Η Κίνα εκμεταλλεύεται τους δασμούς του Donald Trump για να αναδιαμορφώσει το παγκόσμιο εμπόριο και να θωρακίσει την οικονομική της αυτοκρατορία
Η Κίνα βλέπει ένα παράθυρο ευκαιρίας για να μετατρέψει τους δασμούς του Προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump προς όφελός της, αναδιαμορφώνοντας το παγκόσμιο εμπόριο με τρόπους που θα θωρακίσουν την οικονομία της, ύψους 19 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, από την αμερικανική πίεση για πολλά χρόνια στο μέλλον.
Το Πεκίνο εκμεταλλεύεται την αβεβαιότητα που δημιούργησε ο Trump για να εντάξει τη τεράστια βιομηχανική του βάση στα μεγαλύτερα οικονομικά μπλοκ του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, των κρατών του Κόλπου και ενός διατλαντικού εμπορικού συμφώνου του Ειρηνικού, σύμφωνα με έρευνα του Reuters.
Η προσπάθεια αυτή περιλαμβάνει την επιτάχυνση διαπραγματεύσεων για περίπου 20 εμπορικές συμφωνίες συνολικά, πολλές από τις οποίες εκκρεμούν εδώ και χρόνια, παρά τις εκτεταμένες ανησυχίες για την υπερπαραγωγή της Κίνας, την άνιση πρόσβαση στην αγορά της και την υποτονική εγχώρια ζήτηση.
Ανασκόπηση του Reuters σε 100 άρθρα στα κινεζικά, γραμμένα από κρατικά υποστηριζόμενους ειδικούς εμπορίου από το 2017 και μετά, αποκαλύπτει μια συστηματική προσπάθεια των συμβούλων πολιτικής της Κίνας να «αντιστρέψουν μηχανικά» την αμερικανική εμπορική πολιτική και να εξουδετερώσουν τη στρατηγική ανάσχεσης της Ουάσιγκτον.
Σε εφαρμογή το σχέδιο της Κίνας
Η Κίνα θέτει πλέον αυτό το σχέδιο σε εφαρμογή.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε με τον Καναδά κατά την επίσκεψη του Πρωθυπουργού Mark Carney στο Πεκίνο τον Ιανουάριο — η οποία μειώνει δραστικά τους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα — ήταν η πρώτη από πολλές που αποσκοπούν στη διάρρηξη της αμερικανικής επιρροής, σύμφωνα με συνεντεύξεις με 10 άτομα, μεταξύ των οποίων Κινέζοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες εμπορίου.
«Μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος», σχολίασε Κινέζος αξιωματούχος αναφερόμενος στην ανατρεπτική εμπορική ατζέντα του Trump.
Η ανασκόπηση, βασισμένη σε περισσότερες από 2.000 μελέτες εμπορικής στρατηγικής που έχουν εγκριθεί από την Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών και το Peking University — ιδρύματα που συμβουλεύουν την ανώτατη ηγεσία — δείχνει ότι οι κύκλοι χάραξης πολιτικής αποδέχονται ευρέως πως οι επώδυνες διαρθρωτικές αλλαγές αποτελούν τίμημα που αξίζει να πληρωθεί για τη μακροπρόθεσμη κυριαρχία της Κίνας στο παγκόσμιο εμπόριο.
Το περιεχόμενο αυτών των μελετών δημοσιοποιείται εδώ για πρώτη φορά.
Εάν το σχέδιο πετύχει, το Πεκίνο θα μπορούσε να ανατρέψει πάνω από μία δεκαετία αμερικανικής εμπορικής πολιτικής, τοποθετώντας τον εαυτό του στο επίκεντρο μιας νέας, διαμορφωμένης από την Κίνα, πολυμερούς τάξης, σύμφωνα με δύο Δυτικούς διπλωμάτες.
«Οι Κινέζοι έχουν τώρα μια χρυσή ευκαιρία», δήλωσε η Alicia Garcia Herrero, ανώτερη ερευνήτρια στο think tank Bruegel.
Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού σχετικά με τη στρατηγική του Πεκίνου.
Απαντώντας σε ερώτηση για την κινεζική προσέγγιση, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι χώρες με μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα επιδιώκουν τη διατήρηση της παγκοσμιοποίησης.
«Ο Trump διορθώνει τα προβλήματα που προκάλεσε η παγκοσμιοποίηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ άλλες χώρες προσπαθούν να εντείνουν την παγκοσμιοποίηση καθώς η ελεύθερη πρόσβαση στην αμερικανική αγορά περιορίζεται», είπε.
Χτίζοντας μπλοκ
Η μετατόπιση στον τόνο της Κίνας αντανακλά τους υπολογισμούς της. Πριν από έναν χρόνο, το Πεκίνο επικαλούνταν τον Mao Zedong και την ικανότητά του να αποκρούσει τη Δύση στον Πόλεμο της Κορέας, μέσα από πολεμική ρητορική.
Τώρα, καθώς η Κίνα προετοιμάζεται να υποδεχθεί τον Trump τον Απρίλιο, οι διπλωμάτες της περιοδεύουν παγκοσμίως, καλώντας τους εμπορικούς εταίρους να ενωθούν στην υπεράσπιση της πολυμέρειας και του ανοικτού εμπορίου.
Τον Ιανουάριο, η Κίνα έστειλε τον κορυφαίο διπλωμάτη της στο Lesotho — στο οποίο ο Trump είχε αρχικά επιβάλει δασμό 50% — για να υποσχεθεί αναπτυξιακή συνεργασία. Το Σάββατο, κρατικά μέσα ανέφεραν ότι η Κίνα θα εφαρμόσει μηδενικούς δασμούς σε εισαγωγές από 53 αφρικανικές χώρες. Παράλληλα, προωθεί συστήματα τελωνείων με τεχνητή νοημοσύνη σε γειτονικές χώρες και εργάζεται για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών που στηρίζουν το εμπόριο.
Οι κινήσεις αυτές υπογραμμίζουν έναν στόχο που εντοπίζεται στα έγγραφα πολιτικής: να ενσωματωθεί η Κίνα τόσο βαθιά στο παγκόσμιο εμπόριο ώστε οι εταίροι της να μην μπορούν να αποσυνδεθούν υπό αμερικανική πίεση.
«Στην αντιμετώπιση του στρατηγικού ανταγωνισμού των ΗΠΑ με την Κίνα, η “αντι-αποσύνδεση” πρέπει να γίνει η κύρια προτεραιότητα της Κίνας», έγραψε το 2024 ο Ni Feng από το Ινστιτούτο Αμερικανικών Σπουδών της Chinese Academy of Social Sciences.
Οι Κινέζοι αξιωματούχοι εργάζονται πλέον για την επιτάχυνση παγωμένων εμπορικών συνομιλιών. Από το 2017, η Κίνα διαπραγματεύεται με χώρες όπως η Ονδούρα, ο Παναμάς, το Περού, η Νότια Κορέα και η Ελβετία.
Ο υπουργός Εξωτερικών Wang Yi αιφνιδίασε Ευρωπαίους διαπραγματευτές τον Νοέμβριο, θέτοντας το ενδεχόμενο συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις Βρυξέλλες. Έναν μήνα αργότερα, πίεσε το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, να ολοκληρώσει τις μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.
Τον Ιανουάριο, ο Βρετανός Πρωθυπουργός Keir Starmer συμφώνησε με τον Xi Jinping να ξεκινήσουν μελέτη σκοπιμότητας για συμφωνία στο εμπόριο υπηρεσιών, ενώ ο Γερμανός Καγκελάριος Friedrich Merz δήλωσε ότι θα επιδιώξει «στρατηγικές συνεργασίες» με την Κίνα.
Ο υπουργός Εμπορίου Wang Wentao έχει θέσει ως προτεραιότητα την ένταξη της Κίνας στη Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership, συμφωνία που έχει τις ρίζες της στην αμερικανικής έμπνευσης Trans-Pacific Partnership, πριν από την αποχώρηση της Ουάσιγκτον το 2017.
Πλεόνασμα 1,2 τρισ. δολ.
Ωστόσο, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, δυσχεραίνει την προσπάθεια προσέγγισης. Ο Pascal Lamy, πρώην γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, δήλωσε ότι οι κινεζικές επιχειρήσεις εξάγουν στην Ευρώπη περισσότερα αγαθά από όσα μπορεί να απορροφήσει η αγορά.
Ο Stephen Nagy από το Macdonald-Laurier Institute εκτίμησε ότι η συμφωνία Carney με τον Xi φαίνεται να στοχεύει στη δημιουργία διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος ενόψει συνομιλιών για τη συμφωνία ΗΠΑ - Μεξικό - Καναδά.
Το Μεξικό, από την πλευρά του, εμφανίζεται επιφυλακτικό στο να διακινδυνεύσει την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά μέσω υπερβολικής προσέγγισης με την Κίνα.
Ο Fred Neumann της HSBC υποστήριξε ότι οι εμπορικοί εταίροι της Κίνας χρειάζονται ουσιαστικά την αναζωογόνηση της κινεζικής κατανάλωσης.
Η αναδιάρθρωση, ωστόσο, αποτελεί μακροπρόθεσμο εγχείρημα.
Ο Trump έχει ακόμη τρία χρόνια στη θητεία του, και η επόμενη αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε να επιστρέψει στη στρατηγική οικοδόμησης συμμαχιών για την ανάσχεση της Κίνας.
Όπως έγραψε το 2023 ο Zhao Pu από το Renmin University και νυν ερευνητής στο Ινστιτούτο Αμερικανικών Σπουδών της Chinese Academy of Social Sciences, η Κίνα πρέπει «να μελετήσει σε βάθος τη λογική των αμερικανικών ενεργειών εντός των διεθνών θεσμών και τα πιθανά επόμενα βήματα, ώστε να ανταποκριθεί καλύτερα σε ολοένα και πιο έντονες στρατηγικές επιθέσεις στο μέλλον».
www.bankingnews.gr
Το Πεκίνο εκμεταλλεύεται την αβεβαιότητα που δημιούργησε ο Trump για να εντάξει τη τεράστια βιομηχανική του βάση στα μεγαλύτερα οικονομικά μπλοκ του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, των κρατών του Κόλπου και ενός διατλαντικού εμπορικού συμφώνου του Ειρηνικού, σύμφωνα με έρευνα του Reuters.
Η προσπάθεια αυτή περιλαμβάνει την επιτάχυνση διαπραγματεύσεων για περίπου 20 εμπορικές συμφωνίες συνολικά, πολλές από τις οποίες εκκρεμούν εδώ και χρόνια, παρά τις εκτεταμένες ανησυχίες για την υπερπαραγωγή της Κίνας, την άνιση πρόσβαση στην αγορά της και την υποτονική εγχώρια ζήτηση.
Ανασκόπηση του Reuters σε 100 άρθρα στα κινεζικά, γραμμένα από κρατικά υποστηριζόμενους ειδικούς εμπορίου από το 2017 και μετά, αποκαλύπτει μια συστηματική προσπάθεια των συμβούλων πολιτικής της Κίνας να «αντιστρέψουν μηχανικά» την αμερικανική εμπορική πολιτική και να εξουδετερώσουν τη στρατηγική ανάσχεσης της Ουάσιγκτον.
Σε εφαρμογή το σχέδιο της Κίνας
Η Κίνα θέτει πλέον αυτό το σχέδιο σε εφαρμογή.
Η συμφωνία που επιτεύχθηκε με τον Καναδά κατά την επίσκεψη του Πρωθυπουργού Mark Carney στο Πεκίνο τον Ιανουάριο — η οποία μειώνει δραστικά τους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα — ήταν η πρώτη από πολλές που αποσκοπούν στη διάρρηξη της αμερικανικής επιρροής, σύμφωνα με συνεντεύξεις με 10 άτομα, μεταξύ των οποίων Κινέζοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες εμπορίου.
«Μην διακόπτεις τον αντίπαλό σου όταν κάνει λάθος», σχολίασε Κινέζος αξιωματούχος αναφερόμενος στην ανατρεπτική εμπορική ατζέντα του Trump.
Η ανασκόπηση, βασισμένη σε περισσότερες από 2.000 μελέτες εμπορικής στρατηγικής που έχουν εγκριθεί από την Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών και το Peking University — ιδρύματα που συμβουλεύουν την ανώτατη ηγεσία — δείχνει ότι οι κύκλοι χάραξης πολιτικής αποδέχονται ευρέως πως οι επώδυνες διαρθρωτικές αλλαγές αποτελούν τίμημα που αξίζει να πληρωθεί για τη μακροπρόθεσμη κυριαρχία της Κίνας στο παγκόσμιο εμπόριο.
Το περιεχόμενο αυτών των μελετών δημοσιοποιείται εδώ για πρώτη φορά.
Εάν το σχέδιο πετύχει, το Πεκίνο θα μπορούσε να ανατρέψει πάνω από μία δεκαετία αμερικανικής εμπορικής πολιτικής, τοποθετώντας τον εαυτό του στο επίκεντρο μιας νέας, διαμορφωμένης από την Κίνα, πολυμερούς τάξης, σύμφωνα με δύο Δυτικούς διπλωμάτες.
«Οι Κινέζοι έχουν τώρα μια χρυσή ευκαιρία», δήλωσε η Alicia Garcia Herrero, ανώτερη ερευνήτρια στο think tank Bruegel.
Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού σχετικά με τη στρατηγική του Πεκίνου.
Απαντώντας σε ερώτηση για την κινεζική προσέγγιση, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι χώρες με μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα επιδιώκουν τη διατήρηση της παγκοσμιοποίησης.
«Ο Trump διορθώνει τα προβλήματα που προκάλεσε η παγκοσμιοποίηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ άλλες χώρες προσπαθούν να εντείνουν την παγκοσμιοποίηση καθώς η ελεύθερη πρόσβαση στην αμερικανική αγορά περιορίζεται», είπε.
Χτίζοντας μπλοκ
Η μετατόπιση στον τόνο της Κίνας αντανακλά τους υπολογισμούς της. Πριν από έναν χρόνο, το Πεκίνο επικαλούνταν τον Mao Zedong και την ικανότητά του να αποκρούσει τη Δύση στον Πόλεμο της Κορέας, μέσα από πολεμική ρητορική.
Τώρα, καθώς η Κίνα προετοιμάζεται να υποδεχθεί τον Trump τον Απρίλιο, οι διπλωμάτες της περιοδεύουν παγκοσμίως, καλώντας τους εμπορικούς εταίρους να ενωθούν στην υπεράσπιση της πολυμέρειας και του ανοικτού εμπορίου.
Τον Ιανουάριο, η Κίνα έστειλε τον κορυφαίο διπλωμάτη της στο Lesotho — στο οποίο ο Trump είχε αρχικά επιβάλει δασμό 50% — για να υποσχεθεί αναπτυξιακή συνεργασία. Το Σάββατο, κρατικά μέσα ανέφεραν ότι η Κίνα θα εφαρμόσει μηδενικούς δασμούς σε εισαγωγές από 53 αφρικανικές χώρες. Παράλληλα, προωθεί συστήματα τελωνείων με τεχνητή νοημοσύνη σε γειτονικές χώρες και εργάζεται για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών που στηρίζουν το εμπόριο.
Οι κινήσεις αυτές υπογραμμίζουν έναν στόχο που εντοπίζεται στα έγγραφα πολιτικής: να ενσωματωθεί η Κίνα τόσο βαθιά στο παγκόσμιο εμπόριο ώστε οι εταίροι της να μην μπορούν να αποσυνδεθούν υπό αμερικανική πίεση.
«Στην αντιμετώπιση του στρατηγικού ανταγωνισμού των ΗΠΑ με την Κίνα, η “αντι-αποσύνδεση” πρέπει να γίνει η κύρια προτεραιότητα της Κίνας», έγραψε το 2024 ο Ni Feng από το Ινστιτούτο Αμερικανικών Σπουδών της Chinese Academy of Social Sciences.
Οι Κινέζοι αξιωματούχοι εργάζονται πλέον για την επιτάχυνση παγωμένων εμπορικών συνομιλιών. Από το 2017, η Κίνα διαπραγματεύεται με χώρες όπως η Ονδούρα, ο Παναμάς, το Περού, η Νότια Κορέα και η Ελβετία.
Ο υπουργός Εξωτερικών Wang Yi αιφνιδίασε Ευρωπαίους διαπραγματευτές τον Νοέμβριο, θέτοντας το ενδεχόμενο συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις Βρυξέλλες. Έναν μήνα αργότερα, πίεσε το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, να ολοκληρώσει τις μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου.
Τον Ιανουάριο, ο Βρετανός Πρωθυπουργός Keir Starmer συμφώνησε με τον Xi Jinping να ξεκινήσουν μελέτη σκοπιμότητας για συμφωνία στο εμπόριο υπηρεσιών, ενώ ο Γερμανός Καγκελάριος Friedrich Merz δήλωσε ότι θα επιδιώξει «στρατηγικές συνεργασίες» με την Κίνα.
Ο υπουργός Εμπορίου Wang Wentao έχει θέσει ως προτεραιότητα την ένταξη της Κίνας στη Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership, συμφωνία που έχει τις ρίζες της στην αμερικανικής έμπνευσης Trans-Pacific Partnership, πριν από την αποχώρηση της Ουάσιγκτον το 2017.
Πλεόνασμα 1,2 τρισ. δολ.
Ωστόσο, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, δυσχεραίνει την προσπάθεια προσέγγισης. Ο Pascal Lamy, πρώην γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, δήλωσε ότι οι κινεζικές επιχειρήσεις εξάγουν στην Ευρώπη περισσότερα αγαθά από όσα μπορεί να απορροφήσει η αγορά.
Ο Stephen Nagy από το Macdonald-Laurier Institute εκτίμησε ότι η συμφωνία Carney με τον Xi φαίνεται να στοχεύει στη δημιουργία διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος ενόψει συνομιλιών για τη συμφωνία ΗΠΑ - Μεξικό - Καναδά.
Το Μεξικό, από την πλευρά του, εμφανίζεται επιφυλακτικό στο να διακινδυνεύσει την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά μέσω υπερβολικής προσέγγισης με την Κίνα.
Ο Fred Neumann της HSBC υποστήριξε ότι οι εμπορικοί εταίροι της Κίνας χρειάζονται ουσιαστικά την αναζωογόνηση της κινεζικής κατανάλωσης.
Η αναδιάρθρωση, ωστόσο, αποτελεί μακροπρόθεσμο εγχείρημα.
Ο Trump έχει ακόμη τρία χρόνια στη θητεία του, και η επόμενη αμερικανική κυβέρνηση θα μπορούσε να επιστρέψει στη στρατηγική οικοδόμησης συμμαχιών για την ανάσχεση της Κίνας.
Όπως έγραψε το 2023 ο Zhao Pu από το Renmin University και νυν ερευνητής στο Ινστιτούτο Αμερικανικών Σπουδών της Chinese Academy of Social Sciences, η Κίνα πρέπει «να μελετήσει σε βάθος τη λογική των αμερικανικών ενεργειών εντός των διεθνών θεσμών και τα πιθανά επόμενα βήματα, ώστε να ανταποκριθεί καλύτερα σε ολοένα και πιο έντονες στρατηγικές επιθέσεις στο μέλλον».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών