Σχετικά Άρθρα
Προειδοποίηση σοκ από ΔΝΤ: Ετοιμαστείτε για παγκόσμια ενεργειακή κρίση και πανάκριβα τρόφιμα
Εφιαλτική πρόβλεψη για ακρίβεια στα τρόφιμα - Το κλείσιμο του Hormuz προκαλεί σεισμό σε ένα εμπόρευμα «κλειδί» για την επιβίωση
Αντιμέτωπος με μια πρωτοφανή οικονομικά και επισιτιστική «μέγγενη» βρίσκεται ο πλανήτης, με το 2026 να εξελίσσεται σε μια χρονιά υψηλού κινδύνου. Από τη μία πλευρά, η εμφάνιση ενός ακραίου καιρικού φαινομένου, του «Super El Niño», που απειλεί να ισοπεδώσει τις καλλιέργειες σε ολόκληρο τον νότιο ημισφαίριο, προκαλώντας σοκ στην παραγωγή βασικών αγαθών. Από την άλλη, ο πόλεμος στο Ιράν και οι συνεχείς αναταραχές στο στρατηγικό Στενό του Hormuz που έχουν «στραγγαλίσει» την παγκόσμια αγορά λιπασμάτων και καυσίμων.
Με τα αποθέματα σε ρύζι, καφέ και ζάχαρη να βρίσκονται ήδη υπό πίεση, οι αναλυτές προειδοποιούν πως ο συνδυασμός κλιματικής κατάρρευσης και πολεμικής σύρραξης δημιουργεί την «τέλεια καταιγίδα» για τις τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Οι προειδοποιήσεις των κλιματολόγων
Οι κλιματολόγοι προειδοποιούν ότι φαίνεται ολοένα και πιο πιθανό ένα φαινόμενο El Niño που θερμαίνει τον πλανήτη να πάρει μορφή τους επόμενους μήνες, με τους Αμερικανούς μετεωρολόγους να εκτιμούν μια πιθανότητα ένα προς τρία για τον σχηματισμό ενός «ισχυρού» καιρικού γεγονότος την περίοδο Οκτωβρίου - Δεκεμβρίου.
Τα ευρωπαϊκά κλιματικά μοντέλα δείχνουν ακόμη υψηλότερη πιθανότητα για ένα πολύ ισχυρό ή «super El Niño», αν και το λεγόμενο «ανοιξιάτικο φράγμα» σημαίνει ότι αυτές οι προβλέψεις μπορεί να είναι ανακριβείς.
Το El Niño -ή «το μικρό αγόρι» στα ισπανικά- είναι ευρέως αναγνωρισμένο ως η αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας, που συμβαίνει φυσικά κάθε λίγα χρόνια. Ένα τέτοιο γεγονός κηρύσσεται όταν οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον τροπικό ανατολικό Ειρηνικό αυξάνονται κατά 0,5°C πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.
Ένα «super El Niño», που δεν αποτελεί επίσημη επιστημονική κατηγορία, θεωρείται ότι αναφέρεται σε μια εξαιρετικά ισχυρή φάση της Νότιας Ταλάντωσης El Niño (ENSO), όταν οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον ανατολικό Ειρηνικό αυξάνονται τουλάχιστον κατά 2°C πάνω από το κανονικό.
Οι τιμές των τροφίμων
Ο Chris Jaccarini, ανώτερος αναλυτής τροφίμων και γεωργίας στη Μονάδα Πληροφοριών Ενέργειας και Κλίματος, δήλωσε ότι το 2026 διαμορφώνεται ως μια ακόμη χρονιά στην οποία οι συγκρούσεις και οι κλιματικοί κίνδυνοι έχουν γίνει μια δαπανηρή πραγματικότητα.
«Οι τιμές των τροφίμων πιέζονται και από τις δύο πλευρές: από τα ακραία κλιματικά φαινόμενα που διαταράσσουν την παραγωγή σε μεγάλες καλλιεργητικές περιοχές και από ένα σύστημα τροφίμων που παραμένει εξαρτημένο από τα ορυκτά καύσιμα και επομένως εκτεθειμένο σε αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου, των λιπασμάτων, των μεταφορών και της συσκευασίας», ανέφερε ο Jaccarini.
Ορισμένα εμπορεύματα είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα, με το El Niño να ασκεί συνήθως ανοδικές πιέσεις στο κακάο, τα βρώσιμα έλαια, το ρύζι και τη ζάχαρη. Ανέφερε επίσης ευρύτερους κινδύνους για προϊόντα όπως οι μπανάνες, το τσάι, ο καφές, η σοκολάτα και το κρέας που τρέφεται με σόγια.
Η κρίση στο Στενό του Hormuz
Οι τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των λιπασμάτων έχουν εκτοξευθεί λόγω του πολέμου στο Ιράν, ο οποίος διέκοψε σοβαρά τον εφοδιασμό μέσω του στρατηγικής σημασίας Στενού του Hormuz. Περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων διέρχεται από εκεί, αλλά η ναυτιλιακή κίνηση έχει ουσιαστικά σταματήσει μετά τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Παρά την ανακοίνωση μιας προσωρινής εκεχειρίας την Τετάρτη, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν υπάρχει σαφής δρόμος προς την ειρήνη και οι επιπτώσεις θα είναι διαρκείς. Οι αυξήσεις τιμών έρχονται ακριβώς στην έναρξη της περιόδου σποράς στις ΗΠΑ, εντείνοντας τους φόβους για χαμηλότερες αποδόσεις καλλιεργειών.
Προβλέψεις για την πείνα παγκοσμίως
Ανάλυση του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος (WFP) των Ηνωμένων Εθνών προειδοποίησε ότι ο αριθμός των ανθρώπων με επισιτιστική ανασφάλεια θα μπορούσε να φτάσει σε επίπεδα που παρατηρήθηκαν τελευταία φορά στην αρχή της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Ειδικότερα, ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν οξεία πείνα θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 45 εκατομμύρια εάν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί μετά τον Ιούνιο και οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Αυτή η πρόβλεψη θα προστεθεί στα 318 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο που ήδη αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια.
Ο Dawid Heyl της Ninety One εξέφρασε έντονη ανησυχία, σημειώνοντας ότι ενώ δεν ανησυχούσε τόσο για τον αντίκτυπο της Ρωσίας-Ουκρανίας στον πληθωρισμό των τροφίμων, η τρέχουσα κατάσταση με το Ιράν είναι πολύ πιο σοβαρή λόγω της εξάρτησης από την παραγωγή αζώτου και λιπασμάτων.
Χώρες όπως η Ινδία, η Αυστραλία, η Βραζιλία και η Αργεντινή θεωρούνται ιδιαίτερα εκτεθειμένες, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποίησε ότι η Αιθιοπία, το Νότιο Σουδάν και το Σουδάν απειλούνται με έντονη ξηρασία, θέτοντας σε κίνδυνο την κύρια γεωργική περίοδο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών