόχο τη δολοφονία του Trump
Το Ισραήλ διαβίβασε στις Ηνωμένες Πολιτείες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν είχε πρόσφατα καταρτίσει νέο σχέδιο για τη δολοφονία του Προέδρου Donald Trump.
Αυτό ανέφεραν στο CNN δύο πηγές με γνώση της υπόθεσης, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα έντασης σε μια περίοδο κατά την οποία η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των δύο πλευρών δοκιμάζεται.
Μία από τις πηγές δήλωσε ότι η προειδοποίηση διαβιβάστηκε αυτή την εβδομάδα.
Δεύτερη πηγή ανέφερε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν καταγράψει τις τελευταίες εβδομάδες μια συνεχή ροή πληροφοριών σχετικά με πιθανά σχέδια δολοφονίας του Trump, ωστόσο η ισραηλινή ενημέρωση ήταν νέα και αφορούσε συγκεκριμένη συνωμοσία.
Σενάριο… επιρροής
Άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτίμησαν ότι η ισραηλινή αναφορά ενδέχεται να αποτελεί προσπάθεια επηρεασμού των αποφάσεων του Trump, τη στιγμή που εξετάζει το ενδεχόμενο εντατικοποίησης της αμερικανικής στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν.
Οι λεπτομέρειες του φερόμενου σχεδίου δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστές.
Δύο πηγές με γνώση του θέματος ανέφεραν ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες δεν είχαν επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες ούτε παρακολουθούσαν το συγκεκριμένο σχέδιο πριν από την ισραηλινή προειδοποίηση.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει εδώ και χρόνια προειδοποιήσει ότι το Ιράν ενδέχεται να επιδιώξει τη δολοφονία του Trump ως αντίποινα για την επιχείρηση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος που διέταξε το 2020 και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του κορυφαίου Ιρανού στρατηγού Qasem Soleimani.
Θέλουν να με εξοντώσουν
Ερωτηθείς για την ισραηλινή προειδοποίηση, η οποία δημοσιεύθηκε αρχικά από τη Wall Street Journal, ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε στις πρόσφατες δηλώσεις του Trump σχετικά με τις φερόμενες προθέσεις του Ιράν να τον δολοφονήσει.
«Θέλουν να εξοντώσουν τον ηγέτη των Ηνωμένων Πολιτειών — εμένα», δήλωσε ο Trump στους δημοσιογράφους την Τετάρτη.
«Βρίσκομαι σε όποια λίστα κι αν έχουν.
Είδα σήμερα το πρωί ότι είμαι σε όλες τις λίστες τους.
Μέχρι στιγμής στάθηκα μάλλον τυχερός, αλλά ίσως αυτό να μην κρατήσει για πολύ.
Πρόκειται για κακούς και διεστραμμένους ανθρώπους.
Πρέπει να ξεριζώσουμε αυτόν τον καρκίνο. Ξέρετε τι κάνεις με τον καρκίνο;
Τον αφαιρείς όσο είναι ακόμη νωρίς. Έτσι το βλέπω εγώ».
Η νέα λίστα
Αργότερα, ο Trump υποστήριξε ότι πληροφορήθηκε πρόσφατα την ύπαρξη νέας λίστας στην οποία εμφανίζεται ως ο υπ' αριθμόν ένα στόχος του Ιράν για δολοφονία.
Δεν είναι σαφές εάν αναφερόταν στις νέες πληροφορίες που διαβίβασε το Ισραήλ.
Το Σαββατοκύριακο, κατά τη διάρκεια των τελετών κηδείας του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei, ο οποίος σκοτώθηκε στην έναρξη του πολέμου, πλήθη Ιρανών φώναζαν συνθήματα υπέρ της δολοφονίας του Trump.
Η ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες ημέρες, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν απειλές και στρατιωτικά πλήγματα, ενώ η εκεχειρία διάρκειας 60 ημερών που είχε συμφωνηθεί για τον τερματισμό των εχθροπραξιών βρίσκεται πλέον ουσιαστικά υπό κατάρρευση.
Υπό παρακολούθηση
Δύο πηγές με γνώση πρόσφατων αμερικανικών εκτιμήσεων πληροφοριών ανέφεραν ότι η κοινότητα πληροφοριών παρακολουθεί διάφορους παράγοντες που έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο επιθέσεων χωρίς, μέχρι στιγμής, να έχουν προχωρήσει σε ενέργειες.
Μία από τις πηγές σημείωσε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες ανησυχούν εδώ και καιρό πως το Ιράν θα μπορούσε να στοχοποιήσει νυν και πρώην υψηλόβαθμους Αμερικανούς αξιωματούχους.
O ρόλος Netanyahu
Η ίδια πηγή πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η ισραηλινή αναφορά αντιμετωπίζεται εν μέρει ως στοιχείο μιας ευρύτερης προσπάθειας του Ισραήλ να επηρεάσει τις αποφάσεις του Trump σχετικά με το Ιράν.
Όπως επισήμανε, στους κόλπους της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών υπάρχει διαχρονικά επιφυλακτικότητα απέναντι σε ορισμένες ισραηλινές αναφορές.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Benjamin Netanyahu έχει εκφράσει σοβαρές αμφιβολίες για τις διπλωματικές πρωτοβουλίες του Trump έναντι του Ιράν, ενώ στο παρελθόν είχε συγκρουστεί μαζί του σχετικά με τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, οι οποίες είχαν περιπλέξει τις διαπραγματεύσεις.
Οι δύο ηγέτες είχαν τηλεφωνική επικοινωνία την Πέμπτη, ενώ ο Netanyahu αναμένεται να επισκεφθεί σύντομα την Ουάσιγκτον για συνομιλίες με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Συνεχίζονται οι συνομιλίες
Την Πέμπτη, άλλος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι διπλωματικές επαφές με το Ιράν συνεχίζονται παρασκηνιακά, παρά την επανέναρξη των στρατιωτικών πληγμάτων και παρά το γεγονός ότι ο Trump είχε δηλώσει μία ημέρα νωρίτερα πως το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με το Ιράν «έχει τελειώσει».
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούν να εργάζονται με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα έως τα μέσα Αυγούστου.
Αρκετοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν ότι είχαν γίνει προετοιμασίες για ενδεχόμενα στρατιωτικά πλήγματα το βράδυ της Πέμπτης, όμως τελικά αποφασίστηκε να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία.
Σε ετοιμότητα το USS Abraham Lincoln
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, τα πληρώματα φόρτωναν μαχητικά αεροσκάφη με οπλισμό, ενώ οι πιλότοι πραγματοποιούσαν ασκήσεις ενόψει πιθανής διαταγής για επιχειρήσεις.
Ο κυβερνήτης του αεροπλανοφόρου, Dan Keeler, ενημέρωσε τα χιλιάδες μέλη του πληρώματος ότι η κατάσταση εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς.
Παράλληλα με τις προετοιμασίες, τα μαχητικά αεροσκάφη συνέχισαν να εκτελούν τις συνήθεις αμυντικές αποστολές τους, με πτήσεις να πραγματοποιούνται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
www.bankingnews.gr
Ενώ η Ουάσιγκτον εξακολουθούσε μέχρι πρόσφατα να χαρακτηρίζει κρίσιμη την εξασφάλιση του ιρανικού πυρηνικού υλικού και την επίτευξη μιας δεσμευτικής συμφωνίας με την Τεχεράνη, κατά την οποία το Ιράν δεν θα αποκτούσε ποτέ πυρηνικά όπλα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει πλέον ότι ο πόλεμος έχει ήδη πετύχει τον σκοπό του, επειδή το Ιράν έχει ουσιαστικά αποπυρηνικοποιηθεί.
Τόσο αυτές οι δηλώσεις όσο και άλλες, όπως για παράδειγμα το επιχείρημα ότι ΗΠΑ και Ισραήλ κατάφεραν να ανατρέψουν το καθεστώς στο Ιράν με τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις, δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα…
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι οι Αμερικανοί δεν πέτυχαν κανέναν από τους ασαφείς και μεταβαλλόμενους στόχους που είχαν θέσει, όταν άρχισαν τον πόλεμο με το Ιράν…
Ακριβώς λόγω αυτής της συντριπτικής αποτυχίας, πολλοί αναλυτές κάνουν λόγο για έναν απολύτως αποτυχημένο πόλεμο που όχι μόνο δεν αποδυνάμωσε αλλά αντιθέτως ενίσχυσε το Ιράν - π.χ. στο Hormuz - στη νέα εποχή που διαμορφώνεται στον Περσικό κόλπο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή…
Ίσως για αυτό ο Trump ετοιμάζει πλέον το δρόμο για την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον πόλεμο στο Ιράν…
Η πυρηνική απειλή και η σύγχυση
Όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump αποφάσισε να προχωρήσει σε πόλεμο με το Ιράν τον Φεβρουάριο, επικαλέστηκε την υποτιθέμενη άμεση πυρηνική απειλή που συνιστούσε η χώρα.
Υπήρχε όμως εξαρχής ένα βασικό πρόβλημα: επί οκτώ μήνες υποστήριζε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είχε ήδη «εξαλειφθεί πλήρως» («obliterated») από τις επιθέσεις του προηγούμενου έτους.
Μόλις δύο εβδομάδες πριν από την έναρξη του πολέμου, ο Trump είχε δηλώσει ότι τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα του Ιουνίου του 2025 είχαν αφήσει το Ιράν χωρίς καν «δυνητική δυνατότητα» να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Τώρα, καθώς ο Trump επιχειρεί να απεμπλακεί από έναν ιδιαίτερα αντιδημοφιλή πόλεμο, εκπέμπει ακόμη πιο συγκεχυμένα μηνύματα σχετικά με την κατάσταση της πυρηνικής απειλής του Ιράν.
Δεν έχει πυρηνικά το Ιράν
Έπειτα από περισσότερους από τέσσερις μήνες πολέμου και σημαντικό οικονομικό κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την παγκόσμια οικονομία - με βασικούς στόχους την εξασφάλιση του ιρανικού πυρηνικού υλικού και την επίτευξη συμφωνίας που θα απέτρεπε οριστικά την Τεχεράνη από την απόκτηση πυρηνικού όπλου - ο Trump υποστηρίζει πλέον ότι τίποτα από αυτά δεν είναι καν απαραίτητο.
Ισχυρίζεται ότι ο πόλεμος έχει ήδη στεφθεί με επιτυχία, επειδή το Ιράν έχει ήδη αποπυρηνικοποιηθεί.
Σαν να έχει επιστρέψει ως διά μαγείας το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στην κατάσταση του «εξαλειμμένου» — ακριβώς τη στιγμή που οι προσπάθειες του Trump για επίτευξη συμφωνίας φαίνεται να καταρρέουν.
Η επιχείρηση πέτυχε
Ο Trump επανέλαβε αυτόν τον ισχυρισμό πολλές φορές την Τετάρτη, στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.
Ερωτηθείς εάν ο πόλεμος έχει φτάσει σε «στρατηγικό αδιέξοδο», ο Trump απάντησε ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει, επειδή, όπως είπε, η επιχείρηση έχει ήδη επιτύχει.
«Βρέθηκα εκεί για έναν λόγο: να μην αποκτήσει ποτέ το Ιράν πυρηνικό όπλο.
Εγώ το αποκαλώ αποπυρηνικοποίηση του Ιράν», δήλωσε.
«Και αυτό έχει συμβεί· δεν θα αποκτήσουν ποτέ πυρηνικό όπλο».
Δεν μπορούν να το ανακτήσουν
Ο Trump υποστήριξε ότι το πυρηνικό υλικό του Ιράν βρίσκεται πλέον «τόσο βαθιά κάτω από ένα βουνό» ώστε είναι πρακτικά αδύνατο να ανακτηθεί.
Παράλληλα, επικαλέστηκε τις δυνατότητες παρακολούθησης των Ηνωμένων Πολιτειών, λέγοντας ότι οι αμερικανικές αρχές μπορούν να επιτηρούν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις μέσω καμερών και να διασφαλίζουν ότι κανείς δεν θα αποκτήσει πρόσβαση.
«Δεν υπάρχει περίπτωση να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο», πρόσθεσε.
Υπό τον έλεγχο μας
Σε άλλη εκδήλωση, όταν ρωτήθηκε πώς σκοπεύει να αποκτήσει το πυρηνικό υλικό του Ιράν, απάντησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ουσιαστικά το έχουν ήδη υπό τον έλεγχό τους.
«Έχουμε ήδη το πυρηνικό υλικό, επειδή βρίσκεται τόσο βαθιά κάτω από τη γη», είπε.
«Κανείς δεν θα μπορέσει να το αποκτήσει, εκτός από εμάς».
Συμπλήρωσε: «Δεν μπορούν να το πάρουν».
«Πιστεύω ότι πρόκειται για τεράστια επιτυχία», δήλωσε στην πρώτη του εμφάνιση.
Ετοιμάζεται να φύγει
Όπως επισημαίνει το CNN, υπάρχουν δύο βασικά σημεία που αξίζει να επισημανθούν.
Πρώτον, πρόκειται απλώς για την πιο πρόσφατη ένδειξη ότι ο Trump προετοιμάζει το έδαφος για το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει τις προσπάθειες στο Ιράν χωρίς να έχει επιτύχει τους βασικούς του στόχους.
Η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα παρουσιάσει την εξασφάλιση του ιρανικού πυρηνικού υλικού ως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα — μια «κόκκινη γραμμή», όπως είχε δηλώσει πριν από μόλις έξι εβδομάδες ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent.
Ωστόσο, ο Trump έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι ίσως αυτό να μην είναι τελικά απαραίτητο, υποστηρίζοντας ότι το υλικό είναι απρόσιτο για το Ιράν και ότι οι σχετικές περιοχές μπορούν να παρακολουθούνται από το διάστημα.
Ψέματα…
Ίσως όμως το σημαντικότερο είναι ότι οι δηλώσεις αυτές εγείρουν ακόμη σοβαρότερα ερωτήματα σχετικά με τις αρχικές δικαιολογίες για την έναρξη του πολέμου και για το κατά πόσο αυτός ξεκίνησε - και συνεχίστηκε - με ψευδή προσχήματα.
Οι αιτιολογίες του Trump ήταν ήδη αντιφατικές από τις πρώτες ημέρες του πολέμου, όχι μόνο εξαιτίας των ισχυρισμών περί «εξάλειψης» του πυρηνικού προγράμματος.
Οι 4 στόχοι που συνεχώς άλλαζαν
Η κυβέρνησή του παρουσίασε επίσης τέσσερις διαφορετικούς και διαρκώς μεταβαλλόμενους στόχους.
Επιπλέον, όταν ο Trump απείλησε αρχικά με πόλεμο τον Ιανουάριο, δεν επικεντρώθηκε στην υποτιθέμενη πυρηνική απειλή, αλλά στην αλλαγή καθεστώτος — έναν στόχο για τον οποίο ισχυρίστηκε επίσης, χωρίς λογική συνοχή, ότι είχε ήδη επιτευχθεί μέσω της εξόντωσης συγκεκριμένων ηγετικών στελεχών, παρότι αυτό δεν συνιστά αλλαγή καθεστώτος.
Καμία σχέση με την πραγματικότητα
Οι τελευταίοι ισχυρισμοί του Trump, σύμφωνα με τους οποίους το Ιράν έχει πλέον αποπυρηνικοποιηθεί οριστικά, είναι ακόμη πιο δύσκολο να συμβιβαστούν με τα γεγονότα.
Είναι ασφαλώς πιθανό τα πλήγματα κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου να έχουν καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την πρόσβαση στο πυρηνικό υλικό.
Ωστόσο, τα σημαντικότερα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν πραγματοποιήθηκαν ήδη τον Ιούνιο του 2025, όταν ο Trump είχε δηλώσει για πρώτη φορά ότι το πυρηνικό πρόγραμμα είχε «εξαλειφθεί».
Παράλληλα, οι κύριες στρατιωτικές επιχειρήσεις αυτού του πολέμου είχαν ουσιαστικά τερματιστεί πριν από τρεις μήνες, με την ανακοίνωση της πρώτης κατάπαυσης του πυρός στις 7 Απριλίου.
Τα ερωτήματα
Εάν το πυρηνικό υλικό του Ιράν είναι πλέον τόσο βαθιά θαμμένο ώστε το πρόγραμμα θεωρείται ουσιαστικά ανενεργό και δεν απαιτείται πλέον συμφωνία, γιατί αυτό δεν ίσχυε πριν από τρεις μήνες;
Γιατί η κυβέρνηση Trump αφιέρωσε τόσο χρόνο επιδιώκοντας μια πυρηνική συμφωνία και επιμένοντας ότι έπρεπε να αποκτήσει το πυρηνικό υλικό;
Και γιατί να μη συνεχίσει απλώς τα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις ώστε να θαφτεί ακόμη βαθύτερα το υλικό, εφόσον αυτό θεωρείται επαρκής λύση;
Καμία λογική
Τίποτε από αυτά δεν φαίνεται να έχει λογική συνοχή.
Όλα δείχνουν προς μια πολύ λιγότερο πειστική εξήγηση για το γιατί ο Trump διατυπώνει τώρα αυτούς τους ισχυρισμούς: ότι έχει χάσει την υπομονή του με τον πόλεμο και αντιλαμβάνεται πως μια ευνοϊκή συμφωνία είναι μάλλον απίθανο να επιτευχθεί.
Το Ιράν, άλλωστε, δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για μια τέτοια συμφωνία, όπως υποδηλώνουν οι επανειλημμένες, σύμφωνα με τις σχετικές καταγγελίες, παραβιάσεις της εκεχειρίας.
Επομένως, είναι προτιμότερο να αρχίσει να διαμορφώνει το αφήγημα της αποχώρησής του, παρότι πολλοί από τους στόχους του παραμένουν ανεκπλήρωτοι.
Αποτυχία
Αξίζει επίσης να εξεταστεί τι θα σήμαινε αυτό για την ίδια την πολεμική προσπάθεια.
Δεν θα επρόκειτο μόνο για αποτυχία επίτευξης των στόχων του Trump, αλλά και για έναν πόλεμο που προκάλεσε σημαντικό κόστος χωρίς ουσιαστικό όφελος.
Πέρα από τις 13 ζωές Αμερικανών στρατιωτικών που χάθηκαν στη σύγκρουση, στις σημαντικότερες συνέπειες συγκαταλέγονται το οικονομικό σοκ των τελευταίων μηνών και η πλέον αποδεδειγμένη ικανότητα του Ιράν να ελέγχει τα Στενά του Hormuz.
Η τελευταία εξέλιξη, ιδιαίτερα, ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον της Μέσης Ανατολής αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας.
Και, κρίνοντας από τις πιο πρόσφατες δηλώσεις του Trump, όλο και περισσότερο φαίνεται ότι αυτό ίσως αποτελέσει το σημαντικότερο αποτέλεσμα αυτού του πολέμου.
CNN: Το Ισραήλ προειδοποίησε τις ΗΠΑ για νέο σχέδιο του Ιράν με στόχο τη δολοφονία του Trump
Το Ισραήλ διαβίβασε στις Ηνωμένες Πολιτείες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν είχε πρόσφατα καταρτίσει νέο σχέδιο για τη δολοφονία του Προέδρου Donald Trump.
Αυτό ανέφεραν στο CNN δύο πηγές με γνώση της υπόθεσης, προσθέτοντας έναν ακόμη παράγοντα έντασης σε μια περίοδο κατά την οποία η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των δύο πλευρών δοκιμάζεται.
Μία από τις πηγές δήλωσε ότι η προειδοποίηση διαβιβάστηκε αυτή την εβδομάδα.
Δεύτερη πηγή ανέφερε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν καταγράψει τις τελευταίες εβδομάδες μια συνεχή ροή πληροφοριών σχετικά με πιθανά σχέδια δολοφονίας του Trump, ωστόσο η ισραηλινή ενημέρωση ήταν νέα και αφορούσε συγκεκριμένη συνωμοσία.
Σενάριο… επιρροής
Άλλοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτίμησαν ότι η ισραηλινή αναφορά ενδέχεται να αποτελεί προσπάθεια επηρεασμού των αποφάσεων του Trump, τη στιγμή που εξετάζει το ενδεχόμενο εντατικοποίησης της αμερικανικής στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν.
Οι λεπτομέρειες του φερόμενου σχεδίου δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστές.
Δύο πηγές με γνώση του θέματος ανέφεραν ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες δεν είχαν επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες ούτε παρακολουθούσαν το συγκεκριμένο σχέδιο πριν από την ισραηλινή προειδοποίηση.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών έχει εδώ και χρόνια προειδοποιήσει ότι το Ιράν ενδέχεται να επιδιώξει τη δολοφονία του Trump ως αντίποινα για την επιχείρηση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος που διέταξε το 2020 και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του κορυφαίου Ιρανού στρατηγού Qasem Soleimani.
Θέλουν να με εξοντώσουν
Ερωτηθείς για την ισραηλινή προειδοποίηση, η οποία δημοσιεύθηκε αρχικά από τη Wall Street Journal, ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε στις πρόσφατες δηλώσεις του Trump σχετικά με τις φερόμενες προθέσεις του Ιράν να τον δολοφονήσει.
«Θέλουν να εξοντώσουν τον ηγέτη των Ηνωμένων Πολιτειών — εμένα», δήλωσε ο Trump στους δημοσιογράφους την Τετάρτη.
«Βρίσκομαι σε όποια λίστα κι αν έχουν.
Είδα σήμερα το πρωί ότι είμαι σε όλες τις λίστες τους.
Μέχρι στιγμής στάθηκα μάλλον τυχερός, αλλά ίσως αυτό να μην κρατήσει για πολύ.
Πρόκειται για κακούς και διεστραμμένους ανθρώπους.
Πρέπει να ξεριζώσουμε αυτόν τον καρκίνο. Ξέρετε τι κάνεις με τον καρκίνο;
Τον αφαιρείς όσο είναι ακόμη νωρίς. Έτσι το βλέπω εγώ».
Η νέα λίστα
Αργότερα, ο Trump υποστήριξε ότι πληροφορήθηκε πρόσφατα την ύπαρξη νέας λίστας στην οποία εμφανίζεται ως ο υπ' αριθμόν ένα στόχος του Ιράν για δολοφονία.
Δεν είναι σαφές εάν αναφερόταν στις νέες πληροφορίες που διαβίβασε το Ισραήλ.
Το Σαββατοκύριακο, κατά τη διάρκεια των τελετών κηδείας του Ανώτατου Ηγέτη Ayatollah Ali Khamenei, ο οποίος σκοτώθηκε στην έναρξη του πολέμου, πλήθη Ιρανών φώναζαν συνθήματα υπέρ της δολοφονίας του Trump.
Η ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες ημέρες, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν απειλές και στρατιωτικά πλήγματα, ενώ η εκεχειρία διάρκειας 60 ημερών που είχε συμφωνηθεί για τον τερματισμό των εχθροπραξιών βρίσκεται πλέον ουσιαστικά υπό κατάρρευση.
Υπό παρακολούθηση
Δύο πηγές με γνώση πρόσφατων αμερικανικών εκτιμήσεων πληροφοριών ανέφεραν ότι η κοινότητα πληροφοριών παρακολουθεί διάφορους παράγοντες που έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο επιθέσεων χωρίς, μέχρι στιγμής, να έχουν προχωρήσει σε ενέργειες.
Μία από τις πηγές σημείωσε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες ανησυχούν εδώ και καιρό πως το Ιράν θα μπορούσε να στοχοποιήσει νυν και πρώην υψηλόβαθμους Αμερικανούς αξιωματούχους.
O ρόλος Netanyahu
Η ίδια πηγή πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η ισραηλινή αναφορά αντιμετωπίζεται εν μέρει ως στοιχείο μιας ευρύτερης προσπάθειας του Ισραήλ να επηρεάσει τις αποφάσεις του Trump σχετικά με το Ιράν.
Όπως επισήμανε, στους κόλπους της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών υπάρχει διαχρονικά επιφυλακτικότητα απέναντι σε ορισμένες ισραηλινές αναφορές.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Benjamin Netanyahu έχει εκφράσει σοβαρές αμφιβολίες για τις διπλωματικές πρωτοβουλίες του Trump έναντι του Ιράν, ενώ στο παρελθόν είχε συγκρουστεί μαζί του σχετικά με τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, οι οποίες είχαν περιπλέξει τις διαπραγματεύσεις.
Οι δύο ηγέτες είχαν τηλεφωνική επικοινωνία την Πέμπτη, ενώ ο Netanyahu αναμένεται να επισκεφθεί σύντομα την Ουάσιγκτον για συνομιλίες με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Συνεχίζονται οι συνομιλίες
Την Πέμπτη, άλλος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οι διπλωματικές επαφές με το Ιράν συνεχίζονται παρασκηνιακά, παρά την επανέναρξη των στρατιωτικών πληγμάτων και παρά το γεγονός ότι ο Trump είχε δηλώσει μία ημέρα νωρίτερα πως το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) με το Ιράν «έχει τελειώσει».
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούν να εργάζονται με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα έως τα μέσα Αυγούστου.
Αρκετοί αξιωματούχοι αποκάλυψαν ότι είχαν γίνει προετοιμασίες για ενδεχόμενα στρατιωτικά πλήγματα το βράδυ της Πέμπτης, όμως τελικά αποφασίστηκε να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία.
Σε ετοιμότητα το USS Abraham Lincoln
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, τα πληρώματα φόρτωναν μαχητικά αεροσκάφη με οπλισμό, ενώ οι πιλότοι πραγματοποιούσαν ασκήσεις ενόψει πιθανής διαταγής για επιχειρήσεις.
Ο κυβερνήτης του αεροπλανοφόρου, Dan Keeler, ενημέρωσε τα χιλιάδες μέλη του πληρώματος ότι η κατάσταση εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς.
Παράλληλα με τις προετοιμασίες, τα μαχητικά αεροσκάφη συνέχισαν να εκτελούν τις συνήθεις αμυντικές αποστολές τους, με πτήσεις να πραγματοποιούνται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών