Σχετικά Άρθρα
Απότομη προσγείωση από το ΔΝΤ: Η Ελλάδα εγκλωβισμένη σε στεγαστική κρίση και χαμηλή παραγωγικότητα - Τεράστιο εξωτερικό έλλειμμα
Μεσοπρόθεσμο: Στο 2% «πέφτει» η ανάπτυξη το 2026 – Στο 3,2% ο πληθωρισμός
Σύμφωνα με την ανάλυση της Alpha Bank, η Ελλάδα πέτυχε το 2025 ανάπτυξη 2,1%, υπεραποδίδοντας για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης. Η αύξηση του ΑΕΠ στηρίχθηκε κυρίως στην ισχυρή άνοδο των επενδύσεων κατά 8,9%, στην ανθεκτική ιδιωτική κατανάλωση και στη νέα χρονιά-ρεκόρ για τον τουρισμό. Παράλληλα, η ανεργία μειώθηκε στο 8,9%, αν και παραμένουν σημαντικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε κλάδους όπως οι κατασκευές, η μεταποίηση και ο τουρισμός.
Η Μέση Ανατολή αλλάζει το οικονομικό σκηνικό
Η νέα κρίση στη Μέση Ανατολή προσθέτει, σύμφωνα με την Alpha Bank, ένα επιπλέον στρώμα αβεβαιότητας στο διεθνές περιβάλλον. Η διατάραξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές έχουν ήδη οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Από την έναρξη της σύγκρουσης, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 30% και 47% αντίστοιχα, ενισχύοντας τους φόβους για στασιμοπληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη. Η Ελλάδα, αν και δεν εισάγει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο από το Ιράν, παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς είναι καθαρός εισαγωγέας ενέργειας και το πετρέλαιο μαζί με το φυσικό αέριο αντιστοιχούν στο 61% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης.
Το βασικό κανάλι μετάδοσης είναι το ενεργειακό κόστος. Η αύξηση των διεθνών τιμών επιβαρύνει τις επιχειρήσεις, αυξάνει το κόστος παραγωγής και μεταφορών και μπορεί να περάσει σταδιακά στις τιμές τροφίμων, αγαθών και υπηρεσιών.
Πληθωρισμός: Η ενέργεια ξαναγίνεται πρόβλημα
Η Alpha Bank επισημαίνει ότι οι πρώτες επιπτώσεις έχουν ήδη φανεί στον πληθωρισμό. Ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 3,4% τον Μάρτιο του 2026 και επιταχύνθηκε στο 4,6% τον Απρίλιο, έναντι μέσου όρου 3% στο πρώτο δίμηνο του έτους.
Η άνοδος αυτή αποδίδεται κυρίως στην εκτίναξη της ενεργειακής συνιστώσας, η οποία αυξήθηκε κατά 7,7% τον Μάρτιο και κατά 21,9% τον Απρίλιο. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς συμπίπτει με την έναρξη της τουριστικής περιόδου και την ενίσχυση της ζήτησης για υπηρεσίες.
Κρίσιμο σημείο είναι το αν η ενεργειακή ακρίβεια θα παραμείνει προσωρινό φαινόμενο ή αν θα περάσει μονιμότερα στον πυρήνα του πληθωρισμού. Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα πιεστούν τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις και το εμπορικό ισοζύγιο, ιδίως στο σκέλος των καυσίμων.
Τουρισμός: Ρεκόρ, αλλά με γεωπολιτικό ρίσκο
Ο τουρισμός παραμένει βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας. Το 2025 οι διεθνείς αφίξεις, χωρίς τις κρουαζιέρες, έφθασαν τα 38 εκατομμύρια, ενώ οι ταξιδιωτικές εισπράξεις διαμορφώθηκαν στα 23,6 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τα ιστορικά υψηλά του 2024.
Ωστόσο, μια γενικευμένη κρίση ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις κρατήσεις, τις κρουαζιέρες και τις εισπράξεις, ειδικά στην υψηλή περίοδο. Από την άλλη πλευρά, αν η σύγκρουση παραμείνει γεωγραφικά περιορισμένη, η Ελλάδα μπορεί να ωφεληθεί από φαινόμενα υποκατάστασης, όπως είχε συμβεί την περίοδο της Αραβικής Άνοιξης.
Δημοσιονομική ισχύς και πλεονάσματα
Ισχυρό πλεονέκτημα για την Ελλάδα αποτελεί η δημοσιονομική της θέση. Το 2025 το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώθηκε στα 12,1 δισ. ευρώ, ή 4,9% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας σημαντικά τις αρχικές προβλέψεις.
Το δημόσιο χρέος μειώθηκε στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025, από 209,4% το 2020, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρωζώνη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, αναμένεται περαιτέρω μείωση στο 136,8% το 2026 και στο 130,3% το 2027.
Η δημοσιονομική υπεραπόδοση έχει δημιουργήσει χώρο για στοχευμένα μέτρα στήριξης, ύψους 500 εκατ. ευρώ, μετά από παρεμβάσεις 300 εκατ. ευρώ που είχαν προηγηθεί. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται επιδοτήσεις στο πετρέλαιο κίνησης, Fuel Pass, στήριξη στους αγρότες για λιπάσματα, παρεμβάσεις στις ακτοπλοϊκές μεταφορές και ενισχύσεις σε συνταξιούχους και οικογένειες.
Επενδύσεις: Το στοίχημα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Το 2026 θεωρείται κομβικό έτος για τις επενδύσεις, καθώς ολοκληρώνεται η περίοδος πλήρους αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι δημόσιες επενδυτικές δαπάνες, μαζί με τις επιχορηγήσεις του RRF, εκτιμώνται σε 16,7 δισ. ευρώ, ή 6,4% του ΑΕΠ.
Η Alpha Bank τονίζει ότι από το 2027 και μετά αναμένεται επιβράδυνση των επενδύσεων, καθώς οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα μειώνονται. Συνεπώς, η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων και η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος καθίστανται κρίσιμες.
Ανάπτυξη κάτω από 2% το 2026
Με βάση τις μεταπολεμικές προβλέψεις εγχώριων και διεθνών οργανισμών, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναμένεται πλέον κάτω από το 2% το 2026, περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τις προγενέστερες εκτιμήσεις. Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,4%, περίπου μία μονάδα υψηλότερα από τις αρχικές προβλέψεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών