Στην πραγματικότητα, έχει τρεις — και καμία δεν είναι ασφαλής. Η καθυστέρηση δεν είναι στρατηγική.Είναι πολιτικός χρόνος...
Μια προσπάθεια να διατηρηθεί η εικόνα ελέγχου, ενώ κάτω από την επιφάνεια το σύστημα τρίζει.
Και όσο πλησιάζει η προεκλογική περίοδος, το ρίσκο μεγαλώνει: κανείς δεν θέλει να πάει στις κάλπες καβάλα σε μια στραβή κατσίκα αντί για ένα λευκό άλογο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Στενό του Hormuz, το πιο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα στον πλανήτη. Από εκεί περνά ένα τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου.
Όποιος το ελέγχει, δεν ελέγχει απλώς μια θαλάσσια οδό — ελέγχει τον παλμό της παγκόσμιας οικονομίας.
Το πρώτο σενάριο είναι το πιο ωμό: πλήγμα στην ενέργεια.
Η Ουάσιγκτον χτυπά ιρανικές πετρελαϊκές υποδομές και η Τεχεράνη απαντά με καταστροφή στον Κόλπο. Το ντόμινο ενεργοποιείται.
Ένα τεράστιο μέρος της προσφοράς εξαφανίζεται από την αγορά και οι τιμές εκτοξεύονται.
Πετρέλαιο, τρόφιμα, λιπάσματα — όλα παίρνουν φωτιά. Η παγκόσμια οικονομία γλιστρά σε ύφεση χωρίς φρένα.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ακόμα και η αμερικανική οικονομία δεν μένει ανεπηρέαστη.
Το πολιτικό κόστος γίνεται εκρηκτικό.
Το δεύτερο σενάριο μοιάζει πιο ήπιο — αλλά ίσως είναι πιο επικίνδυνο
Οι ΗΠΑ αποχωρούν χωρίς συμφωνία, αφήνοντας πίσω ένα κενό ισχύος. Το Ιράν ανεβαίνει επίπεδο. Μετατρέπεται στον de facto ρυθμιστή του Hormuz, επιβάλλοντας όρους στη ναυσιπλοΐα και στην ενεργειακή ροή. Η ισορροπία αλλάζει. Οι περιφερειακές δυνάμεις προσαρμόζονται, το δολάριο δέχεται πίεση και η επιρροή της Ουάσιγκτον υποχωρεί.
Για τον Trump, αυτό δεν είναι απλώς μια ήττα. Είναι πολιτική απογύμνωση.
Και μετά υπάρχει το τρίτο σενάριο — η κλιμάκωση
Όχι πλήρης καταστροφή, αλλά ούτε και αποχώρηση. Μια χερσαία επιχείρηση για να επιβληθεί έλεγχος. Το πρόβλημα είναι ότι το Ιράν δεν είναι εύκολος αντίπαλος. Είναι ένα κράτος που έχει δομηθεί για να αντέχει ακριβώς αυτό το σενάριο. Το έδαφος, η γεωγραφία, η στρατηγική αντοχής μετατρέπουν κάθε προέλαση σε φθορά. Η τεχνολογική υπεροχή δεν αρκεί όταν ο πόλεμος γίνεται μακρύς και αιματηρός. Και κάθε απώλεια μετατρέπεται άμεσα σε πολιτικό και επικοινωνιακό όπλο.
Domino κατάρρευσης...
Στην πραγματικότητα, και τα τρία μονοπάτια οδηγούν σε αδιέξοδο.
Η ενεργειακή σύγκρουση οδηγεί σε παγκόσμιο σοκ. Η αποχώρηση οδηγεί σε γεωπολιτική ήττα.
Η χερσαία εμπλοκή οδηγεί σε παρατεταμένο πόλεμο.
Υπάρχει μια τέταρτη, θεωρητική επιλογή — ένα γρήγορο πραξικόπημα στην Τεχεράνη. Αλλά αυτό ανήκει περισσότερο στη σφαίρα της φαντασίας παρά της στρατηγικής.
Η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή. Ο κόσμος δεν βρίσκεται απλώς μπροστά σε μια ακόμη κρίση. Βρίσκεται μπροστά σε μια δοκιμασία ισορροπίας ισχύος, όπου ένα λάθος μπορεί να αλλάξει τα πάντα.
Και αυτή τη φορά, το παιχνίδι δεν παίζεται μόνο στη Μέση Ανατολή. Παίζεται παντού.
Γιατί όχι σε κατά μέτωπη επίθεση;
Γιατί, λοιπόν, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προχωρούν απλώς σε μια καθαρή, συντριπτική επίθεση; Η απάντηση βρίσκεται στην ίδια τη δομή της σύγκρουσης. Το Ιράν δεν είναι ένας απομονωμένος στόχος που μπορεί να «σβηστεί» με χειρουργικά πλήγματα. Διαθέτει την ικανότητα να απαντήσει ασύμμετρα, να πλήξει συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή και —κυρίως— να παραλύσει τις ενεργειακές ροές. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η σύγκρουση δεν θα περιοριζόταν στρατιωτικά. Θα μετατρεπόταν άμεσα σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ, με την αγορά πετρελαίου να καταρρέει και τις αλυσιδωτές επιπτώσεις να πλήττουν κάθε οικονομία, από την Ευρώπη μέχρι τις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το ρίσκο δεν είναι απλώς γεωπολιτικό — είναι συστημικό.
Aπόλυτο «όπλο» της Τεχεράνης
Σε αυτό το πλαίσιο, το Στενό του Hormuz μετατρέπεται στο απόλυτο «όπλο» της Τεχεράνης.
Από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, καθιστώντας το τον βασικό μοχλό πίεσης του Ιράν.
Ο έλεγχος ή ακόμη και η απειλή αποκλεισμού του στενού λειτουργεί σαν οικονομική πυρηνική επιλογή, ικανή να τινάξει στον αέρα τις αγορές και να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες ισχύος. Την ίδια στιγμή, η Ρωσία εμφανίζεται ως παράγοντας που ωφελείται έμμεσα από την ένταση, προωθώντας την αποκλιμάκωση αλλά και αξιοποιώντας τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και τις εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού. Σε έναν κόσμο που ισορροπεί επικίνδυνα, κάθε κίνηση στο Hormuz δεν είναι απλώς περιφερειακή — είναι παγκόσμια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών