Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει περάσει σε μια νέα, τρομακτικά επικίνδυνη φάση.
Μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, στοχευμένα πλήγματα σε στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές, ενεργοποίηση αδρανών τρομοκρατικών πυρήνων και απειλές για χτυπήματα βαθιά μέσα στην Ευρώπη δημιουργούν ένα σκηνικό γενικευμένης αποσταθεροποίησης.
Οι αναχαιτίσεις γίνονται πλέον καθημερινές, οι σειρήνες ηχούν σε πολλές χώρες και οι κυβερνήσεις προειδοποιούν ότι η κλιμάκωση μπορεί να ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
Ιρανική ισχύς πυραύλων και drones – Απειλή πέρα από τη Μέση Ανατολή
Αυξάνονται οι φόβοι ότι το Ιράν μπορεί να πλήξει βαθιά μέσα στην Ευρώπη με μη επανδρωμένα αεροσκάφη αυτοκτονίας και πυραυλικά συστήματα μεγάλης εμβέλειας.
Η ένταση κλιμακώθηκε μετά επιθέσεις ιρανικών δυνάμεων και πολιτοφυλακών που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη εναντίον του Ισραήλ και αραβικών κρατών της περιοχής.
Νέες ανησυχίες προέκυψαν μετά επίθεση με ιρανικό drone σε βρετανική βάση της RAF στην Κύπρο.
Η σύγκρουση φαίνεται να συνδέεται με τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Khamenei, γεγονός που προκάλεσε κύμα αντιποίνων.
Οι επιπτώσεις των συγκρούσεων έχουν ήδη γίνει αισθητές διεθνώς, με τις ιρανικές επιθέσεις να ενισχύουν τον φόβο ευρύτερης ανάφλεξης.
Πυραυλικά συστήματα με βεληνεκές που καλύπτει μεγάλο μέρος της Ευρώπης
Το Ιράν έχει επενδύσει επί χρόνια στην επέκταση του πυραυλικού του οπλοστασίου.
Ο πύραυλος Khorramshahr 4 θεωρείται από τα πιο ισχυρά συστήματα.
Έχει βεληνεκές 2.000 έως 3.000 χιλιομέτρων και μεταφέρει κεφαλή περίπου 1.500 κιλών, σύμφωνα με το Foundation for Defense of Democracies.
Το σύστημα μπορεί να εκτοξευθεί σε ομοβροντίες και, σε περίπτωση χρήσης, θα μπορούσε να πλήξει μεγάλο τμήμα της Ευρώπης — συμπεριλαμβανομένων Ελλάδας, Ιταλίας, Γερμανίας, Πολωνίας και Δανίας.
Παράλληλα, το drone Sejil-2, με βεληνεκές περίπου 2.000 χιλιομέτρων, θεωρείται ικανό να φτάσει ευρωπαϊκούς στόχους.
Πυραυλικά συστήματα 1.200–1.500 χιλιομέτρων έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε επιθέσεις που έφτασαν σε Ισραήλ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Μπαχρέιν.
Τα ιρανικά drones αυτοκτονίας αποτελούν επιπλέον απειλή. Αν και πιο αργά από τους πυραύλους, μπορούν να εκτοξεύονται μαζικά, με στόχο την εξάντληση της αεράμυνας.
Το Ιράν διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ποικίλα πυραυλικά οπλοστάσια στον κόσμο, αν και ο ακριβής αριθμός συστημάτων παραμένει ασαφής λόγω των λεγόμενων «πόλεων πυραύλων» και της έλλειψης διαφάνειας.
Επιθέσεις σε στρατιωτικές βάσεις και στόχους στη Μεσόγειο
Η βρετανική βάση της RAF στο Ακρωτήρι στην Κύπρο δέχθηκε επίθεση από ιρανικό drone, με αποτέλεσμα την εκκένωση οικογενειών στρατιωτικού προσωπικού ως προληπτικό μέτρο.
Τη Δευτέρα σημειώθηκε δεύτερο κύμα επίθεσης με δύο drones, τα οποία καταρρίφθηκαν από μαχητικά Typhoon της RAF πριν προκαλέσουν σοβαρές ζημιές.
Οι σειρήνες ενεργοποιήθηκαν και δόθηκε εντολή κάλυψης στο προσωπικό, καθώς η βάση είχε ήδη πληγεί το προηγούμενο βράδυ.
Ανησυχία για ενεργοποίηση “αδρανών πυρήνων” στην Ευρώπη
Οι ευρωπαϊκές και βρετανικές υπηρεσίες ασφαλείας προειδοποιούν για πιθανή ενεργοποίηση αδρανών τρομοκρατικών πυρήνων.
Ένας «αδρανής πυρήνας» είναι μυστική ομάδα πρακτόρων ή συνεργατών που παραμένουν σε αναμονή μέχρι να ενεργοποιηθούν για κατασκοπεία, δολιοφθορά ή τρομοκρατικές ενέργειες.
Ο Μαρκ Χένριχμαν, μέλος της επιτροπής πληροφοριών του γερμανικού κοινοβουλίου, δήλωσε ότι οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή δεν θα περιοριστούν στην περιοχή.
«Δεν μπορούν να αποκλειστούν ιρανικοί αδρανείς πυρήνες στην Ευρώπη», προειδοποίησε, τονίζοντας ότι απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση.
Η βρετανική MI5 έχει αναφέρει εμπλοκή του Ιράν σε δεκάδες πιθανές συνωμοσίες τα τελευταία χρόνια, ενώ το επίπεδο απειλής παραμένει σε «ουσιαστικό», με πιθανή αναβάθμιση.
Αντίδραση Ευρώπης και ΗΠΑ
Οι ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν να διαμορφώσουν κοινή γραμμή... με καθυστερήσεις ξανά.
Ο Starmer, ο Macron και ο Merz δήλωσαν ότι θα λάβουν μέτρα για την προστασία των συμφερόντων τους, εξετάζοντας στοχευμένες αμυντικές ενέργειες για την αποδυνάμωση της ικανότητας του Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους και drones από την πηγή.
Η δήλωση αυτή ακολούθησε κοινό ευρωπαϊκό ανακοινωθέν που ζητά σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και περιορισμό του ιρανικού προγράμματος.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παραμένουν διχασμένες.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Sanchez κατήγγειλε τις επιδρομές ΗΠΑ–Ισραήλ, ενώ ο καγκελάριος Merz τόνισε ότι δεν είναι ώρα για δημόσιες επικρίσεις μεταξύ συμμάχων.
Ο Donald Trum δήλωσε ότι η επιχείρηση στο Ιράν — την οποία χαρακτήρισε «μία από τις πιο σύνθετες στρατιωτικές επιχειρήσεις» — θα συνεχιστεί μέχρι την επίτευξη όλων των στόχων.
Εσωτερική κρίση στο Ιράν
Στο εσωτερικό, προσωρινό κυβερνητικό συμβούλιο αναμένεται να ορίσει νέο ανώτατο ηγέτη, καθώς η χώρα αντιμετωπίζει αυξανόμενη κοινωνική και οικονομική αστάθεια.
Ο Αλί Λαριτζανί δήλωσε ότι «δεν θα υπάρξει διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Απώλειες και επιπτώσεις στην περιοχή
Το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους και drones ως αντίποινα εναντίον του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με αναφορές:- Τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί φέρονται να σκοτώθηκαν.
- Το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε 61 πυραύλους και 34 drones, με ένα άτομο νεκρό από θραύσματα.
- Κάποια βλήματα πέρασαν την άμυνα προκαλώντας ζημιές σε κτίρια και σε ναυτική βάση.
- Στο Ισραήλ αναφέρθηκαν 11 νεκροί, με πλήγμα σε συναγωγή στη Μπέιτ Σεμές.
- Ιρακινή πολιτοφυλακή ανέλαβε ευθύνη για επίθεση με drone κατά αμερικανικών δυνάμεων στη Βαγδάτη.
- Στο Κουβέιτ καταγράφηκαν πυρκαγιές κοντά στην πρεσβεία των ΗΠΑ.
Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές μετά την επίθεση της Hezbollah φέρονται να έχουν προκαλέσει:
- Τουλάχιστον 31 νεκρούς
- 149 τραυματίες
Περίπου τα δύο τρίτα των θυμάτων καταγράφηκαν στον νότιο Λίβανο.
Χιλιάδες κάτοικοι εγκαταλείπουν περιοχές του νότου και τα νότια προάστια της Βηρυτού, καθώς οι επιθέσεις συνεχίζονται.
Σχόλια αναγνωστών