Επιτυχία στα χαρτιά, αλλά με «βόμβες» στο σκάφος της NASA
Στις 11 Απριλίου, με επιτυχημένη προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό, στα ανοικτά της Καλιφόρνιας, ολοκληρώθηκε η αποστολή της NASA «Artemis II».
Τέσσερις αστροναύτες — Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen — επέστρεψαν στη Γη μετά από ένα δεκαήμερο ταξίδι γύρω από τη Σελήνη.
Παρά τους πανηγυρισμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια σειρά από «λεπτομέρειες» που αποκαλύπτονται εκ των υστέρων γεννούν σοβαρά ερωτήματα, καθώς θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε τραγωδία, ανάλογη με εκείνη του διαστημικού λεωφορείου Challenger, που καταστράφηκε το 1986 με ολόκληρο το πλήρωμά του.
Τα «σκοτεινά δεδομένα» και το μάθημα του παρελθόντος
Σύμφωνα με τον Βρετανό στατιστικολόγο David Hand, η καταστροφή του Challenger οφειλόταν στην αγνόηση των λεγόμενων «Dark Data» — στοιχείων από προηγούμενες αποστολές που αποκάλυπταν τεχνικά προβλήματα αλλά υποτιμήθηκαν.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: υπήρξαν αντίστοιχα «σκοτεινά δεδομένα» και στην αποστολή Artemis II;
Διαρροή ηλίου στο Orion: ένα γνωστό αλλά υποτιμημένο πρόβλημα
Το πιο σοβαρό τεχνικό ζήτημα που καταγράφηκε ήταν διαρροή ηλίου στο σύστημα πρόωσης του διαστημικού σκάφους Orion.
Η διαρροή εντοπίστηκε κατά την επιστροφή στη Γη.
Αρχικά, το πλήρωμα επρόκειτο να πραγματοποιήσει επίδειξη χειροκίνητου ελέγχου, όμως η NASA ακύρωσε τη διαδικασία για να πραγματοποιηθούν πρόσθετοι έλεγχοι.
Όπως δήλωσε ο Jeff Radigan, επικεφαλής πτήσης της αποστολής, στόχος ήταν η συλλογή περισσότερων δεδομένων για το πρόβλημα.
Το ήλιο χρησιμοποιείται για την πίεση του καυσίμου προς τους κινητήρες.
Το σύστημα βασίζεται σε εξαιρετικά τοξικά υλικά, όπως η υδραζίνη και το τετραξείδιο του αζώτου.
Η διαρροή εντοπίστηκε σε κύκλωμα που αφορά τον οξειδωτή, εντός του ευρωπαϊκού service module, το οποίο απορρίφθηκε και κάηκε κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα.
Ο αναπληρωτής διοικητής της NASA Amit Kshatriya παραδέχθηκε ότι η υπηρεσία γνώριζε για «χαμηλού ρυθμού διαρροή» ήδη πριν από την εκτόξευση.
Ανάλογο πρόβλημα είχε καταγραφεί και στην αποστολή Artemis I, αλλά τότε θεωρήθηκε αποδεκτό λόγω της «ελεύθερης επιστροφής» της τροχιάς.
Στην Artemis II, ωστόσο, η διαρροή αποδείχθηκε πολλαπλάσια σε ένταση.
Συστημικά προβλήματα: Μια επαναλαμβανόμενη αδυναμία
Το πρόβλημα με τις βαλβίδες δεν είναι μεμονωμένο. Σύμφωνα με το ArsTechnica, σχεδόν κάθε αμερικανικό πρόγραμμα επανδρωμένων πτήσεων έχει αντιμετωπίσει παρόμοια ζητήματα.
Ανάμεσα στα πιο πρόσφατα περιστατικά περιλαμβάνεται το σκάφος Starliner της Boeing, το οποίο παρουσίασε επίσης διαρροές ηλίου, καθώς και αναβολές εκτοξεύσεων από τη SpaceX λόγω τεχνικών προβλημάτων.
Το κρίσιμο σενάριο που προκαλεί ανησυχία είναι το ενδεχόμενο συνδυαστικής διαρροής — ηλίου και υδραζίνης — κάτι που θα μπορούσε να αποβεί μοιραίο για το πλήρωμα.
Η θερμική ασπίδα: Το δεύτερο μεγάλο ρίσκο
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα αφορά τη θερμική προστασία του Orion.
Κατά την προηγούμενη αποστολή, η θερμική ασπίδα παρουσίασε φθορές, με ρωγμές και αποκολλήσεις υλικού.
Στην Artemis II, μετά την προσθαλάσσωση, φωτογραφίες αποκάλυψαν μια μεγάλη λευκή περιοχή στο σκάφος, πιθανόν σημείο απώλειας υλικού.
Ο διοικητής της NASA, Jared Isaacman, υποστήριξε ότι δεν υπήρξε «κάτι ανώμαλο», αν και παραδέχθηκε ότι θα πραγματοποιηθεί λεπτομερής έρευνα.
Η δήλωση αυτή, ωστόσο, αφήνει περιθώριο αμφιβολιών — ακόμη κι αν δεν αποκολλήθηκε μεγάλο τμήμα, η πιθανότητα μικρότερης φθοράς παραμένει.
Ανησυχία και μέσα στο πλήρωμα
Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις, μέλη του πληρώματος παραδέχθηκαν μετά την επιστροφή ότι η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα ήταν η πιο αγχωτική φάση.
Ο Victor Glover δήλωσε ότι σκεφτόταν τη στιγμή αυτή από την ημέρα που επιλέχθηκε για την αποστολή το 2023.
«Θα το σκέφτομαι και θα μιλάω γι’ αυτό μέχρι το τέλος της ζωής μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προειδοποιήσεις ειδικών και αμφιλεγόμενες αποφάσεις
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στο γεγονός ότι υπήρχε ήδη διαθέσιμη νέα, βελτιωμένη θερμική ασπίδα, η οποία όμως δεν εγκαταστάθηκε για να μην καθυστερήσει η εκτόξευση.
Ο πρώην αστροναύτης Charlie Camarda, σε συνέντευξή του στους The New York Times, δήλωσε ότι η αποστολή δεν έπρεπε να πραγματοποιηθεί.
«Θα προσεύχομαι να μην συμβεί τίποτα», είπε πριν την εκτόξευση.
Παρόμοια άποψη εξέφρασε και ο μηχανικός Dan Rasky, ο οποίος αποχώρησε πρόσφατα από τη NASA:
«Αν οδηγείτε και το λάστιχο αρχίζει να διαλύεται, συνεχίζετε ή σταματάτε να το αλλάξετε;»
Επικίνδυνες αναλογίες με τραγωδίες του παρελθόντος
Η κατάσταση θυμίζει έντονα δύο από τις πιο σκοτεινές στιγμές στην ιστορία της NASA: την καταστροφή του Challenger το 1986 και του Columbia το 2003.
Και στις δύο περιπτώσεις, προειδοποιητικά σημάδια είχαν εμφανιστεί σε προηγούμενες αποστολές αλλά αγνοήθηκαν.
Ηρωισμός στο διάστημα, ευθύνες στη Γη
Οι τέσσερις αστροναύτες που πραγματοποίησαν την αποστολή, διακινδυνεύοντας τη ζωή τους σε ένα σκάφος με γνωστά τεχνικά ζητήματα, αναγνωρίζονται ως εξαιρετικά γενναίοι.
Ωστόσο, διαφορετική είναι η αξιολόγηση για την ηγεσία της NASA και τον Jared Isaacman, ο οποίος — με πολιτική στήριξη από τον Donald Trump — ενέκρινε μια αποστολή που, σύμφωνα με επικριτές, πραγματοποιήθηκε με σημαντικά και ενδεχομένως κρίσιμα τεχνικά ελλείμματα.
www.bankingnews.gr
Τέσσερις αστροναύτες — Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen — επέστρεψαν στη Γη μετά από ένα δεκαήμερο ταξίδι γύρω από τη Σελήνη.
Παρά τους πανηγυρισμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια σειρά από «λεπτομέρειες» που αποκαλύπτονται εκ των υστέρων γεννούν σοβαρά ερωτήματα, καθώς θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε τραγωδία, ανάλογη με εκείνη του διαστημικού λεωφορείου Challenger, που καταστράφηκε το 1986 με ολόκληρο το πλήρωμά του.
Τα «σκοτεινά δεδομένα» και το μάθημα του παρελθόντος
Σύμφωνα με τον Βρετανό στατιστικολόγο David Hand, η καταστροφή του Challenger οφειλόταν στην αγνόηση των λεγόμενων «Dark Data» — στοιχείων από προηγούμενες αποστολές που αποκάλυπταν τεχνικά προβλήματα αλλά υποτιμήθηκαν.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: υπήρξαν αντίστοιχα «σκοτεινά δεδομένα» και στην αποστολή Artemis II;
Διαρροή ηλίου στο Orion: ένα γνωστό αλλά υποτιμημένο πρόβλημα
Το πιο σοβαρό τεχνικό ζήτημα που καταγράφηκε ήταν διαρροή ηλίου στο σύστημα πρόωσης του διαστημικού σκάφους Orion.
Η διαρροή εντοπίστηκε κατά την επιστροφή στη Γη.
Αρχικά, το πλήρωμα επρόκειτο να πραγματοποιήσει επίδειξη χειροκίνητου ελέγχου, όμως η NASA ακύρωσε τη διαδικασία για να πραγματοποιηθούν πρόσθετοι έλεγχοι.
Όπως δήλωσε ο Jeff Radigan, επικεφαλής πτήσης της αποστολής, στόχος ήταν η συλλογή περισσότερων δεδομένων για το πρόβλημα.
Το ήλιο χρησιμοποιείται για την πίεση του καυσίμου προς τους κινητήρες.
Το σύστημα βασίζεται σε εξαιρετικά τοξικά υλικά, όπως η υδραζίνη και το τετραξείδιο του αζώτου.
Η διαρροή εντοπίστηκε σε κύκλωμα που αφορά τον οξειδωτή, εντός του ευρωπαϊκού service module, το οποίο απορρίφθηκε και κάηκε κατά την επανείσοδο στην ατμόσφαιρα.
Ο αναπληρωτής διοικητής της NASA Amit Kshatriya παραδέχθηκε ότι η υπηρεσία γνώριζε για «χαμηλού ρυθμού διαρροή» ήδη πριν από την εκτόξευση.
Ανάλογο πρόβλημα είχε καταγραφεί και στην αποστολή Artemis I, αλλά τότε θεωρήθηκε αποδεκτό λόγω της «ελεύθερης επιστροφής» της τροχιάς.
Στην Artemis II, ωστόσο, η διαρροή αποδείχθηκε πολλαπλάσια σε ένταση.
Συστημικά προβλήματα: Μια επαναλαμβανόμενη αδυναμία
Το πρόβλημα με τις βαλβίδες δεν είναι μεμονωμένο. Σύμφωνα με το ArsTechnica, σχεδόν κάθε αμερικανικό πρόγραμμα επανδρωμένων πτήσεων έχει αντιμετωπίσει παρόμοια ζητήματα.
Ανάμεσα στα πιο πρόσφατα περιστατικά περιλαμβάνεται το σκάφος Starliner της Boeing, το οποίο παρουσίασε επίσης διαρροές ηλίου, καθώς και αναβολές εκτοξεύσεων από τη SpaceX λόγω τεχνικών προβλημάτων.
Το κρίσιμο σενάριο που προκαλεί ανησυχία είναι το ενδεχόμενο συνδυαστικής διαρροής — ηλίου και υδραζίνης — κάτι που θα μπορούσε να αποβεί μοιραίο για το πλήρωμα.
Η θερμική ασπίδα: Το δεύτερο μεγάλο ρίσκο
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα αφορά τη θερμική προστασία του Orion.
Κατά την προηγούμενη αποστολή, η θερμική ασπίδα παρουσίασε φθορές, με ρωγμές και αποκολλήσεις υλικού.
Στην Artemis II, μετά την προσθαλάσσωση, φωτογραφίες αποκάλυψαν μια μεγάλη λευκή περιοχή στο σκάφος, πιθανόν σημείο απώλειας υλικού.
Ο διοικητής της NASA, Jared Isaacman, υποστήριξε ότι δεν υπήρξε «κάτι ανώμαλο», αν και παραδέχθηκε ότι θα πραγματοποιηθεί λεπτομερής έρευνα.
Η δήλωση αυτή, ωστόσο, αφήνει περιθώριο αμφιβολιών — ακόμη κι αν δεν αποκολλήθηκε μεγάλο τμήμα, η πιθανότητα μικρότερης φθοράς παραμένει.
Ανησυχία και μέσα στο πλήρωμα
Παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις, μέλη του πληρώματος παραδέχθηκαν μετά την επιστροφή ότι η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα ήταν η πιο αγχωτική φάση.
Ο Victor Glover δήλωσε ότι σκεφτόταν τη στιγμή αυτή από την ημέρα που επιλέχθηκε για την αποστολή το 2023.
«Θα το σκέφτομαι και θα μιλάω γι’ αυτό μέχρι το τέλος της ζωής μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προειδοποιήσεις ειδικών και αμφιλεγόμενες αποφάσεις
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στο γεγονός ότι υπήρχε ήδη διαθέσιμη νέα, βελτιωμένη θερμική ασπίδα, η οποία όμως δεν εγκαταστάθηκε για να μην καθυστερήσει η εκτόξευση.
Ο πρώην αστροναύτης Charlie Camarda, σε συνέντευξή του στους The New York Times, δήλωσε ότι η αποστολή δεν έπρεπε να πραγματοποιηθεί.
«Θα προσεύχομαι να μην συμβεί τίποτα», είπε πριν την εκτόξευση.
Παρόμοια άποψη εξέφρασε και ο μηχανικός Dan Rasky, ο οποίος αποχώρησε πρόσφατα από τη NASA:
«Αν οδηγείτε και το λάστιχο αρχίζει να διαλύεται, συνεχίζετε ή σταματάτε να το αλλάξετε;»
Επικίνδυνες αναλογίες με τραγωδίες του παρελθόντος
Η κατάσταση θυμίζει έντονα δύο από τις πιο σκοτεινές στιγμές στην ιστορία της NASA: την καταστροφή του Challenger το 1986 και του Columbia το 2003.
Και στις δύο περιπτώσεις, προειδοποιητικά σημάδια είχαν εμφανιστεί σε προηγούμενες αποστολές αλλά αγνοήθηκαν.
Ηρωισμός στο διάστημα, ευθύνες στη Γη
Οι τέσσερις αστροναύτες που πραγματοποίησαν την αποστολή, διακινδυνεύοντας τη ζωή τους σε ένα σκάφος με γνωστά τεχνικά ζητήματα, αναγνωρίζονται ως εξαιρετικά γενναίοι.
Ωστόσο, διαφορετική είναι η αξιολόγηση για την ηγεσία της NASA και τον Jared Isaacman, ο οποίος — με πολιτική στήριξη από τον Donald Trump — ενέκρινε μια αποστολή που, σύμφωνα με επικριτές, πραγματοποιήθηκε με σημαντικά και ενδεχομένως κρίσιμα τεχνικά ελλείμματα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών