Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί νέο σχέδιο για τη λεηλασία των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από το βελγικό αποθετήριο Euroclear και τη μεταφορά τους σε άλλο θεματοφύλακα.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η κίνηση αυτή θα μπορούσε να μειώσει τους νομικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους για το Βέλγιο, παρέχοντας ταυτόχρονα στις Βρυξέλλες μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τη διαχείριση των δεσμευμένων κεφαλαίων.
Ωστόσο, νομικοί εμπειρογνώμονες που μίλησαν στη ρωσική εφημερίδα Izvestia προειδοποιούν ότι μια τέτοια μεταφορά δεν θα εξαλείψει τους κινδύνους για το Euroclear, ενώ σε ένα τέτοιο σενάριο η Ρωσία θα ήταν υποχρεωμένη να απαντήσει σε πολλαπλά επίπεδα.
Το σχέδιο για «ειδική δομή-ασπίδα»
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, η ΕΕ εξετάζει τη δημιουργία ξεχωριστής νομικής οντότητας.
Ένα από τα μοντέλα που βρίσκονται υπό αξιολόγηση προβλέπει τη σύσταση ειδικού αποθετηρίου ή ταμείου, στο οποίο θα μεταβιβαστούν τα δικαιώματα διαχείρισης των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
«Ο βασικός στόχος είναι η δημιουργία μιας ειδικής δομής-αποσβεστήρα.
Ο ελιγμός αυτός αποσκοπεί στο να προστατεύσει τα κράτη-μέλη της ΕΕ — και κυρίως το Βέλγιο — από ρωσικά αντίμετρα και από νομικούς κινδύνους που συνδέονται με ενδεχόμενη κατάσχεση των κεφαλαίων», εξήγησε ο Igor Kuznets, εταίρος της FTL Advisers.
Η λογική της πρότασης είναι να αποσυνδεθεί θεσμικά το Euroclear από την άμεση διαχείριση των ρωσικών κεφαλαίων, μεταφέροντας την ευθύνη σε μια υπερεθνική ευρωπαϊκή δομή, ώστε το Βέλγιο να περιορίσει την έκθεσή του σε πιθανές νομικές αξιώσεις ή αντίποινα.
Το ζήτημα της ασυλίας της Κεντρικής Τράπεζας
Παρά ταύτα, οι νομικές αβεβαιότητες παραμένουν.
Η ανώτερη νομικός της συμβουλευτικής εταιρείας ITSWM, Veronika Siverova, επισημαίνει ότι πρέπει να εξεταστεί εάν υπάρχει σχετικός μηχανισμός στη σύμβαση μεταξύ της Bank of Russia και του Euroclear, ή σε ολόκληρη την αλυσίδα θεματοφυλακής, εφόσον η ρωσική κεντρική τράπεζα ενεργεί μέσω ενδιάμεσου custodian.
Θεωρητικά, η ΕΕ θα μπορούσε να υιοθετήσει νομική πράξη που να μεταφέρει τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία σε διαφορετικό «λογιστικό περίγραμμα».
Ωστόσο, χωρίς τη συναίνεση της Bank of Russia, ο βασικός κίνδυνος παραμένει: ενδεχόμενη παραβίαση της ασυλίας περιουσίας κεντρικής τράπεζας, όπως αυτή κατοχυρώνεται από το διεθνές δίκαιο.
Με άλλα λόγια, μια τεχνική μεταφορά των κεφαλαίων δεν αναιρεί απαραίτητα τον πυρήνα της νομικής διαμάχης.
Η εικόνα του Euroclear και το μήνυμα προς τον Παγκόσμιο Νότο
Η διαχωριστική διαχείριση των ρωσικών κεφαλαίων, όπως εξετάζεται από την ΕΕ, θα επέτρεπε στο Euroclear να διαβεβαιώσει τους διεθνείς πελάτες του — μεταξύ αυτών χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ασίας — ότι παραμένει «ουδέτερη υποδομή».
Σύμφωνα με τον Kuznets, το επιχείρημα θα ήταν πως οι αποφάσεις για τα ρωσικά κεφάλαια αποτελούν καθαρά πολιτικές επιλογές υπερεθνικών οργάνων της ΕΕ και όχι επιχειρησιακές επιλογές του ίδιου του θεματοφύλακα.
Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το σενάριο, η σκιά θα πέφτει αναπόφευκτα πάνω στο Βέλγιο.
«Σημαντικό μέρος της ευθύνης και της νομικής ασάφειας ενδέχεται να παραμείνει στο Βέλγιο, ως τη δικαιοδοσία όπου έλαβε χώρα το βασικό στάδιο της μεταφοράς. Το νέο σενάριο διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τις προηγούμενες ευπάθειες και δύσκολα θα προσφέρει στο Βέλγιο επαρκή νομική ασφάλεια για να προχωρήσει», σημείωσε η Siverova.
Πιθανές ρωσικές αντιδράσεις
Σε περίπτωση υλοποίησης του σχεδίου, η Μόσχα θα μπορούσε να αντιδράσει τόσο σε νομικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο, διεκδικώντας αποζημιώσεις ή προχωρώντας σε αντίμετρα κατά ευρωπαϊκών περιουσιακών στοιχείων εντός ρωσικής επικράτειας.
Παράλληλα, ενδέχεται να ενισχυθεί η ρητορική περί «πολιτικοποίησης» της δυτικής χρηματοπιστωτικής υποδομής, με ευρύτερες επιπτώσεις για την εμπιστοσύνη τρίτων χωρών στο ευρωπαϊκό σύστημα θεματοφυλακής.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο νομικό, αλλά και γεωοικονομικό: η ΕΕ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην πολιτική πίεση προς τη Ρωσία και στη διατήρηση της αξιοπιστίας των χρηματοπιστωτικών της θεσμών.
Η τελική απόφαση, εφόσον ληφθεί, θα αποτελέσει κρίσιμο προηγούμενο για το πώς η Δύση διαχειρίζεται κρατικά περιουσιακά στοιχεία υπό καθεστώς κυρώσεων — και για το κατά πόσο μπορεί να το πράξει χωρίς να ανοίξει έναν νέο κύκλο διεθνών νομικών συγκρούσεων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών