Οι προσπάθειες για την επίλυση ενός από τα πιο ακανθώδη προβλήματα ρύπανσης της πετρελαιοβιομηχανίας κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση.
Οι παραγωγοί ορυκτών καυσίμων προχώρησαν στην καύση (flaring) ολοένα και μεγαλύτερων ποσοτήτων αερίου μεθανίου παγκοσμίως το 2025, παρά τις πολυετείς δεσμεύσεις για τη μείωση αυτής της σπάταλης πρακτικής, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η World Bank.
Ο όγκος του αερίου που κάηκε αυξήθηκε κατά 6% πέρυσι, φτάνοντας τα 167 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ποσότητα που ισοδυναμεί περίπου με το μισό της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου της Ευρώπης. Η καύση του απελευθέρωσε περισσότερους από 500 εκατομμύρια τόνους αερίων του θερμοκηπίου —περισσότερους από τις ετήσιες εκπομπές του Ηνωμένου Βασιλείου.
Οι παραγωγοί πετρελαίου συχνά καίνε το αέριο που αναδύεται μαζί με το πετρέλαιο όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμοι αγωγοί, εγκαταστάσεις επεξεργασίας ή αγοραστές για το αέριο. Οι πυρσοί (flares) εκπέμπουν ένα μείγμα ρύπων, συμπεριλαμβανομένου του CO2 και του μεθανίου, τα οποία συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη και απειλούν την υγεία των κατοίκων των γύρω περιοχών.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι τα στοιχεία δείχνουν πως η καύση αερίου αυξήθηκε ταχύτερα από την παραγωγή πετρελαίου για τρίτη συνεχή χρονιά, πράγμα που σημαίνει ότι οι παραγωγοί γίνονται πιο «ρυπογόνοι» -τουλάχιστον σε αυτόν τον κρίσιμο δείκτη- για κάθε βαρέλι που αντλούν.
«Οι τελευταίες τάσεις είναι απογοητευτικές», δήλωσε ο James Turitto, διευθυντής στην Clean Air Task Force, μια περιβαλλοντική μη κερδοσκοπική οργάνωση. «Η καύση του συνοδού αερίου αποτελεί σπατάλη χρήσιμης ενέργειας και οικονομικών πόρων ενός έθνους, ειδικά σε μια εποχή που ο κόσμος κλυδωνίζεται από τη δεύτερη ενεργειακή κρίση μέσα σε τέσσερα χρόνια».
Δεν τηρήθηκαν οι δεσμεύσεις
Η World Bank εξετάζει δορυφορικά δεδομένα από χιλιάδες πυρσούς παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλο τον κόσμο. Παράγει δεδομένα χρησιμοποιώντας αυτή τη μεθοδολογία από το 2012. Το σύνολο για το 2025 ήταν το δεύτερο υψηλότερο σε αυτά τα 14 χρόνια, υπολειπόμενο μόνο εκείνου του 2019.
Η αύξηση αυτή σημειώνεται παρά τις πολυετείς δεσμεύσεις βιομηχανιών και κυβερνήσεων για τη σταδιακή κατάργηση της καύσης. Περισσότερες από 50 εταιρείες υπέγραψαν τη Χάρτα Απανθρακοποίησης Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου (Oil & Gas Decarbonization Charter) που παρουσιάστηκε στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP28 το 2023, η οποία δεσμευόταν για απότομη μείωση των εκπομπών και περιορισμό της καύσης. Παράλληλα, δεκάδες κυβερνήσεις έχουν αναπτύξει πολιτικές με στόχο την ανάσχεση αυτής της πρακτικής.
«Όλα τα μέρη πρέπει να γίνουν πολύ πιο υπεύθυνα από ό,τι ήταν ιστορικά», δήλωσε ο John Shinn, πρώην σύμβουλος της Chevron Corp. για θέματα κλιματικής αλλαγής και βιωσιμότητας.
Το αέριο που καίγεται κάθε χρόνο επαρκεί για την ηλεκτροδότηση εκατοντάδων κέντρων δεδομένων (data centers) και η αξία του ξεπερνά τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα.
«Η κλίμακα της σπάταλης είναι αρκετά συγκλονιστική, ειδικά από τη στιγμή που ένα μεγάλο μέρος αυτού του προβλήματος μπορεί να διορθωθεί με αποδεδειγμένη τεχνολογία, αποφέροντας παράλληλα ελκυστικές αποδόσεις», δήλωσε ο Mark Davis, διευθύνων σύμβουλος της Capterio, μιας εταιρείας παρακολούθησης της καύσης αερίων με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η ρύπανση από τους πυρσούς βλάπτει επίσης την υγεία των ανθρώπων που ζουν κοντά. Μια μελέτη του 2024 από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας στο Τσάπελ Χιλ και του Πανεπιστημίου της Βοστώνης υπολόγισε ότι η καύση (flaring) και η απελευθέρωση (venting) αερίων από τις δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ προκαλούν 710 πρόωρους θανάτους, 73.000 εξάρσεις παιδικού άσθματος και περισσότερα από 7 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσιες υγειονομικές ζημιές.
Τα βλέμματα σε Ρωσία, Ιράν, Ιράκ
Η Ρωσία, το Ιράν και το Ιράκ αντιπροσώπευαν το μισό του συνόλου της καύσης αερίου παγκοσμίως πέρυσι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας. Η Βενεζουέλα, το Μεξικό, η Λιβύη, η Αλγερία, η Νιγηρία και οι ΗΠΑ συνέβαλαν κατά ακόμα ένα τρίτο.
Από αυτές τις εννέα χώρες, οι ΗΠΑ ήταν η μόνη που μείωσε την καύση πέρυσι —με τη βοήθεια της ολοκλήρωσης του αγωγού Matterhorn Express Pipeline, ο οποίος επιτρέπει στους παραγωγούς πετρελαίου στη λεκάνη Permian να πουλούν αέριο που προηγουμένως καιγόταν. Συνολικά, η καύση στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 7% στα 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αυτό είναι 58% κάτω από το ανώτατο επίπεδο της χώρας που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της έκρηξης του σχιστολιθικού πετρελαίου, αν και παραμένει στάσιμο σε σύγκριση με μια δεκαετία πριν.
Το παράδειγμα του Καζακστάν
Μια αξιοσημείωτη ιστορία επιτυχίας είναι το Καζακστάν. Πριν από μια δεκαετία, η χώρα κατείχε την ένατη θέση παγκοσμίως στην καύση αερίου. Ωστόσο, η κυβέρνηση εφάρμοσε νομοθετικές απαγορεύσεις και επέβαλε οικονομικές κυρώσεις στους παραγωγούς που παραβίαζαν αυτούς τους κανόνες. Η χώρα μείωσε την καύση κατά 88% την τελευταία δεκαετία, ακόμη και όταν η παραγωγή πετρελαίου αυξήθηκε, αποδεικνύοντας ότι η επιβολή των νόμων μπορεί να φέρει αποτελέσματα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών