Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

«Καταπέλτης» η Fitch για Ελλάδα: Ασφυξία από χρέος και φτώχεια – Στον πάτο της Ευρώπης η αγοραστική δύναμη των πολιτών

«Καταπέλτης» η Fitch για Ελλάδα: Ασφυξία από χρέος και φτώχεια – Στον πάτο της Ευρώπης η αγοραστική δύναμη των πολιτών
Η έκθεση του αμερικανικού οίκου αποδομεί το αφήγημα της ανάπτυξης – Στο 214,7% το εξωτερικό χρέος, εκτροχιάζεται στο 6,5% το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών εν μέσω ενεργειακής κρίσης και σύγκρουσης ΗΠΑ - Ιράν
Πίσω από το αφήγημα της σταθερότητας, με νέα έκθεσή της η Fitch αποκαλύπτει μια ελληνική οικονομία εγκλωβισμένη σε επικίνδυνες ανισορροπίες.
Το δημόσιο χρέος εκτιμάται στο ασφυκτικό 137,3% του ΑΕΠ για το 2026 (υπερδιπλάσιο του 56,9% των ομοειδών οικονομιών) και το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος αγγίζει το ιλιγγιώδες 214,7%, την ώρα που το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών εκτροχιάζεται ξανά στο 6,3%–6,5% του ΑΕΠ, φέρνοντας στο μυαλό μνήμες από την εποχή των μνημονίων.
Την ίδια στιγμή, τα πράγματα μόνο καλύτερα δεν μπορούν να γίνουν, δεδομένου ότι η ευαλωτότητα της χώρας μας επιδεινώνεται δραματικά από την ενεργειακή εξάρτηση και γεωπολιτικές αναταράξεις, όπως η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, που πυροδοτούν νέο κύμα ακρίβειας, εκτοξεύοντας τον πληθωρισμό στο 3,9% το 2026 και ροκανίζοντας περαιτέρω το εισόδημα των πολιτών, οι οποίοι, όπως σημειώνει ο αμερικανικός οίκος, ήδη ζουν με αγοραστική δύναμη καθηλωμένη στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου και πραγματικό ΑΕΠ 14% χαμηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα του 2007.
Με άλλα λόγια, το παραμικρό εξωτερικό σοκ αρκεί για να μετατρέψει αυτή την εύθραυστη ισορροπία σε μια νέα, επώδυνη κρίση.

Παράγοντες που στηρίζουν την πιστοληπτική αξιολόγηση και βασικές προκλήσεις

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη Fitch, το υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό περιοριστικό παράγοντα για την πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας.
Ωστόσο, η ταχεία αποκλιμάκωσή του συνεχίζει να ενισχύει τη βιωσιμότητα του χρέους και να στηρίζει την αξιολόγηση της χώρας.
Η Fitch Ratings προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης θα υποχωρήσει στο 124,6% του ΑΕΠ το 2028, από 145,4% το 2025. Η εξέλιξη αυτή θα στηριχθεί στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, στην ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, στη θετική διαφορά μεταξύ ρυθμού ανάπτυξης και επιτοκίου, καθώς και στην ενεργή διαχείριση του δημόσιου χρέους.
Παρά το γεγονός ότι ο δείκτης χρέους παραμένει σημαντικά υψηλότερος από τη διάμεσο των χωρών με αξιολόγηση BBB, η οποία διαμορφώνεται στο 56,9%, εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει κάτω από τα αντίστοιχα επίπεδα της Ιταλίας έως το τέλος του έτους, παύοντας να αποτελεί τον υψηλότερο δείκτη χρέους στην Ευρωζώνη.

Περιορισμένοι χρηματοδοτικοί κίνδυνοι

Παρά το ιδιαίτερα υψηλό απόθεμα δημόσιου χρέους, η Ελλάδα διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα ως προς τη διαχείριση και τη χρηματοδότησή του.
Η μέση διάρκεια αποπληρωμής του χρέους ανέρχεται σε 19 έτη, ενώ μεγάλο μέρος του αποτελείται από δάνεια με ευνοϊκούς όρους και σταθερό επιτόκιο.
Παράλληλα, η χώρα διατηρεί σημαντικό ταμειακό απόθεμα, το οποίο εκτιμάται ότι θα ανέλθει περίπου στο 12% του ΑΕΠ το 2026. Το τεκμαρτό επιτόκιο εξυπηρέτησης του χρέους παραμένει χαμηλό, περίπου στο 1,5%, έναντι αναμενόμενου ονομαστικού ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ περίπου 4%.
Τα χαρακτηριστικά αυτά περιορίζουν τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης και ενισχύουν την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στις διακυμάνσεις των αγορών.

Σημαντικά δημοσιονομικά πλεονάσματα

Η πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας ενισχύεται από τις εξαιρετικά θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις της σε σύγκριση με άλλες χώρες αντίστοιχης αξιολόγησης.
Η Fitch Ratings προβλέπει δημοσιονομικό πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης ύψους 0,6% του ΑΕΠ το 2026, έναντι διάμεσου δημοσιονομικού ελλείμματος 3,1% του ΑΕΠ για τις χώρες με αξιολόγηση BBB.
Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,6% του ΑΕΠ.
Οι προβλέψεις αυτές λαμβάνουν υπόψη τα μόνιμου χαρακτήρα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, τα προσωρινά μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, καθώς και την αύξηση των αμυντικών δαπανών.

Συνετή δημοσιονομική πολιτική και θεσμικές δικλίδες ασφαλείας

Η διατηρήσιμη ενίσχυση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας στηρίζεται και στη συνεπή εφαρμογή συνετής δημοσιονομικής πολιτικής.
Οι δημοσιονομικές επιδόσεις κατά την περίοδο μετά την πανδημία της Covid-19 αποτυπώνουν τη διατήρηση μιας σταθερής πορείας δημοσιονομικής υπευθυνότητας, η οποία υποστηρίζεται από ευρεία πολιτική και κοινωνική συναίνεση υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
Παράλληλα, θεσμικές δικλίδες ασφαλείας, όπως ο εγχώριος δημοσιονομικός κανόνας του 2025 και το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύουν την αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής και διαμορφώνουν την πεποίθηση ότι τυχόν χαλάρωση της δημοσιονομικής στάσης θα παραμείνει περιορισμένη.
Η Fitch Ratings εκτιμά ότι η πιο χαλαρή δημοσιονομική στάση που προβλέπεται για το 2027 συνιστά μια εύλογη εξομάλυνση μετά τις ιδιαίτερα θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις των προηγούμενων ετών και όχι ένδειξη υποχώρησης της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Ανάπτυξη με βασικό μοχλό τις επενδύσεις

Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να επιδεικνύει ανθεκτικότητα, παρά το ασθενές διεθνές οικονομικό περιβάλλον και την αυξημένη αβεβαιότητα.
Η Fitch Ratings προβλέπει ότι ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα διαμορφωθεί στο 2% κατά την περίοδο 2026-2028, υπερβαίνοντας τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Βασικοί μοχλοί ανάπτυξης παραμένουν η εγχώρια ζήτηση, και ειδικότερα οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση.
Σημαντική συμβολή αναμένεται να έχουν τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Next Generation EU (NGEU), οι δημόσιες επενδύσεις, καθώς και οι πρόσθετοι ευρωπαϊκοί χρηματοδοτικοί πόροι.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται κίνδυνοι που συνδέονται με τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις, αλλά και με τις προκλήσεις υλοποίησης των μεγάλων επενδυτικών σχεδίων στο εσωτερικό της χώρας.

Διαρθρωτικές αδυναμίες που εξακολουθούν να επιβαρύνουν την οικονομία

Παρά τη βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες.
Η αύξηση των επενδύσεων συμβάλλει στην ανανέωση και ενίσχυση του παραγωγικού κεφαλαίου της χώρας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τη μεσοπρόθεσμη σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να φέρει τις σημαντικές επιπτώσεις της κρίσης δημόσιου χρέους.
Το πραγματικό ΑΕΠ παραμένει χαμηλότερο από το προ κρίσης ανώτατο επίπεδό του, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά τη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας, οι ελλείψεις εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και οι λοιπές διαρθρωτικές δυσλειτουργίες εξακολουθούν να περιορίζουν την παραγωγική δυναμικότητα της οικονομίας.

Αδύναμη εξωτερική θέση

Η εξωτερική θέση της χώρας εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αδυναμίες που επηρεάζουν την πιστοληπτική της αξιολόγηση.
Η Fitch Ratings προβλέπει ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (CAD) θα διαμορφωθεί στο 6,5% του ΑΕΠ το 2026, ενώ η αποκλιμάκωσή του αναμένεται να είναι σταδιακή μεσοπρόθεσμα.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά διαρθρωτικά χαμηλό επίπεδο αποταμιεύσεων και την υψηλή εξάρτηση των επενδύσεων από εισαγόμενα αγαθά και υπηρεσίες.
Οι εισπράξεις από τον τουρισμό, οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές εισροές και οι άμεσες ξένες επενδύσεις (FDI) συμβάλλουν στη χρηματοδότηση του εξωτερικού ελλείμματος, ωστόσο εκτιμάται ότι δεν θα επιφέρουν ουσιαστική βελτίωση στους σχετικούς εξωτερικούς δείκτες.
Επιπλέον, η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση καθιστά την Ελλάδα ευάλωτη σε αυξήσεις των διεθνών τιμών ενέργειας, καθώς και σε πληθωριστικές πιέσεις που ενδέχεται να διατηρηθούν πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης το 2026.

Ενισχυμένος τραπεζικός τομέας

Οι κίνδυνοι που απορρέουν από τον τραπεζικό τομέα για τη δημοσιονομική θέση του Δημοσίου παραμένουν, σύμφωνα με την εκτίμηση της Fitch Ratings, περιορισμένοι, καθώς οι ελληνικές τράπεζες εμφανίζονται πλέον σημαντικά ισχυρότερες και ανθεκτικότερες σε σύγκριση με το παρελθόν.
Η κερδοφορία, η ρευστότητα και η κεφαλαιακή τους επάρκεια παραμένουν σε ικανοποιητικά επίπεδα, περιορίζοντας την πιθανότητα να απαιτηθεί κρατική στήριξη.
Παράλληλα, η ποιότητα του ενεργητικού έχει παρουσιάσει μόνο οριακή επιδείνωση, ενώ οι συνθήκες χρηματοδότησης και η πρόσβαση των τραπεζών στις αγορές παραμένουν ισχυρές.

www.bankingnewsgr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης