Η Ρωσία με εντολή του Vladimir Putin διαθέτει πλέον Κρατικό Μητρώο Παρακολούθησης των Ζημιών που προκλήθηκαν από μη φιλικές χώρες ώστε να διαμορφώσει τη νομική βάση για μελλοντικές διεκδικήσεις
Στους πολέμους, η προσοχή στρέφεται συνήθως στα χιλιόμετρα που κερδίζονται στο πεδίο της μάχης ή χάνονται, στους πυραύλους που εκτοξεύονται και στις στρατιωτικές απώλειες.
Υπάρχει όμως και ένας διαφορετικός λογαριασμός, λιγότερο ορατός αλλά ενδεχομένως καθοριστικός για την επόμενη ημέρα: οι οικονομικές και ανθρώπινες ζημιές που συσσωρεύονται και κάποια στιγμή μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο απαιτήσεων αποζημίωσης.
Κατεστραμμένες κατοικίες και επιχειρήσεις, καμένα αυτοκίνητα, υποδομές που χρειάζονται αποκατάσταση, τραυματίες που λαμβάνουν κρατική βοήθεια και οικογένειες θυμάτων που αποζημιώνονται αποτελούν ένα τεράστιο οικονομικό κόστος. Και όταν έρθει η στιγμή να παρουσιαστεί ο λογαριασμός, μια πολιτική δήλωση του τύπου «μας χρωστάτε» δεν θα αρκεί.
Θα χρειάζονται έγγραφα, πραγματογνωμοσύνες, αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα ποσά, ημερομηνίες, στοιχεία ιδιοκτησίας, καταγραφή θυμάτων και τεκμηρίωση της αιτιώδους σύνδεσης κάθε ζημιάς με συγκεκριμένες ενέργειες.
Διαμορφώνεται η νομική βάση
Ακριβώς αυτή τη νομική και αποδεικτική υποδομή επιχειρεί πλέον να δημιουργήσει η Μόσχα.
Η Ρωσία διαθέτει Κρατικό Μητρώο Παρακολούθησης των Ζημιών που προκλήθηκαν από μη φιλικές χώρες, με στόχο τη συγκέντρωση και συστηματοποίηση στοιχείων τα οποία στο μέλλον θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για δικαστικές ή άλλες περιουσιακές αξιώσεις.
Τον Μάιο του 2025, ο Vladimir Putin υπέγραψε το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 335, αναθέτοντας στη Γενική Εισαγγελία τη συλλογή, επαλήθευση και καταγραφή πληροφοριών για ζημιές που έχουν προκληθεί στη Ρωσία, στις περιφέρειες και στους δήμους της, σε Ρώσους πολίτες και σε οργανισμούς από ξένα κράτη και συνδεόμενες με αυτά οντότητες.
Οι βλάβες στη ζωή και στην υγεία των πολιτών καταγράφονται χωριστά από τις υλικές απώλειες, ενώ στην Ανακριτική Επιτροπή ανατέθηκε η τήρηση ειδικού μητρώου.
Η ουσία είναι ότι η Ρωσία δεν περιορίζεται πλέον στο να υπολογίζει πολιτικά τις ζημιές. Τις μετατρέπει σταδιακά σε νομικό αρχείο.
Κάθε κατεστραμμένο κτίριο, κάθε αυτοκίνητο, κάθε κρατική αποζημίωση, κάθε τραυματισμός και κάθε κόστος αποκατάστασης που τεκμηριώνεται μπορεί να αποτελέσει στο μέλλον μέρος μιας συγκεκριμένης οικονομικής απαίτησης.
Το μέγεθος του φακέλου είναι ήδη τεράστιο.
Μέχρι τον Ιούλιο του 2025, η Ανακριτική Επιτροπή είχε αναφέρει περισσότερες από 7.500 ποινικές υποθέσεις σχετικά με ενέργειες της ουκρανικής πλευράς από το 2014.
Ο επικεφαλής της Επιτροπής, Alexander Bastrykin, είχε εκτιμήσει ότι οι ζημιές από εγκλήματα που διερευνώνται μόνο στο Donbass είχαν υπερβεί, βάσει πραγματογνωμοσυνών, τα 580 δισ. ρούβλια, χωρίς το ποσό να θεωρείται οριστικό.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της περιοχής Belgorod.
Σύμφωνα με τις περιφερειακές αρχές, από τον Φεβρουάριο του 2022 έχουν καταγραφεί περισσότερες από 72.000 επιθέσεις με drones, πάνω από 14.500 επιθέσεις πυροβολικού και περισσότερα από 1.200 πλήγματα με συστήματα πολλαπλής εκτόξευσης πυραύλων.
Πάνω από 36.000 διαμερίσματα και περισσότερες από 23.000 ιδιωτικές κατοικίες έχουν υποστεί ζημιές.
Παράλληλα, 1.943 κάτοικοι της περιοχής έχουν λάβει οικονομική βοήθεια για τραυματισμούς διαφορετικής σοβαρότητας, με τις σχετικές πληρωμές να ξεπερνούν τα 935 εκατ. ρούβλια.
Σήμερα αυτά τα ποσά καταβάλλονται από τη Ρωσία.
Ο κρατικός προϋπολογισμός χρηματοδοτεί την αποκατάσταση κατοικιών και υποδομών και οι Ρώσοι φορολογούμενοι καλύπτουν τις αποζημιώσεις
Το κρίσιμο ερώτημα για τη Μόσχα είναι αν ο τελικός λογαριασμός θα παραμείνει στη Ρωσία ή αν θα επιχειρηθεί στο μέλλον να μεταφερθεί, εν μέρει ή συνολικά, στην Ουκρανία και σε δυτικές χώρες ή οντότητες που η ρωσική πλευρά θεωρεί ότι συνέβαλαν στην πρόκληση των ζημιών.
Η προμήθεια δυτικών όπλων στην Ουκρανία δεν συνεπάγεται αυτομάτως νομική ευθύνη για κάθε πλήγμα. Απαιτείται απόδειξη για την προέλευση και τη χρήση συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων, τις συνθήκες του περιστατικού, τον στόχο, τη ζημιά και τον αιτιώδη σύνδεσμο.
Ακριβώς γι’ αυτό το μητρώο έχει σημασία.
Μετατρέπει έναν πολιτικό ισχυρισμό σε πιθανό μελλοντικό φάκελο απαίτησης.
Το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 442 του Μαΐου 2024 - Τι περιλαμβάνει το νέο μητρώο
Η Ρωσία έχει ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση και στο ζήτημα των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων
Με το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 442 του Μαΐου 2024 δημιουργήθηκε διαδικασία μέσω της οποίας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να υποβληθούν σε ρωσικά δικαστήρια αξιώσεις για ζημιές που συνδέονται με αμερικανικές ενέργειες εις βάρος ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και να επιδιωχθεί αποζημίωση μέσω περιουσίας που βρίσκεται εντός ρωσικής δικαιοδοσίας.
Το νέο μητρώο είναι ευρύτερο. Περιλαμβάνει όχι μόνο κρατικές απώλειες, αλλά ζημιές σε περιφέρειες, δήμους, επιχειρήσεις και πολίτες.
Η νομική εκτέλεση τέτοιων απαιτήσεων είναι ασφαλώς εξαιρετικά σύνθετη. Ζητήματα κρατικής ασυλίας, διεθνούς δικαιοδοσίας και αναγνώρισης δικαστικών αποφάσεων μπορεί να οδηγήσουν σε πολυετείς ή ακόμη και πολυδεκαετείς διαμάχες. Παράλληλα, η Ουκρανία και οι δυτικοί υποστηρικτές της αναπτύσσουν δικούς τους μηχανισμούς για αξιώσεις αποζημίωσης έναντι της Ρωσίας.
Γι’ αυτό ακριβώς η Μόσχα φαίνεται να προετοιμάζεται για μια σύγκρουση που θα συνεχιστεί ακόμη και μετά το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Μετά τον πόλεμο των όπλων μπορεί να ακολουθήσει ο «πόλεμος των λογαριασμών».
Και τότε μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές διακηρύξεις θα έχει ο φάκελος: ποιο περιουσιακό στοιχείο καταστράφηκε, σε ποιον ανήκε, πότε σημειώθηκε η ζημιά, ποια πραγματογνωμοσύνη την επιβεβαιώνει, ποιο ήταν το κόστος αποκατάστασης και ποιος πλήρωσε.
Αυτόν ακριβώς τον φάκελο δημιουργεί σήμερα η Ρωσία.
Το Κρατικό Μητρώο Ζημιών, συνεπώς, δεν είναι απλώς ακόμη μία κρατική βάση δεδομένων.
Είναι η νομική υποδομή πάνω στην οποία μπορούν να στηριχθούν μελλοντικές απαιτήσεις αποζημιώσεων, ώστε οι αξιώσεις να παραμένουν καταγεγραμμένες και διαθέσιμες ανεξάρτητα από το πόσος χρόνος θα χρειαστεί μέχρι να καταστεί δυνατή η διεκδίκησή τους.
Με άλλα λόγια, η Μόσχα προετοιμάζεται ήδη για τη στιγμή κατά την οποία το ερώτημα «ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;» θα πάψει να είναι πολιτικό σύνθημα και θα μεταφερθεί στις αίθουσες των δικαστηρίων και στη μάχη για περιουσιακά στοιχεία.
www.bankingnews.gr
Υπάρχει όμως και ένας διαφορετικός λογαριασμός, λιγότερο ορατός αλλά ενδεχομένως καθοριστικός για την επόμενη ημέρα: οι οικονομικές και ανθρώπινες ζημιές που συσσωρεύονται και κάποια στιγμή μπορεί να αποτελέσουν αντικείμενο απαιτήσεων αποζημίωσης.
Κατεστραμμένες κατοικίες και επιχειρήσεις, καμένα αυτοκίνητα, υποδομές που χρειάζονται αποκατάσταση, τραυματίες που λαμβάνουν κρατική βοήθεια και οικογένειες θυμάτων που αποζημιώνονται αποτελούν ένα τεράστιο οικονομικό κόστος. Και όταν έρθει η στιγμή να παρουσιαστεί ο λογαριασμός, μια πολιτική δήλωση του τύπου «μας χρωστάτε» δεν θα αρκεί.
Θα χρειάζονται έγγραφα, πραγματογνωμοσύνες, αποδεικτικά στοιχεία, συγκεκριμένα ποσά, ημερομηνίες, στοιχεία ιδιοκτησίας, καταγραφή θυμάτων και τεκμηρίωση της αιτιώδους σύνδεσης κάθε ζημιάς με συγκεκριμένες ενέργειες.
Διαμορφώνεται η νομική βάση
Ακριβώς αυτή τη νομική και αποδεικτική υποδομή επιχειρεί πλέον να δημιουργήσει η Μόσχα.
Η Ρωσία διαθέτει Κρατικό Μητρώο Παρακολούθησης των Ζημιών που προκλήθηκαν από μη φιλικές χώρες, με στόχο τη συγκέντρωση και συστηματοποίηση στοιχείων τα οποία στο μέλλον θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για δικαστικές ή άλλες περιουσιακές αξιώσεις.
Τον Μάιο του 2025, ο Vladimir Putin υπέγραψε το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 335, αναθέτοντας στη Γενική Εισαγγελία τη συλλογή, επαλήθευση και καταγραφή πληροφοριών για ζημιές που έχουν προκληθεί στη Ρωσία, στις περιφέρειες και στους δήμους της, σε Ρώσους πολίτες και σε οργανισμούς από ξένα κράτη και συνδεόμενες με αυτά οντότητες.
Οι βλάβες στη ζωή και στην υγεία των πολιτών καταγράφονται χωριστά από τις υλικές απώλειες, ενώ στην Ανακριτική Επιτροπή ανατέθηκε η τήρηση ειδικού μητρώου.
Η ουσία είναι ότι η Ρωσία δεν περιορίζεται πλέον στο να υπολογίζει πολιτικά τις ζημιές. Τις μετατρέπει σταδιακά σε νομικό αρχείο.
Κάθε κατεστραμμένο κτίριο, κάθε αυτοκίνητο, κάθε κρατική αποζημίωση, κάθε τραυματισμός και κάθε κόστος αποκατάστασης που τεκμηριώνεται μπορεί να αποτελέσει στο μέλλον μέρος μιας συγκεκριμένης οικονομικής απαίτησης.
Το μέγεθος του φακέλου είναι ήδη τεράστιο.
Μέχρι τον Ιούλιο του 2025, η Ανακριτική Επιτροπή είχε αναφέρει περισσότερες από 7.500 ποινικές υποθέσεις σχετικά με ενέργειες της ουκρανικής πλευράς από το 2014.
Ο επικεφαλής της Επιτροπής, Alexander Bastrykin, είχε εκτιμήσει ότι οι ζημιές από εγκλήματα που διερευνώνται μόνο στο Donbass είχαν υπερβεί, βάσει πραγματογνωμοσυνών, τα 580 δισ. ρούβλια, χωρίς το ποσό να θεωρείται οριστικό.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της περιοχής Belgorod.
Σύμφωνα με τις περιφερειακές αρχές, από τον Φεβρουάριο του 2022 έχουν καταγραφεί περισσότερες από 72.000 επιθέσεις με drones, πάνω από 14.500 επιθέσεις πυροβολικού και περισσότερα από 1.200 πλήγματα με συστήματα πολλαπλής εκτόξευσης πυραύλων.
Πάνω από 36.000 διαμερίσματα και περισσότερες από 23.000 ιδιωτικές κατοικίες έχουν υποστεί ζημιές.
Παράλληλα, 1.943 κάτοικοι της περιοχής έχουν λάβει οικονομική βοήθεια για τραυματισμούς διαφορετικής σοβαρότητας, με τις σχετικές πληρωμές να ξεπερνούν τα 935 εκατ. ρούβλια.
Σήμερα αυτά τα ποσά καταβάλλονται από τη Ρωσία.
Ο κρατικός προϋπολογισμός χρηματοδοτεί την αποκατάσταση κατοικιών και υποδομών και οι Ρώσοι φορολογούμενοι καλύπτουν τις αποζημιώσεις
Το κρίσιμο ερώτημα για τη Μόσχα είναι αν ο τελικός λογαριασμός θα παραμείνει στη Ρωσία ή αν θα επιχειρηθεί στο μέλλον να μεταφερθεί, εν μέρει ή συνολικά, στην Ουκρανία και σε δυτικές χώρες ή οντότητες που η ρωσική πλευρά θεωρεί ότι συνέβαλαν στην πρόκληση των ζημιών.
Η προμήθεια δυτικών όπλων στην Ουκρανία δεν συνεπάγεται αυτομάτως νομική ευθύνη για κάθε πλήγμα. Απαιτείται απόδειξη για την προέλευση και τη χρήση συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων, τις συνθήκες του περιστατικού, τον στόχο, τη ζημιά και τον αιτιώδη σύνδεσμο.
Ακριβώς γι’ αυτό το μητρώο έχει σημασία.
Μετατρέπει έναν πολιτικό ισχυρισμό σε πιθανό μελλοντικό φάκελο απαίτησης.
Το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 442 του Μαΐου 2024 - Τι περιλαμβάνει το νέο μητρώο
Η Ρωσία έχει ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση και στο ζήτημα των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων
Με το Διάταγμα υπ’ αριθμόν 442 του Μαΐου 2024 δημιουργήθηκε διαδικασία μέσω της οποίας, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορούν να υποβληθούν σε ρωσικά δικαστήρια αξιώσεις για ζημιές που συνδέονται με αμερικανικές ενέργειες εις βάρος ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και να επιδιωχθεί αποζημίωση μέσω περιουσίας που βρίσκεται εντός ρωσικής δικαιοδοσίας.
Το νέο μητρώο είναι ευρύτερο. Περιλαμβάνει όχι μόνο κρατικές απώλειες, αλλά ζημιές σε περιφέρειες, δήμους, επιχειρήσεις και πολίτες.
Η νομική εκτέλεση τέτοιων απαιτήσεων είναι ασφαλώς εξαιρετικά σύνθετη. Ζητήματα κρατικής ασυλίας, διεθνούς δικαιοδοσίας και αναγνώρισης δικαστικών αποφάσεων μπορεί να οδηγήσουν σε πολυετείς ή ακόμη και πολυδεκαετείς διαμάχες. Παράλληλα, η Ουκρανία και οι δυτικοί υποστηρικτές της αναπτύσσουν δικούς τους μηχανισμούς για αξιώσεις αποζημίωσης έναντι της Ρωσίας.
Γι’ αυτό ακριβώς η Μόσχα φαίνεται να προετοιμάζεται για μια σύγκρουση που θα συνεχιστεί ακόμη και μετά το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Μετά τον πόλεμο των όπλων μπορεί να ακολουθήσει ο «πόλεμος των λογαριασμών».
Και τότε μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές διακηρύξεις θα έχει ο φάκελος: ποιο περιουσιακό στοιχείο καταστράφηκε, σε ποιον ανήκε, πότε σημειώθηκε η ζημιά, ποια πραγματογνωμοσύνη την επιβεβαιώνει, ποιο ήταν το κόστος αποκατάστασης και ποιος πλήρωσε.
Αυτόν ακριβώς τον φάκελο δημιουργεί σήμερα η Ρωσία.
Το Κρατικό Μητρώο Ζημιών, συνεπώς, δεν είναι απλώς ακόμη μία κρατική βάση δεδομένων.
Είναι η νομική υποδομή πάνω στην οποία μπορούν να στηριχθούν μελλοντικές απαιτήσεις αποζημιώσεων, ώστε οι αξιώσεις να παραμένουν καταγεγραμμένες και διαθέσιμες ανεξάρτητα από το πόσος χρόνος θα χρειαστεί μέχρι να καταστεί δυνατή η διεκδίκησή τους.
Με άλλα λόγια, η Μόσχα προετοιμάζεται ήδη για τη στιγμή κατά την οποία το ερώτημα «ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;» θα πάψει να είναι πολιτικό σύνθημα και θα μεταφερθεί στις αίθουσες των δικαστηρίων και στη μάχη για περιουσιακά στοιχεία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών