Έρχεται νέο πακέτο αυξήσεων στις συντάξεις – Πώς θα «ξεκλειδώνουν» αυξήσεις χωρίς να φύγουν από την εργασία

Νέα ρύθμιση που ανοίγει το δρόμο αύξησης της σύνταξης για 255.000 συνταξιούχους που είναι παράλληλα και εργαζόμενοι σήμερα, χωρίς να είναι απαραίτητη η παραίτηση από την εργασία, σχεδιάζει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Με τη νέα ρύθμιση που θα υπολογίζει αυτόματα τον επιπλέον χρόνο που εργάστηκε κάποιος και θα τον αποδίδει στην πενταετία για επιπλέον εργασία, η σύνταξη μπορεί να αυξάνεται το μήνα από 20-85 ευρώ για έτος εργασίας, ανάλογα με το ύψος μισθού και εισφορών.
Σήμερα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι καταβάλλουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές, όπως όλοι οι εργαζόμενοι, ωστόσο η προσαύξηση που προκύπτει από αυτές τις εισφορές ενσωματώνεται στη σύνταξη μόνο μετά τη διακοπή της απασχόλησης.
Αυτό σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις η ανταπόδοση καθυστερεί για χρόνια, δημιουργώντας ένα «κενό» μεταξύ εισφορών και οφέλους.
Ταυτόχρονα, η πρακτική αυτή επιβαρύνει διοικητικά τον e-ΕΦΚΑ, καθώς χιλιάδες αιτήσεις επανυπολογισμού κατατίθενται μαζικά όταν οι συνταξιούχοι αποχωρούν από την εργασία.

Πως θα δίνεται η προσαύξηση

Στόχος της νέας ρύθμισης, είναι η προσαύξηση να αποδίδεται σταδιακά και όχι συγκεντρωτικά, επιτρέποντας στους συνταξιούχους να βλέπουν πιο άμεσα το αποτέλεσμα της εργασίας τους. Παράλληλα, ενισχύεται η διαφάνεια και η προβλεψιμότητα του συστήματος, καθώς οι ασφαλισμένοι θα γνωρίζουν πότε και πόσο θα αυξηθεί η σύνταξή τους.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται προβλέπει επανυπολογισμό της σύνταξης ανά πενταετία. Αυτό σημαίνει ότι κάθε πέντε χρόνια απασχόλησης, η προσαύξηση που αντιστοιχεί στις εισφορές θα ενσωματώνεται στη σύνταξη, χωρίς να απαιτείται η διακοπή της εργασίας.
Για τους μισθωτούς, η προσαύξηση υπολογίζεται στο 0,77% των αποδοχών για κάθε έτος εργασίας. Το ποσοστό αυτό, αν και φαινομενικά μικρό, οδηγεί σε ουσιαστικές αυξήσεις σε βάθος χρόνου, ιδίως για όσους έχουν σταθερή απασχόληση και ικανοποιητικές αποδοχές. Η αύξηση είναι μόνιμη και ενσωματώνεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης, δημιουργώντας μια σωρευτική ενίσχυση του εισοδήματος.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το ύψος της προσαύξησης εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει. Όσο υψηλότερη είναι η εισφορά, τόσο μεγαλύτερη είναι και η μελλοντική αύξηση, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα κίνητρα για δήλωση πραγματικών εισοδημάτων.
Η μετάβαση στο νέο μοντέλο εκτιμάται ότι θα μειώσει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο του e-ΕΦΚΑ, καθώς δεν θα απαιτείται μαζική επεξεργασία αιτήσεων επανυπολογισμού σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους. Παράλληλα, θα λειτουργήσει ως κίνητρο για τη συνέχιση της εργασίας, ιδίως σε κλάδους όπου καταγράφονται ελλείψεις προσωπικού.
Η απασχόληση των συνταξιούχων έχει εξελιχθεί σε σημαντική πηγή εσόδων για το ασφαλιστικό σύστημα. Τα έσοδα από τον ειδικό πόρο απασχόλησης εκτιμάται ότι ανέρχονται σε περίπου 124 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ μαζί με τις ασφαλιστικές εισφορές ξεπερνούν τα 300 εκατ. ευρώ.

Πως απασχολούνται οι συνταξιούχοι

Ο ειδικός αυτός πόρος επιβάλλεται επιπλέον των εισφορών και ανέρχεται στο 10% του μισθού για τους μισθωτούς και στο 50% της εισφοράς σύνταξης για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Πρόκειται για μη ανταποδοτικό έσοδο, καθώς δεν λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της προσαύξησης της σύνταξης, κάτι που αποτελεί βασικό σημείο κριτικής από την πλευρά των συνταξιούχων.
Παρά τις επιβαρύνσεις, η απασχόληση των συνταξιούχων εμφανίζει αυξητική τάση, κυρίως μετά την κατάργηση της περικοπής 30% στις συντάξεις όσων εργάζονταν. Το μέτρο αυτό είχε λειτουργήσει αποτρεπτικά και είχε οδηγήσει πολλούς στην αδήλωτη εργασία. Η άρση του άλλαξε τα δεδομένα, αυξάνοντας τη δηλωμένη απασχόληση και ενισχύοντας τα έσοδα του συστήματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των εργαζόμενων συνταξιούχων. Περίπου 120.000 δραστηριοποιούνται στον αγροτικό τομέα, συχνά με ευνοϊκό καθεστώς, καθώς εξαιρούνται από εισφορές και πόρους εφόσον το αγροτικό τους εισόδημα δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ. Επιπλέον, περίπου 70.500 είναι μισθωτοί, ενώ σχεδόν 65.000 εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες.
Σήμερα, στις 43.000 ανέρχονται οι εκκρεμείς συντάξεις επανυπολογισμού, για τις οποίες οι αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ προχωρούν τη διαδικασία, ώστε ανά περίπτωση να δοθούν τα όποια αναδρομικά αναλογούν στους δικαιούχους, που έχουν διακόψει την εργασία τους.

Ποιείς περιπτώσεις δίνουν περισσότερες αυξήσεις

Επίσης, σε αυτές τις περιπτώσεις, ή στις περιπτώσεις συνταξιούχων που ακόμη εργάζονται, πρόσθετες αυξήσεις δίνουν οι επανυπολογισμοί σε περιπτώσεις όπως:

1. Συντάξεις με ελλιπή καταγραφή διαδοχικής ασφάλισης, όπου δεν είχαν συνυπολογιστεί όλα τα έτη. Το όφελος κυμαίνεται από 40 έως 80 ευρώ τον μήνα. Συνταξιούχοι σε βαρέα και ανθυγιεινά, που δεν είχαν λάβει την προβλεπόμενη προσαύξηση. Εδώ η αύξηση μπορεί να φτάσει έως και τα 150 ευρώ.
2. Η παράλληλη ασφάλιση δίνει προσαύξηση έως και 338 ευρώ.
3. Η πολλαπλή ασφάλιση αφορά περιπτώσεις με εισφορές σε περισσότερα από ένα ταμεία ή εργοδότες, με αυξήσεις που φτάνουν τα 50-100 ευρώ.
4. Ο πρόσθετος χρόνος ασφάλισης που εντοπίζεται εκ των υστέρων (έως και 12 μήνες) οδηγεί σε αυξήσεις 30 έως 90 ευρώ, μαζί με αναδρομικά από το 2019. Σε περιπτώσεις εντοπισμού «χαμένων» ενσήμων μετά την αρχική απόφαση, η σύνταξη επανυπολογίζεται σε υψηλότερα επίπεδα.

Για παράδειγμα, συνταξιούχος με σύνταξη 900 € και μισθό 1.000 €, εργαζόμενος για 5 χρόνια εργασίας έχει προσαύξηση στη σύνταξη 480 ευρώ το χρόνο. Άλλος συνταξιούχος με σύνταξη 1.000€ και μισθό 1.200€, για 10 χρόνια εργασίας έχει προσαύξηση 1.200 ευρώ το χρόνο και συνταξιούχος με μισθό 2.000 € για 5 χρόνια έχει προσαύξηση 135 ευρώ το χρόνο.

Αντ. Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr