Έντονη μεταβλητότητα παρουσιάζουν οι αγορές πετρελαίου, αντανακλώντας τη νευρικότητα των επενδυτών για πιθανά σχέδια του Ιράν να επιβάλει ένα μόνιμο τέλος στα πλοία που διασχίζουν το Στενό του Hormuz, ως μέρος μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
Οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου Brent υποχώρησαν την Τετάρτη (27/5/2026), ανατρέποντας τα κέρδη της προηγούμενης συνεδρίασης, ενώ πτώση σημείωσε και το αμερικανικό αργό (WTI), καθώς οι traders προσπαθούσαν να συμβιβάσουν τις νέες επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν την Τρίτη -τις οποίες η Κεντρική Διοίκηση (Central Command) χαρακτήρισε «αμυντικά πλήγματα»- με τις νύξεις του προέδρου, Donald Trump, το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσε πλέον να είναι ορατή.
Το μικτό αυτό σκηνικό διαμορφώθηκε εν μέσω εικασιών ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει την είσπραξη τελών από τα πλοία που διέρχονται από την κρίσιμη αυτή ναυτιλιακή λωρίδα, στο πλαίσιο μιας διαρκούς επίλυσης της τρίμηνης σύγκρουσης με τις ΗΠΑ.
«Ο κόσμος φοβάται να πάρει θέση με τόσα αντικρουόμενα μηνύματα που κυκλοφορούν σχετικά με την κατάσταση των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο Dave Ernsberger, πρόεδρος της S&P Global Energy.
Ένα πιθανό σχέδιο προβλέπει τη συνδιαχείριση του Στενού από το Ιράν και το Ομάν και την επιβολή ενός λεγόμενου «περιβαλλοντικού τέλους» ή διοδίων διέλευσης στα πλοία. «Είναι ένα ενδιαφέρον ερώτημα… το αν οι παγκόσμιες αγορές, οι συμμετέχοντες στην αγορά και οι κυβερνήσεις θα είναι πρόθυμοι να επιτρέψουν εξαρχής οποιοδήποτε είδος τέλους διέλευσης ή διοδίων», δήλωσε ο Ernsberger μιλώντας στο CNBC. «Αυτό που διακυβεύεται πραγματικά εδώ είναι η αρχή της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και το είδος του προηγούμενου που δημιουργείται».
«Ένας φόρος στο εμπόριο»
Οι λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας μιας τέτοιας χρέωσης παραμένουν ελάχιστες.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Esmail Baghaei, δήλωσε στο αυστραλιανό ABC κατά τη διάρκεια ενημέρωσης τύπου ότι «δεν υπάρχουν διόδια», αλλά πρόσθεσε ότι «η ναυσιπλοΐα και η διατήρηση του οικοσυστήματος του Στενού, του Περσικού Κόλπου και της Θάλασσας του Ομάν θα έχουν κόστος».
Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης διέρχεται από το Στενό, μια στενή θαλάσσια δίοδο μεταξύ του Ιράν και του Ομάν. «Έχει γίνει λόγος ότι αυτό θα κυμαίνεται γύρω στο 1 δολάριο ανά βαρέλι για τη διέλευση αργού πετρελαίου και την έξοδο από το Στενό», δήλωσε ο Ernsberger.
Ο ίδιος επεσήμανε ότι μια εισφορά ενός δολαρίου ανά βαρέλι «δεν είναι ένας τεράστιος φόρος στο εμπόριο» σε έναν κόσμο όπου το πετρέλαιο φτάνει τα 120 δολάρια το βαρέλι. «Αλλά αν επιστρέψουμε σε μια αγορά των 55 δολαρίων ανά βαρέλι, όπως είχαμε τον Δεκέμβριο, γίνεται ένα πολύ μεγαλύτερο τέλος για να το αναλογιστεί κανείς». Όπως εξήγησε, αυτό ουσιαστικά είτε θα πρόσθετε ένα δολάριο ανά βαρέλι στις τιμές που πληρώνονται στις παγκόσμιες αγορές, είτε οι παραγωγοί θα έπρεπε να απορροφήσουν το τέλος στο κόστος εξαγωγής τους.
Εξάλλου, η Amena Bakr από την Kepler μιλώντας στο CNBC δήλωσε ότι η αυξημένη αβεβαιότητα, σε συνδυασμό με τα «αντικρουόμενα μηνύματα για τις διαπραγματεύσεις», αυξάνει τη μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου. «Δεν γνωρίζουμε πώς μοιάζει αυτό το πλαίσιο», δήλωσε σχετικά με το πιθανό σχέδιο επιβολής τέλους.
Προκλήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα
Ακόμη και αν επιτευχθεί συμφωνία για το εκ νέου άνοιγμα του Στενού, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το πόσο σταθερές και αξιόπιστες θα είναι οι αποστολές πετρελαίου.
Ο Ernsberger δήλωσε ότι ορισμένα πλοία εξακολουθούν να κινούνται μέσω του Στενού του Hormuz— αλλά η κίνηση βρίσκεται περίπου στο 10% των φυσιολογικών προπολεμικών επιπέδων. «Η πραγματικότητα είναι ότι ελάχιστα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου ή παραγώγων πετρελαίου καταφέρνουν να περάσουν», εξήγησε. «Αν περνούν 10 πλοία την ημέρα, θα είστε τυχεροί αν τα δύο από αυτά είναι πετρελαιοφόρα».
Η παραγωγή πετρελαίου στο Κατάρ, το Ιράκ και σε τμήματα της Σαουδικής Αραβίας θα μπορούσε να χρειαστεί περίπου δύο μήνες για να ομαλοποιηθεί, πρόσθεσε, ενώ η ναυτιλιακή κίνηση δεν αναμένεται να επιστρέψει στα κανονικά επίπεδα πριν από το τέταρτο τρίμηνο.
Η Bakr, από την πλευρά της, δήλωσε ότι μπορεί να χρειαστούν δύο μήνες «αισιόδοξα» για να εκκαθαριστούν οι εκκρεμότητες των καθυστερημένων φορτίων. «Μιλώντας ρεαλιστικά, χρειαζόμαστε έναν χρόνο ανάκαμψης για να δούμε την προσφορά να φτάνει στα προπολεμικά επίπεδα».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών