Tα μέλη της ΕΚΤ φαίνεται να συμφωνούν ότι υπάρχει αυξημένη αβεβαιότητα λόγω των παγκόσμιων εξελίξεων
Τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) τον Φεβρουάριο 2025, που μόλις δημοσιεύθηκαν, δείχνουν ότι η κεντρική τράπεζα εμφανίζεται γενικά ικανοποιημένη με την τρέχουσα στάση της νομισματικής πολιτικής, παρά την αυξανόμενη αβεβαιότητα.
Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ωστόσο, η διάκριση μεταξύ πριν και μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί αυτή τη στιγμή μια σαφή αλλαγή στις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής.
Στην τελευταία συνεδρίαση, η συζήτηση περιστρεφόταν μάλλον γύρω από το ενδεχόμενο ο πληθωρισμός να υποχωρήσει κάτω από τον στόχο• εάν τίποτα δεν αλλάξει, στη συνεδρίαση σε δύο εβδομάδες η συζήτηση θα μετατοπιστεί αντίθετα στο ενδεχόμενο ο πληθωρισμός να υπερβεί τον στόχο.
Τα πρακτικά της συνεδρίασης της ΕΚΤ τον Φεβρουάριο αποτυπώνουν μια ευρεία συζήτηση με σαφώς διαφορετικές απόψεις, ιδιαίτερα σχετικά με τις προοπτικές του πληθωρισμού ή τους κινδύνους για αυτές.
Συνοπτικά, τα μέλη της ΕΚΤ φαίνεται να συμφωνούν ότι υπάρχει αυξημένη αβεβαιότητα λόγω των παγκόσμιων εξελίξεων, αλλά ταυτόχρονα μια σχετικά ανθεκτική οικονομία και –προς το παρόν– μια σχετικά σταθερή προοπτική για τον πληθωρισμό.
Η γνωστή φράση της κεντρικής τράπεζας περί «καλής θέσης» αναφέρθηκε τρεις φορές και είναι προφανές ότι τουλάχιστον ορισμένα μέλη είχαν ήδη αρχίσει να εξετάζουν το ενδεχόμενο μελλοντικών μειώσεων επιτοκίων, τονίζοντας τη συμμετρία του στόχου πληθωρισμού της ΕΚΤ.
Σε διαφορετικό θέμα, υπήρξε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση σχετικά με το ουδέτερο επιτόκιο, το οποίο ορισμένα μέλη της ΕΚΤ φαίνεται να θεωρούν ότι έχει αυξηθεί ξανά.
Ωστόσο, με όλα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, αυτή είναι μια συζήτηση που δεν αναμένεται να αποκτήσει σύντομα μεγαλύτερη δυναμική.
Κύρια σημεία από τα πρακτικά
Κίνδυνοι για επιβράδυνση: «Ταυτόχρονα, εκφράστηκαν αρκετές ανησυχίες για τις προοπτικές ανάπτυξης και παρατηρήθηκε ότι η τελευταία Έρευνα Νομισματικών Αναλυτών υποδηλώνει ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη στρέφονται ολοένα και περισσότερο προς την αρνητική πλευρά.»
Αυξημένη αβεβαιότητα: «Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέλη εκτίμησαν ότι η ζώνη του ευρώ συνεχίζει να αντιμετωπίζει ένα ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον πολιτικής. Μια νέα αύξηση της αβεβαιότητας θα μπορούσε να επιβαρύνει τη ζήτηση.»
Όχι μόνο για την ανάπτυξη αλλά και για τον πληθωρισμό: «Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέλη εκτίμησαν ότι οι προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένουν πιο αβέβαιες από το συνηθισμένο λόγω του ασταθούς παγκόσμιου πολιτικού περιβάλλοντος.»
Ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις σχετικά με το ουδέτερο επιτόκιο: «Σε αυτό το πλαίσιο, προτάθηκε ότι το εύρος των εκτιμήσεων για το ονομαστικό φυσικό επιτόκιο έχει μετατοπιστεί προς τα πάνω. Υποστηρίχθηκε ότι αυτό συνάδει με μια πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και με πιθανή ενίσχυση της παραγωγικότητας από την τεχνητή νοημοσύνη. Σημειώθηκε ότι, αν αυτή η τάση συνεχιστεί, τα τρέχοντα επιτόκια πολιτικής θα μπορούσαν να γίνουν ολοένα και πιο επεκτατικά.»
Συμμετρία του στόχου πληθωρισμού: «Θεωρήθηκε επίσης ζωτικής σημασίας να επαναληφθεί ότι ο στόχος του Διοικητικού Συμβουλίου είναι πλήρως συμμετρικός μεσοπρόθεσμα.»
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βγάζει τις μειώσεις επιτοκίων από το τραπέζι
Κοιτώντας μπροστά, το μακροοικονομικό περιβάλλον θα έχει αλλάξει σημαντικά όταν η ΕΚΤ συνεδριάσει ξανά σε δύο εβδομάδες.
Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο κίνδυνος ο πληθωρισμός να κινηθεί κάτω από τον στόχο – και συνεπώς η συζήτηση για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων – θα πρέπει πλέον να θεωρείται εκτός συζήτησης.
Έχει πλέον εγκαταλειφθεί το σενάριο στο οποίο ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να μειώσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τις ίδιες τις προβλέψεις πληθωρισμού της ΕΚΤ, οδηγώντας σε μια πιο αμφιλεγόμενη συζήτηση σχετικά με τον πληθωρισμό κάτω από τον στόχο και τις επιπτώσεις του για την αξιοπιστία της ΕΚΤ.
Οι τιμές του πετρελαίου είχαν ήδη αρχίσει να αυξάνονται και η έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή πιθανότατα συνέπεσε με την ημερομηνία λήξης για τον τελευταίο γύρο προβλέψεων.
Οι τελευταίες κινήσεις στις αγορές – ένα ασθενέστερο ευρώ και υψηλότερες τιμές πετρελαίου – θα οδηγήσουν σε υψηλότερο πληθωρισμό στην ευρωζώνη στο μέλλον. Το μεγάλο ερώτημα για την ΕΚΤ δεν είναι πλέον πώς να αντιδράσει σε έναν πληθωρισμό κάτω από τον στόχο, αλλά πώς να αντιδράσει σε ένα νέο σοκ στις τιμές του πετρελαίου.
Παραδοσιακά, τα σοκ στις τιμές του πετρελαίου τείνουν να είναι στασιμοπληθωριστικά για την ευρωζώνη, γεγονός που συχνά ωθούσε την ΕΚΤ να αγνοεί τις αυξήσεις πληθωρισμού που οφείλονται στο πετρέλαιο. Ωστόσο, ο κίνδυνος αυτής της προσέγγισης είναι να μείνει πίσω από τις εξελίξεις, όπως φάνηκε το 2022.
Βεβαίως, το σημερινό περιβάλλον δεν είναι ακόμη όπως το 2022, καθώς πρόκειται κυρίως για σοκ τιμών και όχι ταυτόχρονα για σοκ προσφοράς• η Ευρώπη δεν χρειάζεται να μειώσει την εξάρτησή της από έναν μόνο προμηθευτή ενέργειας.
Η αγορά εργασίας επίσης δεν είναι τόσο ισχυρή όσο το 2022, ενώ οι διαρθρωτικές μεταβάσεις και οι πρόσθετες αυξήσεις μισθών είναι μάλλον απίθανες, και οι κυβερνήσεις πιο διστακτικές να παρέχουν νέα δημοσιονομικά κίνητρα.
Σε κάθε περίπτωση, όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και όσο οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τόσο περισσότερο θα επανέρχονται για την ΕΚΤ οι μνήμες του 2022.
Αν συμβεί αυτό, η ΕΚΤ θα γίνει σίγουρα ξανά πιο «σκληρή» (hawkish) στη στάση της – ακόμη κι αν οι αυξήσεις επιτοκίων προς το παρόν θα ήταν ένα βήμα υπερβολικά μακριά.
www.bankingnews.gr
Όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ωστόσο, η διάκριση μεταξύ πριν και μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί αυτή τη στιγμή μια σαφή αλλαγή στις προοπτικές της νομισματικής πολιτικής.
Στην τελευταία συνεδρίαση, η συζήτηση περιστρεφόταν μάλλον γύρω από το ενδεχόμενο ο πληθωρισμός να υποχωρήσει κάτω από τον στόχο• εάν τίποτα δεν αλλάξει, στη συνεδρίαση σε δύο εβδομάδες η συζήτηση θα μετατοπιστεί αντίθετα στο ενδεχόμενο ο πληθωρισμός να υπερβεί τον στόχο.
Τα πρακτικά της συνεδρίασης της ΕΚΤ τον Φεβρουάριο αποτυπώνουν μια ευρεία συζήτηση με σαφώς διαφορετικές απόψεις, ιδιαίτερα σχετικά με τις προοπτικές του πληθωρισμού ή τους κινδύνους για αυτές.
Συνοπτικά, τα μέλη της ΕΚΤ φαίνεται να συμφωνούν ότι υπάρχει αυξημένη αβεβαιότητα λόγω των παγκόσμιων εξελίξεων, αλλά ταυτόχρονα μια σχετικά ανθεκτική οικονομία και –προς το παρόν– μια σχετικά σταθερή προοπτική για τον πληθωρισμό.
Η γνωστή φράση της κεντρικής τράπεζας περί «καλής θέσης» αναφέρθηκε τρεις φορές και είναι προφανές ότι τουλάχιστον ορισμένα μέλη είχαν ήδη αρχίσει να εξετάζουν το ενδεχόμενο μελλοντικών μειώσεων επιτοκίων, τονίζοντας τη συμμετρία του στόχου πληθωρισμού της ΕΚΤ.
Σε διαφορετικό θέμα, υπήρξε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση σχετικά με το ουδέτερο επιτόκιο, το οποίο ορισμένα μέλη της ΕΚΤ φαίνεται να θεωρούν ότι έχει αυξηθεί ξανά.
Ωστόσο, με όλα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, αυτή είναι μια συζήτηση που δεν αναμένεται να αποκτήσει σύντομα μεγαλύτερη δυναμική.
Κύρια σημεία από τα πρακτικά
Κίνδυνοι για επιβράδυνση: «Ταυτόχρονα, εκφράστηκαν αρκετές ανησυχίες για τις προοπτικές ανάπτυξης και παρατηρήθηκε ότι η τελευταία Έρευνα Νομισματικών Αναλυτών υποδηλώνει ότι οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη στρέφονται ολοένα και περισσότερο προς την αρνητική πλευρά.»
Αυξημένη αβεβαιότητα: «Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέλη εκτίμησαν ότι η ζώνη του ευρώ συνεχίζει να αντιμετωπίζει ένα ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον πολιτικής. Μια νέα αύξηση της αβεβαιότητας θα μπορούσε να επιβαρύνει τη ζήτηση.»
Όχι μόνο για την ανάπτυξη αλλά και για τον πληθωρισμό: «Σε αυτό το πλαίσιο, τα μέλη εκτίμησαν ότι οι προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένουν πιο αβέβαιες από το συνηθισμένο λόγω του ασταθούς παγκόσμιου πολιτικού περιβάλλοντος.»
Ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις σχετικά με το ουδέτερο επιτόκιο: «Σε αυτό το πλαίσιο, προτάθηκε ότι το εύρος των εκτιμήσεων για το ονομαστικό φυσικό επιτόκιο έχει μετατοπιστεί προς τα πάνω. Υποστηρίχθηκε ότι αυτό συνάδει με μια πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και με πιθανή ενίσχυση της παραγωγικότητας από την τεχνητή νοημοσύνη. Σημειώθηκε ότι, αν αυτή η τάση συνεχιστεί, τα τρέχοντα επιτόκια πολιτικής θα μπορούσαν να γίνουν ολοένα και πιο επεκτατικά.»
Συμμετρία του στόχου πληθωρισμού: «Θεωρήθηκε επίσης ζωτικής σημασίας να επαναληφθεί ότι ο στόχος του Διοικητικού Συμβουλίου είναι πλήρως συμμετρικός μεσοπρόθεσμα.»
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βγάζει τις μειώσεις επιτοκίων από το τραπέζι
Κοιτώντας μπροστά, το μακροοικονομικό περιβάλλον θα έχει αλλάξει σημαντικά όταν η ΕΚΤ συνεδριάσει ξανά σε δύο εβδομάδες.
Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο κίνδυνος ο πληθωρισμός να κινηθεί κάτω από τον στόχο – και συνεπώς η συζήτηση για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων – θα πρέπει πλέον να θεωρείται εκτός συζήτησης.
Έχει πλέον εγκαταλειφθεί το σενάριο στο οποίο ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να μειώσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τις ίδιες τις προβλέψεις πληθωρισμού της ΕΚΤ, οδηγώντας σε μια πιο αμφιλεγόμενη συζήτηση σχετικά με τον πληθωρισμό κάτω από τον στόχο και τις επιπτώσεις του για την αξιοπιστία της ΕΚΤ.
Οι τιμές του πετρελαίου είχαν ήδη αρχίσει να αυξάνονται και η έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή πιθανότατα συνέπεσε με την ημερομηνία λήξης για τον τελευταίο γύρο προβλέψεων.
Οι τελευταίες κινήσεις στις αγορές – ένα ασθενέστερο ευρώ και υψηλότερες τιμές πετρελαίου – θα οδηγήσουν σε υψηλότερο πληθωρισμό στην ευρωζώνη στο μέλλον. Το μεγάλο ερώτημα για την ΕΚΤ δεν είναι πλέον πώς να αντιδράσει σε έναν πληθωρισμό κάτω από τον στόχο, αλλά πώς να αντιδράσει σε ένα νέο σοκ στις τιμές του πετρελαίου.
Παραδοσιακά, τα σοκ στις τιμές του πετρελαίου τείνουν να είναι στασιμοπληθωριστικά για την ευρωζώνη, γεγονός που συχνά ωθούσε την ΕΚΤ να αγνοεί τις αυξήσεις πληθωρισμού που οφείλονται στο πετρέλαιο. Ωστόσο, ο κίνδυνος αυτής της προσέγγισης είναι να μείνει πίσω από τις εξελίξεις, όπως φάνηκε το 2022.
Βεβαίως, το σημερινό περιβάλλον δεν είναι ακόμη όπως το 2022, καθώς πρόκειται κυρίως για σοκ τιμών και όχι ταυτόχρονα για σοκ προσφοράς• η Ευρώπη δεν χρειάζεται να μειώσει την εξάρτησή της από έναν μόνο προμηθευτή ενέργειας.
Η αγορά εργασίας επίσης δεν είναι τόσο ισχυρή όσο το 2022, ενώ οι διαρθρωτικές μεταβάσεις και οι πρόσθετες αυξήσεις μισθών είναι μάλλον απίθανες, και οι κυβερνήσεις πιο διστακτικές να παρέχουν νέα δημοσιονομικά κίνητρα.
Σε κάθε περίπτωση, όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και όσο οι τιμές της ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τόσο περισσότερο θα επανέρχονται για την ΕΚΤ οι μνήμες του 2022.
Αν συμβεί αυτό, η ΕΚΤ θα γίνει σίγουρα ξανά πιο «σκληρή» (hawkish) στη στάση της – ακόμη κι αν οι αυξήσεις επιτοκίων προς το παρόν θα ήταν ένα βήμα υπερβολικά μακριά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών