Μεγάλη ευρωπαϊκή μελέτη δείχνει ότι η μοναξιά επηρεάζει αρνητικά τη μνήμη των ηλικιωμένων, χωρίς όμως να επιταχύνει τη φθορά της με την πάροδο του χρόνου
Το αίσθημα μοναξιάς μπορεί να επηρεάζει το πόσο καλά θυμούνται οι ηλικιωμένοι, αλλά δεν φαίνεται να προκαλεί ταχύτερη επιδείνωση της μνήμης με την πάροδο του χρόνου.
Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας μεγάλης ευρωπαϊκής μελέτης που παρακολούθησε περισσότερα από 10.000 άτομα σε διάστημα επτά ετών.
Στην αρχή της μελέτης, οι συμμετέχοντες που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς είχαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών, η μνήμη τους μειωνόταν περίπου με τον ίδιο ρυθμό όπως και σε όσους δεν ένιωθαν μοναξιά.
Μεγάλη μελέτη σε όλη την Ευρώπη
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Aging & Mental Health και βασίζονται σε δεδομένα από την έρευνα Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe (SHARE). Η μακροχρόνια αυτή μελέτη περιλάμβανε 10.217 ενήλικες ηλικίας 65 έως 94 ετών από 12 ευρωπαϊκές χώρες.
Η μοναξιά αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας λόγω της σύνδεσής της με το προσδόκιμο ζωής, τη σωματική και ψυχική υγεία και τη συνολική ευημερία.
Τα αποτελέσματα αυτά προσθέτουν νέα στοιχεία που συνδέουν τη μοναξιά με τη λειτουργία του εγκεφάλου στους ηλικιωμένους, ενώ παράλληλα υποδηλώνουν ότι η απομόνωση ίσως δεν αυξάνει άμεσα τον κίνδυνο άνοιας.
Γιατί έχει σημασία η ανίχνευση της μοναξιάς
Οι ερευνητές προτείνουν ότι οι τακτικοί έλεγχοι για τη μοναξιά θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος των αξιολογήσεων γνωστικής υγείας για τους ηλικιωμένους. Η ερευνητική ομάδα περιλάμβανε ειδικούς από πανεπιστήμια και ιδρύματα στην Κολομβία, την Ισπανία και τη Σουηδία.
«Το εύρημα ότι η μοναξιά επηρέασε σημαντικά τη μνήμη, αλλά όχι την ταχύτητα της επιδείνωσής της με την πάροδο του χρόνου, ήταν ένα απρόσμενο αποτέλεσμα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Luis Carlos Venegas-Sanabria.
«Υποδηλώνει ότι η μοναξιά μπορεί να παίζει πιο σημαντικό ρόλο στην αρχική κατάσταση της μνήμης παρά στη σταδιακή της επιδείνωση».
Αντικρουόμενα στοιχεία για μοναξιά και άνοια
Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση θεωρούνται συχνά σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για άνοια. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των ερευνών είναι αντικρουόμενα. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η μοναξιά επιταχύνει τη γνωστική έκπτωση, ενώ άλλες δεν βρίσκουν σαφή σύνδεση.
Η συγκεκριμένη μελέτη στόχευσε να κατανοήσει καλύτερα πώς η μοναξιά επηρεάζει τις αλλαγές στη μνήμη με την πάροδο του χρόνου, εξετάζοντας τόσο την άμεση όσο και την καθυστερημένη ανάκληση πληροφοριών σε διάστημα επτά ετών.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν μεταξύ 2012 και 2019 από το πρόγραμμα SHARE, ένα μακροχρόνιο έργο που ξεκίνησε το 2002 και παρακολουθεί την υγεία και τη γήρανση ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω στην Ευρώπη.
Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Σλοβενία. Οι 12 χώρες χωρίστηκαν σε τέσσερις περιοχές: Κεντρική, Νότια, Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη.
Άτομα με ιστορικό άνοιας, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Alzheimer, αποκλείστηκαν από τη μελέτη. Επίσης αποκλείστηκαν όσοι είχαν σοβαρούς περιορισμούς στην καθημερινή λειτουργικότητα.
Η μνήμη μετρήθηκε με δοκιμασίες ανάκλησης πληροφοριών άμεσα και μετά από καθυστέρηση. Σε μία από τις δοκιμασίες, οι συμμετέχοντες έπρεπε να θυμηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες λέξεις από μια λίστα 10 λέξεων μέσα σε ένα λεπτό.
Μέτρηση της μοναξιάς και άλλοι παράγοντες
Η μοναξιά ορίστηκε ως «αίσθημα μοναχικότητας». Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε τρεις ερωτήσεις που κατηγοριοποίησαν τη μοναξιά τους σε χαμηλή, μέση ή υψηλή.
Οι ερωτήσεις ήταν: Πόσο συχνά νιώθετε ότι σας λείπει η συντροφικότητα; Πόσο συχνά νιώθετε ότι μένετε εκτός; Πόσο συχνά νιώθετε απομονωμένοι από τους άλλους;
Οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη παράγοντες όπως η σωματική δραστηριότητα, η κοινωνική συμμετοχή, η κατάθλιψη, ο διαβήτης και άλλες παθήσεις.
Βασικά ευρήματα
Τα υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς καταγράφηκαν στις χώρες της Νότιας Ευρώπης (12%), ακολουθούμενες από την Ανατολική (9%), την Κεντρική (6%) και τη Βόρεια Ευρώπη (9%).
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων (92%) ανέφερε χαμηλά ή μέτρια επίπεδα μοναξιάς στην αρχή της μελέτης. Όσοι ανήκαν στην ομάδα υψηλής μοναξιάς (8%) ήταν συνήθως μεγαλύτερης ηλικίας, συχνότερα γυναίκες και είχαν χειρότερη συνολική υγεία. Επίσης παρουσίαζαν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης, υπέρτασης και διαβήτη.
Οι συμμετέχοντες με υψηλή μοναξιά είχαν χαμηλότερες επιδόσεις τόσο στην άμεση όσο και στην καθυστερημένη μνήμη στην αρχή της μελέτης.
Εξέλιξη της μνήμης με τον χρόνο
Παρά το αρχικό μειονέκτημα, τα άτομα με υψηλά επίπεδα μοναξιάς δεν παρουσίασαν ταχύτερη επιδείνωση της μνήμης. Ο ρυθμός μείωσης ήταν παρόμοιος με εκείνον των άλλων ομάδων.
Μια πιο έντονη πτώση της μνήμης παρατηρήθηκε σε όλες τις ομάδες μεταξύ του τρίτου και του έβδομου έτους.
Σημαντικοί περιορισμοί
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μοναξιά αντιμετωπίστηκε ως σταθερό χαρακτηριστικό στη μελέτη.
Στην πραγματικότητα, τα συναισθήματα μοναξιάς μπορεί να αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου, ανάλογα με τις προσωπικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.
www.bankingnews.gr
Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας μεγάλης ευρωπαϊκής μελέτης που παρακολούθησε περισσότερα από 10.000 άτομα σε διάστημα επτά ετών.
Στην αρχή της μελέτης, οι συμμετέχοντες που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς είχαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης. Ωστόσο, με την πάροδο των ετών, η μνήμη τους μειωνόταν περίπου με τον ίδιο ρυθμό όπως και σε όσους δεν ένιωθαν μοναξιά.
Μεγάλη μελέτη σε όλη την Ευρώπη
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Aging & Mental Health και βασίζονται σε δεδομένα από την έρευνα Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe (SHARE). Η μακροχρόνια αυτή μελέτη περιλάμβανε 10.217 ενήλικες ηλικίας 65 έως 94 ετών από 12 ευρωπαϊκές χώρες.
Η μοναξιά αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας λόγω της σύνδεσής της με το προσδόκιμο ζωής, τη σωματική και ψυχική υγεία και τη συνολική ευημερία.
Τα αποτελέσματα αυτά προσθέτουν νέα στοιχεία που συνδέουν τη μοναξιά με τη λειτουργία του εγκεφάλου στους ηλικιωμένους, ενώ παράλληλα υποδηλώνουν ότι η απομόνωση ίσως δεν αυξάνει άμεσα τον κίνδυνο άνοιας.
Γιατί έχει σημασία η ανίχνευση της μοναξιάς
Οι ερευνητές προτείνουν ότι οι τακτικοί έλεγχοι για τη μοναξιά θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος των αξιολογήσεων γνωστικής υγείας για τους ηλικιωμένους. Η ερευνητική ομάδα περιλάμβανε ειδικούς από πανεπιστήμια και ιδρύματα στην Κολομβία, την Ισπανία και τη Σουηδία.
«Το εύρημα ότι η μοναξιά επηρέασε σημαντικά τη μνήμη, αλλά όχι την ταχύτητα της επιδείνωσής της με την πάροδο του χρόνου, ήταν ένα απρόσμενο αποτέλεσμα», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Luis Carlos Venegas-Sanabria.
«Υποδηλώνει ότι η μοναξιά μπορεί να παίζει πιο σημαντικό ρόλο στην αρχική κατάσταση της μνήμης παρά στη σταδιακή της επιδείνωση».
Αντικρουόμενα στοιχεία για μοναξιά και άνοια
Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση θεωρούνται συχνά σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για άνοια. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των ερευνών είναι αντικρουόμενα. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η μοναξιά επιταχύνει τη γνωστική έκπτωση, ενώ άλλες δεν βρίσκουν σαφή σύνδεση.
Η συγκεκριμένη μελέτη στόχευσε να κατανοήσει καλύτερα πώς η μοναξιά επηρεάζει τις αλλαγές στη μνήμη με την πάροδο του χρόνου, εξετάζοντας τόσο την άμεση όσο και την καθυστερημένη ανάκληση πληροφοριών σε διάστημα επτά ετών.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα που συλλέχθηκαν μεταξύ 2012 και 2019 από το πρόγραμμα SHARE, ένα μακροχρόνιο έργο που ξεκίνησε το 2002 και παρακολουθεί την υγεία και τη γήρανση ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω στην Ευρώπη.
Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Σουηδία και η Σλοβενία. Οι 12 χώρες χωρίστηκαν σε τέσσερις περιοχές: Κεντρική, Νότια, Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη.
Άτομα με ιστορικό άνοιας, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Alzheimer, αποκλείστηκαν από τη μελέτη. Επίσης αποκλείστηκαν όσοι είχαν σοβαρούς περιορισμούς στην καθημερινή λειτουργικότητα.
Η μνήμη μετρήθηκε με δοκιμασίες ανάκλησης πληροφοριών άμεσα και μετά από καθυστέρηση. Σε μία από τις δοκιμασίες, οι συμμετέχοντες έπρεπε να θυμηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες λέξεις από μια λίστα 10 λέξεων μέσα σε ένα λεπτό.
Μέτρηση της μοναξιάς και άλλοι παράγοντες
Η μοναξιά ορίστηκε ως «αίσθημα μοναχικότητας». Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε τρεις ερωτήσεις που κατηγοριοποίησαν τη μοναξιά τους σε χαμηλή, μέση ή υψηλή.
Οι ερωτήσεις ήταν: Πόσο συχνά νιώθετε ότι σας λείπει η συντροφικότητα; Πόσο συχνά νιώθετε ότι μένετε εκτός; Πόσο συχνά νιώθετε απομονωμένοι από τους άλλους;
Οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη παράγοντες όπως η σωματική δραστηριότητα, η κοινωνική συμμετοχή, η κατάθλιψη, ο διαβήτης και άλλες παθήσεις.
Βασικά ευρήματα
Τα υψηλότερα επίπεδα μοναξιάς καταγράφηκαν στις χώρες της Νότιας Ευρώπης (12%), ακολουθούμενες από την Ανατολική (9%), την Κεντρική (6%) και τη Βόρεια Ευρώπη (9%).
Η πλειονότητα των συμμετεχόντων (92%) ανέφερε χαμηλά ή μέτρια επίπεδα μοναξιάς στην αρχή της μελέτης. Όσοι ανήκαν στην ομάδα υψηλής μοναξιάς (8%) ήταν συνήθως μεγαλύτερης ηλικίας, συχνότερα γυναίκες και είχαν χειρότερη συνολική υγεία. Επίσης παρουσίαζαν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης, υπέρτασης και διαβήτη.
Οι συμμετέχοντες με υψηλή μοναξιά είχαν χαμηλότερες επιδόσεις τόσο στην άμεση όσο και στην καθυστερημένη μνήμη στην αρχή της μελέτης.
Εξέλιξη της μνήμης με τον χρόνο
Παρά το αρχικό μειονέκτημα, τα άτομα με υψηλά επίπεδα μοναξιάς δεν παρουσίασαν ταχύτερη επιδείνωση της μνήμης. Ο ρυθμός μείωσης ήταν παρόμοιος με εκείνον των άλλων ομάδων.
Μια πιο έντονη πτώση της μνήμης παρατηρήθηκε σε όλες τις ομάδες μεταξύ του τρίτου και του έβδομου έτους.
Σημαντικοί περιορισμοί
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η μοναξιά αντιμετωπίστηκε ως σταθερό χαρακτηριστικό στη μελέτη.
Στην πραγματικότητα, τα συναισθήματα μοναξιάς μπορεί να αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου, ανάλογα με τις προσωπικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών